Luận văn thạc sĩ ueh ảnh hưởng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến hiệu quả đầu tư của các doanh nghiệp việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh ảnh hưởng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến hiệu quả đầu tư của các doanh nghiệp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lâm Đạo Nhật Quang
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Hạn Chế Tài Chính Và Chi Phí Đại Diện Đến Hiệu Quả Đầu Tư Của Doanh Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa đề tài
• 1.5. Đóng góp điểm mới của đề tài
• 1.6. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Khung lý thuyết liên quan đến quyết định đầu tư
• 2.1.1. Lý thuyết về cấu trúc vốn và quyết định đầu tư
• 2.1.2. Lý thuyết về trật tự phân hạng
• 2.1.3. Lý thuyết về đại diện
• 2.2. Các bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến quyết định đầu tư
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu, trình tự nghiên cứu và mô tả biến
• 3.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.2. Trình tự nghiên cứu
• 3.2.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.4. Mô hình nghiên cứu và mô tả biến
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Ảnh hưởng của hạn chế tài chính và đầu tư dưới mức kỳ vọng
• 4.1.1. Ảnh hưởng tổng quan của hạn chế tài chính và đầu tư dưới mức kỳ vọng
• 4.1.2. Ảnh hưởng khi gia tăng mức độ trầm trọng của hạn chế tài chính và đầu tư dưới mức kỳ vọng
• 4.2. Ảnh hưởng của chi phí đại diện và đầu tư quá mức kỳ vọng
• 4.2.1. Ảnh hưởng tổng quan của chi phí đại diện và đầu tư quá mức kỳ vọng
• 4.2.2. Ảnh hưởng khi gia tăng mức độ trầm trọng của chi phí đại diện và đầu tư quá mức kỳ vọng
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Hạn chế của đề tài
• 5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến hiệu quả đầu tư

Hạn chế tài chính là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, dẫn đến việc không thể thực hiện các dự án đầu tư tiềm năng. Theo nghiên cứu của Guariglia và Yang (2016), mối quan hệ giữa hạn chế tài chính và hiệu quả đầu tư là rất rõ ràng. Khi doanh nghiệp không có đủ nguồn lực tài chính, họ thường phải từ bỏ các dự án đầu tư có lợi nhuận cao, từ đó làm giảm hiệu quả đầu tư tổng thể. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh thị trường Việt Nam, nơi mà các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc huy động vốn.

1.1. Hạn chế tài chính và quyết định đầu tư của doanh nghiệp

Hạn chế tài chính ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Khi nguồn vốn hạn chế, doanh nghiệp thường phải ưu tiên cho các dự án có khả năng sinh lời nhanh chóng, dẫn đến việc bỏ qua các cơ hội đầu tư dài hạn. Điều này có thể gây ra tình trạng đầu tư dƣới mức kỳ vọng, làm giảm khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp.

1.2. Tác động của hạn chế tài chính đến dòng tiền tự do

Dòng tiền tự do là yếu tố quan trọng trong việc quyết định đầu tư. Khi doanh nghiệp gặp hạn chế tài chính, dòng tiền tự do thường bị ảnh hưởng tiêu cực, dẫn đến việc không đủ khả năng tài chính để thực hiện các dự án đầu tư. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi dòng tiền tự do bị thâm hụt, doanh nghiệp có xu hướng từ bỏ nhiều dự án đầu tư tiềm năng hơn.

II. Chi phí đại diện và ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư

Chi phí đại diện phát sinh từ mâu thuẫn lợi ích giữa các bên trong doanh nghiệp, đặc biệt là giữa cổ đông và nhà quản lý. Khi chi phí đại diện gia tăng, hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo lý thuyết của Jensen và Meckling (1976), chi phí đại diện có thể dẫn đến các quyết định đầu tư không hiệu quả, như đầu tư quá mức vào các dự án không sinh lời.

2.1. Mối quan hệ giữa chi phí đại diện và quyết định đầu tư

Chi phí đại diện có thể dẫn đến việc nhà quản lý đưa ra các quyết định đầu tư không tối ưu. Khi nhà quản lý không hoàn toàn tập trung vào việc tối đa hóa giá trị doanh nghiệp, họ có thể chấp nhận các dự án đầu tư không hiệu quả, gây thiệt hại cho cổ đông.

2.2. Tác động của chi phí đại diện đến dòng tiền

Chi phí đại diện có thể làm giảm dòng tiền tự do của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến khả năng đầu tư. Khi dòng tiền bị ảnh hưởng, doanh nghiệp có thể không đủ khả năng tài chính để thực hiện các dự án đầu tư tiềm năng, dẫn đến hiệu quả đầu tư thấp.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện

Nghiên cứu này sử dụng mô hình hồi quy GMM để kiểm định mối quan hệ giữa hạn chế tài chính, chi phí đại diện và hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam. Mẫu nghiên cứu bao gồm 154 công ty niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2005-2017. Phương pháp này cho phép đánh giá chính xác hơn về tác động của các yếu tố này đến quyết định đầu tư.

3.1. Mô hình hồi quy GMM và ứng dụng

Mô hình hồi quy GMM được sử dụng để kiểm định mối quan hệ giữa hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến hiệu quả đầu tư. Phương pháp này giúp giảm thiểu các sai số trong ước lượng và cung cấp kết quả chính xác hơn.

3.2. Dữ liệu và quy trình nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các báo cáo tài chính của 154 công ty niêm yết trên sàn HOSE. Quy trình nghiên cứu bao gồm việc phân tích dữ liệu, kiểm định giả thuyết và đánh giá kết quả.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng hạn chế tài chính và chi phí đại diện có tác động đáng kể đến hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam. Khi hạn chế tài chính gia tăng, doanh nghiệp có xu hướng từ bỏ nhiều dự án đầu tư tiềm năng. Đồng thời, chi phí đại diện cũng làm giảm hiệu quả đầu tư thông qua việc dẫn đến các quyết định đầu tư không tối ưu.

4.1. Ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến quyết định đầu tư

Kết quả cho thấy rằng khi hạn chế tài chính gia tăng, doanh nghiệp có xu hướng từ bỏ nhiều dự án đầu tư tiềm năng hơn. Điều này dẫn đến việc giảm hiệu quả đầu tư tổng thể của doanh nghiệp.

4.2. Ảnh hưởng của chi phí đại diện đến hiệu quả đầu tư

Chi phí đại diện có thể dẫn đến các quyết định đầu tư không hiệu quả, làm giảm khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng khi chi phí đại diện gia tăng, hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp cũng giảm theo.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng hạn chế tài chính và chi phí đại diện có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp cần chú ý đến việc quản lý tài chính và giảm thiểu chi phí đại diện để tối ưu hóa quyết định đầu tư. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các yếu tố khác như chu kỳ kinh tế và đặc điểm ngành đến hiệu quả đầu tư.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng hạn chế tài chính và chi phí đại diện có tác động đáng kể đến hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý tài chính hợp lý để tối ưu hóa quyết định đầu tư.

5.2. Định hướng nghiên cứu tương lai

Hướng nghiên cứu tương lai có thể xem xét tác động của các yếu tố khác như chu kỳ kinh tế và đặc điểm ngành đến hiệu quả đầu tư. Điều này sẽ giúp cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam duy trì mức tăng trưởng ổn định khoảng 6% hàng năm, thị trường chứng khoán trở thành kênh đầu tư hấp dẫn đối với cả nhà đầu tư trong và ngoài nước. Việc đánh giá hiệu quả đầu tư của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) trở nên cấp thiết nhằm hỗ trợ các quyết định đầu tư chính xác. Luận văn tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến hiệu quả đầu tư của 154 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2005-2017, với tổng cộng 1513 quan sát. Mục tiêu chính là phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố này với các quyết định đầu tư quá mức hoặc từ bỏ các dự án đầu tư triển vọng, qua đó cung cấp thông tin hữu ích cho nhà đầu tư và quản lý doanh nghiệp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về các rào cản tài chính và chi phí quản trị ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, góp phần nâng cao giá trị doanh nghiệp và hiệu quả thị trường vốn Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết kinh tế chủ đạo:

1. Lý thuyết cấu trúc vốn và quyết định đầu tư (Modigliani và Miller, 1958): Trong thị trường hiệu quả hoàn toàn, quyết định tài trợ không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp, và các dự án đầu tư có lợi nhuận biên bằng chi phí biên sẽ được thực hiện tối ưu.

2. Lý thuyết trật tự phân hạng (Myers, 1984): Do bất cân xứng thông tin và chi phí giao dịch, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng vốn nội bộ trước khi huy động vốn bên ngoài, dẫn đến hạn chế tài chính ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

3. Lý thuyết đại diện (Jensen và Meckling, 1976): Mâu thuẫn giữa các nhóm cổ đông và nhà quản trị phát sinh chi phí đại diện, ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định đầu tư, có thể dẫn đến đầu tư quá mức hoặc đầu tư cố thủ.

Các khái niệm chính bao gồm: hạn chế tài chính, chi phí đại diện, hiệu quả đầu tư, dòng tiền tự do, đầu tư quá mức và đầu tư dưới mức kỳ vọng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tài chính của 154 công ty niêm yết trên HOSE từ 2005 đến 2017, với 1513 quan sát. Dữ liệu được chuẩn hóa loại bỏ các công ty ngành tài chính-ngân hàng và các quan sát bất thường để đảm bảo tính khách quan.

Phương pháp phân tích chính gồm:

• Mô hình hồi quy Fixed Effects Model (FEM): Để ước lượng mức đầu tư kỳ vọng và kiểm định các giả thuyết.
• Generalized Method of Moments (GMM): Giúp khắc phục các vấn đề nội sinh và độ lệch trong mô hình FEM.
• Quantile Regression (QREG): Phân tích ảnh hưởng ở các phân vị khác nhau của biến phụ thuộc, tăng độ chính xác.
• Mô hình kiểm định theo Bates (2005): Tái kiểm tra mối quan hệ giữa hạn chế tài chính, chi phí đại diện và hiệu quả đầu tư.

Các biến chính được mô tả chi tiết, bao gồm chỉ số KZ cải tiến để đo hạn chế tài chính, hệ số O/R và S/TA để đo mức độ chi phí đại diện. Quy trình nghiên cứu gồm thống kê mô tả, ước lượng đầu tư kỳ vọng, phân loại nhóm theo mức độ hạn chế tài chính và chi phí đại diện, kiểm định các mô hình hồi quy và phân tích tác động gia tăng của các yếu tố này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến đầu tư dưới mức kỳ vọng:
   Kết quả hồi quy FEM, GMM và QREG cho thấy tồn tại mối quan hệ tích cực giữa đầu tư dưới mức kỳ vọng và thâm hụt dòng tiền tự do. Độ nhạy cảm của mối quan hệ này tăng lên khi mức độ hạn chế tài chính (đo bằng chỉ số KZ) gia tăng. Cụ thể, doanh nghiệp có chỉ số KZ cao hơn 75% bách phân vị có xu hướng từ bỏ nhiều dự án đầu tư triển vọng hơn khi dòng tiền âm, với mức tăng độ nhạy cảm khoảng 15-20% so với nhóm hạn chế thấp.

2. Ảnh hưởng của chi phí đại diện đến đầu tư quá mức kỳ vọng:
   Các mô hình hồi quy cho thấy chi phí đại diện (đo bằng hệ số O/R và S/TA) có tác động tích cực đến đầu tư quá mức. Doanh nghiệp có chi phí đại diện cao (O/R trên 75% bách phân vị) có xu hướng đầu tư vượt mức kỳ vọng nhiều hơn, đặc biệt khi dòng tiền tự do dương. Mức độ đầu tư quá mức tăng khoảng 10-18% so với nhóm chi phí đại diện thấp.

3. Tác động gia tăng của mức độ trầm trọng hạn chế tài chính và chi phí đại diện:
   Khi phân tích theo phân khúc mức độ hạn chế tài chính và chi phí đại diện, kết quả cho thấy sự gia tăng mức độ trầm trọng làm tăng đáng kể độ nhạy cảm của đầu tư không hiệu quả với dòng tiền tự do. Ví dụ, doanh nghiệp trong nhóm hạn chế tài chính cao có độ nhạy cảm đầu tư dưới mức kỳ vọng tăng thêm 12% so với nhóm trung bình.

4. Ảnh hưởng của dòng tiền tự do:
   Dòng tiền tự do đóng vai trò trung gian quan trọng trong mối quan hệ giữa hạn chế tài chính, chi phí đại diện và hiệu quả đầu tư. Khi dòng tiền thâm hụt, doanh nghiệp có xu hướng từ bỏ dự án đầu tư triển vọng nhiều hơn; khi dòng tiền thặng dư, chi phí đại diện thúc đẩy đầu tư quá mức.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát hiện trên là do hạn chế tài chính làm giảm khả năng tiếp cận vốn bên ngoài, buộc doanh nghiệp phụ thuộc vào dòng tiền nội bộ, dẫn đến từ bỏ các dự án có giá trị dương khi dòng tiền âm. Đồng thời, chi phí đại diện làm gia tăng các quyết định đầu tư không hiệu quả do mâu thuẫn lợi ích giữa nhà quản trị và cổ đông, đặc biệt trong các doanh nghiệp có cơ chế giám sát lỏng lẻo.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với nghiên cứu của Guariglia và Yang (2016) tại Trung Quốc, cũng như các nghiên cứu tại Mỹ và châu Âu về tác động của hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến đầu tư. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa phân tích sâu theo đặc điểm ngành nghề hay chu kỳ kinh tế, cũng chưa xác định được điểm ngưỡng cụ thể cho các yếu tố này tại Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phân phối chỉ số KZ, O/R, S/TA theo nhóm đầu tư quá mức và dưới mức, cùng bảng hồi quy chi tiết các mô hình FEM, GMM và QREG để minh họa mức độ ảnh hưởng và ý nghĩa thống kê.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp:
   Các cơ quan quản lý và ngân hàng nên phát triển các chính sách tín dụng ưu đãi, giảm chi phí vay vốn, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm giảm hạn chế tài chính. Mục tiêu giảm tỷ lệ doanh nghiệp từ bỏ dự án đầu tư triển vọng trong vòng 3 năm tới.

2. Nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp:
   Doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ hơn để giảm chi phí đại diện, bao gồm minh bạch thông tin, tăng cường vai trò của cổ đông thiểu số và ban kiểm soát. Mục tiêu giảm tỷ lệ đầu tư quá mức không hiệu quả trong 2 năm tới.

3. Phát triển hệ thống thông tin tài chính và báo cáo:
   Cải thiện chất lượng và độ tin cậy của báo cáo tài chính giúp nhà đầu tư và các bên liên quan đánh giá chính xác hiệu quả đầu tư và rủi ro tài chính. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực quản lý tài chính:
   Tổ chức các khóa đào tạo cho nhà quản trị doanh nghiệp về quản lý dòng tiền, đánh giá dự án đầu tư và quản trị rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Thực hiện liên tục và đánh giá hiệu quả hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức:
   Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp, từ đó lựa chọn danh mục đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro tài chính.

2. Ban lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp:
   Cung cấp cơ sở khoa học để cải thiện quyết định đầu tư và quản trị tài chính, giảm thiểu chi phí đại diện và hạn chế tài chính.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách:
   Hỗ trợ xây dựng chính sách tài chính, tín dụng và quản trị doanh nghiệp nhằm thúc đẩy phát triển bền vững thị trường vốn và doanh nghiệp.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên:
   Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về tài chính doanh nghiệp, quản trị rủi ro và hiệu quả đầu tư trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hạn chế tài chính ảnh hưởng thế nào đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp?
   Hạn chế tài chính làm doanh nghiệp phụ thuộc vào dòng tiền nội bộ, dẫn đến từ bỏ các dự án đầu tư có lợi nhuận dương khi dòng tiền thâm hụt, giảm hiệu quả đầu tư.

2. Chi phí đại diện là gì và tác động ra sao đến đầu tư?
   Chi phí đại diện phát sinh do mâu thuẫn lợi ích giữa nhà quản trị và cổ đông, làm tăng các quyết định đầu tư quá mức hoặc không hiệu quả, ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị doanh nghiệp.

3. Làm thế nào để đo lường mức độ hạn chế tài chính và chi phí đại diện?
   Mức độ hạn chế tài chính được đo bằng chỉ số KZ cải tiến, còn chi phí đại diện được đánh giá qua hệ số O/R (chi phí hoạt động trên doanh thu) và S/TA (doanh thu trên tổng tài sản).

4. Tại sao dòng tiền tự do lại quan trọng trong nghiên cứu này?
   Dòng tiền tự do phản ánh khả năng tài trợ nội bộ cho đầu tư, là trung gian quan trọng ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa hạn chế tài chính, chi phí đại diện và hiệu quả đầu tư.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các ngành khác nhau không?
   Nghiên cứu chưa phân tích theo đặc điểm ngành nghề, do đó cần thận trọng khi áp dụng kết quả cho các ngành có đặc thù tài chính khác nhau; nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi này.

Kết luận

• Luận văn xác định rõ mối quan hệ giữa hạn chế tài chính, chi phí đại diện và hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam qua dữ liệu 154 công ty niêm yết giai đoạn 2005-2017.
• Hạn chế tài chính làm tăng xu hướng đầu tư dưới mức kỳ vọng khi dòng tiền thâm hụt, trong khi chi phí đại diện thúc đẩy đầu tư quá mức khi dòng tiền thặng dư.
• Mức độ trầm trọng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện làm gia tăng độ nhạy cảm của các quyết định đầu tư không hiệu quả.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các giải pháp cải thiện quản trị tài chính và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
• Đề xuất các bước tiếp theo gồm mở rộng nghiên cứu theo ngành nghề, chu kỳ kinh tế và xác định điểm ngưỡng cụ thể cho các yếu tố ảnh hưởng.

Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư nên áp dụng các khuyến nghị để nâng cao hiệu quả đầu tư và giảm thiểu rủi ro tài chính. Các nhà nghiên cứu có thể phát triển thêm các nghiên cứu chuyên sâu dựa trên kết quả này nhằm hoàn thiện hơn bức tranh tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -----------------------oOo----------------------- LÂM ĐẠO NHẬT QUANG ẢNH HƢỞNG CỦA HẠN CHẾ TÀI CHÍNH VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN ĐẾN HIỆU QUẢ ĐẦU TƢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -----------------------oOo----------------------- LÂM ĐẠO NHẬT QUANG ẢNH HƢỞNG CỦA HẠN CHẾ TÀI CHÍNH VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN ĐẾN HIỆU QUẢ ĐẦU TƢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHAN THỊ BÍCH NGUYỆT TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ: “Ảnh hƣởng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện đến hiệu quả đầu tƣ của các doanh nghiệp Việt Nam” là công trình nghiên cứu của tôi dƣới sự chỉ dẫn của PGS.

Phan Thị Bích Nguyệt. Các số liệu và tài liệu trong luận văn là trung thực và chƣa đƣợc công nhận trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tất cả các kế thừa và tham khảo đều đƣợc trích dẫn và tham chiếu đầy đủ. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về nội dung trình bày trong luận văn này.

Học viên Lâm Đạo Nhật Quang LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG TÓM TẮT ABSTRACT CHƢƠNG 1.1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .3 Phƣơng pháp nghiên cứu .5 Đóng góp điểm mới của đề tài .6 Kết cấu của đề tài. KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Khung lý thuyết liên quan đến quyết định đầu tƣ .1 Lý thuyết về cấu trúc vốn và quyết định đầu tư. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Lý thuyết về trật tự phân hạng.3 Lý thuyết về đại diện .2 Các bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa hạn chế tài chính và chi phi phí đại diện đến quyết định đầu tƣ. DỮ LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Dữ liệu nghiên cứu .2 Phƣơng pháp nghiên cứu, trình tự nghiên cứu và mô tả biến .1 Phƣơng pháp nghiên cứu .2 Trình tự nghiên cứu .3 Giả thuyết nghiên cứu .4 Mô hình nghiên cứu và mô tả biến.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Ảnh hƣởng của hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng .1 Ảnh hƣởng tổng quan của hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng.2 Ảnh hƣởng khi gia tăng mức độ trầm trọng của hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng.2 Ảnh hƣởng của chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức kỳ vọng .1 Ảnh hƣởng tổng quan của chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức kỳ vọng .2 Ảnh hƣởng khi gia tăng mức độ trầm trọng của chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức kỳ vọng. 59 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 5.2 Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu tiếp theo .1 Hạn chế của đề tài .2 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 64 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Thông tin mô tả FEM Fixed Effects Model GMM Generalized Method of Moments QREG Quantitle Regression R&D Research and Development LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Tên Bảng Thông tin mô tả Bảng 4.1 Thống kê mô tả Bảng 4.2 Mô hình hồi quy mức đầu tƣ kỳ vọng Bảng 4.3 Kết quả hồi quy FEM, GMM hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng Bảng 4.4 Kết quả hồi quy Quantitle Regrestion hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng Bảng 4.5 Kết quả hồi quy hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng theo phƣơng pháp Bates (2005) Bảng 4.6 Ảnh hƣởng khi gia tăng mức độ trầm trọng của hạn chế tài chính và đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng Bảng 4.7 Kết quả hồi quy FEM, GMM chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức kỳ vọng Bảng 4.8 Kết quả hồi quy Quantitle Regrestion chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức Bảng 4.9 Kết quả hồi quy chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức theo Bates (2005) Bảng 4.10 Kết quả hồi quy chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức theo hệ số O/R Bảng 4.11 Kết quả hồi quy chi phí đại diện và đầu tƣ quá mức theo hệ số S/TA LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ẢNH HƢỞNG CỦA HẠN CHẾ TÀI CHÍNH VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN ĐẾN HIỆU QUẢ ĐẦU TƢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM Tóm tắt Bài nghiên cứu xem xét ảnh hƣởng của hạn chế tài chính và chi phí đại diện đối với hiệu quả đầu tƣ của doanh nghiệp. Dựa trên nghiên cứu “A balancing act managing financial constraints and agency costs to minimize investment inefficiency in the Chinese market” của Guariglia và Yang (2016), tác giả xây dựng mô hình hồi quy GMM để tiến hành kiểm định mối quan hệ trên.

Mẫu nghiên cứu là 154 công ty đƣợc niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2005 đến 2017. Bài nghiên cứu phát hiện, tồn tại mối quan hệ giữa đầu tƣ dƣới mức kỳ vọng và thâm hụt trong dòng tiền tự do. Độ nhạy cảm của quan hệ này tăng cao khi mức độ hạn chế tài chính của doanh nghiệp gia tăng. Bên cạnh đó, bài nghiên cứu phát hiện khi mức độ mâu thuẫn trong vấn đề đại diện vƣợt ngƣỡng nhất định sẽ tác động đến độ nhạy cảm của dòng tiền và đầu tƣ quá mức kỳ vọng.

Đặc biệt, khi dòng tiền thâm hụt thì độ nhạy cảm của mối quan hệ trên sẽ tăng cao. Kết luân, khi hạn chế tài chính, các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào dòng tiền hoạt động khi xem xét đầu tƣ. Mức độ hạn chế tài chính gia tăng, doanh nghiệp có xu hƣớng từ bỏ nhiều hơn các dự án đầu tƣ triển vọng khi dòng tiền thâm hụt. Khi mâu thuẫn trong vấn đề đại diện phát triển gay gắt đến mức độ nhất định sẽ tác động đến hiệu quả đầu tƣ của doanh nghiệp.

Các quyết định đầu tƣ quá mức có thể xảy ra dù dòng tiền của doanh nghiệp là thặng dƣ hay thâm hụt. Tuy nhiên, doanh nghiệp có xu hƣớng mạo hiểm và đƣa ra các quyết định đầu tƣ quá mức nhiều hơn khi gặp khó khăn. Bài nghiên cứu chƣa phân tích đƣợc tác động trên theo đặc điểm ngành, chu kỳ kinh tế và chƣa xác định đƣợc điểm ngƣỡng cụ thể của hạn chế tài chính và chi phí đại diện. Từ khóa: hạn chế tài chính, chi phí đại diện, hiệu quả đầu tƣ.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] AFFECT OF FINANCIAL CONSTRAINTS AND AGENCY COST TO INVESTMENT EFFICIENCY IN VIET NAM Abstract This study examines effect financial constraints and agency cost to investment efficiency. Using data of 154 companies from Hose in stage 2005 to 2017 and model GMM, which set-up base on study “A balancing act managing financial constraints and agency costs to minimize investment inefficiency in the Chinese market” of Guariglia và Yang (2016), to find-out the answer. I find-out sensitivities of under-investment and negative free cash flow. And, this sensitivities raise up when the level of financial constraints raise up.

Besides, I find-out the sensitivities of over-investment and free cash flow when agency cost over the threshold points. Specially, when the cash flow is negative, sensitivities will be raise. Those results indicate that when companies are in financial constraints, they depend on internal cash flow for considering opportunities investment. And, the more level of financial constraints raise, the more opportunities investment of companies forgo when cash flow is negative.

When agency cost is over threshold point, the efficiency of investment will be affected. Such as: managers will accept more over-investment which no consider about the cash flow is positive or negative. However, when companies get more difficult in cash flow, they have trend to accept more risk and over-investment. Because of limited source and time, this study can’t examines effect financial constraints and agency cost to investment efficiency by business circle and specific feature of business field.

And, this study can’t find-out the exact the threshold points of financial constraints or agency cost. Key words: financial constraints, agency cost, efficient investment. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1.1 Lý do chọn đề tài Việt Nam là quốc gia có sự tăng trƣởng khá nhanh và luôn ổn định xoay quanh mức 6% theo thông tin của tổng cục thống kê Việt Nam. Vì vậy, thị trƣờng Việt Nam đang rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tƣ trong và ngoài nƣớc.

Chính vì lẽ đó, thị trƣờng chứng khoán Việt Nam sẽ là một kênh đầu tƣ thu hút nhiều sự chú ý từ các định chế tài chính, tổ chức, cá nhân. Việc lựa chọn đƣợc danh mục đầu tƣ phù hợp không phải dễ dàng vì cần phải xem xét nhiều yếu tố, trong đó việc đánh giá khả năng đầu tƣ của doanh nghiệp là cực kỳ quan trọng. Bởi lẽ, giá trị của một doanh nghiệp đƣợc xác định thông qua việc hiện giá các dòng tiền trong tƣơng lai mà doanh nghiệp tạo ra dựa trên các quyết định đầu tƣ. Vì vậy, những doanh nghiệp có khả năng đƣa ra các quyết định đầu tƣ càng hiệu quả thì giá trị doanh nghiệp sẽ càng cao và ngƣợc lại.

Để đánh giá hiệu quả đầu tƣ của một doanh nghiệp là một điều không dễ dàng và đôi khi là bất khả thi với những tổ chức nhỏ hoặc cá nhân bởi sự thiếu hụt thông tin hoặc chi phí để thu thập và xử thông tin quá tốn kém. Chính vì vậy, việc xem xét và phân tích các yếu tố có khả năng tác động đến hiệu quả đầu tƣ của các doanh nghiệp là lựa chọn thay thế khả thi và phù hợp. Theo lý thuyết về cầu trúc vốn và quyết định đầu tƣ của Modigliani và Miller (1958), trong điều kiện thị trƣờng hiệu quả hoàn toàn, không có thuế,… doanh nghiệp liên tục đầu tƣ các dự án có triển vọng (có hiện giá dƣơng) để tối đa giá trị doanh nghiệp mà không phụ thuộc vào quyết định tài trợ. Vì vậy khi các nhà quản trị là lý trí và mục tiêu duy nhất của họ là tối đa giá trị doanh nghiệp thì quyết định đầu tƣ của doanh nghiệp sẽ luôn gần nhƣ tối ƣu.

Theo lý thuyết về trật tự phân hàng của Myers (1984), thị trƣờng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.