Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến khả năng sản xuất của gà lông xước bố mẹ giai đoạn 24 40 tuần tuổi

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến khả năng sản xuất của gà lông xước bố mẹ giai, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đào Phương Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến khả năng sản xuất của gà lông Xước bố mẹ giai đoạn 24 – 40 tuần tuổi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Khả năng sinh sản của gia cầm
• 2.2.1. Cơ sở khoa học của năng suất trứng
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng trứng của gia cầm sinh sản
• 2.4. Protein trong chăn nuôi gia cầm sinh sản
• 2.5. Một số thông tin về gà Lông Xước
• 2.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.6.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.6.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 3. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Bố trí thí nghiệm
• 3.3.2. Phương pháp và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến tỷ lệ loại thải và khối lượng của gà lông Xước bố mẹ
• 4.2. Ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến năng suất sinh sản của gà lông Xước bố mẹ giai đoạn 24 - 40 tuần tuổi
• 4.2.1. Năng suất trứng
• 4.2.2. Khối lượng trứng
• 4.2.3. Tỷ lệ trứng giống
• 4.2.4. Hiệu quả sử dụng thức ăn của gà lông Xước bố mẹ giai đoạn 24-40 tuần tuổi
• 4.3. Ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến chất lượng trứng của gà lông Xước bố mẹ
• 4.4. Ảnh hưởng của các tỷ lệ protein trong khẩu phần đến kết quả ấp nở trứng gà lông Xước bố mẹ giai đoạn 24-40 tuần tuổi
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tỷ lệ protein trong khẩu phần

Tỷ lệ protein trong khẩu phần là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sản xuất gà lông xước bố mẹ trong giai đoạn 24-40 tuần tuổi. Protein là thành phần dinh dưỡng chính, đóng vai trò cấu trúc tế bào và mô, cung cấp năng lượng, và hỗ trợ quá trình trao đổi chất. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khẩu phần giàu protein giúp cải thiện năng suất sinh sản và chất lượng trứng. Tuy nhiên, việc cân bằng protein trong thức ăn là cần thiết để tránh tình trạng thừa protein, dẫn đến tích tụ các chất độc hại như amoniac và axit uric.

1.1. Vai trò của protein trong chăn nuôi gà

Protein là thành phần không thể thiếu trong thức ăn chăn nuôi, đặc biệt đối với gà bố mẹ trong giai đoạn sinh sản. Nó hỗ trợ quá trình tạo trứng, duy trì sức khỏe và tăng cường khả năng miễn dịch. Protein trong thức ăn cần được cung cấp đủ về số lượng và chất lượng để đảm bảo hiệu quả sản xuất tối ưu.

1.2. Ảnh hưởng của tỷ lệ protein đến sản xuất

Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ protein trong khẩu phần ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất trứng và khối lượng trứng. Khẩu phần có tỷ lệ protein cao hơn giúp tăng sản lượng trứng và cải thiện chất lượng trứng. Tuy nhiên, cần lưu ý đến việc quản lý khẩu phần để tránh lãng phí và tối ưu chi phí sản xuất.

II. Sản xuất gà lông xước bố mẹ

Sản xuất gà lông xước bố mẹ trong giai đoạn 24-40 tuần tuổi đòi hỏi sự chú trọng vào dinh dưỡng gà và quản lý khẩu phần. Giai đoạn này là thời kỳ đỉnh cao của giai đoạn sinh sản, nên việc cung cấp đủ protein trong thức ăn là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả sản xuất cao. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khẩu phần cân đối giúp tăng tỷ lệ trứng giống và cải thiện chất lượng trứng.

2.1. Giai đoạn 24 40 tuần tuổi

Giai đoạn 24-40 tuần tuổi là thời kỳ quan trọng trong sản xuất gà lông xước bố mẹ. Đây là giai đoạn gà đạt năng suất sinh sản cao nhất, nên việc cung cấp đủ dinh dưỡng và protein trong thức ăn là cần thiết để duy trì sức khỏe và năng suất.

2.2. Hiệu quả sản xuất

Hiệu quả sản xuất trong giai đoạn này phụ thuộc vào việc quản lý khẩu phần và cung cấp đủ protein trong thức ăn. Nghiên cứu cho thấy, khẩu phần giàu protein giúp tăng năng suất trứng và cải thiện chất lượng trứng, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Ảnh hưởng dinh dưỡng đến sản xuất

Ảnh hưởng dinh dưỡng đến sản xuất gà lông xước bố mẹ là yếu tố không thể bỏ qua. Protein trong thức ăn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và năng suất của gà. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khẩu phần giàu protein giúp tăng năng suất trứng và cải thiện chất lượng trứng, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.1. Dinh dưỡng gà trong giai đoạn sinh sản

Dinh dưỡng gà trong giai đoạn sinh sản cần được chú trọng để đảm bảo sức khỏe và năng suất. Protein trong thức ăn là yếu tố quan trọng giúp tăng năng suất trứng và cải thiện chất lượng trứng.

3.2. Quản lý khẩu phần

Quản lý khẩu phần là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả sản xuất cao. Việc cân bằng protein trong thức ăn giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi gia cầm là ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn vào an ninh lương thực và phát triển nông nghiệp bền vững. Trong đó, protein là thành phần dinh dưỡng thiết yếu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và sản xuất của gia cầm. Gà lông Xước, một giống gà bản địa có giá trị kinh tế và văn hóa tại vùng núi cao Hà Giang, đang được bảo tồn và phát triển. Tuy nhiên, năng suất trứng của giống gà này còn thấp, ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi và phát triển giống.

Nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ protein khác nhau trong khẩu phần ăn đến khả năng sản xuất của gà lông Xước bố mẹ trong giai đoạn 24 – 40 tuần tuổi. Mục tiêu cụ thể là xác định tỷ lệ protein tối ưu giúp nâng cao năng suất và chất lượng trứng, đồng thời cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn. Thí nghiệm được tiến hành tại Trung tâm Khảo nghiệm Giống Vật nuôi và Cây trồng – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, trong khoảng thời gian từ tháng 6/2020 đến tháng 6/2021.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc xây dựng công thức thức ăn phù hợp cho gà lông Xước bố mẹ, đồng thời góp phần hoàn thiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phát triển vùng sản xuất gà chất lượng cao. Các chỉ số như tỷ lệ đẻ, khối lượng trứng, tỷ lệ trứng giống và hiệu quả sử dụng thức ăn được sử dụng làm metrics đánh giá hiệu quả nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về dinh dưỡng gia cầm, đặc biệt là vai trò của protein trong khẩu phần ăn đối với khả năng sinh sản và năng suất trứng. Protein là thành phần cấu trúc chính của tế bào, mô và các enzyme, hormone quan trọng trong quá trình trao đổi chất và sinh sản. Các axit amin thiết yếu như lysine, methionine đóng vai trò quyết định trong việc hình thành trứng và duy trì sức khỏe gia cầm.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào ảnh hưởng của các mức protein thô (CP) khác nhau trong khẩu phần ăn (15%, 15,5%, 16%, 16,5%, 17%) đến các chỉ tiêu sinh sản của gà lông Xước bố mẹ. Các khái niệm chính bao gồm: tỷ lệ đẻ, năng suất trứng, khối lượng trứng, tỷ lệ trứng giống, hiệu quả sử dụng thức ăn và chất lượng trứng (đơn vị Haugh, độ dày vỏ, tỷ lệ lòng đỏ/lòng trắng).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thu thập từ thí nghiệm thực địa với 495 con gà lông Xước bố mẹ, chia thành 5 nghiệm thức tương ứng với 5 mức protein trong khẩu phần. Mỗi nghiệm thức gồm 30 gà mái và 3 gà trống, lặp lại 3 lần, nuôi nhốt trong điều kiện đồng nhất về môi trường và chăm sóc.

Thời gian theo dõi kéo dài 17 tuần, từ 24 đến 40 tuần tuổi. Các chỉ tiêu được đo gồm tỷ lệ loại thải, khối lượng cơ thể, tỷ lệ đẻ, năng suất trứng, khối lượng trứng, tỷ lệ trứng giống, tiêu tốn thức ăn và các chỉ số chất lượng trứng. Phân tích số liệu sử dụng phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định Tukey với mức ý nghĩa P<0,05.

Khẩu phần thức ăn được thiết kế dựa trên khuyến cáo của Viện Chăn nuôi, đảm bảo năng lượng trao đổi đồng nhất (2800 kcal/kg) và chỉ khác biệt về tỷ lệ protein. Các nguyên liệu được phân tích thành phần dinh dưỡng trước khi phối trộn, thức ăn dạng bột cho gà ăn tự do.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ loại thải và khối lượng cơ thể: Tỷ lệ loại thải trong suốt thí nghiệm là 0%, không có trường hợp gà chết hoặc loại thải do đẻ kém. Khối lượng gà tăng theo thời gian và tỷ lệ protein trong khẩu phần ảnh hưởng có ý nghĩa đến khối lượng cuối kỳ. Ở 40 tuần tuổi, gà ăn khẩu phần 17% protein đạt khối lượng trung bình 1908,9g, cao hơn nhóm 15% protein (1883,9g) với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,05).

2. Tỷ lệ đẻ: Tỷ lệ đẻ trung bình trong 17 tuần theo dõi dao động từ 26,01% đến 26,20% giữa các nghiệm thức, không có sự khác biệt đáng kể (P=1,000). Tỷ lệ đẻ đạt đỉnh vào tuần 33 với khoảng 32,36% - 32,86%, sau đó giảm dần. Kết quả cho thấy mức protein trong khẩu phần không ảnh hưởng đến tỷ lệ đẻ của gà lông Xước.

3. Năng suất trứng: Năng suất trứng trung bình đạt khoảng 1,82 - 1,83 quả/mái/tuần, không khác biệt giữa các mức protein (P=1,000). Năng suất này thấp hơn so với một số giống gà bản địa khác nhưng phù hợp với đặc điểm sinh sản của gà lông Xước.

4. Khối lượng trứng: Khối lượng trứng có sự khác biệt rõ rệt giữa các nghiệm thức (P=0,001). Gà ăn khẩu phần 17% protein có khối lượng trứng trung bình 48,13g/quả, cao hơn đáng kể so với nhóm 15% protein (46,20g/quả). Điều này cho thấy protein trong khẩu phần ảnh hưởng tích cực đến kích thước trứng.

5. Tỷ lệ trứng giống: Tỷ lệ trứng giống trung bình dao động từ 90,44% (15% protein) đến 95,10% (16% protein), có sự khác biệt có ý nghĩa (P=0,001). Mức protein 16% và 17% giúp nâng cao tỷ lệ trứng giống, góp phần cải thiện hiệu quả sản xuất giống.

6. Hiệu quả sử dụng thức ăn: Tiêu tốn thức ăn cho 10 quả trứng dao động từ 4,32 đến 4,45 kg, không có sự khác biệt lớn giữa các nghiệm thức. Mức tiêu tốn này tương đương với các giống gà bản địa khác trong nước.

Thảo luận kết quả

Khối lượng cơ thể tăng theo tỷ lệ protein phù hợp với các nghiên cứu trước đây, cho thấy protein đóng vai trò quan trọng trong phát triển thể chất và duy trì sức khỏe gà sinh sản. Tỷ lệ đẻ và năng suất trứng không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhỏ trong tỷ lệ protein (15-17%), phù hợp với đặc điểm sinh sản của giống gà bản địa có năng suất thấp.

Khối lượng trứng và tỷ lệ trứng giống tăng khi tăng tỷ lệ protein trong khẩu phần, phản ánh vai trò của protein trong việc hình thành trứng chất lượng cao. Điều này đồng nhất với các nghiên cứu quốc tế cho thấy protein và axit amin thiết yếu ảnh hưởng đến kích thước và chất lượng trứng.

Hiệu quả sử dụng thức ăn ổn định cho thấy khẩu phần được thiết kế hợp lý, cân bằng giữa năng lượng và protein, giúp tối ưu hóa chi phí thức ăn trong chăn nuôi. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh khối lượng trứng và tỷ lệ trứng giống giữa các nghiệm thức để minh họa rõ ràng sự khác biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh tỷ lệ protein khẩu phần: Khuyến nghị sử dụng khẩu phần chứa 16-17% protein cho gà lông Xước bố mẹ giai đoạn 24-40 tuần tuổi nhằm tối ưu khối lượng trứng và tỷ lệ trứng giống, nâng cao hiệu quả sản xuất.

2. Tăng cường kiểm soát chất lượng thức ăn: Đảm bảo nguyên liệu thức ăn được phân tích và phối trộn chính xác, duy trì năng lượng trao đổi ổn định khoảng 2800 kcal/kg để cân bằng dinh dưỡng và giảm chi phí.

3. Áp dụng quy trình chăm sóc đồng nhất: Thực hiện chế độ nuôi nhốt với điều kiện vệ sinh, chiếu sáng 16 giờ/ngày và quản lý dịch bệnh nghiêm ngặt nhằm duy trì tỷ lệ loại thải thấp và sức khỏe đàn gà.

4. Theo dõi và đánh giá định kỳ: Thường xuyên kiểm tra các chỉ tiêu sinh sản và chất lượng trứng để điều chỉnh khẩu phần và kỹ thuật nuôi phù hợp, đảm bảo năng suất ổn định trong suốt chu kỳ đẻ.

5. Phát triển vùng sản xuất gà lông Xước: Áp dụng kết quả nghiên cứu để mở rộng quy mô chăn nuôi, bảo tồn và phát triển giống gà bản địa có giá trị kinh tế và văn hóa đặc trưng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và giảng viên ngành chăn nuôi: Sử dụng kết quả làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy và nghiên cứu về dinh dưỡng gia cầm, đặc biệt là các giống gà bản địa.

2. Chăn nuôi viên và kỹ thuật viên: Áp dụng các khuyến nghị về tỷ lệ protein trong khẩu phần và quy trình chăm sóc để nâng cao hiệu quả sản xuất gà lông Xước bố mẹ.

3. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi: Tham khảo để thiết kế công thức thức ăn phù hợp với đặc điểm sinh lý và nhu cầu dinh dưỡng của gà lông Xước, tối ưu chi phí và chất lượng sản phẩm.

4. Nhà quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng thông tin để xây dựng các chương trình bảo tồn và phát triển giống gà bản địa, góp phần phát triển kinh tế vùng miền núi.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao protein lại quan trọng trong khẩu phần ăn của gà lông Xước?
   Protein cung cấp các axit amin thiết yếu giúp phát triển cơ thể, hình thành trứng và duy trì sức khỏe sinh sản. Thiếu protein làm giảm năng suất và chất lượng trứng.

2. Tỷ lệ protein tối ưu cho gà lông Xước bố mẹ là bao nhiêu?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ protein từ 16% đến 17% trong khẩu phần giúp tăng khối lượng trứng và tỷ lệ trứng giống mà không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

3. Tỷ lệ đẻ của gà lông Xước có thể cải thiện bằng cách nào?
   Ngoài dinh dưỡng, tỷ lệ đẻ còn phụ thuộc vào điều kiện môi trường, chăm sóc, ánh sáng và quản lý dịch bệnh. Cân bằng các yếu tố này giúp duy trì tỷ lệ đẻ ổn định.

4. Hiệu quả sử dụng thức ăn được đánh giá như thế nào?
   Thông qua tiêu tốn thức ăn cho 10 quả trứng, chỉ số này phản ánh khả năng chuyển hóa thức ăn thành sản phẩm trứng, giúp tối ưu chi phí chăn nuôi.

5. Có thể áp dụng kết quả nghiên cứu cho các giống gà khác không?
   Kết quả chủ yếu áp dụng cho gà lông Xước, tuy nhiên nguyên tắc dinh dưỡng và ảnh hưởng của protein có thể tham khảo cho các giống gà bản địa có đặc điểm tương tự.

Kết luận

• Tỷ lệ protein trong khẩu phần ảnh hưởng tích cực đến khối lượng trứng và tỷ lệ trứng giống của gà lông Xước bố mẹ giai đoạn 24-40 tuần tuổi.
• Tỷ lệ đẻ và năng suất trứng không thay đổi đáng kể trong khoảng protein 15-17%.
• Khối lượng cơ thể gà tăng khi tăng tỷ lệ protein, góp phần duy trì sức khỏe và khả năng sinh sản.
• Hiệu quả sử dụng thức ăn ổn định, tiêu tốn khoảng 4,3-4,5 kg thức ăn cho 10 quả trứng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng khẩu phần ăn tối ưu, nâng cao hiệu quả chăn nuôi và phát triển giống gà lông Xước.

Tiếp theo, cần triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn chăn nuôi, đồng thời mở rộng nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố dinh dưỡng khác và điều kiện môi trường nhằm hoàn thiện quy trình sản xuất. Các nhà nghiên cứu và chăn nuôi viên được khuyến khích áp dụng và phản hồi để nâng cao hiệu quả sản xuất bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khả năng sinh sản của gia cầm 1. Cơ sở khoa học của năng suất trứng Sinh sản là một quá trình để tạo ra thế hệ sau, sự phát triển hay hủy diệt của một loài, trước tiên phụ thuộc vào khả năng sinh sản của loài đó.

Khả năng sinh sản của gia cầm được thể hiện bởi các chỉ tiêu về năng suất trứng, khối lượng, hình dạng, chất lượng trứng, khả năng thụ tinh và ấp nở. Đối với các giống gia cầm khác nhau thì khả năng sinh sản của chúng cũng rất khác nhau. Năng suất trứng là số lượng trứng đẻ ra của một gia cầm mái trong một đơn vị thời gian. Đối với gia cầm đẻ trứng thì đây là chỉ tiêu năng suất quan trọng nhất, nó phản ánh trạng thái sinh lý và khả năng hoạt động của hệ sinh dục.

Năng suất trứng là một tính trạng số lượng nên nó phụ thuộc nhiều vào điều kiện ngoại cảnh và cũng phụ thuộc nhiều vào loài, giống, hướng sản xuất, mùa vụ, điều kiện dinh dưỡng, chăm sóc và đặc điểm của cá thể. Năng suất trứng là một tính trạng số lượng có mối tương quan nghịch chặt chẽ với tốc độ sinh trưởng sớm, do đó trong chăn nuôi gà sinh sản người ta thường quan tâm đến việc cho gà ăn hạn chế trong các giai đoạn cuối gà con, giai đoạn gà dò - hậu bị để đảm bảo cho năng suất trứng cao trong giai đoạn đẻ trứng. Theo Bùi Thị Oanh, (1996) thì năng suất trứng còn phụ thuộc nhiều vào số lượng và chất lượng của thức ăn, đặc biệt là mức năng lượng trao đổi, hàm lượng protein và các axit amin thiết yếu trong khẩu phần thức ăn của gia cầm sinh sản. Năng suất trứng có hệ số di truyền không cao, nhưng lại dao động lớn.

Nguyễn Văn Thiện, (1995) cho biết hệ số di truyền năng suất trứng của gà là 0,12 - 0,3. Đối với tính trạng năng suất trứng, để cải thiện năng suất cần áp dụng phương pháp lai, kết hợp với chọn lọc cá thể, nếu chỉ áp dụng chọn lọc thì việc nâng cao năng suất trứng ít có hiệu quả. Tỷ lệ đẻ và năng suất trứng có liên quan chặt chẽ với nhau, tỷ lệ đẻ trứng được tính theo tuần, tháng, năm, đó cũng thể hiện cường độ đẻ trứng là sức đẻ trứng trong một thời gian. Cường độ đẻ trứng phụ thuộc vào độ dài của chu kỳ đẻ trứng, chu kỳ 4 đẻ trứng chính là thời gian gia cầm đẻ liên tục không bỏ ngắt quãng còn được gọi là trật đẻ.

Cường độ đẻ trứng có tương quan dương và chặt chẽ với sản lượng trứng ấy là tính trạng có hệ số di truyền cao, thường được sử dụng để chọn lọc nâng cao năng suất trứng. (Wegner, 1980) cho biết hệ số di truyền về cường độ đẻ trứng của gà vào loại cao h2 = 0,66. Chất lượng trứng Trứng gia cầm gồm 3 phần cơ bản đó là vỏ trứng, lòng đỏ và lòng trắng. Vương Đống, (1968) cho biết tỷ lệ các phần so với khối lượng trứng thì vỏ chiếm 10 - 11,6%; lòng trắng 57- 60%; lòng đỏ 30 - 32%.

Thành phần hóa học của trứng không vỏ: nước chiếm 73,5 - 74,4% ; protein 12,5 - 13%; mỡ 11 - 12%; khoáng 0,8 - 1,0%. - Chỉ số hình thái: Trong chăn nuôi gia cầm sinh sản, chỉ số hình thái của trứng là một chỉ tiêu để xem xét chất lượng của trứng, đặc biệt là trứng ấp, những quả trứng dài hoặc quá tròn đều cho tỷ lệ ấp nở thấp. Trứng của mỗi giống gia cầm đều có chỉ số hình thái riêng. Chỉ số hình thái của trứng gà biến thiên từ 1,34 - 1,36; chỉ số này ở gà Ri là 1,30 và gà Ri lai (Ri x Sasso x Lương Phượng) là 1,32 (Nguyễn Bá Mùi và Phạm Kim Đăng, 2016), gà Đông Tảo là 1,31 và gà F1 (Đông Tảo x Lương Phượng) là 1,34.

Trứng gà Tam Hoàng có chỉ số hình thái trứng trung bình 1,24 - 1,39 cho kết quả ấp nở cao hơn so với nhóm trứng có chỉ số hình thái nằm ngoài biên độ này (Nguyễn Văn Duy và cs, 2020); (Nguyễn Quý Khiêm, 2003). - Độ dày và độ bền vỏ trứng: độ dày, độ bền hay độ chịu lực của vỏ trứng là một trong những chỉ tiêu quan trọng đối với trứng gia cầm, có ảnh hưởng tới kết quả ấp nở và bao gói vận chuyển, nó phụ thuộc vào giống, tuổi, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và nhiệt độ chuồng nuôi, tuổi già hay stress đều làm giảm độ dày và sức bền vỏ trứng. Độ dày vỏ trứng được xác định bằng thước đo độ dày khi đã bóc lớp màng vỏ dai trắng. Độ dày vỏ trứng có tương quan dương với độ bền và ảnh hưởng đến kết quả ấp nở, thường trứng có vỏ quá dày hoặc quá mỏng đều cho tỷ lệ nở kém.

Vỏ trứng quá dày làm hạn chế sự bốc hơi nước của trứng, cản trở quá trình phát triển của phôi, gia cầm con khó đạp vỡ vỏ khi nở. Nếu vỏ trứng quá mỏng làm quá trình bay hơi nước diễn ra nhanh, khối lượng trứng giảm nhanh, dễ chết phôi, sát vỏ, gia cầm con nở ra yếu và tỷ lệ chết cao, độ dày lý tưởng của vỏ trứng từ 0,26 - 0,34 mm. 5 Ngoài ra độ dày vỏ trứng còn chịu ảnh hưởng của môi trường như thức ăn, tuổi gà, nhiệt độ xung quanh, stress và nhiều yếu tố khác. - Chỉ số lòng đỏ, lòng trắng và đơn vị Haugh: Khi đánh giá chất lượng trứng giống cũng như trứng thương phẩm người ta đặc biệt quan tâm đến chỉ tiêu này, các chỉ tiêu này càng cao thì chất lượng trứng càng tốt và tỷ lệ nở càng cao.

Chỉ số lòng đỏ: chất lượng lòng đỏ được xác định bởi chỉ số lòng đỏ, mà chỉ số này là tỷ số giữa chiều cao lòng đỏ với đường kính của nó. Chỉ số lòng đỏ của trứng gà tươi nằm giữa 0,4 - 0,42. Trứng có chỉ số lòng đỏ càng lớn thì chất lượng trứng càng tốt. Chỉ số lòng trắng là chỉ tiêu đánh giá chất lượng lòng trắng, chỉ số này được tính bằng tỷ lệ giữa chiều cao lòng trắng đặc so với trung bình cộng đường kính lớn và đường kính nhỏ của nó, chỉ số này lớn thì chất lượng lòng trắng càng cao.

Chỉ số lòng trắng bị ảnh hưởng bởi giống, tuổi và chế độ nuôi dưỡng. Đơn vị Haugh được sử dụng để đánh giá chất lượng trứng, phụ thuộc vào khối lượng và chiều cao lòng trắng đặc. Đơn vị Haugh càng cao thì chất lượng trứng càng tốt, đơn vị Haugh chịu ảnh hưởng bởi thời gian bảo quản trứng, tuổi gia cầm mái (gà càng già trứng có đơn vị Haugh càng thấp) bệnh tật, nhiệt độ, thay lông (sau thay lông đơn vị Haugh cao hơn trước khi thay lông) và giống gia cầm. Chất lượng trứng rất tốt có đơn vị Haugh 80 – 100; tốt: 65 – 79; trung bình: 55 - 64 và xấu là dưới 55.

Nguyễn Bá Mùi và Phạm Kim Đăng, (2016) nghiên cứu chất lượng của trứng gà Ri và gà Ri lai (Ri x Sasso x Lương Phượng) thu được kết quả lúc 38 tuần tuổi có chỉ số Haugh là 80,90 và 81,56. Trương Văn Phước, (2021) nghiên cứu trên trứng gà Ác ở tỷ lệ axit amin khác nhau trong khẩu phần có chỉ số Haugh dao động từ 71,02- 76,95. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng trứng của gia cầm sinh sản 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng trứng Sản lượng trứng có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như chất lượng và số lượng của thức ăn, lượng nước uống vào, cường độ và thời gian chiếu sáng, sự xâm nhập của ký sinh trùng, bệnh tật, và nhiều yếu tố sinh lý, quản lý và môi trường khác.

* Ảnh hưởng của tuổi thành thục về tính 6 Tuổi thành thục về tính của gia cầm có ảnh hưởng rõ ràng đến sản lượng trứng trong chu kỳ đẻ đầu và các chu kỳ đẻ tiếp theo. Đồ thị đẻ trứng của gia cầm đạt đến đỉnh cao nhanh chủ yếu là do tuổi thành thục về tính của từng cá thể trong đàn sớm. Gà thành thục về tính sớm sẽ đẻ nhiều trứng hơn trong một năm sinh học. Nhưng nếu gà thành thục về tính quá sớm sẽ đẻ trứng nhỏ kéo dài.

Tuổi và năm đẻ của gia cầm có liên quan đến sản lượng trứng/năm. Chu kỳ đẻ của gà thường khoảng 12 tháng. Quá trình sản xuất trứng bắt đầu khi gà đạt khoảng 18–22 tuần tuổi, tùy thuộc vào giống và mùa vụ. Sản lượng trứng tăng mạnh và đạt đỉnh cao khoảng 90% sau 6–8 tuần.

Sản xuất trứng giảm dần xuống còn khoảng 65% sau 12 tháng. Gà có thể sống nhiều năm và tiếp tục đẻ trứng trong nhiều năm. Tuy nhiên, sau hai hoặc ba năm nhiều gà mái giảm năng suất đáng kể. Khi gia cầm đẻ năm thứ hai thì sản lượng trứng giảm 10-20% (Jacqueline Jacob, 2014).

* Ảnh hưởng của sự thay lông đến sản lượng trứng Gà mái đẻ tốt trong khoảng 50 đến 60 tuần và sau đó có một khoảng thời gian thay lông. Gà đẻ kém và gà mái già sẽ thay lông thường xuyên và đẻ ít hơn (Jacqueline Jacob, 2014). Sự thay lông là một quá trình sinh lý học tự nhiên. Ở gia cầm hoang thì thời gian thay lông thường phụ thuộc vào mùa.

Thông thường, chúng thay lông vào mùa thu. Thời gian thay lông càng dài thì sản lượng trứng càng thấp. Sự thay lông là kết quả hoạt động tương tác phức hợp của các hormone gonadotropin. Các hormone khác như thyroxine và prolactin cũng hoạt động tương tác với hormone gonadotropin (Rose, 1997).

Sức đẻ trứng giảm ngay khi gà rụng lông. Thời gian rụng lông kéo dài trong vòng 10 ngày và sau khoảng 15 ngày thì lông mới được mọc ra. Gia cầm có thể đẻ trở lại trước khi bộ lông mới mọc đầy đủ. * Ảnh hưởng của bệnh đến sản lượng trứng Nội ký sinh trùng có thể gây ra tình trạng sử dụng thức ăn kém hiệu quả, sinh trưởng kém, giảm sản lượng trứng và chết khi nhiễm bệnh nặng.

Gà bị nhiễm bệnh cũng có thể dễ mắc các bệnh kế phát. Bệnh cầu trùng khiến cho gà gầy hốc hác, giảm rõ rệt lượng thức ăn tiêu thụ, gà bị tiêu chảy và giảm sản lượng trứng, tỷ lệ chết cao. Gà đẻ mắc bệnh CRD có các triệu chứng đặc trưng như thở hổn hển, hắt hơi, ho và sản lượng trứng giảm rõ rệt. Chất lượng trứng cũng ảnh hưởng xấu.

Chất lượng trứng 7 thấp và vỏ không đều, vỏ mềm hoặc sai lệch hình dạng. Bệnh Newcastle gây nên hiện tượng bỏ ăn, giảm tiêu thụ nước và sự sụt giảm đáng kể sản lượng trứng.