HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM --------------------------------------------------- CHU VĂN QUANG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: ẢNH HƢỞNG CỦA XỬ LÝ 1-MCP ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI CHỈ TIÊU VẬT LÝ VÀ SINH LÝ TRONG QUÁ TRÌNH CHÍN SAU THU HOẠCH CỦA QUẢ CÀ CHUA SAVIOR TRỒNG VỤ HÈ Hà Nội -2021 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM --------------------------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: ẢNH HƢỞNG CỦA XỬ LÝ 1-MCP ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI CHỈ TIÊU VẬT LÝ VÀ SINH LÝ TRONG QUÁ TRÌNH CHÍN SAU THU HOẠCH CỦA QUẢ CÀ CHUA SAVIOR TRỒNG VỤ HÈ Ngƣời thực hiện : Chu Văn Quang Mã sinh viên : 620998 Khóa : 62 Chuyên ngành : Công nghệ thực phẩm Giáo viên hƣớng dẫn : PGS.TS Trần Thị Định Địa điểm thực tập : Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam Hà Nội - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luận này là trung thực. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này đã đƣợc xin phép thực hiện và gửi lời cảm ơn. Các thông tin đƣợc trích dẫn trong Khóa luận này đã đƣợc ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 05 tháng 09 năm 2021 Sinh viên Ch u Văn Quang i LỜI CẢM ƠN „‟Muốn đi nhanh, hãy đi một mình.
Muốn đi xa, hãy đi cùng đồng đội.‟‟ Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ cũng nhƣ động viên của các cá nhân và tập thể trong và ngoài học viện. Trƣớc hết, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã hết lòng giúp đỡ và truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập tại trƣờng. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và tri ân sâu sắc tới PGS. Trần Thị Định, giảng viên Bộ môn Công nghệ chế biến, Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã tận tình hƣớng dẫn, động viên, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận của mình.
Bên cạnh đó, tôi cũng xin bày tỏ sự biết ơn chân thành tới chị Nguyễn Minh Việt Thảo, đã luôn quan tâm, nhiệt tình chỉ bảo và đồng hành cùng tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới chị Nguyễn Thị Thúy Ngà, anh Trần Văn Dũng và các bạn trong nhóm sinh viên của cô Trần Thị Định, các em khóa dƣới đã dành thời gian giúp đỡ rất nhiều cho tôi và nhóm sinh viên làm khóa luận. Cuối cùng, với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn ở bên, khích lệ và hỗ trợ tôi trong suốt thời gian vừa qua. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 05 tháng 09 năm 2021 Sinh viên Chu Văn Quang ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.
ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC BẢNG. v DANH MỤC HÌNH. vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Giới thiệu chung về cây cà chua.
Nguồn gốc và phân bố cây cà chua. Giá trị dinh dƣỡng của cây cà chua. Giá trị kinh tế của quả cà chua .4 Đặc điểm về giống cà chua Savior. Sự biến đổi xảy ra trong quá trình chín của cà chua.
Sự hô hấp. Quá trình chín của quả cà chua. Quá trình sinh tổng hợp ethylene ở thực vật. Ethylene và quá trình sinh tổng hợp ethylene.
1-MCP và ứng dụng của 1-MCP lên quá trình chín quả. 1-MCP là gì và cơ chế tác động lên quá trình chín của quả. Ứng dụng của 1-MCP trong việc làm chậm quá trình chín của quả. ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Vật liệu nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu. Dụng cụ và thiết bị. Địa điểm, thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Phƣơng pháp nghiên cứu.1 Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm. Phƣơng pháp phân tích. Xác định khối lƣợng quả. Xác định màu sắc quả.
Xác định cƣờng độ hô hấp quả. Phƣơng pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Ảnh hƣởng của xử lý 1-MCP đến sự biến đổi vật lý của quả cà chua Savior.
Sự biến đổi khối lƣợng của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch. Sự biến đổi màu sắc của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch. Ảnh hƣởng của xử lý 1-MCP đến sự biến đổi sinh lý của cà chua Savior. Sự biến đổi cƣờng độ hô hấp của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch.
Sự biến đổi cƣờng độ sản sinh ethylene quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 29 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 33 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Giá trị dinh dƣỡng của quả cà chua. Số lƣợng quả dự tính phân tích ở các độ chín khác nhau. 14 v DANH MỤC HÌNH Hình 2.Cơ chế hoạt động của ethylene trong việc kích thích sự lão hoá (S. Con đƣờng sinh tổng hợp ethylene (Weiqiang Zhang, và cs, 2019).Cơ chế tác động của 1-MCP đến sản sinh ethylene ( S.1: Sự biến đổi khối lƣợng của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch .2: Sự biến đổi màu sắc của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch.3: Cƣờng độ sản sinh CO2 của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP trong quá trình chín sau thu hoạch của quả .4: Biến đổi cƣờng độ sản sinh ethylene của quả cà chua sau khi xử lý 1-MCP đến quá trình chín sau thu hoạch của quả.
26 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ĐC1 : Độ chín 1 ĐC2 : Độ chín 2 ĐC3 : Độ chín 3 ĐC4 : Độ chín 4 ĐC5 : Độ chín 5 ĐC6 : Độ chín 6 ĐC6 + 6 : Độ chín 6 bảo quản thêm 6 ngày ĐC6 + 12 : Độ chín 6 bảo quản thêm 12 ngày ĐC6 + 18 : Độ chín 6 bảo quản thêm 18 ngày FAO : Tổ chức Lƣơng thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc ACC : Aminocyclopropane carboxylate FAOSTAT : Tổ chức Lƣơng thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc vii I. Tính cấp thiết của đề tài. Việt Nam là một nƣớc nông nghiệp nhiệt đới gió mùa, đất đai màu mỡ, tƣơi tốt, rất thuận lợi cho việc trồng và phát triển các loại rau quả khác nhau nhƣ rau quả nhiệt đới, á nhiệt đới và ôn đới (Trần Thị Mai, 2001). Điều kiện tự nhiên thuận lợi giúp Việt Nam sản xuất nông sản phong phú và đƣợc các nƣớc trên thế giới ƣa chuộng.
Trong đó quả cà chua là sản phẩm đƣợc nhiều ngƣời tiêu dùng ƣa chuộng. Sản xuất và chế biến cà chua để phục vụ xuất khẩu là một lợi thế đáng kể của Việt Nam (Tạ Thu Cúc ,2003) Hiện nay, diện tích trồng cà chua ngày càng đƣợc mở rộng, với diện tích lớn thứ 2 trong các loại rau củ. Năm 2019 diện tích trồng cà chua trên thế giới là 5,03 triệu ha với sản lƣợng 181 triệu tấn (FAO, 2021). Tại Việt Nam diện tích trồng cà chua cũng ngày càng đƣợc mở rộng cả về diện tích trồng cũng nhƣ mùa vụ.
Không chỉ tập trung ở vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ mà nay đã mở rộng đến các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và các tỉnh Nam Bộ. Không chỉ trồng đƣợc ở vụ chính (vụ đông) mà còn có thể trồng đƣợc ở các vụ khác nhau nhƣ vụ thu đông, đông xuân và xuân hè (Bộ Khoa học và Công nghệ, 2020). Đạt đƣợc điều này là do việc áp dụng các giống mới có khả năng thích nghi với điều kiện thổ nhƣỡng cũng nhƣ khí hậu đa dạng. Trong số đó có cà chua Savior, giống chống chịu đƣợc với điều kiện nắng nóng khắc nghiệt của mùa hè nên có thể tăng năng suất so với những giống kém chịu nhiệt khác và tạo cơ hội tăng thu nhập cho ngƣời nông dân.
Hơn nữa Savior còn có khả năng kháng virus xoăn vàng lá, sinh trƣởng tốt và cho năng suất cao (Lê Nga, 2013). Việt Nam có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm nên mặc dù có sản phẩm nông sản phong phú đa dạng nhƣng tổn thất sau thu hoạch cao cả về khối lƣợng và chất lƣợng. Tổn thất sau thu hoạch của nông sản có nguồn gốc thực vật là khá lớn, trung bình tổn thất sau thu hoạch nông sản khoảng 10%, rau khoảng 35% và quả khoảng 25% (Nguyễn Mạnh Khải, 2006). Do vậy, ngoài việc tìm ra giống cà chua có khả năng chịu nhiệt chịu sâu bệnh thì việc lựa chọn biện pháp bảo quản sau thu hoạch cũng là một vấn đề đáng đƣợc chú trọng.
Trong những năm gần đây, đã có khá nhiều các nhóm nghiên cứu công bố về vai trò của 1- methylcyclopropene (1-MCP) trong bảo quản rau 1 hoa quả nhƣ táo (Beaudry và Watkins, 2001), cà chua (Hur và cộng sự, 2005), chuối (Pelayo và cộng sự. Tuy nhiên tại Việt Nam những nghiên cứu về việc sử dụng chế phẩm 1-MCP trong việc bảo quản giống cà chua chịu nhiệt „Savior‟ sau thu hoạch còn rất hạn chế. Một số công bố nghiên cứu về ảnh hƣởng của việc sử dụng chất ức chế 1-MCP tới cà chua ‟Savior‟ trồng vụ đông nhƣ Thiệu Thị Mai (2019), Bùi Bảo Yến (2019). Chính vì vậy với mục đích cung cấp cơ sở dữ liệu, so sánh về sự tƣơng tác giữa khả năng chịu nhiệt của giống cà chua Savior khi đƣợc trồng vụ hè và vụ đông, đồng thời bộ số liệu đƣợc xem là một trong những bƣớc đầu của những nghiên cứu chuyên sâu ở mức độ phân tử trên giống cà chua chịu nhiệt Savior, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Ảnh hưởng của xử lý 1- MCP đến sự biến đổi chỉ tiêu vật lý và sinh lý trong quá trình chín sau thu hoạch của cà chua Savior trồng vụ hè”.
Mục đích, yêu cầu của đề tài 1. Mục đích Nghiên cứu xác định sự biến đổi một số chỉ tiêu chất lƣợng của cà chua Savior trồng vụ hè trong quá trình phát triển và chín sau thu hoạch. Kết quả đề tài góp phần cung cấp cơ sở dữ liệu để điều chỉnh cơ chế chín đột biến của quả cà chua cũng nhƣ đóng góp một phần vào lĩnh vực công nghệ sau thu hoạch nâng cao giá trị cà chua ở thị trƣờng nƣớc ngoài cũng nhƣ xuất khẩu.