Chương 1: Cơ sở lý luận và nội dưng cơ bản của pháp luật về bảo về quyền của lao động nit. Chương 2: Thực trạng quy đình pháp luật và thực tién thi hành pháp luật về bảo về quyền của lao động nữ ở Liệt Nam. Chương 3: Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thí hành pháp luật về bảo về quyền cho lao động nit theo pháp luật lao động Viét Nam. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VE BẢO VỆ QUYEN CỦA LAO DONG NU 1.
Một số khái niệm cơ bản 1. Lao động nit Lao động nữ (LDN) là một phan quan trong của lực lượng lao động, được nghiên cứu từ nhiêu khía canh. Trong thời gian gân đây, su tham gia của phụ nữ trong luc lượng lao động đã gia tang đáng ké va họ thường hoạt động trong nhiều Tĩnh vực da dang hơn so với nam giới. Điều này có thể giải thích bằng việc nhụ cầu về lao động bên vững trong giai đoạn tang trưởng nhanh đã tạo điều kiện thuận lợi để một lương lớn phụ nữ tham gia vào thị trường lao đông.
Lực lượngLĐN mang những đặc tính đặc biệt về sức khỏe và tâm sinh lý mà chỉ riêng họ mới có. Sự khác biệt này giữa lao động nam và LDN tao ra cơ sở cho các cơ chê và chính sách phủ hợp trong pháp luật quốc tê và pháp luật lao động của các quốc gia để dam bảo quyên lợi đây đủ nhật cho nhóm lao động đắc biệt nay. Xuất phát từ các đặc tính và vai trò quan trọng của LDN, cả pháp luật quóc tê và pháp luật Việt Nam đã thiệt lập các cơ chê và chính sách phù hợp nhằm bảo vệ quyên loi của ho. Tuy nhiên, trong các văn bản.
pháp luật lao động của Việt Nam từ trước dén nay, chưa có đính nghĩa cụ thé cho khái niém "lao động nữ". Thực tế, dựa trên khác biệt về giới tính, có thể hiểu rằng LDN là NLD có giới tính được xác định. là nữ Trên thê giới, khái mệm “giới tính nữ" được nhìn nhận và phân tích đưới nhiều góc độ khác nhau, phụ thuộc vào lối tư duy, quan miệm và hệ thông pháp luật của từng quốc gia hay vùng lãnh thé. VỆ mặt sinh lý, các yêu tô như chu kỳ kinh nguyệt, thai nghén và việc cham sóc con cái, được xem như đặc trưng cơ bản của giới tính nữ.
ve mat thé trang va sức khỏe, cơ thé của nữ có thé không có câu trúc chat lượng dé chiu đựng những tác động mạnh mé và dé bi ảnh hưởng bởi yêu tô độc hại và nguy hiểm Về mặt tâm lý, tư tưởng về vai trò thập hơn của nữ giới trong gia đính va xã hồi vẫn tổn tại ở Việt Nam, tạo ra sự phụ thuộc và hạn chê trong công việc của họ. Điều nay đồng thời giải thích sự xuất hiện của một số định kiên năng né đôi với nữ giới trong xã hội, do đó vai trò của LDN cân được nhân mạnh và thay đổi dé thúc đây bình đẳng giới trong môi trường lao động. 7 Về mặt pháp lý, khái niêm LDN, đầu tiên và trên hết về mat cơ bản là NLD. BLLD nam 2019 đã dé cập tới khái niém NLD tại khoản 1 Điều 3, theo đó NLĐ là “người làm việc cho NSDLD theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quan lý, điều hành.
giảm sat của NSDLĐ Dé tudi lao động tôi thiểu của NLD là đã 15 tuổi, trừ trường hợp quy đình tại Muc 1 Chương XI của Bộ luật này”. V è mat bản chat, LDN khi tham gia QHLD được xác đính là NLD khi ho có day đủ năng lực chủ thé của NLD, ng†ĩa là ho có năng lực pháp luật lao đông va năng lực hành vi lao động. Năng lực pháp luật lao động là khả năng của cá nhân mà pháp luật quy định họ có quyền được làm việc, được trả công và được thực hiện những nghĩa vụ của NLD. Năng lực hành vi lao động là khả năng của cá nhân bang chính hành vi của minh trực tiếp tham gia QHLĐ, gánh vác ng†ĩa vụ va hưởng quyên lợi của NLD.
Như vậy, một người đủ 15 tuổi bình thường được coi là người có khả năng để tham gia QHLD. Tuy nhiên, trong một số trường hop đặc biệt, NLD vẫn có thể là người dưới 15 tuổi. Chẳng han như trẻ em dưới 15 tuổi, có khả năng lao đông cũng có thé được tham. gia các QHLDtrong những ngành nghệ như công việc nghệ thuật, thé dục, thể thao!.
đẳng thời phải thỏa mãn điều kiên nhất định về độ tuổi, sức khỏe, thời gian làm việc. Như vậy, LDN có thé được hiểu là người có giới tinh nit từ dit 15 tuổi trở lên, mang những đặc điểm tâm sinh lý học, thé lực riêng biệt và mang những đặc trưng riêng về giới khủ tham gia QHLĐ; có khả năng lao động làm việc theo HĐLĐ, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành của NSDLD. Quyều của lao động nit LDN khi tham gia QHLĐ được bảo đảm các quyên và nghĩa vụ như lao đông nam và được nha nước đảm bảo quyên bình đẳng về mọi mắt. Quyền của LDN, về cơ bản, chính là quyền con người được ghi nhận trong pháp luật quốc gia và các thoả thuận pháp lý quốc tê.
Trải qua quá trình đầu tranh của loài người nhằm cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội, cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội, tư tưởng về tự do, về bình đẳng, ý thức về quyền con người đã trở thành động lực to lớn trong các cuộc đầu tranh chồng áp bức, bóc lột và bat công xã hội. Tuy nhiên, quyền con người là khái niém đa diện và có nhiêu cách hiểu hoặc cách tiệp cận khác nhau Trong ' Khoin 3 Điều 145 BLLD năm 2019. Tuyên bô V iên và Chương trình hành động (1993) định nghĩa: "Quyển con người và tự do cơ bản là quyển bẩm sinh của moi người được hưởng: việc thúc đây và bảo vệ các quyền đó là trách nhiệm trước tiên của Chính phi". G Việt Nam, đã có những đính ngiĩa về quyên con người do một số cơ quan nghiên cứu và chuyên gia từng nêu ra.
Những đính nghĩa nảy cũng không hoàn toàn giông nhau, nhưng xét chung, quyên cơn người thường được hiểu là "những nhu câu lợi ích tự nhiên, vốn có của cơn người được ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp by quéc tế". Như vậy, nhìn ở góc độ nào nào thì quyên con người cũng được xác đính như là những chuẩn mực được công đông quốc tê thừa nhận và tuân thủ. Từ sau năm 1994, Viét Nam gia nhập Tô chức Lao động Quốc tê (ILO) và đã châp thuận nhiéu công ước của tổ chức nay. Năm 1998, ILO thông qua Tuyên bố về những nguyên tắc và Quyên cơ bản trong lao động, datra các quyên cơ bản cho NLD.
Các quyền nay bao gồm quyên tu do liên kết va thương lượng tập thể, xoá bỏ lao đông cưỡng bức và lao động bắt buộc; cam sử dụng lao động trẻ em, xóa b6 các hình thức lao động trẻ em tôi tệ nhật và xóa bỏ moi hình thức phân biệt đối xử về việc lam và nghề nghiệp. Tuyên bó năm 1998 của ILO yêu câu các quốc gia thành viên, dù đã phê chuẩn hay chưa, phải tôn trọng và thực hiện bón tiêu chuẩn lao động cơ bản nêu trên. Ngoài ra, Công ước quốc tế về các quyền chính trị, xã hội, văn hóa năm 1966 của Liên Hiệp Quốc cũng khẳng định quyên bình đẳng giữa nam và nữ trong mọi hoạt động Công ước nay đất ưu tiên cho các ba me trong thời gian sinh con, nhân manh quyền nghỉ ngơi có lương và các chê độ phúc lợi khác. Đáng chú ý, Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử chéng lại phụ nữ (CEDAW)* năm 1979 của Liên Hiệp Quốc là văn kiện quốc tế đầu tiên ghi nhậnquyền của phụ nữ.
CEDAW chỉ ra ảnh hưởng của văn hóa và truyền thông đối với quyên của phụ nữ, đồng thời đề xuất biện pháp cu thé dé thay đổi các thành kién và tập quán phân biệt đối xử chống lại phụ nữ, nhân mạnh cân phải bão đảm bình đẳng giới trong mọi lĩnh vực * Học vận Chính trị quốc gi Hồ Chi Minh, Trưng tim Nghiên cứu quyền cơn người: Các văn kiện quốc tế về quyển cơn người, Nah. Chih trị quốc gia Srthật, E 1908,tr 03. *Daihoc Quốc gia Hà Nội, Khoa Luật: Giáo trừnh Lý: Trên và pháp luật về quyền con người, Nx.Chúnh trị quốc gu Srthật, H2009,tr42. Ý Việt Nam li một trong những quốc gia đầu tiền trên thé giới ký kết than gia công trớc vào ngày 29/07/1980 và doc phê chuyên vào 27/11/1981 9 Quyên của LĐN trong hệ thông pháp luật lao đông thường được thể hiện rõ nét trong mối quan hệ giữa LDN và NSDLD.
Trong đó, LDN thường ở vi thé yêu so với NSDLD. Họ thường phải doi mat với những rủi ro và áp lực trong quá trình lao đông, đặc biệt là khi mang thai, sinh con và nuôi con nhỏ. Điều nay dat ra những thách thức về quản lý thời gian và áp lực công việc, đồng thời tang nguy cơ bị phân biệt đôi xử. Mặt khác, NSDLD, ở vị thé cao hơn, có quyên quần lý, điều hành và tạo ra ảnh hưởng lớn đến NLD.
Điều này dat ra mối quan tâm đặc biệt về việc xây dung mt hệ thông pháp luật lao động công bang và bảo vệ quyên lợi của LDN Như vậy, có thé hiểu: Quyển của LDN là một bộ phận cau thành và đồng vai trò quan trọng trong hệ thông các quyển của con người, được thừa nhân nlue một giả tri xã hội, được pháp luật ghi nhận và báo đâm thực hiện. Đó chính là kha năng pháp lý mà Nhà nước thừa nhận và quy đình cho LDN có chú ý đến đặc thù về giới trong lĩnh vực lao động. việc làm và các vần đề liên quan, được Nhà nước bảo dam thực hiện 1. Bao vệ quyén của lao động nit Đão vệ quyền của LDN là việc pháp luật lao đông ghi nhân các quyên của LDN trong QHLD và các biện pháp đảm bảo việc thực hiện các quyền của LDN.
Trước hết, dưới góc độ xã hội, việc bảo vệ quyền loi của LDN thể hiện tinh thân nhân đạo, đảm bảo công bằng xã hội. Với các quy định riêng được ghi nhận. trong pháp luật lao đông, LDN nước ta vừa được làm việc vừa có điều kiện đề thực hiện thiên chức làm me; dưới góc độ kinh tế, việc dat ra những quy định đôi với LDN nhằm tạo điều kiên cho ho tham gia vào QHLD, tận dụng mọi tiêm năng để phát triển kinh tê xã hội, tang thu nhập cho LDN và gia đính của họ.