Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Mua Bảo Hiểm Y Tế Của Hộ Gia Đình Tại Quảng Ngãi

Tài liệu nghiên cứu Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm y tế của hộ gia đình trên địa bàn thành phố quảng ngãi, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Ngọc Lâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Mua Bảo Hiểm Y Tế Của Hộ Gia Đình Trên Địa Bàn Thành Phố Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 1.4.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 1.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về bảo hiểm y tế
• 2.1.1. Khái niệm về bảo hiểm y tế
• 2.1.2. Bản chất của BHYT
• 2.1.3. Vai trò của BHYT trong đời sống xã hội
• 2.1.4. Đối tượng tham gia BHYT
• 2.1.5. Nhận thức của người dân về lợi ích khi mua BHYT
• 2.1.6. Nội dung của BHYT hộ gia đình
• 2.2. Các mô hình lý thuyết có liên quan
• 2.2.1. Mô hình lý thuyết hành vi hợp lý (TRA – Theory of Reasoned Action)
• 2.2.2. Mô hình lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB – Theory of Planned Behaviour)
• 2.3. Lược khảo các nghiên cứu về ý định mua BHYT hộ gia đình
• 2.3.1. Mô hình nghiên cứu của Jayaraman và cộng sự (2017)
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu của Abu-Salim và cộng sự (2017)
• 2.3.3. Mô hình nghiên cứu của Violeta Wilfred (2020)
• 2.3.4. Mô hình nghiên cứu của Trần Thị Kim Oanh và cộng sự (2021)
• 2.3.5. Mô hình nghiên cứu của Bùi Thị Tuyết Thanh (2020)
• 2.3.6. Mô hình nghiên cứu của Phan Thái Trường Phúc và công sự (2019)
• 2.3.7. Mô hình nghiên cứu của Lê Cảnh Bích Thơ và cộng sự (2017)
• 2.3.8. Một số mô hình nghiên cứu khác
• 2.4. Các yếu tố tác động đến ý định mua BHYT hộ gia đình
• 2.5. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.5.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.5.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.2.1. Thiết kế nghiên cứu hoàn thiện mô hình
• 3.2.2. Nghiên cứu định tính hoàn thiện thang đo
• 3.2.3. Thang đo và mã hóa thang đo
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.3.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.3.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.4. Phương pháp xử lý thông tin
• 3.4.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.4.2. Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 3.4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.4.4. Phân tích tương quan Pearson
• 3.4.5. Phân tích hồi quy đa biến
• 3.4.6. Kiểm định độ phù hợp của mô hình
• 3.4.7. Kiểm định giả thuyết
• 3.4.8. Kiểm định sự vi phạm của dữ liệu
• 3.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Quảng Ngãi
• 4.1.1. Đặc điểm về tự nhiên và dân số
• 4.1.2. Tình hình kinh tế của thành phố Quảng Ngãi trong những năm qua
• 4.1.3. Điều kiên tự nhiên, xã hội ảnh hưởng đến phát triển đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình
• 4.2. Tổng quan về cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi
• 4.2.1. Khái quát sử hình thành và phát triển
• 4.2.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của BHXH Quảng Ngãi
• 4.2.3. Kết quả thực hiện BHYT tại Quảng Ngãi từ năm 2018 đến năm 2020
• 4.2.4. Kết quả thực hiện BHYT hộ gia đình trên địa bàn Quảng Ngãi
• 4.3. Kết quả nghiên cứu
• 4.3.1. Kết quả thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.3.2. Kiểm định Cronbach’s Alpha của các thang đo
• 4.3.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA ảnh hưởng đến ý định mua BHYT hộ gia đình
• 4.3.4. Phân tích hồi quy
• 4.4. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.2. Đề xuất hàm ý quản trị
• 5.2.1. Nâng cao ý định mua BHYT HGĐ thông qua yếu tố quyền lợi của người tham gia BHYT
• 5.2.2. Nâng cao ý định mua BHYT HGĐ thông qua yếu tố chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh
• 5.2.3. Nâng cao ý định mua BHYT HGĐ thông qua yếu tố cải thiện cơ sở vật chất khám chữa bệnh
• 5.2.4. Nâng cao ý định mua BHYT HGĐ thông qua yếu tố đẩy mạnh công tác tuyên truyền
• 5.2.5. Nâng cao ý định mua BHYT HGĐ thông qua yếu tố cải cách thủ tục hành chính khám chữa bệnh
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG CỦA HỌC VIÊN

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm y tế hộ gia đình tại Quảng Ngãi

Bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình là một phần quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam. Tại Quảng Ngãi, việc tham gia BHYT hộ gia đình đang ngày càng trở nên cần thiết. Tuy nhiên, nhiều hộ gia đình vẫn chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của việc tham gia BHYT. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua BHYT hộ gia đình, từ đó đưa ra các giải pháp khuyến khích người dân tham gia.

1.1. Khái niệm và vai trò của bảo hiểm y tế hộ gia đình

BHYT hộ gia đình là hình thức bảo hiểm giúp bảo vệ sức khỏe cho các thành viên trong gia đình. Nó không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi ốm đau mà còn đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh cho người dân.

1.2. Tình hình tham gia bảo hiểm y tế tại Quảng Ngãi

Theo thống kê, tỷ lệ tham gia BHYT hộ gia đình tại Quảng Ngãi còn thấp so với mục tiêu đề ra. Nhiều hộ gia đình vẫn chưa có thẻ BHYT hoặc không tiếp tục tham gia khi thẻ hết hạn.

II. Các thách thức trong việc nâng cao ý định mua bảo hiểm y tế hộ gia đình

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc tham gia BHYT hộ gia đình vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm nhận thức của người dân, điều kiện kinh tế và chất lượng dịch vụ y tế.

2.1. Nhận thức của người dân về bảo hiểm y tế

Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về quyền lợi và lợi ích khi tham gia BHYT. Điều này dẫn đến sự e ngại trong việc mua bảo hiểm.

2.2. Điều kiện kinh tế ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm

Tình hình kinh tế khó khăn khiến nhiều hộ gia đình không đủ khả năng chi trả cho phí bảo hiểm. Điều này là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tham gia thấp.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm y tế

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua BHYT hộ gia đình. Qua đó, xác định được các yếu tố chính tác động đến quyết định của người dân.

3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính

Phương pháp này bao gồm phỏng vấn sâu với các chuyên gia và người dân để thu thập thông tin về nhận thức và thái độ đối với BHYT.

3.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng

Sử dụng bảng khảo sát để thu thập dữ liệu từ 250 hộ gia đình tại Quảng Ngãi, từ đó phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua BHYT.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Quảng Ngãi

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 5 yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định mua BHYT hộ gia đình, bao gồm quyền lợi khi tham gia, chất lượng dịch vụ, cơ sở vật chất, công tác tuyên truyền và thủ tục hành chính.

4.1. Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm y tế

Quyền lợi khi tham gia BHYT là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định của người dân. Người dân cần hiểu rõ về các quyền lợi mà họ sẽ nhận được khi tham gia.

4.2. Chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh

Chất lượng dịch vụ y tế cũng là một yếu tố quan trọng. Nếu dịch vụ không đáp ứng được nhu cầu, người dân sẽ không muốn tham gia BHYT.

V. Kết luận và hàm ý chính sách cho bảo hiểm y tế hộ gia đình

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng để nâng cao tỷ lệ tham gia BHYT hộ gia đình tại Quảng Ngãi, cần có các chính sách phù hợp nhằm cải thiện nhận thức và điều kiện tham gia của người dân.

5.1. Đề xuất chính sách nâng cao nhận thức

Cần tăng cường công tác tuyên truyền về lợi ích của BHYT để người dân hiểu rõ hơn và từ đó quyết định tham gia.

5.2. Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế

Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và chất lượng dịch vụ y tế để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, từ đó khuyến khích họ tham gia BHYT.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo hiểm y tế (BHYT) giữ vai trò trụ cột vững chắc trong hệ thống an sinh xã hội, bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe và chia sẻ rủi ro tài chính cho cộng đồng. Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến ngày 19/11/2020, toàn quốc đã ghi nhận 86,35 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ xấp xỉ 89,2% dân số. Mặc dù tỷ lệ bao phủ ở các nhóm đối tượng chính sách, hưu trí, công chức và học sinh sinh viên đạt mức rất cao, nhóm lao động tự do và hộ gia đình nông thôn, thành thị có mức sống trung bình vẫn tham gia ở mức khiêm tốn.

Tại tỉnh Quảng Ngãi, triển khai Nghị quyết số 28-NQ/TW cùng Kế hoạch số 157-KH/TU của Tỉnh ủy nhằm hướng tới mục tiêu bao phủ 95% dân số tham gia BHYT năm 2020, số người tham gia BHYT theo hộ gia đình đã tăng từ 203.674 người năm 2018 (chiếm 17,9% tổng người tham gia) lên 215.620 người vào năm 2020 (chiếm 18,3%). Dù vậy, tình trạng gián đoạn tái tục thẻ BHYT khi hết hạn vẫn diễn ra phổ biến do rào cản về kinh tế, chất lượng phục vụ và nhận thức quyền lợi.

Trước thực trạng đó, đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh của tác giả Phạm Ngọc Lâm tập trung phân tích có hệ thống các nhân tố tác động đến ý định mua BHYT hộ gia đình trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 02/2021 đến tháng 08/2021 nhằm cung cấp các căn cứ khoa học xác đáng, giúp cơ quan quản lý nâng cao tỷ lệ tham gia BHYT bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng dựa trên hai mô hình hành vi kinh điển: Lý thuyết Hành vi Hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Ajzen và Fishbein (1975) cùng Lý thuyết Hành vi có Kế hoạch (Theory of Planned Behaviour - TPB) của Ajzen (1991). Mô hình TPB chỉ ra rằng ý định hành vi chịu sự chi phối trực tiếp từ ba thành tố: thái độ đối với hành vi, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi. Khi người dân nhận thấy việc mua BHYT mang lại nhiều quyền lợi thiết thực và nguồn lực tài chính thuận lợi, ý định mua sẽ chuyển hóa thành hành động thực tế.

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng các khái niệm kinh tế y tế trọng tâm gồm:

• Bảo hiểm y tế hộ gia đình: Hình thức bảo hiểm theo Luật Cư trú năm 2020 và Nghị định 146/2018/NĐ-CP dành cho những người cùng đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp.
• Rủi ro đạo đức (Moral Hazard): Xu hướng người có thẻ BHYT lạm dụng dịch vụ y tế vượt mức cần thiết.
• Lựa chọn ngược (Adverse Selection): Hiện tượng những người có nguy cơ ốm đau cao chủ động mua BHYT nhiều hơn người khỏe mạnh.

Kế thừa các mô hình thực nghiệm quốc tế và trong nước như Jayaraman và cộng sự (2017), Abu-Salim và cộng sự (2017), Violeta Wilfred (2020), Bùi Thị Tuyết Thanh (2020), và Trần Thị Kim Oanh cùng Nguyễn Việt Hồng Anh (2021), tác giả đề xuất mô hình 5 nhân tố ảnh hưởng gồm: Công tác tuyên truyền, Cơ sở vật chất, Thủ tục hành chính, Quyền lợi tham gia BHYT và Chất lượng dịch vụ y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp quy trình hai bước chặt chẽ giữa định tính và định lượng:

• Giai đoạn định tính: Thực hiện thảo luận nhóm chuyên gia gồm 15 đại biểu, trong đó có 9 cán bộ quản lý thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi, 2 lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa thành phố Quảng Ngãi, 1 giảng viên đại học và 3 đại diện hộ gia đình. Quá trình này hiệu chỉnh thang đo nháp thành 26 biến quan sát độc lập và 3 biến quan sát phụ thuộc theo thang đo Likert 5 mức độ.
• Giai đoạn thử nghiệm: Tiến hành điều tra sơ bộ trên 50 hộ gia đình để hoàn thiện cấu trúc câu hỏi trước khi khảo sát diện rộng.
• Giai đoạn định lượng chính thức: Thu thập dữ liệu từ 250 đại diện hộ gia đình tại thành phố Quảng Ngãi theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân tầng. Cỡ mẫu 250 hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn kiểm định định lượng với tỷ lệ tối thiểu 5 mẫu trên 1 biến quan sát (vượt mức 145 mẫu tối thiểu theo yêu cầu lý thuyết).
• Phương pháp phân tích: Toàn bộ dữ liệu được mã hóa và xử lý trên phần mềm SPSS 20.0 qua các bước: Thống kê mô tả, Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (ngưỡng chấp nhận lớn hơn 0,70), Phân tích nhân tố khám phá (EFA với KMO từ 0,5 đến 1,0 và Eigenvalue lớn hơn 1,0), Phân tích tương quan Pearson và Hồi quy tuyến tính đa biến. Phương pháp này giúp loại bỏ sai số đa cộng tuyến, bảo đảm tính giá trị và độ tin cậy của mô hình hồi quy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả xử lý 250 bảng khảo sát hợp lệ qua phân tích hồi quy đa biến đã chứng minh cả 5 giả thuyết nghiên cứu từ H1 đến H5 đều đạt mức ý nghĩa thống kê (sig nhỏ hơn 0,05). Mức độ tác động chuẩn hóa của các nhân tố đến ý định mua BHYT hộ gia đình được sắp xếp theo thứ tự giảm dần:

1. Quyền lợi khi tham gia BHYT: Giữ vị trí tác động mạnh nhất đến quyết định của người dân. Các nội dung về mức chi trả 80% đến 100% chi phí khám chữa bệnh đúng tuyến và khả năng phòng ngừa rủi ro tài chính khi mắc bệnh hiểm nghèo tạo động lực lớn nhất.
2. Chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh: Đứng vị trí thứ hai, phản ánh yêu cầu của người dân về thái độ ân cần của y bác sĩ, trình độ chuyên môn và danh mục thuốc BHYT đa dạng.
3. Cơ sở vật chất khám chữa bệnh: Chiếm vị trí thứ ba với sự quan tâm đặc biệt đến máy móc chẩn đoán hiện đại, phòng chờ khang trang và cảnh quan y tế sạch sẽ.
4. Công tác tuyên truyền: Đứng vị trí thứ tư, thể hiện vai trò truyền tải thông tin về Luật BHYT và chính sách giảm trừ mức đóng từ người thứ hai trở đi (từ 70% xuống 40%).
5. Thủ tục hành chính: Đứng vị trí thứ năm, cho thấy việc rút ngắn thời gian làm thủ tục chuyển tuyến và cấp đổi thẻ có tác động tích cực đến mức độ hài lòng của người dân.

Thảo luận kết quả

Phân tích định lượng khẳng định yếu tố "Quyền lợi tham gia BHYT" đóng vai trò tiên quyết. Khi người dân nhận thấy mức giảm trừ phí đóng lũy tiến theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP (người thứ hai đóng 70%, người thứ ba 60%, người thứ tư 50% và từ người thứ năm trở đi chỉ đóng 40% mức của người thứ nhất), họ chủ động đăng ký cho toàn bộ thành viên trong hộ. Dữ liệu thực nghiệm này tương đồng với nghiên cứu của Bùi Thị Tuyết Thanh (2020) tại tỉnh Bến Tre và Trần Thị Kim Oanh cùng cộng sự (2021) tại tỉnh Khánh Hòa.

Các kiểm định giả định hồi quy được trực quan hóa thông qua:

• Biểu đồ Histogram và Normal P-P Plot: Đường cong phân phối chuẩn của phần dư chuẩn hóa có dạng hình chuông cân đối, các điểm quan sát bám sát đường thẳng chéo kỳ vọng, chứng minh giả định phân phối chuẩn không bị vi phạm.
• Biểu đồ Scatterplot phân tán phần dư: Các điểm dữ liệu phân bổ ngẫu nhiên quanh trục hoành 0, khẳng định không xảy ra hiện tượng phương sai thay đổi hay quan hệ phi tuyến.
• Bảng phân tích ANOVA: Trị số kiểm định F có mức ý nghĩa sig = 0,000, chứng minh mô hình hồi quy tuyến tính xây dựng đạt độ tương thích cao với tập dữ liệu thực tế tại thành phố Quảng Ngãi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, tác giả đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với lộ trình triển khai cụ thể:

• Mở rộng và minh bạch hóa danh mục quyền lợi BHYT: Cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi cần chủ động phối hợp với Sở Y tế mở rộng danh mục thuốc biệt dược và vật tư y tế kỹ thuật cao được quỹ BHYT chi trả. Mục tiêu nâng mức độ hài lòng về quyền lợi bảo hiểm lên trên 85% trong giai đoạn 2022-2024.
• Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và y đức: Ban Giám đốc các bệnh viện tuyến thành phố và trạm y tế phường xã cần tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng giao tiếp, chuẩn hóa quy trình tiếp đón và kiểm soát thời gian chờ khám dưới 30 phút mỗi lượt. Chỉ tiêu đặt ra là giảm 50% số lượng phản ánh tiêu cực của người bệnh có thẻ BHYT đến năm 2023.
• Hiện đại hóa cơ sở vật chất y tế cơ sở: Ủy ban nhân dân thành phố Quảng Ngãi và ngành y tế địa phương cần bố trí nguồn vốn ngân sách đầu tư đồng bộ trang thiết bị siêu âm, xét nghiệm tự động tại 100% trạm y tế xã phường trước quý IV năm 2023, giúp giảm tải hiệu quả cho tuyến trên.
• Đổi mới công tác tuyên truyền và số hóa thủ tục hành chính: Đội ngũ cán bộ BHXH thành phố phối hợp chặt chẽ với Hội Liên hiệp Phụ nữ và Hội Nông dân đẩy mạnh truyền thông nhóm nhỏ, ứng dụng triệt để nền tảng số VssID. Mục tiêu nâng tỷ lệ người dân sử dụng căn cước công dân gắn chip hoặc VssID thay thế thẻ giấy đạt 100% trong giai đoạn 2023-2025, phấn đấu đưa tỷ lệ bao phủ BHYT hộ gia đình đạt trên 25% tổng số người tham gia.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên ngành Bảo hiểm xã hội: Vận dụng bộ trọng số tác động của 5 nhân tố để thiết kế các chiến dịch vận động phát triển đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình sát với tâm lý người dân địa phương.
• Lãnh đạo các cơ sở y tế và bệnh viện công lập: Sử dụng dữ liệu đánh giá sự hài lòng về chất lượng dịch vụ và cơ sở vật chất để tái cấu trúc quy trình tiếp đón, nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân BHYT.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh khối ngành Kinh tế, Quản trị: Khảo cứu quy trình nghiên cứu chuẩn mực kết hợp định tính và định lượng, ứng dụng thang đo Likert và các kiểm định EFA, hồi quy tuyến tính trong phần mềm SPSS 20.0.
• Tổ chức đoàn thể và đại lý thu bảo hiểm: Tham khảo tài liệu để trang bị kiến thức giải thích rõ cơ chế giảm trừ mức đóng hộ gia đình và quy định thông tuyến tỉnh khi tư vấn trực tiếp cho người dân.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến ý định mua BHYT hộ gia đình tại thành phố Quảng Ngãi?
Kết quả phân tích hồi quy xác nhận yếu tố "Quyền lợi khi tham gia BHYT" có tác động mạnh nhất. Người dân đặc biệt quan tâm đến tỷ lệ thanh toán 80% đến 100% chi phí y tế đúng tuyến và khả năng bảo vệ tài chính trước các bệnh mãn tính hoặc điều trị nội trú chi phí cao.

Quy mô mẫu 250 hộ gia đình có bảo đảm tính đại diện khoa học không?
Cỡ mẫu 250 hoàn toàn bảo đảm độ tin cậy. Theo quy tắc phân tích nhân tố khám phá EFA của Hair và cộng sự, tỷ lệ quan sát trên biến đo lường cần tối thiểu là 5:1. Mô hình có 29 biến quan sát (cần tối thiểu 145 mẫu), do đó 250 mẫu hợp lệ bảo đảm độ tin cậy cao cho các kiểm định thống kê.

Chính sách giảm trừ mức đóng BHYT theo hộ gia đình hiện nay được quy định ra sao?
Căn cứ Nghị định 146/2018/NĐ-CP, người thứ nhất đóng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai đóng 70%, người thứ ba đóng 60%, người thứ tư đóng 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi chỉ đóng 40%. Cơ chế này giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí cho hộ đông nhân khẩu.

Vì sao yếu tố thủ tục hành chính lại xếp vị trí thứ năm về mức độ ảnh hưởng?
Nhờ những bước tiến vượt bậc trong cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin của cơ quan BHXH thời gian qua, các thủ tục đăng ký, cấp thẻ và thanh toán đã thuận tiện hơn rất nhiều. Dù vậy, người dân vẫn mong muốn các khâu chuyển tuyến chuyên môn tiếp tục được rút gọn.

Các cơ sở y tế cần làm gì để thúc đẩy tỷ lệ tham gia BHYT của người dân?
Các bệnh viện cần đồng bộ nâng cấp phòng ốc, đầu tư máy móc xét nghiệm hiện đại, đảm bảo đầy đủ danh mục thuốc điều trị và nâng cao y đức phục vụ, xóa bỏ hoàn toàn khoảng cách tâm lý giữa khám dịch vụ và khám BHYT.

Kết luận

• Luận văn đã mô hình hóa và kiểm định thành công 5 nhân tố chi phối ý định mua BHYT hộ gia đình tại thành phố Quảng Ngãi với độ tin cậy thống kê cao.
• Thứ tự tác động giảm dần lần lượt là: Quyền lợi bảo hiểm, Chất lượng dịch vụ, Cơ sở vật chất, Công tác tuyên truyền và Thủ tục hành chính.
• Công trình bổ sung luận cứ thực nghiệm giá trị vào khung lý thuyết hành vi TPB trong lĩnh vực quản trị dịch vụ an sinh xã hội tại Việt Nam.
• Lộ trình thực hiện các giải pháp được xác định rõ ràng từ năm 2022 đến năm 2025, tập trung nâng cấp y tế cơ sở và số hóa 100% dịch vụ công.
• Các nhà quản lý chính sách và chuyên viên phát triển cộng đồng hãy tham khảo ngay luận văn này để xây dựng chiến lược mở rộng độ bao phủ BHYT toàn dân hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Chương này giới thiệu đề tài nghiên cứu tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu; mục tiêu nghiên cứu; phương pháp nghiên cứu; đối tượng nghiên cứu; phạm vi nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn và bố cục của đề tài nghiên cứu. 5 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan về bảo hiểm y tế 2.1 Khái niệm về bảo hiểm y tế Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam (1995), BHYT là loại bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, quản lý nhằm huy động sự đóng góp của cá nhân, tập thể và cộng đồng xã hội để chăm lo sức khỏe, khám bệnh và chữa bệnh cho nhân dân. Theo Khoản 1, Điều 2 Luật Bảo hiểm y tế số năm 2008 sửa đổi, bổ sung năm 2014: BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện. BHYT là loại hình bảo hiểm thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Theo đó, người mua BHYT sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí thăm khám, điều trị, phục hồi sức khỏe,…nếu không may xảy ra tai nạn, ốm đau. Ở Việt Nam tồn tại hai loại hình BHYT là BHYT bắt buộc và BHYT tự nguyện. - BHYT bắt buộc là loại hình BHYT chỉ áp dụng đối với một nhóm đối tượng nhất định. - BHYT tự nguyện là loại hình BHYT thứ hai đang áp dụng ở nước ta.

So với BHYT bắt buộc, BHYT tự nguyện, BHYT hộ gia đình có số lượng tham gia đông đảo đa dạng về thành phần và nhận thức xã hội, có điều kiện kinh tế và có nhu cầu chăm sóc sức khỏe khác nhau. Được triển khai theo địa giới hành chính, áp dụng cho hộ gia đình, và hội viên các đoàn thể.2 Bản chất của BHYT BHYT là một trong những bộ phận quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội. Là một chính sách xã hội, BHYT vừa mang bản chất xã hội vừa mang bản chất kinh tế. 6 - Bản chất xã hội của BHYT được thể hiện ở sự trợ giúp mang tính nhà nước và sự tương hỗ mang tính cộng đồng.

BHYT thể hiện bản chất nhân đạo và trình độ văn minh của xã hội phát triển với mục đích đảm bảo khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho đa số dân chúng, thực hiện công bằng trong chăm sóc sức khỏe. - BHYT là một chính sách xã hội, hoạt động vì mục tiêu trợ giúp xã hội, không vì lợi nhuận nhưng lại mang yếu tố kinh tế, thuộc phạm trù kinh tế - y tế. Thực hiện BHYT có hiệu quả là giải một bài toán về kinh tế y tế. BHYT có chức năng phân phối lại thu nhập.

Có hai góp độ thể hiện chính đó là phân phối trực tiếp và phân phối gián tiếp. Phân phối trực tiếp thể hiện ở sự chuyển phần thu nhập của người tạm thời khỏe mạnh sang người đang ốm, của người bệnh nhẹ sang người bệnh nặng, của người trẻ khỏe sang người già yếu thông qua sự điều hành luân chuyển của chính phần thu nhập đóng trực tiếp cho quỹ BHYT. Phân phối gián tiếp thể hiện ở sự hỗ trợ giữa người giàu và người nghèo, người có thu nhập cao và người có thu nhập thấp.3 Vai trò của BHYT trong đời sống xã hội BHYT từng bước thu hẹp và xóa bỏ sự bất công giữa người giàu và người nghèo, để mọi người bị ốm đau, bệnh tật đều được điều trị với điều kiện họ mua BHYT. Với BHYT mọi người sẽ được bình đẳng hơn, được điều trị bệnh.

BHYT mang tính nhân đạo cao cả và được xã hội hóa theo nguyên tắc số đông bù số ít. Số đông người tham gia để hình thành quỹ bảo hiểm và quỹ này được dùng để chi trả chi phí khám chữa bệnh cho số ít người không may gặp rủi ro, bệnh tật. Mua BHYT vừa có lợi cho mình, vừa có lợi cho xã hội. Sự đóng góp của mọi người chỉ là đóng góp phần nhỏ so với chi phí khám chữa bệnh khi gặp phải ốm đau.

Do vậy, sự đóng góp của cộng đồng xã hội để hình thành quỹ BHYT là rất cần thiết và được thực hiện theo phương châm “Mình vì mọi người, mọi người vì mình”, đều này đã thực sự mang lại sự công bằng trong khám chữa bệnh. BHYT giúp cho người dân khắc phục khó khăn cũng như ổn định về mặt tài chính khi không may gặp rủi ro, ốm đau. Nhờ có BHYT, người dân sẽ an tâm được phần 7 nào về sức khỏe cũng như kinh tế, đặc biệt với những người có thu nhập thấp, người nghèo chẳng may mắc bệnh. BHYT ra đời còn góp phần giáo dục cho mọi người dân trong xã hội về tinh thần tương thân tương ái, “nhường cơm sẻ áo”, “lá lành đùm lá rách”.

BHYT làm tăng chất lượng khám chữa bệnh và quản lý y tế thông qua hoạt động quỹ BHYT. Có điều kiện để đầu tư trang thiết bị về y tế sẽ đầy đủ và hiện đại hơn, có điều kiện nâng cấp các cơ sở khám chữa bệnh một cách có hệ thống và đồng bộ, giúp cơ sở khám chữa bệnh chăm sóc y tế cho người dân tốt hơn. Đồng thời đội ngũ cán bộ y tế sẽ được đào tạo tốt hơn, các y, bác sỹ sẽ có điều kiện nâng cao tay nghề, tích lũy kinh nghiệm, có trách nhiệm đối với công việc, dẫn đến sự quản lý dễ dàng và chặt chẽ hơn trong khám chữa bệnh. BHYT có tác dụng góp phần giảm nhẹ gánh nặng cho NSNN.

BHYT góp phần đề phòng và hạn chế những bệnh hiểm nghèo theo phương châm “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Với sự kết hợp các cơ sở khám chữa bệnh BHYT kiểm tra sức khỏe, chăm sóc sức khỏe cho đại đa số những người đã mua BHYT, từ đó kịp thời phát hiện những căn bệnh hiểm nghèo và có biện pháp chữa trị kịp thời, tránh những hậu quả xấu, mà nếu không mua BHYT tâm lý người dân thường sợ tốn kém khi đi khám bệnh, do đó mà coi thường hoặc bỏ qua những căn bệnh có thể dẫn đến tử vong.4 Đối tượng tham gia BHYT Từ khi BHYT ra đời, chính sách BHYT đã có nhiều thay đổi để phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu chăm sóc ý tế của người dân. Theo Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2014 và Nghị định số 146/NĐ-CP/2018 quy định chi tiết về 6 nhóm đối tượng tham gia BHYT gồm: - Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; - Nhóm do cơ quan BHXH đóng; 8 - Nhóm do NSNN đóng; - Nhóm do NSNN hỗ trợ mức đóng; - Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình; - Nhóm do người sử dụng lao động đóng.5 Nhận thức của người dân về lợi ích khi mua BHYT Cùng với sự phát triển về chính sách BHYT, sự vào cuộc của các cấp, các ngành, chất lượng công tác truyền thông ngày càng được nâng cao cũng đã giúp cho một bộ phận người dân có nhận thức đúng đắn về tính ưu việt của chính sách BHYT từ đó tự nguyện tham gia, đồng thời vận động người thân và gia đình tham gia BHYT. Với nhiều thay đổi trong chính sách BHYT, người dân đã có sự quan tâm nhiều hơn đến việc khám chữa bệnh.

Tuy nhiên, từ chỗ quan tâm đến việc chấp nhận bỏ tiền ra mua để được hưởng quyền lợi khi đi khám chữa bệnh hiện vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm. Tìm hiểu thực tế ở nhiều nơi, có thể nhận thấy một đặc điểm chung khá phổ biến đó là: người dân đều có quan tâm nhưng lại thiếu tin tưởng để quyết định bỏ tiền ra tham gia BHYT. Họ cũng nhận thấy việc mua BHYT là cần thiết, phòng khi đau ốm, bệnh tật. Nhưng cũng còn nhiều băn khoăn về thủ tục đăng ký mua BHYT còn khó thực hiện, không biết chất lượng khám chữa bệnh ra sao? phải mất nhiều thời gian chờ đợi, và nhiều người cho rằng thuốc của BHYT thì thuốc không tốt.

Những vướng mắc như trên dẫn đến sự thiếu tin tưởng của người dân với chính sách BHYT. Để chính sách BHYT thật sự đi vào lòng dân, vấn đề trước mắt là phải làm thay đổi nhận thức của người dân, để họ thấy việc tham gia BHYT là lợi ích của chính mình chứ không phải là nghĩa vụ. Các ngành chức năng cần tăng cường tuyên truyền, vận động sâu rộng trong nhân dân, giúp họ hiểu được mục đích, ý nghĩa của việc tham gia BHYT; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra công khai, minh bạch nhằm bảo đảm tốt nhất quyền lợi của người tham gia BHYT kịp thời phát hiện và xử lý 9 nghiêm những trường hợp lợi dụng chính sách BHYT để trục lợi của cá nhân, đơn vị, nhằm từng bước tạo dựng niềm tin trong nhân dân.6 Nội dung của BHYT hộ gia đình 2.1 Khái niệm về BHYT hộ gia đình Theo Luật BHYT năm 2018 quy định về hộ gia đình tham gia BHYT : “Hộ gia đình tham gia BHYT (sau đây gọi chung là hộ gia đình) bao gồm toàn bộ người có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú”. Tuy nhiên, theo Luật Cư trú năm 2020 điều chỉnh khái niệm về hộ gia đình, theo đó khái niệm hộ gia đình tham gia BHYT cũng có sự điều chỉnh “Hộ gia đình tham gia BHYT là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú”.

Từ ngày 1/7/2021 Luật Cư trú năm 2020 chính thức có hiệu lực thì hộ gia đình tham gia BHYT không còn bó hẹp ở phạm vi những người có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú. Các đối tượng được mua BHYT hộ gia đình được mở rộng là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp.2 Sự cần thiết của BHYT hộ gia đình Nhiều chính sách mới về BHYT có hiệu lực từ ngày 1/7/2021, theo đó, BHYT được chuyển đổi từ hình thức tự nguyện sang hình thức BHYT hộ gia đình. Mua BHYT theo hộ gia đình có nhiều lợi ích, cụ thể như sau: - Việc tham gia BHYT theo hộ gia đình là nhằm bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho tất cả các thành viên trong hộ gia đình, phù hợp với mục tiêu chăm sóc, bảo vệ sức khỏe toàn dân mà Đảng và Nhà nước đang hướng tới.