phần mở đầu, mục lục, bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo, và kết luận, nội dung chính của khóa luận bao gồm ba chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận chung về cơ cấu vốn của doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng cơ cấu vốn của công ty TNHH cung ứng vật tƣ và dịch vụ thƣơng mại Thành Đô. Chƣơng 3: Giải pháp đề xuất nhằm xây dựng cơ cấu vốn tối ƣu cho công ty TNHH cung ứng vật tƣ và dịch vụ thƣơng mại Thành Đô. Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viện Ngân hàng CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN VÀ CƠ CẤU VỐN CỦA DOANH NGHIỆP 1.
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CƠ CẤU VỐN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Vốn của doanh nghiệp 1. Khái niệm Trong nền kinh tế hiện nay, bất cứ doanh nghiệp nào muốn thực hiện các hoạt động SXKD đòi hỏi phải có một lƣợng vốn nhất định. Từ đó, doanh nghiệp mới tiến hành một cách liên tục, đáp ứng các nhu cầu kinh doanh của doanh nghiệp.
Vốn là số tiền ứng trước cho sự hình thành các loại tài sản vô hình và tài sản hữu hình để phục vụ hoạt động SXKD diễn ra thường xuyên và liên tục nhằm đáp ứng mục đích sinh lời. Vai trò của vốn Vốn đóng vai trò hết sức quan trọng trong mỗi doanh nghiệp dù ở hình thức nào. Đây là điều kiện tiên quyết, quan trọng nhất cho sự ra đời, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Vốn có vai trò quyết định trong việc thành lập, hoạt động, phát triển của từng loại doanh nghiệp.
Theo quy định pháp luật, doanh nghiệp muốn đăng ký kinh doanh cần phải đáp ứng đủ số vốn pháp định tuy từng ngành nghề kinh doanh cụ thể. Vốn đầu tƣ ban đầu, cơ sở quan trọng để cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền xem xét liệu doanh nghiệp có tồn tại trong tƣơng lai hay không và dựa vào đó sẽ quyết định xem có cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hay không. Đối với doanh nghiệp vốn điều lệ, nền tảng cho sự hình thành và phát triển doanh nghiệp. Vốn là tiền đề của quá trình SXKD.
Trong quá trình hoạt động SXKD của doanh nghiệp, vốn đóng vai trò quan trọng giúp doanh nghiệp tiến hành và duy trì hoạt động của mình để đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Hơn thế, vốn điều kiện để doanh nghiệp, mở rộng SXKD về quy mô, đổi mới các thiết bị máy móc, nâng cao chất lƣợng sản phẩm, tiền lƣơng cho công nhân … từ đó, nâng cao hiệu quả kinh doanh, tạo lợi thế cạnh tranh, khẳng định vị thế của doanh nghiệp. Việc đảm bảo tốt nguồn vốn kinh doanh giúp doanh nghiệp chống đỡ trƣớc Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện Ngân hàng những tổn thất, rủi ro biến động của thị trƣờng… trong quá trình hoạt động. Vốn là nguồn lực quan trọng để phát huy tài năng của ban lãnh đạo,điều kiện để thực hiện các chiến lƣợc kinh doanh.
(Đặng Thị Thanh Huyền, 2016) Ngoài ra, vốn còn là công cụ đƣợc sử dụng để đánh giá quá trình vận động của tài sản, kiểm tra, giám sát quá trình phát triển kinh doanh. Nhờ đó các nhà quản trị có thể phân tích, nhìn nhận và đánh giá khách quan thực trạng sản xuất và hiêu quả kinh doanh của doanh nghiệp từ đó tìm ra hạn chế, nguyên nhân và biện pháp khắc phục cụ thể kịp thời. Cơ cấu vốn của doanh nghiệp 1. Khái niệm cơ cấu vốn Một doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều nguồn vốn khác nhau để đáp ứng nhu cầu về vốn cho hoạt động kinh doanh của mình.
Bởi doanh nghiệp dù thuộc loại hình nào, dù lớn hay nhỏ, cơ cấu vốn luôn là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sự thành bại của doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều quan trọng doanh nghiệp cần phối hợp sử dụng các nguồn vốn để tạo ra một nguồn vốn hợp lý đƣa lại lợi ích tối đa cho doanh nghiệp. Cơ cấu vốn phản ánh thành phần và tỷ trọng của từng nguồn so với tổng nguồn vốn của doanh nghiệp tại một thời điểm xác định, qua đó cho thấy mức độ từng nguồn doanh nghiệp huy động, sử dụng và quá trình sản xuất kinh doanh. VCSH: phần vốn thuộc quyền sở hữu của chủ doanh nghiệp, bao gồm số vốn góp của chủ sở hữu, phần vốn tự bổ sung từ lợi nhuận để lại, các quỹ đƣợc hình thành từ lợi nhuận và nguồn kinh phí, doanh nghiệp có quyền chi phối lâu dài vào các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
(Lê Thị Xuân, 2015) VCSH = Tổng tài sản – NPT NPT: biểu hiện bằng tiền của những nghĩa vụ doanh nghiệp có trách nhiệm phải thanh toán cho các thành phần kinh tế khác nhau bao gồm: NPT từ việc vay vốn, phải trả từ nhà cung cấp, các khoản phải nộp nhà nƣớc, các khoản phải thanh toán với ngƣời lao động trong doanh nghiệp. (Lê Thị Xuân, 2015) Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện Ngân hàng Quyết định về cơ cấu nguồn vốn là vấn đề tài chính hết sức quan trọng của doanh nghiệp bởi vì: Cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp là một trong các yếu tố quyết định đến chi phí sử dụng vốn bình quân của doanh nghiệp. Cơ cấu nguồn vốn ảnh hƣởng tới tỷ suất sinh lợi VCSH (ROE) hay thu nhập trên một cổ phần (EPS) và rủi ro tài chính của một doanh nghiệp. Cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp chịu tác động của nhiều yếu tố, sự kết hợp các nguồn tài trợ cho hoạt động của doanh nghiệp.
Do đó, các chủ thể tạo nguồn đều có tác động đến cơ cấu nguồn vốn, chủ sở hữu – ngƣời quyết định thông qua việc góp vốn vào doanh nghiệp hoặc thông qua phát hành cổ phiếu để tăng vốn cho doanh nghiệp. Đối với NPT, chủ nợ sẽ là ngƣời quyết định tài trợ hay không tài trợ, tài trợ bao nhiêu cho doanh nghiệp … Quyết định này phụ thuộc vào các tiêu chí đánh giá của chủ nợ đối với doanh nghiệp nhƣ mức độ tín nhiệm, tình hình tài chính, lãi suất kỳ vọng, sự ƣa thích của chủ nợ đối với doanh nghiệp … 1. Cơ cấu vốn tối ưu Quan điểm về cơ cấu vốn truyền thống cho rằng khi doanh nghiệp bắt đầu vay mƣợn, thuận lợi sẽ nhiều hơn bất lợi. Chi phí nợ thấp và việc hƣởng lợi từ lá chắn thuế lãi vay sẽ giúp cho chi phí sử dụng vốn bình quân giảm.
Mặt khác, việc doanh nghiệp vay nợ nhiều đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đối mặt với rủi ro thanh toán nếu không có khả năng trả các khoản gốc và lãi cho chủ nợ. Và khi tỷ lệ giữa nợ và VCSH tăng khiến các CSH yêu cầu tỷ suất sinh lời cao hơn kéo theo chi phí sử dụng vốn bình quân tăng lên theo. Mỗi doanh nghiệp đều có một cơ cấu vốn mục tiêu mong muốn hƣớng đến, đó chính là cơ cấu vốn tối ƣu của doanh nghiệp. Cơ cấu vốn mục tiêu là tỷ lệ giữa nợ phải trả, vốn cổ phần ƣu đãi và cổ phần thƣờng mà một công ty muốn hƣớng tới, duy trì.
Cơ cấu vốn này có thể thay đổi theo thời gian khi các điều kiện này thay đổi. Vậy, cơ cấu vốn tối ưu là cơ cấu này làm cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận qua đó tối đa hóa giá trị của doanh nghiệp hay giá trị cổ phiếu của doanh nghiệp hay là sự kết hợp giữa nợ phải trả và VCSH nhằm đem lại chi phí sử dụng vốn bình quân là thấp nhất và giá trị của doanh nghiệp là cao nhất trong điều kiện đảm bảo Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện Ngân hàng an toàn tài chính cho doanh nghiệp. Các chỉ tiêu đo lƣờng cơ cấu vốn của doanh nghiệp Khi xem xét cơ cấu vốn của doanh nghiệp, ngƣời ta chú trọng đến mối quan hệ giữa NPT và VCSH. Cơ cấu vốn của doanh nghiệp đƣợc thể hiện qua các chỉ tiêu chủ yếu sau: Hệ số nợ (HN) HN = Hệ số nợ phản ánh NPT chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp hay trong tài sản của doanh nghiệp bao nhiêu phần trăm đƣợc tài trợ bằng NPT.
Hệ số nợ càng lớn cho thấy mức độ phụ thuộc vào chủ nợ của doanh nghiệp lớn, có khả năng gặp rủi ro thanh toán khi khoản vay đáo hạn và ngƣợc lại. Tuy nhiên, hệ số nợ cao hơn ở một mức độ nhất định sẽ làm tăng tỷ suất lợi nhuận VCSH. (Lê Thị Xuân, 2016) Hệ số VCSH (HC) HC = Hệ số VCSH phản ánh VCSH chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng số nguồn vốn của doanh nghiệp (tỷ suất tự tài trợ) hay đo lƣờng sự góp vốn của chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp. Hệ số VCSH càng cao, chứng tỏ khả năng tự đảm bảo về mặt tài chính càng cao, mức độ độc lập về tài chính càng tăng và ngƣợc lại.
(Lê Thị Xuân, 2016) Do nguồn vốn của doanh nghiệp đƣợc hình thành từ NPT và VCSH nên ta có thể xác định: HC = 1 - H N Hệ số nợ trên VCSH Hệ số nợ trên VCSH = Hệ số này cho biết trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp NPT chiếm bao nhiêu phần trăm so với VCSH. (Lê Thị Xuân, 2016) Khóa luận tốt nghiệp 8 Học viện Ngân hàng Một cơ cấu vốn phù hợp là quyết định tài chính quan trọng với mọi doanh nghiệp không chỉ bởi nhu cầu tối đa hóa lợi ích thu đƣợc từ các cá nhân và tổ chức có liên quan tới công ty còn bởi tác động của quyết định này tới năng lực kinh doanh của doanh nghiệp trong môi trƣờng cạnh tranh. Chính vì thế doanh nghiệp nên theo đuổi một cơ cấu vốn tối ƣu. ẢNH HƢỞNG CỦA CƠ CẤU VỐN TỚI DOANH NGHIỆP 1.
Lý thuyết Modigliani – Miller (M&M) Lý thuyết này do hai nhà kinh tế học Modigliani và Miller đƣa ra năm 1958 còn đƣợc gọi là lý thuyết M&M nhằm phân tích các tác động về thuế và chi phí vốn đến sự thay đổi cơ cấu vốn. Lý thuyết M & M trong trƣờng hợp không có thuế Đây là trƣờng hợp đơn giản nhất khi xem xét lý thuyết M&M. Để đơn giản hóa vấn đề nghiên cứu Modiglianani và Miller đã đƣa ra cácgiả định: (Nguyễn Ninh Kiều, 2007 -2008) Giả định về thuế Giả định về thị trƣờng hoàn hảo Giả định về chi phí giao dịch Cá nhân và công ty đều có thể vay tiền ở mức lãi suất nhƣ nhau Mệnh đề I – giá trị công ty Trong điều kiện không có thuế, giá trị công ty có vay nợ (VL) bằng của công ty không có vay nợ (VU) nghĩa là VL = VU. Do đó cơ cấu nợ/vốn không có ảnh hƣởng gì đến giá trị công ty.