Chương I Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ Hướng dẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn.4 Phân biệt cán bộ cấp phường với công chức cấp phường a. Giống nhau: Theo quy định tại Điều 4 Luật CBCC năm 2008 thì cán bộ và công chức cấp xã: “Đều là công dân Việt Nam, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước; giữ một công vụ, nhiệm vụ thường xuyên; làm việc trong công sở; được phân định theo cấp hành chính (cán bộ cấp xã, công chức cấp xã); nghĩa vụ 10 đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân; nghĩa vụ trong thi hành công vụ; có quyền được đảm bảo các điều kiện thi hành công vụ; quyền về tiền lương và các chế độ về tiền lương; quyền của người lao động” [16]. Khác nhau: Tiêu chí so Cán bộ cấp phƣờng Công chức cấp phƣờng sánh 1. Cơ sở Khoản 3, Điều 4 Luật CBCC Khoản 3, Điều 4 Luật CBCC pháp lý năm 2008 năm 2008 2.
Cơ chế Bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm Được tuyển dụng, bổ nhiệm tuyển dụng giữ chức vụ, chức danh theo vào ngạch, chức vụ, chức nhiệm kỳ danh 3. Thời gian Theo nhiệm kỳ Công việc thường xuyên theo công tác chuyên môn, nghiệp vụ mang tính chất lâu dài 4. Lương Hưởng lương từ ngân sách nhà Hưởng lương từ ngân sách nước theo vị trí, chức danh nhà nước, theo ngạch, bậc 5. Nghĩa vụ Chịu trách nhiệm trước: Đảng, Chịu trách nhiệm trước cơ Nhà nước, nhân dân và cơ quan, tổ chức có thẩm quyền quan, tổ chức có thẩm quyền về việc thực hiện nhiệm vụ, về việc thực hiện, nhiệm vụ, quyền hạn được giao (thể hiện quyền hạn được giao (thể hiện trách nhiệm hành chính của trách nhiệm chính trị của cán công chức).2 Chất lƣợng đội ngũ CBCC cấp phƣờng 1.1 Khái niệm Trong phạm vi đề tài nghiên cứu thì “chất lượng đội ngũ CBCCcó thể hiểu là khả năng giải quyết các vấn đề thuộc tất cả các lĩnh vực, khả năng thỏa mãn các yêu cầu của tổ chức, cá nhân (khách hàng) về cung ứng các dịch vụ 11 hành chính công” [5].
Trong hoạt động quản lý nhà nước, để xác định chất lượng đội ngũ CBCC cao hay thấp phải được xem xét, đánh giá dưới nhiều góc độ khác nhau như: hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền; phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao của CBCC; khả năng thích ứng, xử lý các tình huống phát sinh của người CBCC đối với công vụ được giao. Ngoài việc đánh giá dựa theo các tiêu chí trên,phải có hàng loạt tiêu chí đánh giá trình độ năng lực và sự tín nhiệm của nhân dân địa phương, như:các lớp đào tạo, bồi dưỡng; bằng cấp (kể cả ngoại ngữ, tin học) về chuyên môn, kỹ thuật, quản lý nhà nước, pháp luật, độ tuổi, thâm niên công tác và cơ cấu độ tuổi. Như vậy, có thể hiểu khái niệm chất lượng CBCC cấp phường là: tập hợp tất cả những đặc điểm, thuộc tính của từng CBCC cấp phường phù hợp với cơ cấu, vị trí việc làm, đáp ứng được yêu cầu theo nhiệm vụ và chức năng của cơ quan, đơn vị, đồng thời là tổng hợp những mối quan hệ giữa các cá nhân CBCCcấp phườngvới nhau; sự phối kết hợp hoạt động trong thực thi nhiệm vụ chung nhằm đáp ứng yêu cầu, mục tiêu chung một thời điểm nhất định của địa phương. Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp phường thực chất là quá trình tuyển dụng, bố trí, sắp xếp, tập huấn, đào tạo nâng cao thể lực, trí lực, kỹnăng, thói quen và thái độ nhằm xây dựng một đội ngũ CBCC cấp phường từng bước trẻ hóa, chuẩn hóa, đủ số lượng, có chất lượng và cơ cấu hợp lý đủ khả năng hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, góp phần lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị ở cấp phường.
Các tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ công chức phường 1. Phẩm chất đạo đức, Chính trị: - Phẩm chất đạo đức Đây có thể hiểu là những quan điểm của một xã hội, một tầng lớp xã hội về thế giới, về cách sống, từ đó con người điều chỉnh hành vi của mình sao cho 12 phù hợp với lợi ích của cộng đồng xã hội. Đây là phẩm chất rất quan trọng, là cái gốc của người CBCC”. Người CBCC cấp phường muốn xác lập được uy tín của mình trước nhân dân, trước hết đó phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, thể hiện ở đạo đức cá nhân và đạo đức nghề nghiệp.
+ Phẩm chất đạo đức của CBCC cấp phường được thể hiện thông qua lối sống, tác phong, lề lối làm việc. Đó là việc giữ gìn đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, giản dị, tiết kiệm, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí và những biểu hiện tiêu cực khác. + Phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của CBCC cấp phường được thể hiện thông qua ý thức tổ chức kỷ luật tại cơ quan, đơn vị và tinh thần trách nhiệm của CBCC trong thực thi công vụ như: chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, giữ gìn nếp sống văn hóa công sở, thời gian làm việc, chấp hành sự phân công của tổ chức, có ý thức giữ gìn đoàn kết nội bộ; tinh thần phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ và thể hiện sự sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước những việc mình làm. - Phẩm chất chính trị: Trong tình hình hiện nay, về tư tưởng, đạo đức, lối sống ở một bộ phận CBCC, đảng viên đang ở mức báo động, hiện tượng tự chuyển hóa gia tăng, nhất là trong đội ngũ CBCC cấp phường, những người trực tiếp làm việc với nhân dân, thì tiêu chí quan trọng nhất, quyết định đến chất lượng của mỗi CBCC là phẩm chất chính trị.
CBCC cấp phường có phẩm chất chính trị tốt là người tích cực tuyên truyền, vận động gia đình, nhân dân thực hiện đúng đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là người luôn băn khoăn trăn trở và tìm cách tháo gỡ những khó khăn vướng mắc ngay tại cơ sở nhằm từng bước ổn định, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân tận tâm, tận lực phục vụ Đảng, Nhà nước, nhân dân. Về trình độ - Trình độ văn hóa (trình độ học vấn):Người có trình độ học vấn cao thì nhận thức vấn đề một cách sâu sắc; từ đó, có cách tiếp cận, đề xuất hướng giải quyết các vấn đề nảy sinh trong xã hội một cách thấu đáo. Đối với CBCC, trình độ học vấn là thước đo cho nhận thức, năng lực thực thi công vụ và khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao. Để đánh giá chất lượng đội ngũ CBCC cấp phường.
Đây là một trong các tiêu chí quan trọng. - Trình độ lý luận chính trị: thể hiện mức độ nhận thức, quan điểm, lập trường giai cấp công nhân, mục tiêu, lý tưởng cách mạng và hành động của CBCC, nhằm phục vụ cho quá trình thực thi công vụ, đảm bảo tuân thủ theo đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước. Thực tế cho thấy, trình độ lý luận và lập trường chính trị vững vàng giúp cho CBCC xác định đúng việc mình làm, đồng thời, vận dụng một cách khoa học của lý luận chính trị vào thực tiễn cuộc sống và công việc nhằm hoàn thành tốt công việc được giao. - Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: là những kiến thức chuyên sâu về một lĩnh vực nhất định có được qua quá trình rèn luyện, học tập và được đào tạo ở các cơ sở giáo dục, gồm cấp độ: sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, sau đại học.
Xã hội càng phát triển đòi hỏi lực lượng lao động phải ngày càng nâng cao trình độ chuyên môn, đặc biệt là đội ngũ CBCC làm việc trong các cơ quan nhà nước, những người đại diện cho nhà nước thực thi việc quản lý nhà nước trên một lĩnh vực nhất định, góp phần phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh trật tự xã hội. - Trình độ quản lý nhà nước: Trình độ QLNN thể hiện ở những kiến thức cơ bản và hiểu biết về hệ thống chính trị, cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước, công chức, công vụ, cải cách nền hành chính…, giúp cho người CBCC giải quyết các vấn đề nảy sinh trong quá trình điều hành, quản lý đất nước. Đối với CBCC cấp phường đòi hỏi phải am hiểu sâu sắc về kiến thức quản lý và phải vận dụng linh hoạt các kiến thức đó vào giải quyết những vụ việc cụ thể ở địa phương. Thực tiễn cho thấy, quá trình quản lý không những dựa vào kinh nghiệm thôi mà còn 14 phải được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng QLNN.
Hiện nay, hạn chế lớn nhất của CBCC chính quyền cấp phường là trình độ QLNN, để nâng cao năng lực QLNN thì cần phải có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng kiến thức QLNN cho CBCC chính quyền cấp phường một cách tích cực, hiệu quả. - Tiêu chí về trình độ tin học, ngoại ngữ: Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế ở nước ta hiện nay, nhằm góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý hành chính cũng như chất lượng phục vụ nhân dân việc đào tạo và nâng cao trình độ về tin học và ngoại ngữ đối với đội ngũ CBCC ngày càng trở nên cần thiết trong quá trình thực thi công vụ. Cho nên, trình độ tin học, ngoại ngữ cũng là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đội ngũ CBCC cấp phường. Tiêu chí về năng lực Năng lực hình thành một phần dựa trên cơ sở tư chất tự nhiên của cá nhân, và một phần lớn dựa trên quá trình đào tạo, giáo dục và hoạt động thực tiễn, cũng như rèn luyện của cá nhân.
Năng lực thể hiện ở chỗ, con người làm việc tốn ít sức lực, ít thời gian, của cải, mà vẫn mang lại kết quả lại tốt” [11]. Đối với CBCC cấp phường, năng lực thường bao gồm những tố chất cơ bản về: đạo đức cách mạng, tinh thần phục vụ nhân dân, trình độ kiến thức pháp luật, kinh tế, văn hoá, xã hội…, sự am hiểu đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, tiếp nhận và xử lý thông tin chính xác, kịp thời để giải quyết các vấn đề đặt ra trong QLNN một cách khoa học, minh bạch, hiệu quả, đúng pháp luật và hợp lòng dân. Về phương pháp và kỹ năng làm việc của cán bộ công chức Nhiệm vụ là việc phải làm tức là trả lời câu hỏi “làm gì?” thì phương pháp là cách thức phải làm tức là trả lời cho câu hỏi “làm như thế nào?