An Toàn và Bảo Vệ Môi Trường Trong Công Nghiệp Tại TP.HCM

Khám phá tầm quan trọng của an toàn và môi trường trong công nghiệp, cùng các biện pháp bảo vệ sức khỏe và tài nguyên thiên nhiên.

• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM
• Chuyên ngành: An Toàn Và Bảo Vệ Môi Trường
• Đề tài: An Toàn Và Bảo Vệ Môi Trường Trong Công Nghiệp Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Bài Giảng
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• HƯỚNG DẪN
• 1. BÀI 1: NHỮNG ĐỊNH NGHĨA VÀ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ LAO ĐỘNG
• 1.1.1. Điều kiện lao động
• 1.2. MỤC ĐÍCH VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG (BHLĐ)
• 1.2.1. Tính chất của công tác BHLĐ
• 1.3. TAI NẠN VÀ BỆNH NGHỀ NGHIỆP
• 1.3.1. Điều tra và thống kê các tai nạn
• 1.3.2. Phương pháp nghiên cứu các sự cố tai nạn (rủi ro)
• 1.4. QUÁ TRÌNH LAO ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI
• 1.4.1. Sơ đồ hoạt động tư duy của con người khi lao động
• 1.4.2. Tổn hao năng lượng khi lao động (THNL)
• 1.4.3. Sự chịu tải và sức căng thẳng trong lao động
• 1.4.4. Con người là yếu tố quyết định đến năng suất lao động
• 1.4.5. Sự sai phạm trong quá trình lao động
• 1.4.6. Sự đơn điệu trong quá trình lao động
• 1.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 2. BÀI 2: NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA CÔNG TÁC BHLĐ
• 2.1. NỘI DUNG KHOA HỌC KỸ THUẬT
• 2.1.1. Khoa học về lao động (Ergonomie)
• 2.1.2. Nhân trắc học đối với công tác BHLĐ
• 2.1.3. Ergonomie trong thiết kế sản phẩm
• 2.2. NỘI DUNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT, CHẾ ĐỘ VỀ BHLĐ
• 2.2.1. Các nội dung chính về VS-ATLĐ trong Bộ luật lao động 2012
• 2.2.2. Cơ chế ba bên (Nhà nước - Người sử dụng lao động - Người lao động) trong công tác BHLĐ
• 2.2.3. Nghĩa vụ và quyền của các bên trong công tác BHLĐ
• 2.3. NỘI DUNG GIÁO DỤC, VẬN ĐỘNG QUẦN CHÚNG TRONG CÔNG TÁC BHLĐ
• 2.4. MỐI QUAN HỆ GIỮA BHLĐ VỚI MÔI TRƯỜNG
• 2.5. SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 2.5.1. Định nghĩa về sự phát triển bền vững
• 2.5.2. Các giải pháp để phát triển bền vững
• 2.6. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 3. BÀI 3: KỸ THUẬT VỆ SINH LAO ĐỘNG
• 3.2. VI KHÍ HẬU TRONG SẢN XUẤT
• 3.2.1. Tác động của khí hậu đối với cơ thể người
• 3.3. TIẾNG ỒN VÀ RUNG ĐỘNG TRONG SẢN XUẤT
• 3.3.1. Ảnh hưởng của tiếng ồn và rung động đến cơ thể người
• 3.3.2. Các biện pháp phòng chống tiếng ồn và rung động trong sản xuất
• 3.4. PHÒNG CHỐNG BỤI TRONG SẢN XUẤT
• 3.4.1. Các biện pháp phòng chống bụi trong sản xuất
• 3.4.2. Các phương pháp lọc bụi
• 3.5. THÔNG GIÓ CÔNG NGHIỆP
• 3.5.1. Nhiệm vụ của thông gió
• 3.5.2. Các biện pháp thông gió trong sản xuất
• 3.6. CHIẾU SÁNG TRONG SẢN XUẤT
• 3.6.1. Các dạng chiếu sáng
• 3.7. PHÒNG CHỐNG PHÓNG XẠ
• 3.7.1. Tác hại của tia phóng xạ
• 3.7.2. Biện pháp phòng tránh
• 3.8. PHÒNG CHỐNG ĐIỆN TỪ TRƯỜNG TẦN SỐ CAO
• 3.9. PHÒNG CHỐNG CHẤT ĐỘC HÓA HỌC TRONG SẢN XUẤT
• 3.9.1. Quá trình xâm nhập chất độc hóa học vào cơ thể
• 3.9.2. Chuyển hóa chất độc trong cơ thể
• 3.9.3. Biện pháp phòng tránh
• 3.9.4. An toàn trong việc tổ chức, quản lý hóa chất
• 3.10. TÓM TẮT
• 4. BÀI 4: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 4.2. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
• 4.2.1. Các chất gây ô nhiễm không khí
• 4.2.2. Các nguồn tạo ra chất gây ô nhiễm không khí
• 4.2.3. Các biện pháp phòng chống ô nhiễm không khí
• 4.3. Ô NHIỄM NƯỚC VÀ BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC
• 4.3.1. Nguồn gốc gây ô nhiễm nước
• 4.3.2. Các phương pháp bảo vệ nguồn nước
• 4.4. ĐẤT VÀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẤT
• 4.4.1. Các chất gây ô nhiễm đất
• 4.4.2. Các phương pháp bảo vệ môi trường đất
• 4.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 5. BÀI 5: KỸ THUẬT AN TOÀN
• 5.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
• 5.1.1. Những nguyên nhân gây ra rủi ro trong sản xuất
• 5.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP AN TOÀN KHI THIẾT KẾ MẶT BẰNG XÍ NGHIỆP
• 5.3. KỸ THUẬT AN TOÀN VỀ ĐIỆN
• 5.3.1. Tác động của dòng điện đối với cơ thể người
• 5.3.2. Những tai nạn về điện
• 5.3.3. Những biện pháp chính cho an toàn điện
• 5.3.4. Phòng tránh ảnh hưởng của tĩnh điện
• 5.3.5. Biện pháp chống sét
• 5.3.6. Cấp cứu người bị điện giật
• 5.4. KỸ THUẬT AN TOÀN KHI SỬ DỤNG MÁY GIA CÔNG CƠ KHÍ
• 5.4.1. Các tai nạn thường xảy ra khi sử dụng máy gia công cơ khí
• 5.4.2. Các biện pháp về kỹ thuật an toàn khi sử dụng máy gia công cơ khí
• 5.5. KỸ THUẬT AN TOÀN KHI SỬ DỤNG THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 5.5.1. Những tai nạn thường xảy đối với thiết bị chịu áp lực
• 5.5.2. Những nguyên nhân gây ra tai nạn
• 5.5.3. Những biện pháp đảm bảo an toàn
• 5.6. KỸ THUẬT AN TOÀN ĐỐI VỚI THIẾT BỊ NÂNG HẠ
• 5.6.1. Giới thiệu chung về thiết bị nâng hạ
• 5.6.2. Đặc điểm cơ bản của thiết bị
• 5.6.3. Những sự cố thường xảy ra đối với thiết bị nâng hạ
• 5.6.4. Các biện pháp kỹ thuật an toàn
• 5.7. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 6. BÀI 6: PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY (PCCC)
• 6.1. TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY (PCCC)
• 6.2. NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ CHÁY NỔ
• 6.2.1. Định nghĩa về cháy, nổ
• 6.2.2. Một số giải thích về quá trình cháy
• 6.2.3. Điều kiện của sự cháy
• 6.3. PHÒNG CHỐNG CHÁY TRONG CÔNG NGHIỆP
• 6.3.1. Các biện pháp kỹ thuật
• 6.3.2. Các biện pháp về tổ chức
• 6.4. TỔ CHỨC VIỆC CHỮA CHÁY TẠI CHỖ
• 6.4.1. Lực lượng chữa cháy tại chỗ
• 6.4.2. Lực lượng chữa cháy tập trung
• 6.5. MỘT SỐ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY TẠI CHỖ
• 6.6. TÓM TẮT
• 6.7. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 7. BÀI 7: CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP
• 7.1. BỘ MÁY TCQL CÔNG TÁC BHLĐ TRONG DOANH NGHIỆP
• 7.1.1. Sơ đồ bộ máy TCQL công tác BHLĐ trong doanh nghiệp
• 7.1.2. Hội đồng BHLĐ trong doanh nghiệp
• 7.1.3. Trách nhiệm và quyền hạn quản lý công tác BHLĐ trong khối trực tiếp sản xuất
• 7.2. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BẢO HỘ LAO ĐỘNG
• 7.2.1. Nội dung của kế hoạch BHLĐ
• 7.2.2. Yêu cầu của kế hoạch BHLĐ
• 7.2.3. Lập và thực hiện kế hoạch BHLĐ
• 7.3. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÔNG TÁC BHLĐ TRONG DOANH NGHIỆP
• 7.3.1. Xây dựng quy trình, biện pháp làm việc ATVSLĐ
• 7.3.2. Huấn luyện ATVSLĐ trong doanh nghiệp
• 7.4. TÓM TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về an toàn và bảo vệ môi trường trong công nghiệp

Công tác an toàn và bảo vệ môi trường trong công nghiệp giữ vai trò sống còn tại trung tâm kinh tế lớn như TP.HCM. Quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng thúc đẩy kinh tế phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất quy mô lớn cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn lao động và suy thoái hệ sinh thái. Công tác bảo hộ lao động mang ba tính chất cốt lõi: tính khoa học kỹ thuật, tính pháp luật và tính quần chúng. Tính khoa học kỹ thuật đòi hỏi việc ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến để kiểm soát rủi ro. Tính pháp luật bắt buộc các doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn quốc gia về an toàn vệ sinh lao động. Tính quần chúng thể hiện qua sự đồng lòng, tự giác chấp hành nội quy từ mọi cán bộ công nhân viên. Sự kết hợp chặt chẽ giữa an toàn lao động và bảo vệ môi trường tạo nền tảng vững chắc cho nền công nghiệp xanh. Việc kiểm soát tốt các điều kiện sản xuất giúp giảm thiểu chi phí phát sinh do sự cố. Mục tiêu cốt lõi hướng đến việc bảo vệ tính mạng con người và giữ gìn môi trường sống bền vững cho đô thị.

1.1. Bản chất và mục tiêu cốt lõi của công tác bảo hộ

Bảo hộ lao động là hoạt động chăm lo trực tiếp đến đời sống con người trong quá trình sản xuất. Mục tiêu hàng đầu là bảo vệ sinh mạng và năng lực làm việc của người lao động. Môi trường công nghiệp chứa đựng nhiều yếu tố tác động bất lợi đến thể chất và tinh thần. Việc tổ chức lao động khoa học giúp loại trừ các mối nguy hiểm tiềm tàng. Đồng thời, công tác này nâng cao năng suất chung của toàn bộ chuỗi cung ứng. Năng suất lao động chỉ đạt mức tối ưu khi công nhân làm việc trong không gian an toàn, tiện nghi và đạt chuẩn vệ sinh. Bảo vệ tốt nguồn nhân lực chính là chìa khóa duy trì năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp trên thị trường.

1.2. Mối quan hệ giữa bảo hộ lao động và bảo vệ môi trường

Môi trường bên trong nhà xưởng và môi trường sinh thái bên ngoài có mối liên kết hữu cơ mật thiết. Các yếu tố độc hại nếu không xử lý triệt để sẽ phát tán trực tiếp ra khu dân cư. Bụi bẩn, khí thải và hóa chất công nghiệp đe dọa sức khỏe của người lao động trước tiên. Sau đó, các tác nhân nguy hại này xâm nhập vào bầu khí quyển, đất và nguồn nước xung quanh. Do đó, bảo hộ lao động chính là lớp phòng ngự đầu tiên của công tác bảo vệ môi trường đô thị. Việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải khép kín đem lại lợi ích kép cho doanh nghiệp. Giải pháp này vừa đảm bảo sức khỏe công nhân, vừa bảo vệ môi trường tự nhiên xung quanh cơ sở sản xuất.

II. Thực trạng mất an toàn và ô nhiễm môi trường trong công nghiệp

Khu vực công nghiệp tại TP.HCM đối mặt với áp lực lớn từ điều kiện vi khí hậu khắc nghiệt và tải trọng lao động cao. Nhiệt độ ngoài trời kết hợp nhiệt tỏa ra từ dây chuyền máy móc đẩy nhiệt độ nhà xưởng lên rất cao. Tiêu chuẩn vi khí hậu cho phép độ chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài nhà không vượt quá 3 đến 5 độ C. Bức xạ nhiệt từ các thiết bị công nghệ lớn hơn 1 Kcal trên mét vuông mỗi phút gây say nóng và mệt mỏi cho công nhân. Tiếng ồn vượt ngưỡng tiêu chuẩn từ máy cơ khí phá hủy thính giác và gây rối loạn hệ thần kinh trung ương. Bụi mịn và hơi hóa chất độc hại tích tụ trong không khí làm tăng nguy cơ mắc bệnh phổi phế quản mạn tính. Ngoài ra, việc vận hành dây chuyền liên tục sinh ra sự đơn điệu và ức chế tâm lý nặng nề. Sự căng thẳng thần kinh kéo dài làm giảm tốc độ phản xạ của người lao động. Những khiếm khuyết trong bố trí nhân trắc học dẫn đến tư thế sai lệch, gây đau mỏi cơ xương khớp. Tất cả những yếu tố bất lợi này trực tiếp gây ra tai nạn lao động và làm ô nhiễm bầu khí quyển khu dân cư lân cận.

2.1. Tác động tiêu cực của vi khí hậu xấu và tiếng ồn

Vi khí hậu công nghiệp bao gồm bốn yếu tố cơ bản: nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió và bức xạ nhiệt. Khi độ ẩm vượt mức tiêu chuẩn 75-85% kết hợp nhiệt độ cao, cơ thể người bị hạn chế khả năng thoát mồ hôi. Tình trạng này khiến thân nhiệt tăng vọt, gây mất nước nghiêm trọng và kiệt sức nhanh chóng. Tốc độ gió dưới 3m/s không đủ để giải tỏa nhiệt lượng tích tụ trong các phân xưởng kín. Song song đó, tiếng ồn cường độ cao từ động cơ sản xuất tạo nên áp lực thính giác liên tục. Công nhân làm việc lâu ngày dễ bị điếc nghề nghiệp và suy giảm thị lực. Hệ thần kinh thực vật cũng bị ức chế, làm tăng nguy cơ thao tác lỗi trên máy móc.

2.2. Nguy cơ từ bụi công nghiệp và hóa chất độc hại

Bụi phát sinh từ các khâu nghiền, trộn vật liệu và gia công cơ khí đe dọa nghiêm trọng hệ hô hấp. Các hạt bụi có kích thước hiển vi lơ lửng lâu trong không khí xưởng. Khi đi sâu vào phế nang, bụi gây xơ hóa mô phổi và bệnh bụi phổi nguy hiểm. Bên cạnh bụi, hóa chất công nghiệp và hơi dung môi hữu cơ bay hơi nhanh chóng trong môi trường nhiệt độ cao. Khi vượt ngưỡng nồng độ giới hạn cho phép, chất độc ngấm qua đường hô hấp và biểu bì da. Nhiễm độc mạn tính làm tổn thương gan, thận và hệ tạo máu của người lao động. Đáng lo ngại hơn, lượng bụi và khí thải xả thẳng ra môi trường đô thị còn gây suy thoái không khí trên diện rộng.

III. Giải pháp kỹ thuật an toàn và bảo vệ môi trường công nghiệp

Giải quyết các nguy cơ đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa kỹ thuật vệ sinh công nghiệp và thiết kế Ergonomie. Hệ thống thông gió công nghiệp giữ vai trò trung tâm trong việc điều hòa vi khí hậu và đào thải không khí ô nhiễm. Doanh nghiệp cần kết hợp thông gió tự nhiên với thông gió cơ khí cục bộ tại nguồn phát sinh nhiệt. Các thiết bị lọc bụi hiện đại như buồng lắng bụi, cyclon xyclon ly tâm và màng lọc túi vải cần được vận hành chuẩn xác. Về phương diện âm học, giải pháp bọc cách âm nguồn ồn và lắp đặt khớp nối giảm chấn giúp triệt tiêu rung động cơ học. Bên cạnh giải pháp công nghệ, việc ứng dụng khoa học Ergonomie vào dây chuyền sản xuất mang lại hiệu quả to lớn. Thiết kế bàn ghế, máy móc phù hợp với kích thước nhân trắc người Việt Nam giúp giảm thiểu mệt mỏi cơ bắp. Quá trình tổ chức sản xuất cần luân phiên người lao động giữa các vị trí để xóa bỏ sự đơn điệu nhàm chán. Bố trí thời gian nghỉ ngơi khoa học giữa các ca kíp giúp công nhân nhanh chóng phục hồi thể lực và duy trì năng suất.

3.1. Kỹ thuật thông gió và thu hồi bụi xử lý khí thải

Thông gió là biện pháp kỹ thuật thiết yếu để cải thiện vi khí hậu trong nhà xưởng. Phương pháp thông gió cơ khí dùng quạt hút công nghiệp nhằm luân chuyển luồng khí ô nhiễm ra ngoài. Đồng thời, hệ thống cấp khí tươi bảo đảm tốc độ gió đạt chuẩn dưới 3m/s. Tại khu vực phát sinh nhiều bụi, chụp hút bụi cục bộ ngay tại vị trí thao tác mang lại hiệu quả cao. Các hạt bụi thô được tách nhờ cyclone ly tâm bằng lực quán tính. Tiếp đó, hệ thống túi lọc vải giữ lại các hạt bụi mịn nguy hại. Luồng khí sạch sau xử lý mới được xả ra môi trường xung quanh. Quy trình khép kín này bảo vệ phế nang người lao động và kiểm soát ô nhiễm đô thị.

3.2. Ứng dụng Ergonomie và kiểm soát sự mệt mỏi lao động

Ergonomie là môn khoa học nghiên cứu mối quan hệ giữa con người, máy móc và môi trường. Ứng dụng nhân trắc học vào thiết kế vị trí làm việc giúp tối ưu hóa chuyển động của công nhân. Bàn thao tác và cần điều khiển được bố trí trong tầm với tự nhiên, tránh tư thế vặn vẹo. Để khắc phục sự đơn điệu trên dây chuyền, nhà quản lý cần áp dụng biện pháp luân chuyển vị trí định kỳ. Biện pháp này kích thích hứng thú lao động và tránh co thắt cơ bắp cục bộ. Ngoài ra, việc sử dụng âm nhạc chức năng nhẹ nhàng và phối màu nội thất hài hòa giúp giảm căng thẳng thần kinh. Chế độ làm việc xen kẽ thời gian nghỉ ngắn giúp phục hồi nhanh chóng năng lượng tiêu hao, ngăn ngừa sự cố đáng tiếc.

IV. Ứng dụng an toàn và bảo vệ môi trường công nghiệp tại TP

Thực hiện đồng bộ an toàn lao động và bảo vệ sinh thái là nền tảng tất yếu cho sự phát triển bền vững của TP.HCM. Thành phố đang tích cực đẩy mạnh chuyển đổi mô hình các khu chế xuất và khu công nghiệp truyền thống sang khu công nghiệp sinh thái. Cơ chế phối hợp ba bên giữa Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động giữ vai trò then chốt trong công tác quản lý. Nhà nước hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường thanh tra việc chấp hành Luật An toàn, vệ sinh lao động. Doanh nghiệp chủ động đầu tư dây chuyền sản xuất sạch hơn, định kỳ kiểm định máy móc và trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân đạt chuẩn. Người lao động nâng cao ý thức kỷ luật, tích cực tham gia mạng lưới an toàn vệ sinh viên tại cơ sở. Sự gắn kết trách nhiệm này tạo dựng môi trường làm việc văn minh, giảm thiểu rủi ro tai nạn và bệnh nghề nghiệp. Việc phát triển công nghiệp đi đôi với bảo vệ môi trường khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế bền vững của thành phố mang tên Bác.

4.1. Cơ chế phối hợp ba bên trong quản trị rủi ro nghề nghiệp

Cơ chế ba bên là trụ cột pháp lý bảo đảm an toàn tại các nhà máy, xí nghiệp. Cơ chế này bao gồm Nhà nước, người sử dụng lao động và tổ chức đại diện người lao động. Cơ quan quản lý nhà nước ban hành quy chuẩn kỹ thuật và giám sát thi hành nghiêm minh. Phía doanh nghiệp chịu trách nhiệm xây dựng nội quy, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động và tổ chức huấn luyện định kỳ. Tổ chức công đoàn đại diện cho công nhân giám sát điều kiện làm việc và kiến nghị cải thiện bất cập. Mối quan hệ ba bên tạo thế cân bằng, giải quyết kịp thời các tranh chấp phát sinh về quyền lợi an toàn lao động. Sự đối thoại minh bạch giúp ngăn chặn triệt để tai nạn lao động nghiêm trọng trong sản xuất.

4.2. Chuyển dịch mô hình công nghiệp hướng tới tăng trưởng xanh

Định hướng phát triển của TP.HCM tập trung chuyển đổi các khu chế xuất thành khu công nghiệp sinh thái thông minh. Các cơ sở ô nhiễm được di dời ra ngoài khu dân cư để tái cấu trúc không gian đô thị. Doanh nghiệp nhận nhiều hỗ trợ khi áp dụng công nghệ sạch và tiết kiệm năng lượng. Việc tuần hoàn nước thải và tái chế phụ phẩm giúp tối ưu hóa chi phí vận hành. Các quy chuẩn môi trường khắt khe thúc đẩy nhà máy nâng cao trách nhiệm xã hội. Môi trường làm việc an toàn và trong lành bảo đảm sức khỏe người lao động, đồng thời nâng tầm uy tín doanh nghiệp. Đây là giải pháp then chốt để công nghiệp đô thị hội nhập bền vững vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình An toàn và Môi trường Công nghiệp (ấn bản 2014) do Tiến sĩ Lê Đình Phương biên soạn, phục vụ công tác đào tạo tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong khung chương trình đào tạo kỹ sư và cử nhân các ngành kỹ thuật, học phần này giữ vị trí là môn học bắt buộc với thời lượng quy định 30 tiết trên lớp, được tổ chức thành 7 bài học chuyên đề.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về khoa học bảo hộ lao động (BHLĐ), khung pháp lý chế độ chính sách hiện hành, kỹ thuật vệ sinh công nghiệp, các giải pháp kỹ thuật an toàn máy móc, phương pháp kiểm soát ô nhiễm môi trường và phòng cháy chữa cháy (PCCC). Hoàn thành học phần, người học có năng lực nhận diện các nguy cơ rủi ro, phân loại yếu tố nguy hiểm và có hại, tính toán các chỉ số an toàn, xác định nguyên nhân sự cố kỹ thuật và vận hành bộ máy an toàn - vệ sinh lao động (ATVSLĐ) tại cơ sở sản xuất.

Cấu trúc giáo trình phát triển tuần tự từ lý luận đại cương, khoa học lao động (Ergonomie), hệ thống pháp luật đến các giải pháp công nghệ kỹ thuật chuyên ngành và quy trình quản trị doanh nghiệp. Phương pháp tiếp cận mang tính liên ngành chặt chẽ giữa kỹ thuật cơ khí, hóa chất, điện lực với y học lao động và pháp lý. Điểm đặc sắc của giáo trình là việc lượng hóa các điều kiện lao động thông qua số liệu nhân trắc học, chỉ số sinh lý học, công thức thống kê tai nạn, đồng thời kết nối việc bảo đảm an toàn lao động với các điều khoản của Bộ luật Lao động 2012 và chiến lược phát triển bền vững.

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân bổ nội dung qua 7 bài học chuyên đề:

• Bài 1: Những định nghĩa và khái niệm cơ bản (3 tiết): Trình bày khái niệm lao động, điều kiện lao động, mục đích kép của BHLĐ (năng suất và an toàn), ba tính chất của BHLĐ (khoa học kỹ thuật, pháp luật, quần chúng), phân loại tai nạn lao động và 28 bệnh nghề nghiệp được công nhận, công thức thống kê tai nạn ($K, K_{nn}$), tư duy lao động, tổn hao năng lượng, độ tin cậy ($R$) và quy định thời gian làm việc (8 giờ/ca, 40 giờ/tuần).
• Bài 2: Những nội dung chủ yếu của công tác BHLĐ (3 tiết): Phân tích khoa học Ergonomie (quan hệ Người - Máy - Môi trường), dữ liệu nhân trắc học cho vị trí làm việc ngồi và đứng, mã hóa màu sắc an toàn; quy định ATVSLĐ theo Bộ luật Lao động 2012; cơ chế ba bên của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và 4 lĩnh vực phát triển bền vững.
• Bài 3: Kỹ thuật vệ sinh lao động (6 tiết): Đánh giá các thông số vi khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió, bức xạ nhiệt, nhiệt độ hiệu quả tương đương), kiểm soát tiếng ồn, rung động, bụi, thông gió công nghiệp, chiếu sáng, phòng chống phóng xạ, điện từ trường và chất độc hóa học.
• Bài 4: Ô nhiễm môi trường và bảo vệ môi trường (3 tiết): Xác định các nguồn gốc, tác nhân gây ô nhiễm và giải pháp bảo vệ môi trường không khí, môi trường nước và môi trường đất trong sản xuất.
• Bài 5: Kỹ thuật an toàn (6 tiết): Phân tích nguyên nhân rủi ro công nghiệp; bố trí mặt bằng; an toàn điện (tác hại dòng điện, tĩnh điện, chống sét, cấp cứu điện giật); an toàn máy gia công cắt gọt kim loại, thiết bị chịu áp lực và thiết bị nâng hạ.
• Bài 6: Phòng cháy chữa cháy (6 tiết): Bản chất phản ứng cháy nổ, điều kiện tạo cháy, các biện pháp kỹ thuật - tổ chức PCCC, lực lượng chữa cháy tại chỗ và thiết bị dập lửa.
• Bài 7: Công tác BHLĐ trong doanh nghiệp (3 tiết): Sơ đồ bộ máy tổ chức, chức năng Hội đồng BHLĐ, quy trình lập kế hoạch BHLĐ, xây dựng quy trình làm việc và huấn luyện ATVSLĐ.

Progression logic của giáo trình phát triển từ nhận thức bản chất con người và môi trường pháp lý, qua kiểm soát các yếu tố vệ sinh vi mô, ngăn ngừa nguy cơ cơ lý hóa vĩ mô, đến thiết lập hệ thống quản trị hoàn chỉnh.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng các nền tảng lý thuyết:

• Lý thuyết cơ bản (Fundamental theories): Bản chất quá trình lao động theo C. Mác và Eliaseberg (1926); lý thuyết hệ thống Người - Máy - Môi trường; nguyên lý liên hệ ngược mềm (tự điều chỉnh linh hoạt của con người) đối lập liên hệ ngược cứng của máy móc; quy luật sinh học nhịp ngày - đêm chi phối lao động ca kíp.
• Nguyên tắc cốt lõi (Core principles): Nguyên tắc hỗ trợ tương hỗ giữa năng suất và an toàn; nguyên tắc thỏa mãn đồng thời 3 tính chất của BHLĐ; kiểm soát các tác nhân nguy hại theo thứ tự: triệt tiêu mối nguy từ nguồn phát sinh, bao bọc cách ly kỹ thuật và trang bị bảo hộ cá nhân.
• Khung cấu trúc thiết yếu (Essential frameworks): Khung cơ chế ba bên ILO (Nhà nước - Người sử dụng lao động - Người lao động); hệ quy chiếu nhân trắc học đối với không gian thao tác; khung giải pháp phát triển bền vững trên 4 lĩnh vực (kinh tế, nhân văn, môi trường, kỹ thuật).

Kỹ năng phát triển

Người học được rèn luyện các nhóm kỹ năng chuyên môn:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Tính toán hệ số tần số tai nạn $K = (n/N) \times 10^3$, hệ số nặng nhẹ $K_{nn} = (p/S) \times 10^3$; xác định độ tin cậy $R = 1 - n/N$; tra cứu biểu đồ để xác định nhiệt độ hiệu quả tương đương ($t_{hqtđ}$); tính toán kích thước vùng với tới và mặt bàn làm việc.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Nhận dạng sự cố theo phương pháp đối tượng riêng hoặc yếu tố riêng; xác định mức độ nặng nhọc qua mức tổn hao năng lượng (kcal/phút, kJ/ca) và nhịp tim; phân tích nguyên nhân sự cố thiết bị áp lực, nâng hạ và cháy nổ.
• Kỹ năng thực hành (Practical competencies): Lập phương án an toàn mặt bằng phân xưởng; thiết lập quy trình vận hành máy công cụ; sơ cứu người bị điện giật; lập kế hoạch và hồ sơ huấn luyện ATVSLĐ nội bộ cơ sở.

Phương pháp giảng dạy và học tập

• Cách tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giáo trình áp dụng phương pháp kết hợp bài giảng lý thuyết quy chuẩn, phân tích văn bản pháp luật và tính toán ứng dụng kỹ thuật. Tổng thời lượng 30 tiết được phân bổ trọng tâm, trong đó các học phần kỹ thuật chuyên sâu về an toàn và môi trường (Bài 3, Bài 5, Bài 6) chiếm 6 tiết/bài nhằm bảo đảm người học nắm vững các nguyên lý đo lường vi khí hậu, kỹ thuật an toàn máy móc và PCCC.
• Bài tập và nghiên cứu tình huống (Bài tập và case studies): Sau mỗi bài học là hệ thống câu hỏi ôn tập định hướng phân tích như: lý giải quan hệ giữa năng suất và an toàn, phân tích 3 tính chất BHLĐ, nguyên nhân tai nạn lao động, sự cố máy nâng chuyển, thiết bị áp lực và cơ chế hoạt động của cơ chế ba bên ILO. Các tình huống nghiên cứu mô phỏng sát với thực tế vận hành phân xưởng công nghiệp.
• Bài tập thực hành (Practical exercises): Giáo trình cung cấp các bài toán kỹ thuật gồm: tính toán chỉ số tai nạn lao động ($K, K_{nn}$), độ tin cậy thao tác ($R$), tra cứu thang đo xác định nhiệt độ hiệu quả tương đương ($t_{hqtđ}$) từ thông số vi khí hậu thực tế, và thiết kế kích thước vị trí làm việc ngồi/đứng theo thông số lực (<15N hoặc >45N) cùng bảng số liệu nhân trắc học.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Theo hướng dẫn môn học, kết quả học tập gồm 2 đầu điểm: Điểm quá trình chiếm tỷ trọng 30% (hình thức và nội dung do giảng viên quyết định dựa trên mức độ chuyên cần, kiểm tra định kỳ và bài tập); Điểm kết thúc học phần chiếm tỷ trọng 70% thông qua bài thi tự luận tập trung trong 60 phút, nội dung bao quát các bài tập và lý thuyết từ Bài 1 đến Bài 7.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Người học cần thực hiện quy trình tự học: đọc trước mục tiêu bài học và phần tóm tắt, tham dự đầy đủ các buổi lên lớp, hoàn thành bài tập về nhà, trả lời các câu hỏi ôn tập sau mỗi bài và chủ động tra cứu các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn liên quan.

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình An toàn và Môi trường Công nghiệp (ấn bản 2014) tích hợp các quy chuẩn pháp lý và tiến bộ kỹ thuật:

• Cập nhật hệ thống pháp luật mới: Tài liệu được biên soạn đồng bộ với Bộ luật Lao động năm 2012 (được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 18/6/2012, có hiệu lực từ 1/5/2013). Giáo trình làm rõ các điểm mới của Chương IX gồm 20 điều: chính sách khuyến khích dịch vụ ATVSLĐ; quy định cơ sở sản xuất có từ 10 lao động trở lên trong lĩnh vực có nguy cơ cao phải bố trí cán bộ chuyên trách an toàn; quy định người sử dụng lao động phải lập kế hoạch ATVSLĐ gắn liền với kế hoạch sản xuất hàng năm và mở rộng trách nhiệm với người học nghề, tập nghề. Đồng thời, tài liệu cập nhật danh mục 28 bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm xã hội công nhận tại Việt Nam (tính đến ngày 28/1/2013).
• Tích hợp các xu hướng khoa học hiện đại: Giáo trình ứng dụng khoa học Ergonomie (ra đời năm 1949, theo TCVN) vào thiết kế thiết bị, không gian làm việc và tâm lý học màu sắc tín hiệu an toàn. Tài liệu tiếp cận định nghĩa của Ủy ban Quốc tế về Môi trường và Phát triển, cụ thể hóa giải pháp phát triển bền vững trên 4 lĩnh vực: kinh tế, nhân văn, môi trường và kỹ thuật (nhấn mạnh chuyển dịch kỹ thuật sạch, giảm phát thải $CO_2$, loại bỏ các chất làm suy giảm tầng ôzôn CFCs).
• Gắn kết thực tiễn sản xuất: Nội dung an toàn kỹ thuật bám sát trực tiếp các thiết bị có nguy cơ sự cố cao trong phân xưởng như máy gia công cơ khí, thiết bị áp lực, thiết bị nâng hạ, hệ thống điện và tổ chức mạng lưới an toàn vệ sinh viên cơ sở.

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên các ngành kỹ thuật: Giáo trình là tài liệu bắt buộc dành cho sinh viên bậc đại học và cao đẳng thuộc tất cả các khối ngành kỹ thuật (Cơ khí, Điện - Điện tử, Kỹ thuật Môi trường, Công nghệ Hóa học, Xây dựng, Công nghệ Thông tin) trong chương trình đào tạo chính quy.
• Kiến thức tiền đề (Prerequisites): Người học cần trang bị kiến thức cơ bản về lý luận và thực tiễn sản xuất công nghiệp tại Việt Nam hiện nay, kết hợp nền tảng đại cương về vật lý học, cơ học kỹ thuật và quản lý môi trường để tiếp thu các tính toán chuyên môn.
• Giảng viên và hình thức sử dụng: Giảng viên dùng giáo trình làm khung bài giảng chính thức cho học phần 30 tiết; biên soạn câu hỏi kiểm tra quá trình (30%) và thiết kế đề thi tự luận kết thúc học phần 60 phút (70%) theo đúng chuẩn đầu ra môn học.
• Tự học và tài liệu tham chiếu chuyên môn: Giáo trình là nguồn tra cứu nghiệp vụ cho kỹ sư phân xưởng, cán bộ chuyên trách công tác bảo hộ lao động và nhà quản lý doanh nghiệp. Tài liệu cung cấp cơ sở để lập quy trình an toàn cho máy móc, kiểm soát các thông số vi khí hậu và xây dựng kế hoạch bảo hộ lao động hàng năm theo đúng luật định.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình là tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên bậc đại học và cao đẳng khối kỹ thuật. Đồng thời, đây là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho giảng viên giảng dạy môn học, cán bộ phụ trách an toàn lao động và người sử dụng lao động tại các cơ sở sản xuất công nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức cơ bản về lý luận và thực tiễn sản xuất công nghiệp tại Việt Nam, cùng nền tảng đại cương về vật lý, hóa học để hiểu cơ chế hoạt động của máy móc, quy trình sản xuất và tác động của các yếu tố độc hại.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Tài liệu kết hợp dữ liệu nhân trắc học Ergonomie (tổn hao năng lượng, nhịp tim, góc nhìn) vào thiết kế kỹ thuật, cập nhật trực tiếp Chương IX Bộ luật Lao động 2012 và mở rộng liên kết an toàn lao động với 4 trụ cột phát triển bền vững, thay vì chỉ dừng lại ở quy định an toàn đơn thuần.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần đọc trước mục tiêu và phần tóm tắt bài học, tham gia đầy đủ các buổi lên lớp, hoàn thành bài tập về nhà, luyện tập các phép tính kỹ thuật ($K, K_{nn}, R, t_{hqtđ}$) và trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập sau mỗi bài.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Người học cần tra cứu các văn bản luật được dẫn chiếu: Bộ luật Lao động 2012, Luật Bảo vệ Môi trường 2005, Luật Phòng cháy và Chữa cháy, Nghị định 35/2003/NĐ-CP, Thông tư 04/2004/TT-BCA và các Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về Ergonomie và an toàn lao động.

Kết luận

Giáo trình An toàn và Môi trường Công nghiệp (TS. Lê Đình Phương, HUTECH, 2014) hệ thống hóa toàn diện kiến thức bảo hộ lao động và vệ sinh công nghiệp trong cấu trúc 7 bài học (thời lượng 30 tiết). Giá trị cốt lõi của tài liệu nằm ở việc kết hợp chặt chẽ giữa căn cứ pháp lý của Bộ luật Lao động 2012, phương pháp định lượng Ergonomie và các giải pháp kỹ thuật phòng ngừa sự cố trong sản xuất.

Lộ trình học tập đề xuất phát triển qua 4 bước logic: nắm vững bản chất lao động và khung pháp lý (Bài 1, 2) -> kiểm soát vi khí hậu và bảo vệ môi trường (Bài 3, 4) -> thực thi kỹ thuật an toàn máy móc, thiết bị và PCCC (Bài 5, 6) -> thiết lập bộ máy quản trị BHLĐ tại doanh nghiệp (Bài 7). Để mở rộng kiến thức, người học nên tham khảo các tiêu chuẩn TCVN về Ec-gô-nô-mi, quy chuẩn an toàn thiết bị áp lực, nâng hạ và các văn bản quy phạm pháp luật môi trường hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM An TOAN VA MOI TRUONG CONG NGHIEP Bién Soan: TS. Lé Dinh Phuong www.vn AN TOÀN VÀ MÔI TRƯỜNG CÔNG NHGIỆP Ấn bản 2014 weve B NL MỤC LỤC MỤC LỤC.-- 5 TH HH Hà HH HA HH HH HH HH HH I HƯỚNG DẪN.V BÀI 1: NHỮNG ĐỊNH NGHĨA VÀ KHÁI NIỆM CƠ BẢN.1 KHÁI NIỆM VỀ LAO ĐỘNG. HH Ho HH HH Ho HH HH HH SE 1 In, n7 nh hố ố .2 Điều kiện lao động.2 MỤC DICH VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG (BHLĐ). EEE EET EEE DEE EEA E EO EE nE EEE 3 1.2 Tính chất của công tác BHLĐ.

an ch cọ re t crrè 4 1.3 TAI NẠN VÀ BỆNH NGHỀ NGHIỆP. Ăn HH HH HH ng 6 1. nh nh cu nọ ch kh cv cv cv 6 1.2 Điều tra và thống kê các taÍ nẠH. cuc nh kh 6 1.3 Phương pháp nghiên cứu các sự cố tai nạn (TỦÍ FO).

con nh nhờ 7 1.4 QUÁ TRÌNH LAO ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI.1 Sơ đồ hoạt động tư duy của con người khí lao đỘng. --- nàn nh nh cờ 8 1.2 Tổn hao năng lượng khi laođộng (THÌNH).3 Sự chịu tải và sức căng thẳng trong lao động .4 Con người là yếu tố quyết định đến năng suất lao động .5 Sự sai phạm trong quá trình lao đng. --- ccn nàn nh nh 12 F20 j7 số.7 Sự đơn điệu trong quá trình lao động. TH TH HH HH HA TH HH HH HH TH HH TH HE 17 CÂU HỎI ÔN TẬP.

Ăn HH HH HH HH HH TH HH KH HH 17 BAI 2: NHONG NOI DUNG CHỦ YẾU CỦA CÔNG TÁC BHLĐ.1 NOI DUNG KHOA HOC KY THUAT.1 Khoa học về lao động (ErgonomÍ€). -- nh nh nh ch ch cv ch 19 2.2 Nhân trắc học đối với công tác BHLĐ.3 Ergonomie trong thiết kế sản phẩm.2 NỘI DUNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT, CHẾ ĐỘ VỀ BHLĐ.1 Các nội dung chính về VS-ATLĐ trong Bộ luật lao động 2012.2 Cơ chế ba bên (NHà nước-Người sử dụng lao động-Người lao động) trong công tác 2.3 Nghĩa vụ và quyền của các bên trong công tác BHLĐ.3 NOI DUNG GIAO DUC, VAN DONG QUAN CHÚNG TRONG CÔNG TÁC BHLB.4 MOI QUAN HE GIUA BHLD VOT MOL TRUONG.5 SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG. LH Họ HH HH HH HH KH ng 34 2.1 Định nghĩa về sự phát triển bền VỮng. HH HH nhe.2 Các giải pháp để phát triển bền vững.

37 mm Mục Lục CÂU HỎI ÔN TẬPP.---- TH TT HH HH HH HH 37 BÀI 3: KỸ THUẬT VỆ SINH LAO ĐỘNG. LH HH HH KH KH Hư hưu 38 3.2 VI KHÍ HẬU TRONG SẢN XUẤT.-- HH HH HH HH nh ng, khó, nh.2 Tác động của khí hậu đối với cơ thể người.3 TIENG ON VA RUNG DONG TRONG SAN XUAT.2 Ảnh hưởng của tiếng ồn và rung động đến cơ thể người.cẶ si ssss 46 3.3 Các biện pháp phòng chống tiếng ồn và rung động trong sản xuất.4 PHÒNG CHỐNG BỤI TRONG SẢN XUẤTT. Ăn HH ng ng ng sen 49 k8 ‹/ nh e6. eeeeee essen eeue ease eseeeeseaeessenssenessnersanes 49 k r3 Tnhh .3 Các biện pháp phòng chống bụi trong sản xuất.4 Các phương pháp lỌC ĐỤÍ.

cà HH HH HH HH HH HH TH ninh, 51 3.5 THÔNG GIÓ CÔNG NGHIỆP.1 Nhiệm vụ của thông gió.- ccn HH HH HH ng nhu 52 3.2 Các biện pháp thông gió trong sản xuất.-- nh kh ky 53 3.6 CHIẾU SÁNG TRONG SẢN XUẤT. BGA KAGE an .2 Các dạng ChiẾU SáNn. con nh TK ch cv cv 3.7 PHÒNG CHỐNG PHÓNG XẠ.-- -- Án TH TH TH ng nh BTA KRAE nh n6 .2 Tác hại của tía phÓng Xệ. con HH HH nh nọ ch cv 64 3.3 Biện pháp phòng tÁHH.

cu TT cọ cu cọ ch cv 64 3.8 PHÒNG CHỐNG ĐIỆN TỪ TRƯỜNG TÂN SỐ CAO.9 PHÒNG CHỐNG CHẤT ĐỘC HÓA HỌC TRONG SẢN XUẤT .2 Quá trình xâm nhập chất độc hóa học vào cơ thỂ. nh nh ren 67 3.3 Chuyển hóa chất độc trong cơ thỂ. HH HH HH TH HH nen 68 3.4 Biện pháp phòng tránh. cuc HH nh TH TH ng nh nh.5 An toàn trong việc tổ chức, quản lý hóa chất.

HH HH HH hư TÓM TẮTT. --- HH TH TY HH HH HH TH. BÀI 4: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 4. HH HH HH HH TH HH TH HH TH TH HH HH 4.2 Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ.

co cu nh nh nh ng ng nu non ng TK gi nh TK c0 1 ti ty z2 4.2 Các chất gây ô nhiễm không khí. Án HT HH TH KH kg kh 72 4.3 Các nguồn tạo ra chất gây ô nhiễm không khí.4 Các biện pháp phòng chống ô nhiễm không khí.3 Ô NHIỄM NƯỚC VÀ BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC.-- Sàn 79 Mục Lực Fg ABA KDAR ION. coe c cic c cece cece cee e teen n eee EEA EEE EE ADEE ADEE EAE E ADEE ADEE DEED EEE EEA EEA EE EEE EEE 79 4.2 Nguồn gốc gây ô nhiễm nƯỚC.3 Các phương pháp bảo VỆ nguồn nƯỚC.- ch nu nh nh cờ 82 4.4 ĐẤT VA O NHIEM MOI TRUONG ĐẤT. HH HH HH HH HH ngang hưy 87 can.

EEE EEEEEE EE EEEEE SSS EEPEESSSELSEOOSEOSSOOOOSELOOSSSSN 87 4.2 Các chất gây ô nhiễm đất. HH HH ng TH ng vn ngàn rệt 88 4.3 Các phương pháp bảo vệ môi trường đất. CÂU HỎI ÔN TẬP .-- (ST HH THAY TH HH HH HH HH1 BÀI 5: KỸ THUẬT AN TOÀN.----- «HH HH HH HH TH HH HA h 94 5.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG. 94 5,1,2 Những nguyên nhân gây ra rủi ro trong sản XxUất.

nu nh nh rườ 95 5.2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP AN TOÀN KHI THIẾT KẾ MẶT BẰNG XÍ NGHIỆP. 96 cán co co na ốố.3 KỸ THUẬT AN TOÀN VỀ ĐIỆN. HH HH HH HH HH nh nưy 97 5.1 Tác động của dòng điện đối với cơ thể ngƯỜIÏ. ccnn nh nhe, 97 5.2 Những tai nạn về điện.3 Những biện pháp chính cho an toàn đÍỆn.

ch nh ch cm 102 5.4 Phòng tránh ảnh hưởng của tĩnh điÍỆn. ch nh nh chen 103 1° ao.6 Biện pháp ChÕng SÉÍ. àQ HH n n h c h cv cv ch 103 5.7 Cấp cứu người bị điện giật. cá HH ch nọ ch ky ch ch 104 5.4 KỸ THUẬT AN TOÀN KHI SỬ DỤNG MÁY GIA CÔNG CƠ KHÍ.1 Các tai nạn thường xảy ra khí sử dụngmáy gia công cơ khí.2 Các biện pháp về kỹ thuật an toàn khí sử dụng máy gia công cơ khí.5 KỸ THUẬT AN TOÀN KHI SỬ DỤNG THIẾT BỊ ÁP LỰC 5,5,1 Những tai nạn thường xảy đối với thiết bị chịu áp lực.

5,5,2 Những nguyên nhân gây ra (aÍ nẠT. ca ch nh nhi ch nh ch 5,5,3 Những biện pháp đảm bảo an (OàN. ch nh ch ch ch 108 5.6 KỸ THUẬT AN TOÀN ĐỐI VỚI THIẾT BỊ NÂNG HẠ.1 Giới thiệu chung về thiết bị nâng hạ. HH ni ch ch 110 5.2 Đặc điểm cơ bản của thiết bị.

110 5,6,3 Những sự cố thường xảy ra đối với thiết bị nâng,hạ.4 Các biện pháp kỹ thuật an tOÀI. HH nho ch ch ch ch 115 I9). 119 CÂU HỎI ÔN TẬP.- SH TH HH TH HH TH 119 BÀI 6: PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY (PCCC). SH HH HH HH ng 120 6.1 TÂM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY (PCCC).2 NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ CHÁY NỔ.

--- Ăn HH HH Hee 122 6.1 Định nghĩa về cháy, nổ,. HH TH cv về 122 MỤC LỤC 5282-i.3 Một số giải thích về quá trình Chấy.-- các nh kh ki hi rề 125 6.4 Điều kiện của SỰ Cháy. cuc HC cọc ti ch ch 125 cle (1011.1 Các biện pháp kỹ thUẬI. Ăn nàn Hi ni ni hi nh 127 6.2 Các biện pháp về tổ ChỨC.

HH nh ng ng cv 127 6.4 TỔ CHỨC VIỆC CHỮA CHÁY TẠI CHỖ.1 Lực lượng chữa cháy tại chỗ 6.2 Lực lượng chữa cháy tập (TUng. -- cu Tu ni ch ch 128 6.5 MỘT SỐ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY TẠI CHỖ. 128 CN: 8n non ng. E Een teen eee aae® 128 6.

cc cccecccsscccnseensceesecessceesaesneseseceesesenesseesesecensesuesseeseasesuessensseeeeaaes 130 TOM TAT. 131 CAU HOT ON TẬPP.132 BÀI 7: CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP.1 BỘ MÁY TCQL CÔNG TÁC BHLĐ TRONG DOANH NGHIỆP.1 Sơ đồ bộ máy TCQL công tác BHLĐ trong doanh nghiỆp.2 Hội đồng BHLĐ trong doanh nghiỆp. cà HH nh ch 134 7.3 Trách nhiệm và quyền hạn quản lý công tác BHLĐ trong khối trực tiếp sản xuất.2 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BẢO HỘ LAO ĐỘNG.2 Nội dung của kế hoạch BHLĐ. HH no ch che 138 7.3 Yêu cầu của kế hoạch BHLĐ.4 Lập và thực hiện kế hoạch BHLĐ.3 TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÔNG TÁC BHLĐ TRONG DOANH NGHIỆP.1 Xây dựng quy trình, biện pháp làm việc ATVSLĐ.2 Huấn luyện ATVSLĐ trong doanh nghiỆp.

cccn HH HH HH HH hư, 140 TÓM TẮT. loáo ny/ na. 146 HƯỚNG DẪN HƯỚNG DẪN MÔ TẢ MÔN HỌC Môn học trang bị những kiến thức cơ bản về khoa học Bảo hộ lao động, luật pháp và chế độ chính sánh bảo hộ lao động, kỹ thuật vệ sinh-an toàn lao động, các yếu tố nguy hiểm, có hại phát sinh trong sản xuất công nghiệp, kỹ thuật an toàn, phòng chống cháy nổ, các kiến thức về vấn đề ô nhiễm môi trường trong sản xuất, nhằm giúp cho người học biết thực hiện quyền lợi và nghiã vụ của mình trong công tác an toàn và vệ sinh lao động, môi trường lao động công nghiệp, biết ngăn ngừa, hạn chế tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp để bảo vệ sức khỏe cho người lao động, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. NOI DUNG MON HOC Môn học "An toàn lao động và môi trường công nghiệp” là môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo các ngành kỹ thuật.

Nội dung biên soạn được xây dựng trên các giáo trình đã giảng dạy tại các trường Đại học, Trung học chuyên nghiệp cũng như một số nội dung mới nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng học tập của sinh viên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bài giảng được biên soạn với thời lượng: e Bài 1: Những định nghĩa và khái niệm cơ bản 3 tiết Gồm những nội dung chính: -_ Các định nghĩa và khái niệm cơ bản về lao động. - Muc dich, tinh chat của công tác BHLĐ. - BHLD 1a can thiét trong qua trinh lao déng nhaém dam bảo an toàn cho con người và máy móc thiết bị, đảm bảo sức khỏe của người, phòng tránh bệnh nghề nghiệp, nâng cao năng suất cho người lao động e Bài 2: Những nội dung chủ yếu của công tác BHLĐ 3 tiết Gồm những nội dung chính: HƯỚNG DẪN - _ Những nội dung chính của khoa học BHLĐ.

- _ Hệ thống luật pháp, chế độ chính sách BHLĐ ở Việt Nam. -_ Sự phát triển bền vững :Khái niệm, các mục tiêu của - _ phát triển bền vững và các giải pháp để phát triển bần vững.