Luận văn: Giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu tại Công ty Cổ phần May Trường Giang

Công ty Cổ phần May Trường Giang, với tên giao dịch là TRƯỜNG GIANG GARMENT JOINT STOCK COMPANY (TGC), là một đơn vị có lịch… 111 trang · Đại Học Quảng Nam.

• Trường học: Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Nhằm Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Của Công Ty Cổ Phần May Trường Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• Bố cục của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU
• 1.1. Cơ sở khoa học về hoạt động xuất khẩu
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của xuất khẩu
• 1.1.1.1. Khái niệm xuất khẩu
• 1.1.1.2. Đặc điểm của xuất khẩu
• 1.1.1.3. Vai trò của xuất khẩu
• 1.1.2. Các hình thức xuất khẩu
• 1.1.3. Quy trình thực hiện xuất khẩu
• 1.1.3.1. Tổ chức điều tra nghiên cứu thị trường xuất khẩu
• 1.1.3.2. Lựa chọn thị trường và đối tác xuất khẩu
• 1.1.3.3. Lập kế hoạch xuất khẩu
• 1.1.3.4. Ký kết hợp đồng
• 1.1.3.5. Thực hiện hợp đồng, khiếu nại và giải quyết khiếu nại
• 1.1.4. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu
• 1.1.4.1. Chỉ tiêu định tính
• 1.1.4.2. Các chỉ tiêu định lượng
• 1.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu
• 1.1.5.1. Các yếu tố bên ngoài
• 1.1.5.2. Các yếu tố bên trong
• 1.2. Tổng quan tài liệu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TRƯỜNG GIANG
• 2.1. Tổng quan về công ty Cổ phần May Trường Giang
• 2.1.1. Giới thiệu khái quát về công ty Cổ phần May Trường Giang
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ và triết lý kinh doanh của công ty
• 2.1.3.1. Chức năng
• 2.1.3.2. Triết lý kinh doanh
• 2.1.3.3. Tầm nhìn, sứ mệnh của công ty
• 2.1.4. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.1.4.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức
• 2.1.4.2. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.1.5. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2013-2015
• 2.1.6. Thực trạng nguồn lực của công ty
• 2.1.6.1. Cơ sở vật chất
• 2.1.6.2. Nguồn nhân lực
• 2.1.6.3. Nguồn lực tài chính
• 2.2. Thực trạng xuất khẩu hàng dệt may của công ty Cổ phần May Trường Giang giai đoạn 2013-2015
• 2.2.1. Thực trạng về tình hình xuất khẩu trong những năm qua
• 2.2.2. Thực trạng về thị trường xuất khẩu trong những năm qua
• 2.2.3. Thực trạng về hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc ở công ty
• 2.2.3.1. Tổng kim ngạch xuất khẩu
• 2.2.3.2. Lợi nhuận xuất khẩu
• 2.2.3.3. Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu
• 2.2.3.4. Chỉ tiêu về sử dụng vốn
• 2.2.3.5. Chỉ tiêu doanh lợi xuất khẩu
• 2.2.3.6. Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu
• 2.2.3.7. Tỷ lệ lỗ lãi xuất khẩu
• 2.3. Đánh giá chung
• 2.3.1. Hạn chế
• 2.4. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TRƯỜNG GIANG
• 3.1. Các căn cứ để đưa ra các giải pháp
• 3.1.1. Triển vọng ngành may mặc trong thời gian tới
• 3.1.2. Định hướng phát triển của công ty
• 3.1.3. Mục tiêu xuất khẩu của công ty trong thời gian tới
• 3.2. Các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của công ty trong thời gian tới
• 3.2.1. Về các mặt hàng xuất khẩu
• 3.2.2. Về nghiên cứu, tiếp cận thị trường
• 3.2.3. Đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực
• 3.2.4. Giải pháp về vốn
• 3.2.5. Giải pháp cắt giảm chi phí
• 3.2.6. Nâng cao hiệu quả của quy trình tổ chức thực hiện xuất khẩu
• 3.3. Tóm tắt chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá toàn cảnh hiệu quả xuất khẩu Công ty May Trường Giang

Công ty Cổ phần May Trường Giang, với tên giao dịch là TRƯỜNG GIANG GARMENT JOINT STOCK COMPANY (TGC), là một đơn vị có lịch sử phát triển lâu đời trong ngành dệt may Việt Nam. Tiền thân là Xí nghiệp may Tam Kỳ thành lập năm 1979, công ty đã trải qua nhiều giai đoạn chuyển đổi để thích ứng với bối cảnh kinh tế. Luận văn của tác giả Cao Thị Thu Hiệp (2016) cung cấp một cái nhìn chi tiết về thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu hàng may mặc của công ty trong giai đoạn 2013-2015. Đây là giai đoạn quan trọng, đánh dấu những nỗ lực của doanh nghiệp trong việc củng cố và mở rộng thị trường xuất khẩu dệt may. Hoạt động chính của công ty tập trung vào sản xuất, gia công và xuất khẩu trực tiếp các sản phẩm may mặc, chủ yếu là áo khoác, áo jacket và quần thể thao. Việc phân tích hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu không chỉ giúp nhận diện các thành tựu đã đạt được mà còn là cơ sở để xác định những điểm nghẽn cần khắc phục. Hiệu quả hoạt động xuất khẩu là một chỉ tiêu tổng hợp, phản ánh năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và khả năng khai thác các cơ hội từ thương mại quốc tế. Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA), việc nâng cao hiệu quả xuất khẩu trở thành yếu tố sống còn. Nghiên cứu chỉ ra rằng công ty đã có những bước tiến nhất định trong việc duy trì và phát triển quan hệ với các đối tác quốc tế, đặc biệt tại thị trường EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tuy nhiên, để thực sự bứt phá, cần có những giải pháp đồng bộ từ quản trị, sản xuất đến marketing và logistics.

1.1. Lịch sử hình thành và quy mô kinh doanh xuất nhập khẩu

Công ty Cổ phần May Trường Giang có một lịch sử phát triển đáng chú ý. Thành lập từ năm 1979, công ty ban đầu hoạt động theo cơ chế bao cấp. Giai đoạn 1989-1990, khi thị trường Đông Âu biến động, công ty đã nhanh chóng chuyển hướng sang các thị trường TBCN. Quyết định cổ phần hóa vào năm 2005 đã tạo ra một bước ngoặt, tăng cường tính tự chủ và năng động trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo tài liệu nghiên cứu, đến năm 2015, công ty có quy mô 950 lao động và 16 dây chuyền sản xuất hiện đại. Quy mô này được xếp vào loại vừa và nhỏ trong ngành dệt may Việt Nam. Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là lĩnh vực cốt lõi, đóng góp phần lớn vào doanh thu và lợi nhuận. Công ty chủ yếu thực hiện các hợp đồng gia công (CMT) và từng bước chuyển sang các hình thức có giá trị gia tăng cao hơn như FOB. Việc hiểu rõ lịch sử và quy mô là tiền đề để xây dựng các chiến lược phù hợp, khai thác tối đa tiềm năng nội tại và đối phó hiệu quả với các thách thức từ môi trường bên ngoài.

1.2. Phân tích kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2013 2015

Giai đoạn 2013-2015 là một giai đoạn thể hiện rõ nỗ lực của Công ty May Trường Giang trong việc đẩy mạnh xuất khẩu. Phân tích số liệu từ luận văn cho thấy kim ngạch xuất khẩu có sự tăng trưởng, tuy nhiên chưa thực sự ổn định và đột phá. Các thị trường chính vẫn là những thị trường truyền thống, cho thấy sự phụ thuộc và hạn chế trong việc đa dạng hóa. Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu vào các thị trường như EU và Nhật Bản chiếm phần lớn. Việc đánh giá các chỉ tiêu định lượng như tổng doanh thu, lợi nhuận xuất khẩu, và tỷ suất lợi nhuận là cực kỳ quan trọng để đo lường hiệu quả kinh doanh quốc tế. Các chỉ số này phản ánh kết quả cuối cùng của mọi nỗ lực từ tìm kiếm đơn hàng, tổ chức sản xuất đến hoàn tất thủ tục hải quan. Mặc dù có những tín hiệu tích cực, nhưng mức tăng trưởng vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của công ty và cơ hội từ thị trường. Điều này đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu một cách bền vững trong tương lai.

II. Phân tích thách thức trong hoạt động xuất khẩu May Trường Giang

Hoạt động xuất nhập khẩu hàng may mặc của Công ty May Trường Giang đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống và đặc thù ngành. Một trong những rào cản lớn nhất là sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường toàn cầu. Ngành dệt may Việt Nam tuy có lợi thế về nhân công nhưng lại phải cạnh tranh với các đối thủ mạnh trong khu vực như Bangladesh, Campuchia về giá và với Trung Quốc về quy mô và công nghệ. Bên cạnh đó, các rào cản thương mại phi thuế quan ngày càng trở nên phổ biến. Các thị trường nhập khẩu lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản liên tục đưa ra các yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn sản phẩm, trách nhiệm xã hội và môi trường. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư lớn vào công nghệ, quy trình sản xuất và đào tạo nhân lực. Một thách thức khác đến từ sự biến động của tỷ giá hối đoái, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận. Chi phí đầu vào, đặc biệt là nguyên phụ liệu chủ yếu phải nhập khẩu, cũng là một yếu tố gây áp lực lên giá thành sản phẩm và làm giảm năng lực cạnh tranh doanh nghiệp. Công tác nghiên cứu và phát triển thị trường còn hạn chế, dẫn đến việc bỏ lỡ nhiều cơ hội tiềm năng. Việc nắm bắt và vận dụng các ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do (FTA) chưa thực sự hiệu quả. Cuối cùng, các vấn đề liên quan đến logistics và chuỗi cung ứng như chi phí vận tải cao, hạ tầng cảng biển chưa đồng bộ cũng là những trở ngại không nhỏ.

2.1. Khó khăn trong thủ tục hải quan và rào cản thương mại

Mặc dù đã có nhiều cải cách, thủ tục hải quan vẫn là một trong những khâu phức tạp, tốn thời gian và chi phí đối với các doanh nghiệp xuất khẩu. Các quy định thường xuyên thay đổi đòi hỏi bộ phận xuất nhập khẩu phải liên tục cập nhật. Bất kỳ sai sót nào trong quá trình khai báo đều có thể dẫn đến chậm trễ trong giao hàng, phát sinh chi phí lưu kho, thậm chí là bị phạt. Ngoài ra, các rào cản thương mại kỹ thuật (TBT) và các biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS) từ các nước nhập khẩu là thách thức lớn. Các yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ (C/O) để hưởng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng đòi hỏi quy trình chứng minh phức tạp. Doanh nghiệp phải đảm bảo toàn bộ quản trị chuỗi cung ứng minh bạch để đáp ứng các quy tắc này. Việc vượt qua những rào cản này không chỉ là vấn đề tuân thủ mà còn là yếu tố quyết định khả năng thâm nhập và duy trì thị phần tại các thị trường khó tính.

2.2. Áp lực cạnh tranh từ ngành dệt may Việt Nam và quốc tế

Công ty May Trường Giang hoạt động trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Ở cấp độ trong nước, hàng trăm doanh nghiệp trong ngành dệt may Việt Nam cùng cạnh tranh để giành đơn hàng từ các nhà mua lớn. Áp lực này buộc các công ty phải liên tục cải tiến để nâng cao năng suất và giảm giá thành. Trên bình diện quốc tế, sự cạnh tranh còn gay gắt hơn. Các quốc gia như Bangladesh, Ấn Độ, và Campuchia có lợi thế về chi phí lao động rẻ hơn. Trong khi đó, các doanh nghiệp Trung Quốc có lợi thế vượt trội về quy mô, công nghệ và sự chủ động về nguồn nguyên phụ liệu. Để tồn tại và phát triển, việc xây dựng một năng lực cạnh tranh doanh nghiệp bền vững là yêu cầu cấp thiết. Điều này không chỉ dựa vào giá cả mà còn phải tập trung vào chất lượng, thời gian giao hàng, khả năng thiết kế và dịch vụ khách hàng. Một phân tích SWOT ngành may kỹ lưỡng sẽ giúp công ty xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu để xây dựng chiến lược cạnh tranh phù hợp.

III. Giải pháp tối ưu hóa logistics và chuỗi cung ứng hàng may mặc

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh quốc tế, việc tối ưu hóa logistics và chuỗi cung ứng là một giải pháp mang tính chiến lược. Đối với một doanh nghiệp xuất khẩu như May Trường Giang, chi phí logistics chiếm một tỷ trọng không nhỏ trong cơ cấu giá thành sản phẩm. Việc quản lý không hiệu quả chuỗi cung ứng từ khâu nhập khẩu nguyên phụ liệu đến khâu xuất khẩu thành phẩm sẽ làm giảm sức cạnh tranh. Tài liệu nghiên cứu đề xuất một số hướng đi cụ thể. Trước hết, cần rà soát và đánh giá lại toàn bộ quy trình logistics hiện tại, từ việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ vận tải, kho bãi đến các thủ tục liên quan. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản trị chuỗi cung ứng sẽ giúp theo dõi đơn hàng, quản lý tồn kho và điều phối vận chuyển một cách hiệu quả, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Bên cạnh đó, việc xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với các công ty logistics uy tín có thể giúp đàm phán được mức giá tốt hơn và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Cần nghiên cứu các phương thức vận tải đa phương thức để tối ưu hóa chi phí logistics và rút ngắn thời gian giao hàng. Hơn nữa, việc chủ động trong kế hoạch sản xuất và phối hợp nhịp nhàng với các đối tác logistics sẽ giúp giảm thiểu chi phí lưu kho, lưu bãi không cần thiết, góp phần trực tiếp vào việc cải thiện lợi nhuận từ hoạt động xuất nhập khẩu hàng may mặc.

3.1. Tối ưu hóa quy trình quản trị chuỗi cung ứng toàn diện

Quy trình quản trị chuỗi cung ứng không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển hàng hóa. Nó bao gồm một chuỗi các hoạt động liên kết từ nhà cung cấp nguyên phụ liệu, nhà sản xuất, đến nhà phân phối và khách hàng cuối cùng. Để tối ưu hóa, công ty cần xây dựng một quy trình liền mạch và minh bạch. Điều này bắt đầu từ việc lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có khả năng cung ứng ổn định cả về số lượng và chất lượng. Tiếp theo, cần chuẩn hóa quy trình sản xuất để đảm bảo tiến độ và giảm thiểu lãng phí. Việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng như ISO 9001 là rất cần thiết. Giai đoạn cuối cùng là giao hàng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế hoạch, sản xuất và xuất nhập khẩu để đảm bảo hàng hóa được hoàn thành đúng hạn, đóng gói đúng quy cách và sẵn sàng cho việc làm thủ tục hải quan. Một hệ thống logistics và chuỗi cung ứng được quản trị tốt sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

3.2. Chiến lược cắt giảm và tối ưu hóa chi phí logistics

Việc tối ưu hóa chi phí logistics là mục tiêu hàng đầu. Một trong những biện pháp hiệu quả là đàm phán hợp đồng dài hạn với các đơn vị vận tải để có được mức cước phí ưu đãi. Công ty cũng nên xem xét việc gom hàng, kết hợp các lô hàng nhỏ để vận chuyển bằng container đầy (FCL) thay vì hàng lẻ (LCL), giúp giảm đáng kể chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm. Lựa chọn hãng tàu và tuyến đường vận chuyển phù hợp cũng có tác động lớn. Đôi khi, một tuyến đường dài hơn nhưng có chi phí thấp hơn và lịch trình ổn định lại là lựa chọn tốt hơn. Ngoài ra, cần giảm thiểu các chi phí phát sinh không đáng có như phí lưu container, lưu bãi bằng cách chuẩn bị đầy đủ chứng từ và hoàn tất thủ tục hải quan nhanh chóng. Đầu tư vào hệ thống kho bãi thông minh, sắp xếp hàng hóa khoa học cũng giúp giảm thời gian bốc dỡ và chi phí nhân công. Mỗi khoản chi phí được cắt giảm đều trực tiếp làm tăng lợi nhuận cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu.

IV. Phương pháp mở rộng thị trường xuất khẩu dệt may hiệu quả

Để thoát khỏi sự phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống và gia tăng kim ngạch xuất khẩu, Công ty May Trường Giang cần xây dựng một chiến lược mở rộng thị trường xuất khẩu dệt may một cách bài bản. Giải pháp không chỉ là tìm kiếm khách hàng mới mà còn phải đi sâu vào việc nghiên cứu và thấu hiểu thị trường mục tiêu. Trước hết, cần tiến hành các hoạt động nghiên cứu thị trường chuyên sâu để xác định các khu vực có tiềm năng tăng trưởng cao. Các thị trường trong khối CPTPP hoặc các quốc gia có hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam là những lựa chọn ưu tiên do có lợi thế về thuế quan. Việc tham gia các hội chợ, triển lãm thương mại quốc tế là một kênh hiệu quả để tiếp cận trực tiếp với các nhà mua tiềm năng, quảng bá sản phẩm và tìm hiểu về đối thủ cạnh tranh. Bên cạnh đó, việc xây dựng một hồ sơ năng lực (company profile) chuyên nghiệp và một website đa ngôn ngữ sẽ giúp nâng cao hình ảnh và uy tín của công ty trên trường quốc tế. Cần chú trọng phát triển các dòng sản phẩm phù hợp với thị hiếu và yêu cầu của từng thị trường cụ thể. Thay vì chỉ tập trung vào gia công, công ty nên từng bước phát triển khả năng thiết kế (ODM) để tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Việc xây dựng một đội ngũ marketing và bán hàng quốc tế am hiểu thị trường, giỏi ngoại ngữ và kỹ năng đàm phán là yếu tố then chốt để chiến lược mở rộng thị trường thành công.

4.1. Nghiên cứu và tiếp cận thị trường xuất khẩu dệt may mới

Công tác nghiên cứu thị trường cần được thực hiện một cách khoa học. Cần phân tích các yếu tố vĩ mô như chính trị, kinh tế, văn hóa của thị trường mục tiêu. Đồng thời, phải tìm hiểu chi tiết về quy mô thị trường, xu hướng tiêu dùng, các kênh phân phối và đặc biệt là các rào cản thương mại hiện hữu. Các báo cáo ngành từ những tổ chức uy tín, thông tin từ các thương vụ Việt Nam tại nước ngoài là những nguồn tham khảo quý giá. Sau khi xác định được thị trường tiềm năng, bước tiếp theo là xây dựng kế hoạch tiếp cận. Có thể bắt đầu bằng việc liên hệ với các hiệp hội ngành hàng, các phòng thương mại hoặc sử dụng các nền tảng B2B trực tuyến để tìm kiếm đối tác. Việc gửi hàng mẫu, báo giá cạnh tranh và thể hiện sự chuyên nghiệp trong giao tiếp sẽ tạo ấn tượng tốt ban đầu. Mở rộng thị trường xuất khẩu dệt may là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì và đầu tư bài bản.

4.2. Tận dụng hiệp định thương mại tự do FTA để tăng trưởng

Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) quan trọng như EVFTA (với EU), CPTPP, RCEP. Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp như May Trường Giang đẩy mạnh xuất khẩu nhờ các ưu đãi về thuế quan. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp phải đáp ứng được các quy tắc xuất xứ nghiêm ngặt. Điều này đòi hỏi phải có sự kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc nguyên phụ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Công ty cần chủ động tìm hiểu kỹ các cam kết trong từng hiệp định, đặc biệt là các quy định liên quan đến ngành dệt may. Việc xây dựng một bộ phận chuyên trách về FTA để tư vấn và hỗ trợ các phòng ban khác trong việc xin giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) ưu đãi là một giải pháp cần thiết. Tận dụng hiệu quả các FTA không chỉ giúp sản phẩm có giá cạnh tranh hơn mà còn là một minh chứng về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp trên trường thương mại quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò là động lực tăng trưởng cốt lõi của nền kinh tế Việt Nam, trong đó ngành dệt may luôn duy trì vị thế ngành mũi nhọn với tỷ trọng đóng góp từ 12% đến 16% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tại khu vực miền Trung, Công ty Cổ phần May Trường Giang đóng trụ sở tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam là một trong những đơn vị nòng cốt tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm may mặc xuất khẩu. Với quy mô mặt bằng 13.750 m2, sở hữu 16 dây chuyền sản xuất cùng hơn 1.000 thiết bị máy may công nghiệp, công ty duy trì lực lượng lao động ổn định 950 người và tổng nguồn vốn kinh doanh đạt 37 tỷ đồng tính đến năm 2015.

Tuy nhiên, bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng đặt ra áp lực cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia xuất khẩu dệt may lớn trong khu vực. Doanh nghiệp phải đối mặt với bài toán tối ưu hóa chi phí gia công, nâng cao tỷ suất sinh lời và chuyển đổi phương thức xuất khẩu từ gia công đơn thuần sang các hình thức có giá trị gia tăng cao hơn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm được đặt ra là làm thế nào để đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động xuất khẩu, nhận diện các điểm nghẽn trong chuỗi vận hành và hoạch định hệ thống giải pháp mang tính chiến lược cho doanh nghiệp dệt may vừa và nhỏ.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc; phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu của Công ty Cổ phần May Trường Giang trong giai đoạn 2013 - 2015 qua các chỉ tiêu định tính và định lượng; từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu đến năm 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc cung cấp các căn cứ định lượng giúp doanh nghiệp gia tăng tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu trên doanh thu, mở rộng thị phần tại các thị trường trọng điểm như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ, đồng thời bảo đảm thu nhập bền vững cho 950 cán bộ công nhân viên tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai lý thuyết kinh tế quốc tế kinh điển và hệ thống chuẩn mực thương mại hiện hành:

• Lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo: Luận điểm khẳng định một quốc gia hay doanh nghiệp vẫn có thể hưởng lợi từ thương mại quốc tế bằng cách tập trung chuyên môn hóa sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng có mức độ bất lợi chi phí thấp nhất. Đối với doanh nghiệp dệt may, việc tận dụng lợi thế về chi phí nhân công và năng lực may lắp ráp là bước khởi đầu chiến lược trước khi nâng cao giá trị chuỗi cung ứng.
• Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter: Khung phân tích cấu trúc ngành giúp nhận diện vị thế của doanh nghiệp thông qua 5 lực lượng: áp lực từ nhà cung cấp nguyên phụ liệu, quyền thương lượng của khách hàng quốc tế, nguy cơ từ đối thủ tiềm năng, sự đe dọa của sản phẩm thay thế và mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp hiện hữu trong ngành may mặc.
• Cơ sở pháp lý và thương mại: Nghiên cứu áp dụng định nghĩa và các quy định xuất khẩu hàng hóa theo Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005, tập quán thương mại quốc tế Incoterms 2000 và Công ước Viên năm 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.
• Các khái niệm kinh tế then chốt: Xuất khẩu trực tiếp, gia công quốc tế (CMT - Cut, Make, Trim), xuất khẩu theo điều kiện FOB (Free On Board), kim ngạch xuất khẩu, tỷ suất ngoại tệ và tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định lượng và định tính nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ 11 bảng thống kê tài chính, báo cáo sản xuất kinh doanh thường niên, hồ sơ quản trị nhân sự và tài liệu quản lý chất lượng của Công ty Cổ phần May Trường Giang giai đoạn 2013 - 2015. Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp thông qua các quan sát thực tế tại 16 chuyền may và phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý các phòng ban chức năng.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 100% dữ liệu hoạt động sản xuất kinh doanh của 16 dây chuyền may, 950 người lao động và toàn bộ các hợp đồng xuất khẩu đã thực hiện trong 3 năm liên tục từ 2013 đến 2015. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) đối với dữ liệu nội bộ được lựa chọn nhằm loại bỏ sai số chọn mẫu, phản ánh bức tranh toàn cảnh và chính xác nhất về dòng tiền, chi phí và sản lượng của doanh nghiệp.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh tuyệt đối và tương đối qua các năm, phân tích tỷ số tài chính (tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, tỷ suất sinh lời trên chi phí, vòng quay vốn lưu động, doanh lợi xuất khẩu và tỷ suất ngoại tệ). Lý do lựa chọn các phương pháp này là vì chúng cho phép chuẩn hóa quy trình đánh giá hiệu quả kinh doanh quốc tế, phù hợp với mô hình doanh nghiệp may mặc vừa và nhỏ có nguồn vốn điều lệ 8 tỷ đồng.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình thu thập, xử lý số liệu và phân tích được thực hiện xuyên suốt giai đoạn 2013 - 2015 và hoàn thiện đánh giá tổng hợp vào tháng 4 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2013 - 2015 tại Công ty Cổ phần May Trường Giang mang lại 3 phát hiện nổi bật:

• Năng lực nguồn lực và cơ cấu tổ chức: Tổng nguồn vốn sản xuất kinh doanh của công ty đến năm 2015 đạt 37 tỷ đồng, trong đó vốn điều lệ cố định là 8 tỷ đồng. Toàn bộ 100% cổ phần đã được chuyển giao cho người lao động nắm giữ sau tiến trình thoái vốn nhà nước hoàn tất năm 2010. Tổng số lao động là 950 người, trong đó lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo 89,58% (851 người) và lao động gián tiếp chiếm 10,42% (99 người). Hệ thống sản xuất gồm 16 dây chuyền được trang bị hơn 1.000 máy may chuyên dụng hoạt động trên tổng diện tích 13.750 m2.
• Cơ cấu thị trường và năng lực thực hiện hợp đồng: Thị trường xuất khẩu của công ty tiếp tục duy trì tại các khu vực truyền thống bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ với các mặt hàng chủ lực là áo sơ mi, áo jacket, áo khoác và quần thể thao. Tỷ lệ thực hiện thành công các hợp đồng kinh tế ký kết đạt trên 95%, thể hiện uy tín giao hàng đúng hạn. Tuy nhiên, hình thức xuất khẩu chủ yếu vẫn là gia công đơn thuần (CMT), chiếm trên 80% tổng sản lượng, trong khi hình thức xuất khẩu FOB chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn dưới 20%.
• Hiệu quả tài chính và tỷ suất sinh lời: Lợi nhuận từ hoạt động xuất khẩu (LNXK = TR - TC) duy trì giá trị dương trong cả 3 năm khảo sát. Tỷ lệ lỗ lãi xuất khẩu lớn hơn 0 và tỷ suất lợi nhuận trên chi phí đạt mức khả quan, bảo đảm doanh nghiệp tự chủ về dòng tiền. Mặc dù vậy, tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu chịu sự biến động do áp lực giá nguyên phụ liệu nhập khẩu chiếm tới 60% đến 70% cơ cấu giá thành sản phẩm, làm giới hạn biên lợi nhuận ròng.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu phân tích hoạt động xuất khẩu của công ty có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua hệ thống biểu đồ và bảng biểu chuyên sâu:

• Trực quan hóa dữ liệu: Cơ cấu nguồn nhân lực được mô tả rõ nét qua biểu đồ tròn với tỷ lệ 89,58% lao động trực tiếp và 10,42% lao động quản lý gián tiếp. Sự biến động của kim ngạch xuất khẩu và lợi nhuận thuần qua 3 năm (2013 - 2015) được trình bày bằng biểu đồ cột kết hợp đường xu hướng, giúp người đọc dễ dàng nhận diện tốc độ tăng trưởng doanh thu so với mức tăng của chi phí vận hành. Bảng phân tích chi phí giúp bóc tách chi tiết các khoản mục chi phí nguyên phụ liệu, chi phí khấu hao máy móc và chi phí nhân công.
• Giải thích nguyên nhân: Lợi nhuận xuất khẩu chưa đạt mức đột phá xuất phát từ 2 nguyên nhân cốt lõi: thứ nhất, việc phụ thuộc vào nguồn nguyên phụ liệu do khách hàng nước ngoài chỉ định khiến công ty mất quyền chủ động đàm phán giá đầu vào; thứ hai, năng suất lao động tại một số khâu cắt và hoàn thiện chưa đồng đều, dẫn đến thời gian luân chuyển đơn hàng bị kéo dài.
• So sánh với các nghiên cứu khác: Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu thực nghiệm tại các doanh nghiệp dệt may cùng quy mô tại miền Trung như Tổng công ty Cổ phần May Hòa Thọ hay Công ty WonDo Sài Gòn. Điều này khẳng định quy luật chung của ngành may mặc Việt Nam: các doanh nghiệp phụ thuộc vào phương thức gia công đơn thuần luôn đạt tỷ suất doanh lợi thấp hơn đáng kể so với các đơn vị đã làm chủ phương thức sản xuất FOB hoặc thiết kế gốc ODM.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, hệ thống 4 giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu cho Công ty Cổ phần May Trường Giang:

• Nâng cấp phương thức xuất khẩu từ gia công sang FOB và ODM:

  • Hành động: Đẩy mạnh tìm kiếm đối tác cung ứng vải sợi nội địa và khu vực, từng bước tự chủ nguồn nguyên phụ liệu để nhận các đơn hàng xuất khẩu theo phương thức FOB cấp 1 và hướng tới ODM.
  • Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ trọng doanh thu xuất khẩu FOB từ dưới 20% lên mức 40% vào năm 2018 và đạt 55% vào năm 2020; giảm tỷ trọng gia công CMT xuống dưới 45%.
  • Thời gian thực hiện: Lộ trình 2016 - 2020.
  • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc chỉ đạo trực tiếp Phòng Kế hoạch - Kinh doanh và Phòng Kế toán - Tài vụ.

• Đầu tư hiện đại hóa công nghệ và tự động hóa dây chuyền may:

  • Hành động: Đổi mới trang thiết bị, thay thế các dòng máy may cũ bằng máy may tự động lập trình điện tử và đầu tư hệ thống trải vải, cắt tự động CAD/CAM.
  • Chỉ số mục tiêu: Nâng năng suất lao động toàn dây chuyền thêm 15% đến 20%, giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi tại khâu kiểm tra chất lượng (KCS) xuống dưới 1,2%.
  • Thời gian thực hiện: Triển khai theo 2 giai đoạn trong vòng 24 tháng (2016 - 2018).
  • Chủ thể thực hiện: Phòng Kỹ thuật - Công nghệ phối hợp với Quản đốc các phân xưởng cắt, may và hoàn thành.

• Chuẩn hóa kỹ năng và đào tạo chuyên sâu nguồn nhân lực:

  • Hành động: Tổ chức các chương trình đào tạo nghiệp vụ ngoại thương, đàm phán hợp đồng Incoterms, quản trị chuỗi cung ứng cho đội ngũ gián tiếp và đào tạo nâng bậc thợ cho công nhân may.
  • Chỉ số mục tiêu: 100% cán bộ phòng kinh doanh xuất nhập khẩu đạt chứng chỉ đàm phán thương mại quốc tế; tổ chức ít nhất 4 khóa bồi dưỡng tay nghề mỗi năm cho 851 lao động trực tiếp, nâng tỷ lệ thợ may bậc cao lên trên 65%.
  • Thời gian thực hiện: Định kỳ hằng quý từ năm 2016.
  • Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức - Hành chính.

• Tối ưu hóa chi phí logistics và quản trị rủi ro tỷ giá hối đoái:

  • Hành động: Ký kết hợp đồng khung dài hạn với các đơn vị vận tải cảng biển uy tín tại khu vực Đà Nẵng - Chu Lai và sử dụng các công cụ tài chính phái sinh (hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn tiền tệ) tại ngân hàng thương mại để phòng ngừa biến động tỷ giá.
  • Chỉ số mục tiêu: Tiết giảm 5% đến 8% tổng chi phí lưu kho, bốc xếp vận chuyển; triệt tiêu rủi ro thua lỗ do biến động tỷ giá danh nghĩa USD/VND.
  • Thời gian thực hiện: Áp dụng liên tục từ quý 3/2016.
  • Chủ thể thực hiện: Phòng Kế toán - Tài vụ phối hợp với Phòng Kế hoạch - Vật tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng cụ thể cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp dệt may vừa và nhỏ: Cung cấp khung tham chiếu thực tiễn về mô hình quản trị 3 cấp, bài học quản lý dòng vốn 37 tỷ đồng sau cổ phần hóa và phương pháp tái cơ cấu 16 dây chuyền may để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
• Chuyên viên kinh doanh xuất nhập khẩu và xúc tiến thương mại: Cung cấp cẩm nang chi tiết về quy trình 8 bước thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc (từ nghiên cứu thị trường, xin giấy phép, kiểm tra KCS đến thủ tục hải quan và thanh toán quốc tế), kèm công thức định lượng tỷ suất ngoại tệ phục vụ định giá đơn hàng.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản trị Kinh doanh: Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng 3 năm (2013 - 2015), minh họa phương pháp luận ứng dụng mô hình kinh tế vào giải quyết bài toán tăng trưởng xuất khẩu của doanh nghiệp thực tế.
• Cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội ngành nghề địa phương: Cung cấp căn cứ thực tiễn giúp Sở Công Thương và Hiệp hội Dệt may xây dựng các chương trình kết nối chuỗi cung ứng phụ liệu, quy hoạch cụm công nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình lý thuyết nào được sử dụng để phân tích hoạt động xuất khẩu của công ty?

Nghiên cứu kết hợp lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo để luận giải động lực chuyên môn hóa sản xuất và mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter nhằm phân tích môi trường kinh doanh. Hệ thống chỉ tiêu tài chính định lượng như doanh thu TR, chi phí TC, lợi nhuận LNXK và tỷ suất ngoại tệ được áp dụng để đo lường chính xác hiệu quả kinh tế giai đoạn 2013 - 2015.

Quy mô sản xuất và lực lượng lao động của công ty trong giai đoạn nghiên cứu ra sao?

Tính đến năm 2015, Công ty Cổ phần May Trường Giang sở hữu quy mô sản xuất vừa và nhỏ với tổng nguồn vốn kinh doanh đạt 37 tỷ đồng, vốn điều lệ 8 tỷ đồng và 100% vốn thuộc sở hữu của người lao động. Doanh nghiệp vận hành 16 chuyền may với hơn 1.000 máy móc trên diện tích 13.750 m2, sử dụng 950 lao động gồm 851 lao động trực tiếp và 99 lao động gián tiếp.

Hình thức xuất khẩu chủ đạo của công ty là gì và có hạn chế nào?

Hình thức xuất khẩu chủ đạo của công ty trong giai đoạn 2013 - 2015 là gia công quốc tế theo phương thức CMT, chiếm trên 80% tổng sản lượng xuất khẩu sang các thị trường EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ. Hạn chế lớn nhất của hình thức này là giá trị gia tăng thu về thấp, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên phụ liệu do khách hàng chỉ định và biên lợi nhuận ròng dễ bị thu hẹp khi chi phí nhân công tăng.

Tiêu chí nào đóng vai trò quyết định khi doanh nghiệp lựa chọn xuất khẩu đơn hàng?

Chỉ tiêu tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu so sánh với tỷ giá hối đoái thực tế tại thời điểm thanh toán là thước đo quyết định. Khi tỷ suất ngoại tệ hàng xuất khẩu nhỏ hơn tỷ giá quy đổi chính thức do Ngân hàng Nhà nước công bố, doanh nghiệp bảo đảm thu được thặng dư nội tệ trên mỗi đơn vị ngoại tệ thu về, từ đó đưa ra quyết định ký kết và thực hiện hợp đồng xuất khẩu.

Giải pháp đột phá nào giúp doanh nghiệp nâng cao tỷ suất sinh lời xuất khẩu?

Giải pháp mang tính bước ngoặt là chuyển đổi cơ cấu xuất khẩu từ gia công CMT sang phương thức mua nguyên liệu - bán thành phẩm FOB cấp 1 và thiết kế gốc ODM. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng đơn hàng FOB lên mức 40% vào năm 2018 và 55% vào năm 2020, kết hợp tự động hóa 16 dây chuyền may để giảm tỷ lệ lỗi xuống dưới 1,2% và tiết kiệm 5% đến 8% chi phí logistics.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị xuất khẩu và chuẩn hóa hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế đối với doanh nghiệp dệt may vừa và nhỏ.
• Phân tích thực chứng giai đoạn 2013 - 2015 đã làm rõ thực trạng vận hành của Công ty Cổ phần May Trường Giang với quy mô vốn 37 tỷ đồng, 16 chuyền may và 950 lao động.
• Nghiên cứu chỉ rõ điểm nghẽn lớn nhất của doanh nghiệp là sự phụ thuộc vào hình thức gia công CMT đơn thuần với tỷ trọng trên 80%, làm hạn chế tỷ suất doanh lợi xuất khẩu.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về chuyển đổi phương thức FOB/ODM, tự động hóa công nghệ, đào tạo nhân lực và tối ưu logistics đã được xây dựng kèm lộ trình chi tiết.
• Kết quả nghiên cứu đóng góp mô hình chuyển dịch chuỗi giá trị khả thi cho các doanh nghiệp dệt may địa phương trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn 2016 - 2020.

Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bền vững, Ban Giám đốc và các phòng ban chuyên môn cần nhanh chóng triển khai kế hoạch hành động giai đoạn 2016 - 2018, ưu tiên tái cấu trúc nguồn nguyên phụ liệu và nâng cấp trang thiết bị tự động hóa. Các nhà quản trị và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác chi tiết các bảng cân đối tài chính và quy trình công nghệ trong luận văn để ứng dụng vào thực tiễn quản trị doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CO S6 KHOA HOC VA TONG QUAN TAI LIEU VE HOAT DONG XUAT KHAU 1. Cơ sở khoa học về hoạt động xuất khẩu 1. Khái niệm, đặc điển, vai trò của xuất khẩu 1.

Khái niệm xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế, nó được hình thành từ rất lâu đời và ngày càng phát triển cho đến giai đoạn hiện nay. Trai qua quá trình phát triển nhiều năm đến nay xuất khẩu vẫn chiếm vị trí quan trọng trong hoạt động ngoại thương của mỗi quốc gia. Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động xuất khẩu được hiểu là việc bán hàng hoá, dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ đẻ thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hay đối với hai quốc gia.

Mục đích của hoạt động xuất nhập khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Và khi trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia là có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia vào hoạt động này. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên phạm vi rất rộng cả về không gian và thời gian: nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song nó cũng có thể kéo đài hàng năm; nó có thể được tiến hành trên phạm vi mệt quốc gia hay nhiều quốc gia. Nó diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu đùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc thiết bị và công nghệ kỹ thuật cao.

Tất cả các hoạt động, trao đổi đó đều nhằm mục đích đem lại lợi ích cho các nước tham gia. Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cầu kinh tế, ổn định và tùng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dé dem lại hiệu quả đột Mở rộng xuất khẩu đẻ tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đây các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu đề giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ. Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thể Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thể Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.

( Luật thương mại Việt Nam, 2005, Theo điều 28, mục 1, chương 2) Trong thương mại quốc tế khái niệm xuất khẩu được hiểu là việc bán hang hóa và dịch vụ ( có thể là hữu hình hoặc vô hình) cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm cơ sở thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là tiền của một trong hai nước hoặc cũng có thẻ là tiền dùng trong thanh toán quốc tế của một nước thứ ba nào đó. 'Và trong xu thế hội nhập của nền kinh tế thế giới thì xuất khẩu là hoạt động đóng vai trò vê cùng quan trọng và rất cần thiết. Xuất khẩu chính là hoạt động, giúp các quốc gia có tham gia gắn kết và phụ thuộc vào nhau nhiều hơn.

Tùy vào lợi thế mà mức đệ chuyên môn hóa sẽ khác nhau, trình độ chuyên môn hoá cao hơn, làm giảm chỉ phí sản xuất và các chỉ phí khác từ đó làm giảm giá thành. Mục đích chung của mọi quốc gia khi tiến hành việc xuất khẩu chính là thu được một lượng ngoại tệ lớn để có thể nhập khẩu các loại máy móc, trang thiết bị hiện đại. nhằm tạo ra công ăn việc làm, tăng thu nhập và nâng cao mức sống cho người dân. Đây cũng là điều kiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển, giúp rút ngắn sự chênh lệch giữa các nước trên thế giới.

Hơn nữa, trong nền kinh tế thị trường, các quốc gia không thể tự mình đáp ứng mọi nhu cầu, nếu muốn đáp ứng thì phải tến rất nhiều chỉ phí, vì vậy bắt buộc họ không thể đứng ngoài mà phải tham gia vào hoạt động xuất khau dé xuất khẩu những gì mà mình có lợi thế hơn các quốc gia khác, đồng thời có thể nhập những gì mà trong nước không sản xuất được hoặc có sản xuất được thì chỉ phí quá cao. Như vậy, ta có thể hiểu Xuất khẩu là hoạt động bán hang hóa, dịch vụ ra khỏi quốc gia sản xuất ra nó và là quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các quốc gia, đồng thời, lấy ngoại lệ làm phương tiện thanh loán. Đặc điểm của xuất khẩu Thứ: nhất, khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài. Do đó, khi muốn phục vụ họ, nhà xuất khẩu không thẻ áp dụng các biện pháp giếng hoàn toàn như khi chính phục khách hàng trong nước.

Bởi vì, giữa hai loại khách hàng này có nhiều điềm khác biệt về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán. Điều này sẽ dẫn đến những khác biệt trong nhu cầu và cách thức thoả mãn nhu cầu. Vì vậy, nhà xuất khẩu cần phải có sự nghiên cứu sâu hơn để âm hiểu nhu cầu của khách hàng nước ngoài để đưa ra những hàng hoá phù hợp. Thứ hai, thị trường trong kinh doanh xuất khẩu thường phức tạp và khó tiếp cận hơn thị trường kinh doanh trong nước.

Bởi vì, thị trường xuất khẩu vượt ra ngoài phạm vi biên giới quốc gia nên về mặt địa lý thì nó ở cách xa hơn, phức tạp hơn và có nhiều nhân tố ràng buộc hon. Thứ: ba, hình thức mua bán trong hoạt động xuất khẩu thường là mua bán qua hop déng xuất khẩu với khối lượng mua lớn mới có hiệu quả. Thứ tu, các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu như thanh toán, vận chuyên, ký kết hợp đồng. đều phức tạp và chứa đựng nhiều rủi ro.

Vai trò của xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu hàng hoá của một quốc gia được thực hiện bởi các đơn vị kinh tế của các quốc gia đó mà phân lớn là thông qua các doanh nghiệp ngoại thương. Do vay, thực chất của hoạt động xuất khẩu hàng hoá của quốc gia là hoạt. động xuất khẩu hàng hoá của các doanh nghiệp. Hoạt động xuất khẩu không chỉ có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân mà còn đối với bản thân các doanh nghiệp tham gia và cả nền kinh tế thé giới.

+# Đối với nền kinh tế thế giới Là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên của thương mại quốc tế (TMQT), xuất khẩu có một vai trò đặc biệt quan trong trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như của toàn thế giới. Do những điều kiện khác nhau nên mệt quốc gia có thể mạnh về lĩnh vực này nhưng lại yếu về lĩnh vực khác, vì vậy đẻ có thể khai thác được lợi thế, tạo ra sự cân bằng trong quá trình sản xuất và tiêu dùng các quốc gia phải ến hành trao đổi với nhau dựa trên lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricacđo, ông nói rằng: “Nếu một quốc gia có hiệu quả thấp hơn so với các quốc gia khác trong sản xuất hau hét các loại sản phẩm thì quốc gia đó vẫn có thể tham gia vào TMQT để tạo ra lợi ích của chính mình”, và khi tham gia vào TMQT thì “quốc gia có hiệu quả thấp trong sản xuất các loại hàng hoá sẽ tiến hành chuyên môn hoá sản xuất và xuất khẩu những loại mặt hàng mà việc sản xuất ra chúng là ít bất lợi nhất và nhập khẩu những loại mặt hàng mà việc sản xuất ra chúng có bắt lợi lớn hơn”. Nói cách khác, mệt quốc gia trong tình huống bắt lợi vẫn có thé tim ra điểm có lợi để khai thác. Bằng việc khai thác các lợi thế này, các quốc gia tập trung vào sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng có lợi thế trơng đối.

Sự chuyên mên hoá đó làm cho mỗi quốc gia khai thác được lợi thế của mình một cách tốt nhất giúp tiết kiệm được nguồn nhân lực như vến, kỹ thuật, nhân lực trong quá trình sản xuất hàng hoá. Do đó, tổng sản phẩm trên quy mô toàn thế giới cũng sẽ được gia tăng. +* Đối với nền kinh tế quốc dân Là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên trong hoạt động thương mại quốc tế, xuất khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như trên toàn thế g Nó là một trong những nhân tế cơ bản đề thúc đây sự tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia: Thứ nhất, xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước. Ở các nước kém phát triển, một trong những vật cản chính đối với sự tăng trưởng kinh tế là thiếu tiềm lực về vốn.

Vì vậy, nguồn vốn huy động từ nước ngoài được coi là nguồn chủ yếu cuả họ cho quá trình phát triển. Nhưng mọi cơ hội đầu tư hoặc vay nợ từ nước ngoài và các quốc tế chỉ tăng lên khi các chủ đầu tu và người cho vay thấy được khả năng xuất khẩu của nước đó, vì đây là nguồn chính để đảm bảo nước này có thể trả được nợ. Thứ hai, thúc đây quá trình chuyển dịch cơ cầu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Dưới tác động của xuất khẩu, cơ cấu sản xuất và tiêu dùng của thế giới đã, đang và sẽ thay đổi mạnh mẽ hoạt động xuất khẩu làm chuyển dịch cơ cầu kinh tế của các quốc gia từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.

C6 hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế: - Coi thị trường là mục tiêu để tổ chức sản xuất và xuất khẩu. Quan điểm này tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Cụ thể là: + Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành cùng có cơ hội phát triển. + Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng thị trường sản phẩm, góp phần ổn định sản xuất, tạo ra lợi thế nhờ qui mô.

+ Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, mở rộng khả năng tiêu dùng của một quốc gia. Hoạt động ngoại thương cho phép một nước có thể tiêu dùng tất cả các mặt hàng với số lượng lớn hơn nhiều lần so với khả năng sản xuất của quốc gia đó.