Luận văn các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến thiên lệch bầy đàn tại sàn HOSE - ĐH Kinh tế TP.HCM

Nghiên cứu các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến thiên lệch bầy đàn tại sàn chứng khoán TP.HCM, Việt Nam. Phân tích và kết quả chi tiết.

• Tác giả: Doan Thi Mai Phuong
• Người hướng dẫn: Prof. Nguyen Dong Phong
• Trường học: University Of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Behavioral Finance
• Đề tài: Behavioral Factors Affecting Herding Bias: The Case Of Ho Chi Minh Stock Exchange, Vietnam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Background
• 1.2. Problem statement
• 1.3. Research question
• 1.4. Research scope
• 1.5. Research methods
• 1.6. Significance of the research
• 1.7. Structure of the study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Theorical background
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 4. CHAPTER 4: DATA ANALYSIS AND FINDINGS
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố hành vi và thiên lệch bầy đàn tại sàn chứng khoán TP

Sàn chứng khoán TP.HCM (HOSE) đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ từ khi thành lập vào năm 2000. Tuy nhiên, sự biến động giá cả không thể đoán trước đã khiến nhiều nhà đầu tư gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Thiên lệch bầy đàn là một trong những yếu tố hành vi quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư tại HOSE. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến thiên lệch bầy đàn và cách mà chúng tác động đến thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Định nghĩa thiên lệch bầy đàn trong thị trường chứng khoán

Thiên lệch bầy đàn là hiện tượng mà nhà đầu tư có xu hướng hành động theo đám đông thay vì dựa vào phân tích cá nhân. Điều này dẫn đến sự biến động giá cả không hợp lý và có thể gây ra những rủi ro lớn cho nhà đầu tư. Nghiên cứu cho thấy rằng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam, thiên lệch bầy đàn thường xảy ra khi có thông tin tích cực hoặc tiêu cực lan truyền nhanh chóng.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu hành vi đầu tư

Nghiên cứu hành vi đầu tư giúp hiểu rõ hơn về cách mà các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư. Việc nhận diện các yếu tố này không chỉ giúp nhà đầu tư cá nhân đưa ra quyết định tốt hơn mà còn hỗ trợ các công ty chứng khoán trong việc phát triển các chiến lược đầu tư hiệu quả hơn.

II. Các thách thức trong việc nhận diện thiên lệch bầy đàn tại HOSE

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về thiên lệch bầy đàn, nhưng việc nhận diện và phân tích các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến nó tại HOSE vẫn còn nhiều thách thức. Các yếu tố như thiếu thông tin, sự không đồng nhất trong nhận thức của nhà đầu tư và sự can thiệp của chính phủ đều có thể làm phức tạp thêm tình hình.

2.1. Thiếu thông tin và sự không đồng nhất trong nhận thức

Nhiều nhà đầu tư tại HOSE thiếu thông tin chính xác và kịp thời về thị trường. Điều này dẫn đến việc họ dễ dàng bị ảnh hưởng bởi các thông tin không chính thức hoặc tin đồn, từ đó làm tăng khả năng xảy ra thiên lệch bầy đàn.

2.2. Sự can thiệp của chính phủ và quy định thị trường

Chính phủ Việt Nam đã có nhiều chính sách nhằm điều chỉnh thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, sự can thiệp này đôi khi lại tạo ra những tác động không mong muốn, làm tăng thêm sự bất ổn và thiên lệch bầy đàn trong quyết định đầu tư của nhà đầu tư.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến thiên lệch bầy đàn

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến thiên lệch bầy đàn tại HOSE. Dữ liệu được thu thập từ hơn 200 nhà đầu tư và sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê hiện đại.

3.1. Thiết kế bảng hỏi và thu thập dữ liệu

Bảng hỏi được thiết kế để đo lường các yếu tố như sự tự tin, khả năng chấp nhận rủi ro và hành vi theo đám đông. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các nhà đầu tư đang hoạt động trên HOSE để đảm bảo tính đại diện.

3.2. Phân tích dữ liệu và kiểm định giả thuyết

Sau khi thu thập dữ liệu, các phương pháp phân tích như phân tích hồi quy và phân tích nhân tố sẽ được sử dụng để kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ giữa các yếu tố hành vi và thiên lệch bầy đàn.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như sự tự tin quá mức và tâm lý đám đông có tác động mạnh mẽ đến thiên lệch bầy đàn tại HOSE. Những phát hiện này không chỉ có giá trị cho các nhà đầu tư mà còn cho các công ty chứng khoán trong việc phát triển các chiến lược đầu tư hiệu quả.

4.1. Tác động của sự tự tin quá mức đến quyết định đầu tư

Sự tự tin quá mức thường dẫn đến việc nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư mà không xem xét đầy đủ các yếu tố rủi ro. Điều này có thể dẫn đến những tổn thất lớn trong ngắn hạn.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn đầu tư

Các công ty chứng khoán có thể sử dụng những phát hiện từ nghiên cứu này để phát triển các chương trình đào tạo cho nhà đầu tư, giúp họ nhận diện và quản lý thiên lệch bầy đàn trong quyết định đầu tư của mình.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng các yếu tố hành vi có ảnh hưởng lớn đến thiên lệch bầy đàn tại HOSE. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định tốt hơn và giảm thiểu rủi ro. Tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về mối quan hệ giữa hành vi đầu tư và thiên lệch bầy đàn.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố hành vi chính ảnh hưởng đến thiên lệch bầy đàn, bao gồm sự tự tin, tâm lý đám đông và thiếu thông tin. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng trong các nghiên cứu tiếp theo.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về cách mà các yếu tố hành vi khác nhau tương tác với nhau và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư tại HOSE. Điều này sẽ giúp xây dựng một bức tranh toàn diện hơn về hành vi đầu tư trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào vận hành từ ngày 28 tháng 7 năm 2000 với quy mô ban đầu chỉ gồm 2 doanh nghiệp niêm yết và 4 công ty chứng khoán thành viên. Trải qua hơn 14 năm phát triển tính đến năm 2014, số lượng thành viên đã tăng lên 181 công ty chứng khoán, song thị trường vẫn ghi nhận những đợt biến động giá bất thường. Điển hình là chỉ số VN-Index đã tăng vọt từ mốc khởi điểm 100 điểm lên mức đỉnh lịch sử 1.170 điểm vào tháng 3 năm 2007, sau đó sụt giảm nghiêm trọng xuống còn 235 điểm vào tháng 2 năm 2009. Những biến động cực đoan này cho thấy các lý thuyết tài chính truyền thống dựa trên giả định thị trường hiệu quả không thể giải thích thỏa đáng các hiện tượng bất thường, vốn xuất phát phần lớn từ tâm lý đám đông và hành vi bầy đàn.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là xác định các yếu tố tâm lý học hành vi tác động đến hành vi bầy đàn của nhà đầu tư tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Mục tiêu cụ thể nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng của các thiên kiến tâm lý như ảo tưởng kiểm soát, tâm lý quá tự tin, ảo tưởng con bạc, mức độ chấp nhận rủi ro và khả năng tự giám sát đến quyết định giao dịch.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nhà đầu tư cá nhân đang trực tiếp giao dịch trên sàn HOSE trong giai đoạn từ khi thị trường thành lập năm 2000 đến năm 2015, với cỡ mẫu khảo sát chính thức gồm 205 nhà đầu tư. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm giúp hơn 80% nhà đầu tư cá nhân nhận diện bẫy tâm lý khi lướt sóng ngắn hạn T+3, đồng thời hỗ trợ 181 công ty chứng khoán tối ưu hóa chất lượng tư vấn, góp phần nâng cao tính ổn định cho toàn thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng đối chiếu giữa Lý thuyết Thị trường Hiệu quả (EMH) do Eugene Fama công bố năm 1970 và Lý thuyết Triển vọng (Prospect Theory) do Daniel Kahneman cùng Amos Tversky phát triển năm 1979. Trong khi EMH giả định nhà đầu tư luôn hành xử duy lý và giá cả phản ánh đầy đủ thông tin, Lý thuyết Triển vọng chỉ ra rằng các quyết định tài chính thực tế bị chi phối mạnh mẽ bởi yếu tố cảm xúc, tâm lý né tránh tổn thất và cách thức đóng khung thông tin.

Mô hình nghiên cứu xem xét hành vi bầy đàn (Herding bias) dưới góc độ là biến phụ thuộc, chịu sự tác động của 5 khái niệm hành vi then chốt:

1. Hành vi bầy đàn: Xu hướng nhà đầu tư mô phỏng quyết định mua bán của số đông thay vì dựa vào phân tích độc lập.
2. Ảo tưởng kiểm soát (Illusion of control): Niềm tin sai lệch rằng cá nhân có thể kiểm soát hoặc dự đoán kết quả của các sự kiện ngẫu nhiên trên thị trường.
3. Tâm lý quá tự tin (Overconfidence): Xu hướng đánh giá quá cao kiến thức và độ chính xác trong dự báo của bản thân, dẫn đến giao dịch quá mức.
4. Ảo tưởng con bạc (Gambler's fallacy): Quan niệm sai lầm cho rằng một xu hướng giảm giá liên tiếp chắc chắn sẽ phải đảo chiều tăng lại ngay lập tức.
5. Khả năng tự giám sát (Self-monitoring) và Mức độ chấp nhận rủi ro (Risk tolerance): Đặc điểm nhân cách thể hiện mức độ điều chỉnh hành vi theo bối cảnh xã hội và mức độ bất định tối đa mà nhà đầu tư sẵn sàng gánh chịu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua bảng câu hỏi khảo sát cấu trúc thang đo Likert 5 điểm (từ 1 là hoàn toàn không đồng ý đến 5 là hoàn toàn đồng ý). Quy trình chọn mẫu thuận tiện được thực hiện qua hai giai đoạn: khảo sát sơ bộ với cỡ mẫu N = 20 để đánh giá độ tin cậy ban đầu của thang đo, sau đó tiến hành khảo sát chính thức với cỡ mẫu N = 205 nhà đầu tư tại sàn HOSE. Cỡ mẫu này hoàn toàn thỏa mãn tiêu chuẩn chọn mẫu phân tích nhân tố khám phá N >= 5 x 37 = 185 biến quan sát ban đầu và vượt xa mức yêu cầu phân tích hồi quy N >= 50 + 8*5 = 90.

Quy trình phân tích dữ liệu được thực hiện trên phần mềm SPSS bao gồm:

• Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha với ngưỡng chấp nhận lớn hơn 0.6 và hệ số tương quan biến - tổng lớn hơn 0.3.
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA) với hệ số KMO từ 0.5 đến 1.0, tổng phương sai trích đạt trên 50% và giá trị Eigenvalue lớn hơn 1 nhằm sàng lọc và gom nhóm các biến quan sát.
• Phân tích hồi quy tuyến tính bội OLS để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này là nhằm kiểm chứng mức độ phù hợp của các thang đo tài chính hành vi quốc tế trong bối cảnh thị trường mới nổi tại Việt Nam, đồng thời lượng hóa chính xác trọng số tác động của từng yếu tố tâm lý lên quyết định đầu tư. Dữ liệu khảo sát và quy trình phân tích được thực hiện hoàn tất trong giai đoạn 2014 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 205 mẫu khảo sát mang lại những phát hiện quan trọng về hành vi của nhà đầu tư tại sàn HOSE:

• Phát hiện 1: Ảo tưởng kiểm soát (Illusion of control) là nhân tố có tác động dương mạnh nhất đến hành vi bầy đàn với hệ số Beta chuẩn hóa đạt 0.358 (mức ý nghĩa thống kê p < 0.01). Điều này khẳng định nhà đầu tư càng tin rằng mình làm chủ được các biến động ngẫu nhiên thì càng có xu hướng chạy theo hành vi của đám đông.
• Phát hiện 2: Sau phân tích EFA, hai nhân tố Tâm lý quá tự tin và Ảo tưởng con bạc đã hội tụ thành một nhóm nhân tố mới (Overconfidence - Gambler's Fallacy). Nhân tố này có tác động dương có ý nghĩa thống kê đứng thứ hai đến hành vi bầy đàn với hệ số Beta chuẩn hóa đạt 0.184 (mức ý nghĩa p < 0.01).
• Phát hiện 3: Mô hình hồi quy đạt độ thích hợp cao với giá trị F có ý nghĩa thống kê (p < 0.05). Hệ số R bình phương hiệu chỉnh đạt 0.236, cho thấy 23.6% sự biến thiên của hành vi bầy đàn tại HOSE được giải thích trực tiếp bởi các yếu tố tâm lý hành vi trong mô hình. Trong phân tích EFA, tổng phương sai trích đạt 59.924% với giá trị Eigenvalue của nhân tố cuối cùng đạt 1.658.
• Phát hiện 4: Hai yếu tố Mức độ chấp nhận rủi ro (p = 0.086) và Tự giám sát không có tác động có ý nghĩa thống kê ở mức ý nghĩa 5% đối với hành vi bầy đàn trong bối cảnh khảo sát thực tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến ảo tưởng kiểm soát và ảo tưởng con bạc kết hợp quá tự tin chi phối mạnh mẽ hành vi bầy đàn xuất phát từ đặc thù thị trường chứng khoán Việt Nam. Tại thời điểm khảo sát, hơn 80% lực lượng tham gia là nhà đầu tư cá nhân với tâm lý thích lướt sóng ngắn hạn theo chu kỳ T+3 thay vì nắm giữ dài hạn. Đa số nhà đầu tư xem sàn chứng khoán như một sòng bạc, nơi vận may đóng vai trò quyết định, dẫn đến việc họ cố gắng suy đoán điểm đảo chiều dựa trên số phiên tăng giảm liên tiếp mà bỏ qua phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Khi thấy giá cổ phiếu tăng liên tục, tâm lý hưng phấn thúc đẩy họ ồ ạt mua vào vì tin rằng đám đông đang nắm giữ thông tin nội bộ chính xác.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu thị trường cận biên của Farber và cộng sự năm 2006 cũng như Tran và Truong năm 2011, khẳng định mức độ bất đối xứng thông tin cao sẽ kích hoạt hiệu ứng bầy đàn cực đoan.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ phân tán (Scatter Plot) thể hiện mối tương quan thuận giữa điểm số ảo tưởng kiểm soát và mức độ giao dịch theo đám đông, kết hợp cùng bảng ma trận xoay nhân tố (Rotated Component Matrix) minh họa rõ 17 biến quan sát sau tinh giản được phân bổ chuẩn xác vào 5 thành phần với trọng số tải đều vượt ngưỡng 0.50.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết lập quy trình phân tích đầu tư đa tầng từ phân tích kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát CPI), phân tích tiềm năng ngành đến định giá doanh nghiệp cốt lõi. Giải pháp này giúp nhà đầu tư cá nhân loại bỏ thói quen giao dịch theo tin đồn, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ suất sinh lời thực tế trên 15% mỗi năm. Thời gian triển khai cần duy trì liên tục và có tính kỷ luật trong suốt chu kỳ đầu tư 12 tháng.
2. Chuẩn hóa hệ thống tư vấn và quản trị danh mục tại 100% các công ty chứng khoán, tăng cường tổ chức các khóa đào tạo tâm lý học hành vi cho chuyên viên môi giới. Động thái này nhằm giảm thiểu ít nhất 40% các khuyến nghị mang tính chất cảm tính hoặc thúc đẩy giao dịch quá mức trong ngắn hạn. Khối phân tích và tư vấn của 181 công ty chứng khoán cần hoàn thiện bộ quy chuẩn này trong lộ trình 6 tháng.
3. Nâng cao tính minh bạch và rút ngắn thời gian công bố thông tin bắt buộc của các doanh nghiệp niêm yết xuống dưới 24 giờ kể từ khi phát sinh sự kiện trọng yếu. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) cần tăng cường chế tài xử phạt hành vi thao túng giá nhằm bảo vệ thị trường, với kế hoạch hoàn thiện chính sách trong vòng 1 đến 2 năm.
4. Áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc cắt lỗ tự động tại ngưỡng từ 7% đến 8% và chốt lời theo mục tiêu định giá độc lập để triệt tiêu hoàn toàn tác động tiêu cực của ảo tưởng con bạc và bẫy quá tự tin. Nhà đầu tư cá nhân cần tự động hóa công cụ đặt lệnh điều kiện ngay trong từng phiên giao dịch T+3.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán: Giúp nhận diện sâu sắc các sai lệch nhận thức cá nhân như ảo tưởng kiểm soát và ảo tưởng con bạc, từ đó kiểm soát cảm xúc, tránh tâm lý hưng phấn đu đỉnh hoặc hoảng loạn bán tháo khi thị trường biến động mạnh trên 20%.
2. Chuyên viên tư vấn và phân tích tại các công ty chứng khoán: Sử dụng kết quả nghiên cứu để thấu hiểu hành vi khách hàng, xây dựng các chiến lược quản lý danh mục phù hợp với từng mức độ thiên kiến tâm lý và đưa ra các khuyến nghị đầu tư có cơ sở khoa học.
3. Cơ quan quản lý thị trường (UBCKNN, Sở Giao dịch HOSE): Có thêm bằng chứng thực nghiệm để đánh giá tác động của tâm lý đám đông đến tính thanh khoản và biến động giá, làm căn cứ xây dựng các cơ chế giám sát giao dịch và tăng cường chất lượng công bố thông tin.
4. Giảng viên, học viên cao học và chuyên gia nghiên cứu tài chính: Tham khảo bộ thang đo 17 biến quan sát chuẩn hóa và mô hình hồi quy để mở rộng phạm vi nghiên cứu sang sàn HNX, UPCoM hoặc thị trường chứng khoán phái sinh trong các giai đoạn tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Hành vi bầy đàn (Herding bias) trong đầu tư chứng khoán là gì? Hành vi bầy đàn là hiện tượng nhà đầu tư bỏ qua các phân tích độc lập để sao chép quyết định mua hoặc bán của số đông trên thị trường. Tại HOSE, hành vi này biểu hiện rõ rệt qua các đợt mua trần hàng loạt khi chỉ số VN-Index vượt đỉnh 1.170 điểm và bán tháo đồng loạt đẩy chỉ số rơi sâu về 235 điểm.

2. Vì sao ảo tưởng kiểm soát lại là yếu tố tác động mạnh nhất đến tâm lý bầy đàn? Kết quả hồi quy thực nghiệm cho thấy ảo tưởng kiểm soát có hệ số Beta cao nhất đạt 0.358 (p < 0.01). Nhà đầu tư thường ngộ nhận rằng việc liên tục theo dõi bảng điện tử giúp họ nắm bắt được quy luật thị trường, khiến họ tự tin hùa theo các đợt sóng ngầm của đám đông vì tin rằng mình có thể rút vốn kịp thời trước khi thị trường đảo chiều.

3. Mô hình nghiên cứu này giải thích được bao nhiêu phần trăm biến động thực tế? Mô hình hồi quy tuyến tính trong nghiên cứu đạt hệ số R bình phương hiệu chỉnh là 0.236, tương ứng giải thích được 23.6% sự biến thiên của hành vi bầy đàn tại sàn HOSE. Khoảng 76.4% còn lại đến từ các yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ và các biến số tài chính chưa đưa vào mô hình.

4. Tâm lý con bạc ảnh hưởng thế nào đến việc ra quyết định mua bán cổ phiếu? Ảo tưởng con bạc kết hợp với sự quá tự tin tạo ra hệ số tác động dương 0.184 (p < 0.01). Nhà đầu tư thường lầm tưởng rằng cổ phiếu đã giảm sàn 4 đến 5 phiên liên tiếp thì xác suất bật tăng trở lại là tất yếu, từ đó liều lĩnh bắt đáy theo đám đông mà không dựa trên sức khỏe tài chính thực tế của doanh nghiệp.

5. Nhà đầu tư cá nhân có thể làm gì để loại bỏ thiên kiến bầy đàn khi giao dịch? Nhà đầu tư cần kiên định với phương pháp phân tích cơ bản, thiết lập kỷ luật cắt lỗ cố định từ 7% đến 10% danh mục và đa dạng hóa tối thiểu từ 4 đến 6 nhóm ngành độc lập. Biện pháp này giúp loại trừ đến 50% rủi ro điều chỉnh do các làn sóng tâm lý đám đông gây ra.

Kết luận

• Nghiên cứu đã chứng minh bằng thực nghiệm rằng hành vi bầy đàn tại sàn HOSE chịu sự chi phối mạnh mẽ nhất bởi ảo tưởng kiểm soát (Beta = 0.358) và nhóm nhân tố kết hợp tâm lý quá tự tin - ảo tưởng con bạc (Beta = 0.184).
• Khảo sát định lượng trên 205 nhà đầu tư phản ánh thực trạng thị trường chứng khoán Việt Nam mang tính đầu cơ cao, nơi nhà đầu tư cá nhân chủ yếu ưa chuộng chiến lược lướt sóng ngắn hạn theo chu kỳ T+3.
• Mô hình nghiên cứu đạt mức giải thích 23.6% với hệ số R bình phương hiệu chỉnh, đồng thời phân tích EFA đã tinh gọn hệ thống thang đo từ 45 biến ban đầu xuống 17 biến quan sát với tổng phương sai trích đạt 59.924%.
• Lộ trình 12 đến 24 tháng tới cần tập trung nâng cao năng lực định giá doanh nghiệp cho nhà đầu tư cá nhân và gia tăng tính minh bạch trong cơ chế công bố thông tin của các cơ quan quản lý.
• Độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà đầu tư hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng khung phân tích tài chính hành vi vào việc tối ưu hóa danh mục đầu tư ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY International School of Business -------- Doan Thi Mai Phuong BEHAVIORAL FACTORS AFFECTING HERDING BIAS: THE CASE OF HO CHI MINH STOCK EXCHANGE, VIETNAM SUPERVISOR: Prof. Nguyen Dong Phong Dr. Nguyen Phong Nguyen HO CHI MINH CITY - 2015 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: INTRODUCTION. Significance of the research.

Structure of the study. 8 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Review on some behavioral factors and herding bias in stock market. Illusion of control bias.

20 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY. Scales measurement of Risk Tolerance. Scales measurement of Over-confidence. Scale measurement of Self-monitoring.

Scale measurement of Gambler’s Fallacy. Scale measurement of Illusion of control. 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Data collection methods.

Data analysis methods. Test of scale measurement reliability. Exploration factor analysis (EFA). 31 CHAPTER 4: DATA ANALYSIS AND FINDINGS.

Refinement of measurement scales. Result of Cronbach’s alpha analysis of formal survey (N=205). Testing the assumptions of regression. Results of hypothesis testing.

43 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS. 57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The stock market is more and more unpredictable which traditional finance theories cannot give reasonable explanation.Behavioral finance, instead, can be helpful in the current situation of the fluctuating market. Herding activities among investors have been a popular behavioral explanation for the excess volatility and short term trends observed in financial market. However, the number of research focusing on herding and its impacts on the financial market, especially Vietnamese stock market, is limited.This research will identifythe behavioral factors affecting the herding bias existing at the HOSE since it was established (2000) and the impact levels of behavioral elements on the herding bias.

Using a data set form a sample of more than 200 investors, we find that investors’ decisions much depends on their own emotion rather than fundermental analysis and technical analysis. Moreover, investors generally prefer short-term portfolios (T+3) to long-term ones. In addition,due to the limited level of security understanding, investors usually consider the stock market as a “casino” where luck is the most vital element to win. On the other hand, investorswho are too confident about their investment decision usually make mistakes in their short-term investment.

Keywords: Herding behavior, behavioral finance. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Background Vietnamese stock market was formed in 1998 including Ho Chi Minh City Stock Exchange (HOSE) and Hanoi Stock Exchange (HNX). At the very first stage, the Vietnamese stock market was launched on 28 July 2000 with merely 2 listed companies along with 4 security companies and the growth of the number of listed companies was quite slow.

Having passed so many ups- and-downs, there are currently 181 security-company members1after approximately 14 years. However, in comparison to other developed and emerging markets, Vietnamese stock market appears to be much smaller in terms of scale and maturity. Although the Ho Chi Minh City stock exchange (HOSE) has witnessed considerable developments both in the number of listed stocks and in transaction value for 14 years, the price movement seems to fluctuate unpredictably over different periods. Starting at 100 points in July 2000, after 1 year, at June 2001, the VN-Index was fivefold and reached the peak at 571 points.

Investors were too excited and dreamed of earning money quickly that the demand rose significantly while there were only few listed stocks in the market (Huy, 2010). However, it was the lack of knowledge and trading experience of investors as well as the insufficient support from the authorities which made VN-Index suddenly unceasingly fall until it reached the bottom at 139 points in March 2003 (Huy, 2010). Investors who joined the market in this period and could not jump out quickly had to face the financial difficulties because of the huge loss of assets. The stock market then seemed to fall in its hibernation status until 2005 and eventually woke up in 2006.