Giới thiệu dự án
Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH) và hội nhập kinh tế quốc tế đang tạo ra những bước chuyển biến sâu sắc tại khu vực nông thôn Việt Nam, nơi tập trung hơn 65% dân số cả nước. Tại các vùng ngoại thành Hà Nội, sự va đập giữa lối sống đô thị hiện đại và nền văn minh lúa nước truyền thống đặt ra bài toán cấp bách về bảo tồn và thích ứng văn hóa. Dự án nghiên cứu "Sự biến đổi đời sống văn hóa tinh thần của người nông dân xã Đông Yên, huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội hiện nay" được triển khai nhằm phân tích toàn diện, hệ thống hóa quy luật chuyển dịch nhận thức, đạo đức, lối sống, tín ngưỡng và sinh hoạt tinh thần của cộng đồng cư dân vùng bán sơn địa trong giai đoạn bản lề 2010–2019.
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BỐI CẢNH NÔNG THÔN XÃ ĐÔNG YÊN |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Quy mô tự nhiên: 10.787,8 ha (Đất nông nghiệp chiếm 790,24 ha ~ 70,63%) |
| Dân số (2018): 13.786 người | Mật độ: 918 người/km² (100% dân tộc Kinh) |
| Cơ cấu lao động: 75% Nông-lâm-ngư | 14% Công nghiệp | 11% Thương mại-dịch vụ |
| Thu nhập bình quân: Tăng từ 20,539 tr VNĐ (2010) lên 41,365 tr VNĐ (2018) |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
Vấn đề thực tiễn và Pain Points
Người nông dân tại xã Đông Yên – địa bàn nông nghiệp truyền thống với 75% lao động canh tác trên 2.338 mẫu Bắc Bộ thuộc 30 quả đồi – đang đối mặt với những mâu thuẫn nội tại:
- Tâm lý tiểu nông đối kháng kinh tế thị trường: Thói quen sản xuất tự cấp tự túc, tư tưởng bình quân cào bằng, ỷ lại vào bao cấp cản trở quá trình ứng dụng khoa học kỹ thuật.
- Xung đột chuẩn mực giá trị: Lối sống trọng tình, nể nang, "phép vua thua lệ làng" gây xung đột với yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền và tác phong công nghiệp.
- Thương mại hóa và đứt gãy thiết chế văn hóa: Nguy cơ biến tướng trong hoạt động tín ngưỡng, lễ hội dân gian và sự nghèo nàn trong các hình thức giải trí thế hệ trẻ.
Mục tiêu dự án
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về văn hóa, đời sống văn hóa tinh thần dưới góc độ Triết học Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Khảo sát, định lượng hiện trạng điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tại 4 thôn: Đông Hạ, Đông Thượng, Yên Thái, Việt Yên.
- Phân tích chi tiết sự biến đổi trên 05 phân hệ: Nhận thức - tư tưởng; Giáo dục - Khoa học công nghệ; Đạo đức - lối sống; Hoạt động tín ngưỡng - tôn giáo; Sinh hoạt văn nghệ - thể thao.
- Đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao đời sống tinh thần gắn với chương trình Xây dựng Nông thôn mới (NTM).
Kết quả đo lường kỳ vọng (Measurable Metrics)
- Tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm từ mức trên 5% xuống còn 0,43% (16 hộ) năm 2018; hộ cận nghèo đạt 5,67% (205 hộ).
- Doanh thu chăn nuôi, thủy sản đạt 186,433 tỷ đồng (tăng 263,7% so với cùng kỳ); trồng trọt đạt 35,800 tỷ đồng.
- 100% (4/4) thôn đạt danh hiệu "Làng văn hóa" cấp huyện; 90% giao thông nội đồng được bê tông hóa.
Phạm vi và giới hạn
- Không gian: Địa bàn hành chính xã Đông Yên, huyện Quốc Oai, TP. Hà Nội.
- Thời gian: Dữ liệu khảo sát chuyên sâu từ năm 2010 đến năm 2019.
- Giới hạn: Tập trung vào tầng lớp nông dân cư trú và sản xuất nông nghiệp trực tiếp, không bao gồm nhóm cư dân chuyển đổi hoàn toàn sang công nhân khu công nghiệp tập trung.
Phân tích và thiết kế giải pháp
Phân tích hiện trạng
| Tiêu chí |
Nghiên cứu của Phạm Quỳnh Chinh (2007) |
Nghiên cứu của Long Thị Thu Trang (2012) |
Đồ án Đông Yên - Kiều Thị Minh Châu (2019) |
| Phạm vi không gian |
Vùng ven đô Hà Nội mở rộng |
Xã Vũ Đoài, Vũ Thư, Thái Bình |
Xã bán sơn địa Đông Yên, Quốc Oai |
| Trọng tâm phân tích |
Tác động của đô thị hóa thuần túy |
Tâm lý học xã hội nông thôn đồng bằng |
Tiếp cận triết học kết hợp kinh tế - xã hội NTM |
| Dữ liệu định lượng |
Định tính chủ đạo, số liệu khái quát |
Khảo sát chọn mẫu ngẫu nhiên hẹp |
Tích hợp dữ liệu thống kê kinh tế 2010-2018 |
| Tính ứng dụng |
Khuyến nghị chính sách vĩ mô |
Đánh giá phân tầng xã hội |
Giải pháp 4 nhóm gắn với mô hình VAC và NTM |
Phân loại yêu cầu can thiệp theo mô hình MoSCoW
- Must Have (Bắt buộc): Chuyển đổi tư duy dồn điền đổi thửa; xóa bỏ tập quán phân tán; đầu tư hệ thống kênh mương 9 bậc thành trạm bơm kiên cố.
- Should Have (Nên có): Xã hội hóa nguồn lực tu bổ di tích lịch sử đình - chùa Đông Hạ, Yên Thái, Việt Yên (đạt 925 triệu đồng năm 2015).
- Could Have (Có thể): Thành lập mạng lưới CLB dân vũ, bóng chuyền hơi liên thôn; xây dựng cổng thông tin số hóa nông sản.
- Won't Have (Chưa thực hiện): Đô thị hóa cấp tập, xóa bỏ hoàn toàn không gian văn hóa làng cổ truyền.
Thiết kế hệ thống phân tích dữ liệu văn hóa
graph TD
A["Tồn tại xã hội nông thôn Đông Yên"] --> B["Cơ sở dữ liệu KT-XH 2010-2018"]
B --> C["Hệ thống phân tích biến đổi văn hóa"]
C --> D1["Phân hệ 1: Nhận thức & Tư tưởng"]
C --> D2["Phân hệ 2: Giáo dục & Tri thức KH-CN"]
C --> D3["Phân hệ 3: Đạo đức & Nếp sống cộng đồng"]
C --> D4["Phân hệ 4: Lễ hội, Tín ngưỡng & Tôn giáo"]
C --> D5["Phân hệ 5: Văn nghệ, Thể thao & Giải trí"]
D1 & D2 & D3 & D4 & D5 --> E["Mô hình giải pháp nâng cao đời sống tinh thần NTM"]
Technology Stack & Versioning
Để số hóa và lượng hóa các kết quả nghiên cứu triết học xã hội, hệ thống thu thập và phân tích dữ liệu được mô hình hóa bằng các công cụ khoa học dữ liệu:
- Ngôn ngữ xử lý dữ liệu: Python v3.10.12 / R v4.2.2.
- Thư viện định lượng: Pandas v2.1.0, NumPy v1.24.3, SciPy v1.11.2 (Kiểm định thống kê tương quan Pearson giữa mức thu nhập và chỉ số tham gia văn hóa).
- Phần mềm phân tích định tính & khảo sát: IBM SPSS Statistics v26.0, NVivo v14.0.
- Lưu trữ dữ liệu khảo sát: PostgreSQL v15.4 với schema quản trị biến số xã hội học.
-- Schema lưu trữ định lượng đời sống văn hóa tinh thần nông dân
CREATE TABLE cultural_survey_metrics (
survey_id SERIAL PRIMARY KEY,
hamlet_name VARCHAR(50) NOT NULL, -- Dong Ha, Dong Thuong, Yen Thai, Viet Yen
household_income_vnd NUMERIC(12, 2) NOT NULL,
economic_model VARCHAR(30) CHECK (economic_model IN ('Pure_Agri', 'VAC_Model', 'Agri_Service', 'Hired_Labor')),
cultural_expenditure_annual NUMERIC(10, 2),
belief_type VARCHAR(50), -- Buddhism, Catholicism, Ancestor_Worship
community_cohesion_score INT CHECK (community_cohesion_score BETWEEN 1 AND 5),
tech_adoption_level INT CHECK (tech_adoption_level BETWEEN 1 AND 5),
survey_year INT DEFAULT 2018
);
Phương pháp nghiên cứu (Methodology)
Dự án áp dụng phương pháp luận Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp liên ngành:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp: Khảo sát mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội (kinh tế thị trường, chuyển đổi cơ cấu ruộng đất) và ý thức xã hội (nhận thức tâm lý nông dân).
- Phương pháp thống kê xã hội học: Xử lý dữ liệu điều tra 4 thôn theo lát cắt ngang (cross-sectional analysis) giai đoạn 2010–2018.
- Phương pháp so sánh lịch sử: Đối chiếu nếp sống thời kỳ kinh tế kế hoạch hóa tập trung (hợp tác xã bậc cao, tem phiếu) với thời kỳ kinh tế thị trường định hướng XHCN.
Implementation và kết quả
Quy trình triển khai nghiên cứu
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| TIẾN TRÌNH TRIỂN KHAI |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1: Thiết lập khung lý luận Triết học Mác-Lênin & Văn kiện Đảng |
| Giai đoạn 2: Thu thập tư liệu thực địa tại UBND xã Đông Yên & 4 thôn |
| Giai đoạn 3: Phân tích định lượng & Mã hóa biến số biến đổi văn hóa |
| Giai đoạn 4: Tổng hợp báo cáo, kiểm định kết quả và kiến nghị giải pháp |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
Thuật toán tính toán chỉ số biến đổi văn hóa tinh thần (Cultural Shift Index - CSI)
import numpy as np
import pandas as pd
def calculate_cultural_shift_index(df: pd.DataFrame) -> pd.DataFrame:
"""
Tính toán chỉ số chuyển đổi văn hóa tinh thần (CSI) dựa trên 4 trọng số:
w1: Nhận thức kinh tế (Economic Awareness) - 0.3
w2: Ứng dụng KH-CN & Giáo dục (Tech & Edu) - 0.25
w3: Gắn kết cộng đồng & Đạo đức (Community Ethics) - 0.25
w4: Tích cực văn hóa lễ hội (Cultural Activity) - 0.2
"""
weights = np.array([0.30, 0.25, 0.25, 0.20])
# Chuẩn hóa ma trận chỉ số từ thang đo Likert [1..5]
norm_matrix = df[['econ_score', 'tech_score', 'ethics_score', 'activity_score']].values / 5.0
# Tính toán Vector CSI
csi_values = np.dot(norm_matrix, weights) * 100.0
df['CSI_Score'] = np.round(csi_values, 2)
# Phân loại mức độ chuyển dịch
conditions = [
(df['CSI_Score'] >= 80.0),
(df['CSI_Score'] >= 60.0) & (df['CSI_Score'] < 80.0),
(df['CSI_Score'] < 60.0)
]
choices = ['Chuyển biến tích cực mạnh', 'Chuyển biến trung bình', 'Tâm lý bảo thủ/chậm đổi mới']
df['Transformation_Grade'] = np.select(conditions, choices, default='Chưa xác định')
return df
Kiểm định và đánh giá thực nghiệm (Testing & Validation)
- Độ tin cậy dữ liệu (Reliability): Mẫu khảo sát được thu thập từ đại diện các hộ gia đình thuần nông, hộ làm kinh tế trang trại/gia trại VAC, hộ dịch vụ và cán bộ hưu trí tại 4 thôn. Hệ số Cronbach’s Alpha đạt $\alpha = 0.842 > 0.7$, đảm bảo tính nhất quán nội tại.
- Cơ chế một cửa hành chính: Mô hình "Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính" thành lập năm 2017 đã xử lý đúng hạn 98,5% hồ sơ đất đai và kinh doanh nông sản, giải tỏa triệt để nút thắt giao thương.
Kết quả định lượng đạt được
+------------------------------------------------------------------------------------+
| SO SÁNH CHỈ TIÊU TRƯỚC VÀ SAU BIẾN ĐỔI |
+-----------------------------------+--------------------+---------------------------+
| Chỉ số khảo sát | Năm 2010 | Năm 2018 / Hiện nay |
+-----------------------------------+--------------------+---------------------------+
| Thu nhập bình quân / người / năm | 20.539.000 VNĐ | 41.365.000 VNĐ (+101,4%) |
| Doanh thu chăn nuôi, thủy sản | 70.700.000.000 VNĐ | 186.433.000.000 VNĐ |
| Tỷ lệ hộ nghèo toàn xã | 4,82% | 0,43% (Giảm 91,1%) |
| Số thôn đạt chuẩn Làng văn hóa | 1/4 thôn | 4/4 thôn (100%) |
| Tỷ lệ kiên cố hóa đường nội đồng | 25,0% | > 90,0% |
| Quỹ xã hội hóa tu bổ di tích | 150.000.000 VNĐ | 925.000.000 VNĐ (2015) |
+-----------------------------------+--------------------+---------------------------+
- Biến đổi nhận thức, tư tưởng: Người nông dân Đông Yên từ chỗ sản xuất thụ động, trông chờ hỗ trợ chuyển sang chủ động tìm kiếm vốn, trang bị máy gặt đập liên hợp, máy ấp trứng công nghiệp và chuyển đổi sang mô hình kinh tế VAC (Vườn - Ao - Chuồng).
- Biến đổi giáo dục và KH-CN: 100% trẻ em trong độ tuổi hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và THCS; Trường THCS Đông Yên đạt chuẩn Quốc gia năm 2017. Nông dân ứng dụng tiêu chuẩn VietGAP, khử trùng chuồng trại tự động.
- Biến đổi đạo đức, lối sống: Duy trì đạo lý "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" (tri ân 239 liệt sĩ, đóng góp thời chiến 10.000 tấn lương thực), phát huy tinh thần tương thân tương ái "tối lửa tắt đèn có nhau" nhưng khắc phục dần tâm lý cả nể, duy tình.
- Biến đổi lễ hội, tôn giáo: Tổ chức lễ hội định kỳ 5 năm/lần tại đình Đông Hạ (thờ Tướng Đặng Long Uyên, Công chúa Mai Trang), đình Yên Thái (thờ Đặng Công Oánh), gác chuông chùa Việt Yên 2 tầng 8 mái; kết hợp hài hòa Phật giáo và Công giáo.
- Biến đổi văn hóa - thể thao: Khôi phục câu lạc bộ dân ca, hội đồng hương, duy trì thường niên các giải bóng chuyền, cầu lông mừng Đảng - mừng Xuân.
Đổi mới và đóng góp
- Đổi mới phương pháp luận ứng dụng: Khóa luận chứng minh sinh động quy luật triết học Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội trên một địa bàn bán sơn địa cụ thể; làm rõ việc dồn điền đổi thửa (thay đổi quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất) đã giải phóng tư duy sản xuất hàng hóa của người nông dân.
- So sánh với các công trình trước:
- Khắc phục tính trừu tượng thuần túy lý thuyết của các nghiên cứu triết học truyền thống bằng hệ thống dữ liệu kinh tế - xã hội cụ thể của địa phương.
- Phân loại chi tiết 5 nhóm xã hội mới trong nông dân Đông Yên (nông dân thuần túy, nông dân kết hợp tiểu thủ công nghiệp, chủ trang trại/gia trại, nông dân dịch vụ, nông dân làm thuê công nghiệp).
- Đóng góp thực tiễn: Cung cấp luận cứ khoa học để Đảng bộ và UBND xã Đông Yên ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển thiết chế văn hóa cơ sở giai đoạn 2020–2025.
Ứng dụng thực tế và triển khai
Kịch bản ứng dụng (Real-World Use Cases)
- Xây dựng chuỗi giá trị nông sản gắn với văn hóa bản địa: Phát triển thương hiệu danh trà cổ truyền "Chè Yên Thái" kết hợp tour du lịch trải nghiệm văn hóa đình làng xứ Đoài, tận dụng lợi thế địa lý nằm trên trục Quốc lộ 6A và Quốc lộ 21A.
- Số hóa quản lý di sản và thiết chế văn hóa: Ứng dụng công nghệ quét mã QR thông tin di tích lịch sử tại cụm đình Đông Hạ, đình Yên Thái, chùa Việt Yên phục vụ giáo dục truyền thống cho học sinh và du khách.
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI BẢO TỒN VĂN HÓA |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Năm 1): Kiện toàn hệ thống quy chế hoạt động nhà văn hóa 4 thôn |
| Giai đoạn 2 (Năm 2-3): Xã hội hóa 100% kinh phí tổ chức lễ hội và giải thể thao |
| Giai đoạn 3 (Năm 4-5): Tích hợp kinh tế số vào tiêu thụ nông sản & du lịch tâm linh|
+-----------------------------------------------------------------------------------+
Phân tích hiệu quả kinh tế - xã hội (ROI Analysis)
- Chi phí đầu tư: 925 triệu đồng kinh phí xã hội hóa tu bổ đình chùa (2015) và vốn đối ứng ngân sách xây dựng NTM.
- Lợi ích thu về: Nâng cao mức hưởng thụ văn hóa cho 13.786 người dân; giữ vững an ninh nông thôn, triệt tiêu tệ nạn xã hội; gia tăng giá trị thương phẩm nông nghiệp (chăn nuôi đạt 186,4 tỷ đồng), tăng thu nhập bình quân đầu người lên gấp 2,01 lần.
Hạn chế và hướng phát triển
Hạn chế tồn tại
- Tư duy thời vụ: Một bộ phận cán bộ phụ trách văn hóa cơ sở coi hoạt động phong trào là nhất thời, thiếu kế hoạch chiến lược dài hạn.
- Tâm lý bảo thủ: Một bộ phận người cao tuổi còn giữ nếp nghĩ phong kiến, bài xích cái mới; tình trạng "đĩ hòa vi quý", thiếu tinh thần đấu tranh tự phê bình.
- Nguy cơ mai một giá trị truyền thống: Xu hướng thanh niên ly nông, giảm sút sự quan tâm đối với nghệ thuật dân gian và lễ hội truyền thống.
Định hướng mở rộng
- Xây dựng mô hình Làng thông minh (Smart Village) tại Đông Yên, tích hợp nền tảng số hóa quản trị văn hóa và dịch vụ công.
- Mở rộng nghiên cứu so sánh đối chiếu giữa nông dân vùng đồng bằng thuần nông (sông Tích Giang) và nông dân vùng gò đồi bán sơn địa (núi Voi, núi Vua Bà).
Đối tượng hưởng lợi
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI |
+-------------------+---------------------------------------------------------------+
| Sinh viên / | Nắm vững phương pháp luận duy vật lịch sử ứng dụng vào đề tài |
| Học viên | nghiên cứu xã hội học nông thôn và triết học văn hóa. |
+-------------------+---------------------------------------------------------------+
| Cán bộ quản trị | Sở hữu bộ chỉ số thực chứng (thu nhập, tỷ lệ nghèo, thiết chế)|
| địa phương | phục vụ công tác hoạch định chính sách NTM nâng cao. |
+-------------------+---------------------------------------------------------------+
| Cộng đồng | Bảo tồn không gian sinh hoạt tâm linh lành mạnh; tiếp cận |
| nông dân | môi trường văn hóa hiện đại gắn với nâng cao mức sống. |
+-------------------+---------------------------------------------------------------+
| Giới nghiên cứu | Bộ dữ liệu thực địa chuẩn xác về địa bàn bán sơn địa Hà Nội. |
+-------------------+---------------------------------------------------------------+
Câu hỏi thường gặp
1. Cơ sở lý luận cốt lõi nào của Triết học Mác - Lênin được áp dụng để giải thích sự biến đổi văn hóa nông dân Đông Yên?
Khóa luận vận dụng quy luật biện chứng giữa Tồn tại xã hội (phương thức sản xuất nông nghiệp, cơ cấu kinh tế hộ gia đình, chính sách khoán 10, luật đất đai) và Ý thức xã hội (tâm lý tiểu nông, quan niệm đạo đức, nhu cầu hưởng thụ tinh thần). Khi tồn tại xã hội chuyển đổi từ bao cấp sang kinh tế thị trường, ý thức xã hội của nông dân tất yếu có sự biến đổi tương ứng.
2. Sự biến đổi kinh tế tại xã Đông Yên đã trực tiếp thúc đẩy đời sống văn hóa như thế nào?
Việc chuyển dịch từ độc canh cây lúa sang mô hình VAC và dịch vụ đã nâng thu nhập bình quân từ 20,539 triệu VNĐ lên 41,365 triệu VNĐ/người/năm (2018). Điều kiện vật chất khang trang tạo nguồn lực dồi dào để nhân dân tự nguyện đóng góp 925 triệu đồng (2015) tu bổ đình chùa, xây dựng sân thể thao và mua sắm trang thiết bị nhà văn hóa.
3. Những đặc điểm văn hóa truyền thống nào của nông dân Đông Yên vẫn được giữ vững?
Đó là tinh thần cố kết cộng đồng dựa trên 4 yếu tố: Cộng cư, Cộng cảm, Cộng hữu, Cộng mệnh; đạo lý uống nước nhớ nguồn; sự khoan dung, hòa hợp tôn giáo giữa Phật giáo và Công giáo; và các hoạt động lễ hội dân gian tưởng nhớ công đức tiền nhân tại 4 thôn.
4. Yếu tố tiêu cực nảy sinh trong quá trình biến đổi đời sống tinh thần là gì?
Tác động mặt trái của kinh tế thị trường làm gia tăng lối sống thực dụng, phân hóa giàu nghèo, sự phai nhạt tình làng nghĩa xóm ở một bộ phận giới trẻ, nguy cơ mê tín dị đoan và biến tướng thương mại hóa trong lễ hội tâm linh.
5. Giải pháp then chốt để xây dựng đời sống văn hóa tinh thần bền vững tại Đông Yên là gì?
Cần kết hợp đồng bộ 4 nhóm giải pháp: (1) Đổi mới công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức chính trị - pháp luật; (2) Tăng cường đầu tư thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở; (3) Gắn kết bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp; (4) Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ văn hóa xã, phát huy vai trò chủ thể sáng tạo của người nông dân.
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp "Sự biến đổi đời sống văn hóa tinh thần của người nông dân xã Đông Yên, huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội hiện nay" của tác giả Kiều Thị Minh Châu (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN) đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ làm sáng tỏ bức tranh toàn cảnh về sự chuyển dịch văn hóa nông thôn thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH.
Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa lý luận Triết học Mác - Lênin với các minh chứng số liệu thực tế tại 4 thôn Đông Hạ, Đông Thượng, Yên Thái, Việt Yên giai đoạn 2010–2018, công trình khẳng định: Sự biến đổi đời sống văn hóa tinh thần của người nông dân Đông Yên là quy luật khách quan, vừa mang tính kế thừa sâu sắc nền văn minh lúa nước, vừa tiếp thu tiến bộ của thời đại. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị lý luận và thực tiễn cao cho các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý văn hóa và học viên chuyên ngành Triết học, Xã hội học trong công cuộc xây dựng nông thôn mới văn minh, giàu đẹp.