mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả” [34, tr. Từ góc độ kỹ thuật truyền tải thông tin, “Chương trình truyền hình”đượcxem là một tổng thể logic các chất liệu chứa thông tin trên cơ sở những nguyên tắc phối hợp nhất định để đạt được mục đích đưa ra được thông điệp cụ thể, rõ ràng khi xây dựng chương trình. Trong cuốn“Sản xuất chương trình truyền hình” của TS.Trần Bảo 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khánh, khái niệm “chương trình truyền hình” được hiểu là “kết quả cuối cùng của quá trình giao tiếp với công chúng” [17, tr. Những thông tin mà nó cung cấp sẽ góp phần làm sâu sắc thêm những tư tưởng, chủ đề và lâu dài sẽ hình thành thói quen trong tư duy và hành động của người tiếp nhận.
Cùng với sự phát triển của công nghệ truyền hình, những yêu cầu thông tin từ xã hội, các dạng thức chương trình ngày càng trở nên phong phú.Bình luận: Ngay từ nửa đầ u thế kỷ XIX , bình luận đã xu ất hiện trên báo chí châu Âu. Ngay từ khi mới ra đời , bình luận đã được công chúng đón nhận rất nồng nhiệt. Xã hô ̣i càng hiện đại thì bình luận ngày càng trở thành thể lọa i có ý nghĩa trong việc cắ t nghiã , lý giải thông tin cho công chúng , bình luận xuất hiện thường xuyên và trang tro ̣ng nhấ t trên tấ t cả các loa ̣i hin ̀ h báo chí. Thành tựu nghiên cứu b áo chí chỉ ra rằ ng biǹ h luậ n là mô ̣t thể loa ị trong nhóm thể loa ̣i Chin ́ h luâ ̣n báo chí , vì vậy nó mang đầ y đủ đă ̣c trưng của thể loa ̣i này .Cùng với sự phát triển của thể loại này, có rất nhiều quan điểm về bình luận.
Trong cuốn “Giáo trình nghiệp vụ báo chí” của Khoa Báo chí, trường đại học Các Mác – Lê nin (Cộng hòa dân chủ Đức cũ) đưa ra khái niệm như sau: “Bình luận nhằm trình bày những vấn đề thời sự và nhằm thuyết phục bạn đọc rằng quan điểm này là đúng đắn”. Hội nhà báo Việt Nam trong cuốn “Nghề nghiệp và công việc của nhà báo” xuất bản năm 1992 lại cho rằng: “Bình luận là sự giải thích, cắt nghĩa một vấn đề, sự kiện, hiện tượng, quá trình trong đời sống kinh tế, chính trị và đời sống văn hóa”. Tác giả Trần Thế Phiệt trong cuốn “Tác phẩm báo chí”(tập III)cho rằng “Bình luận với ý nghĩa một phương pháp là cách đánh giá và bàn luận một sự kiện, một hiện tượng, một vấn đề nào đó để đi đến sự nhận thức đầy đủ, sâu sắc về vấn đề đó và những điều do vấn đề đó gợi ra”.v…Đại từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, định nghĩa bình luận là "Bàn và nhận xét, đánh giá về vấn đề gì đấy". Theo Từ điển Bách Khoa Việt Nam, bình luận là "phân tích, nhận định, đánh giá một vấn đề (chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục.) trên báo đài, vô tuyến truyền hình để tuyên truyền, phổ biến, thuyết phục người đọc, người nghe.
Bình luận chủ 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com yếu là vận dụng trí tuệ và tư duy lôgic để phân tích, đánh giá. Bình luận là vũ khí của báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng khác khi thực hiện chức năng thông tin tuyên truyền". Trong định nghĩa này, bình luận được xếp vào mảng nội dung thông tin và được giải thích như một thể loại dành riêng và thuộc về báo chí. Đây là định nghĩa khá đầy đủ và gần với định nghĩa thể loại.
Tương tự trong tiếng Anh có nhiều từ được dùng gần với nghĩa bình luận, đó là critic với nghĩa "phê bình, quan sát, nhận xét, bình luận"; analysis với nghĩa phân tích nhận định; hay point of view, opinion với nghĩa "quan điểm".Các tên gọi khác nhau này cũng sử dụng rải rác trên các tài liệu tiếng Anh vốn rất ít bàn đến thể loại và được dùng như tên các chuyên mục bình luận trên báo.Nhưng phổ biến và chính xác nhất để chỉ bình luận và thể loại bình luận là commentary nghĩa là "chú giải, giải thích nhận xét, bình luận, tác phẩm bình luận" và commentator, nghĩa là "nhà bình luận, bình luận viên". Tuy nhiên rất có thể do đặc thù của báo chí phương Tây về phương diện lý luận thể loại mà người ta coi commentary vừa là bình luận, vừa là tường thuật và commentator vừa là nhà bình luận vừa là nhà tường thuật. Điều này có lẽ đúng với các chương trình tường thuật bóng đá mà ở đó người ta vừa tường thuật, vừa bình luận.Căn cứ trên phương diện gốc của từ "comment" trong tiếng Anh, có thể hiểu bình luận với nghĩa đúng của nó là commentary. Tên gọi này cũng được thông dụng trong một số văn bản, tài liệu bằng tiếng Việt và trên các phương tiện truyền thông đại chúng.
Từ các định nghĩa trên có thể nhận thấy, bình luận được hiểu như là những đánh giá, phân tích, nhận xét bàn bạc về một vấn đề gì đó. Bình luận theo nghĩa thông thường và đơn giản nhất còn được hiểu là ý kiến, quan điểm của một người về một vấn đề nào đó. Nhưng để hiểu về bình luận một cách đầy đủ, phải luôn gắn với sự lập luận, đánh giá trên cơ sở những lý lẽ, căn cứ lôgic, thuyết phục chứ không phải chỉ mang tính cảm tính đơn thuần.4 Bình luận trên truyền hình: Từ những cách xem xét bin ̀ h luâ ̣n trên đây, dưới góc đô ̣ là mô ̣t thể loa ̣i báo chi,́ 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nguyễn Ngọc Oanh trong cuốn “Chính luận truyền hình – lý thuyết và kỹ năng sáng tạo tác phẩm” đã đưa ra mô ̣t quan niê ̣m chung la:̀ “Bình luận vừa là phương pháp thể hiện các tác phẩm báo chí thuộc các thể loại khác vừa là một thể loại báo chí độc lập và hoàn chỉ nh.
Nó cung cấp cho công chúng thông tin về sự kiê ̣n, vấ n đề nảy sinh trong cuộc số ng kèm theo các lý giải, phân tích, đánh giá, nhận đi ̣nh về sự kiê ̣n, vấ n đề đó theo một quan niê ̣m nhấ t đi ̣nh. Quan niê ̣m đó phụ thuộc vào ý thức chính tri, ̣ xã hội, trình độ nhận thức và khả năng truyề n đạt của bình luận viênthông qua lý lẽ và lập luận của bình luận viên, đồ ng thời nó cũng phụ thuộc và ý thức hê ̣ chính tri ̣ và tôn chỉ mục đích của tờ báo, Đài phát thanh, Đài truyề n hình, của tổ chức chính trị xã hội, kinh tế mà nó phục vụ”. Nguyễn Ngọc Oanh tiếp tục đưa ra nhận định “Dù cho các tác phẩm bình luận có nằm ở dạng nào thì cũng phải đảm bảo hai yếu tố là bình và luận. Trong đó bình là xem xét, phân tích các khía cạnh của sự kiện, vấn đề, đánh giá nó ở cả mặt nội dung và ý nghĩa.
Còn luận là bàn bạc, mở rộng vấn đề, nêu lên những tác dụng của nó trong thực tiễn và lý luận”. Trên thực tế hiện nay, truyền hình sử dụng rất nhiều hình thức bình luận và phạm vi nghiên cứu của mỗi bài bình luận cũng rất đa dạng. Có những bài bình luận chỉ dừng lại ở mức xem xét một sự kiện nhỏ riêng lẻ nào đó trong đời sống xã hội như việc đánh giá hành vi của một cá nhân nào đó là tốt hay không tốt. Cũng có khi chương trình truyền hình sử dụng bình luận để đánh giá, bàn luận về một sự kiện đã được thông báo trên các phương tiện truyền thông đại chúng.
Những người làm chương trình trình bày tỏ quan điểm về sự kiện đó hoặc từ sự kiện đó mà liên hệ đến những sự kiện hay vấn đề khác. Trong cuốn "Lý thuyết và thực hành báo chí Xô viết", GS. Prôkharốp có viết: "Giúp bạn đọc hình thành bức tranh tổng quan của đời sống xã hội từ những tư liệu riêng lẻ trên báo chí là một trong những nguyên nhân làm xuất hiện thể loại bình luận. Một bài bình luận không chỉ đừng lại ở bàn luận, đánh giá một sự kiện của cuộc sống mà phải từ nhiều sự kiện riêng lẻ, tác giả phải hình thành được bức tranh tổng thể của đời sống xã hội hiện tại.
Mặt khác trên cơ sở đó phải giúp cho 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com công chúng nhận thức đầy đủ chính xác về nhiều vấn đề của quá khứ và hiện tại, biết cách đánh giá thực tế khác quan, hiểu được vị trí của mình để có hành động cần thiết vì mục tiêu xây dựng cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn” [15, tr. Từ những nhận định trên có thể thấy, một bài bình luận không chỉ dừng lại ở bàn luận đánh giá một sự kiện của cuộc sống mà phải từ nhiều sự kiện riêng lẻ, tác giả phải hình thành một bức tranh tổng thể của đời sống xã hội hiện tại. Nhưng mặt khác, người viết bình luận đương nhiên không nên thực hiện bằng cách liệt kê để tìm ra tổng số sự kiện như một phép cộng, mà phải sử dụng những tư liệu có chọn lọc và lí lẽ chắc chắn để thuyết phục người đọc. Đối tượng bình luận truyền hình cũng như của các thể loại khác có thể là toàn bộ sự kiện, hiện tượng, quá trình.
của đời sống xã hội đương thời. Việc lựa chọn các sự việc trong các tác phẩm, văn kiện hoặc những vấn đề hàng ngày có ý nghĩa xã hội là để tái tạo một bức tranh toàn cảnh hoặc một lĩnh vực nào đó của đời sống xã hội. Phân tích những sự kiện đã được công bố trên phương tiện thông tin đại chúng để làm bằng chứng cho lời bình của chương trình, tạo nên cơ sở, làm chỗ dựa cho các luận điểm. Những sự kiện đó có thể là tư liệu đã được công bố trong các chương trình tường thuật, chương trình thời sự., nghĩa là bình luận truyền hình có thể sử dụng bất cứ tình tiết sự kiện nào có liên quan đến đề tài, có thể phục vụ cho việc làm sáng tỏ các luận điểm.
Tuy nhiên không phải chương trình bình luận nào trên truyền hình cũng nói về tất cả các lĩnh vực. Mỗi chương trình bình luận đều có một chủ đề nhất định.Bình luận truyền hình không giới hạn phạm vi đề tài, nhưng đề tài đó phải được lựa chọn cẩn thận để đáp ứng được yêu cầu thời sự của báo chí. Bản sắc Hiện nay có nhiều ý kiến khác nhau về khái niệm “bản sắc”.