Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sinh Kế Của Người Chăm Ở Phường 17, Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến sinh kế của người chăm ở phường 17 quận phú nhuận thành phố hồ chí minh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Ngô Văn Bữu
• Người hướng dẫn: TS. Phú Văn Hẳn
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sinh Kế Của Người Chăm Tại Phường 17, Quận Phú Nhuận
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sinh Kế Của Người Chăm

Nghiên cứu về sinh kế của người Chăm tại phường 17, quận Phú Nhuận cho thấy nhiều yếu tố tác động đến đời sống của họ. Những yếu tố này không chỉ bao gồm điều kiện kinh tế mà còn liên quan đến văn hóa, tôn giáo và chính sách xã hội. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp xác định các giải pháp phù hợp nhằm cải thiện thu nhập và đời sống của cộng đồng.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Người Chăm

Cộng đồng người Chăm ở phường 17 có những đặc điểm kinh tế - xã hội riêng biệt. Họ chủ yếu sống bằng nghề thủ công, buôn bán nhỏ và các hoạt động trong khu vực phi chính thức. Điều này ảnh hưởng lớn đến thu nhập và đời sống của họ.

1.2. Vai Trò Của Tôn Giáo Trong Sinh Kế

Tôn giáo Islam có ảnh hưởng sâu sắc đến lối sống và sinh kế của người Chăm. Các lễ nghi tôn giáo không chỉ định hình văn hóa mà còn ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế hàng ngày của họ.

II. Những Thách Thức Đối Với Sinh Kế Của Người Chăm

Cộng đồng người Chăm tại quận Phú Nhuận đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì và phát triển sinh kế. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về giáo dục, cơ hội việc làm hạn chế và sự phân biệt trong xã hội. Những yếu tố này làm giảm khả năng tiếp cận các nguồn lực cần thiết cho sự phát triển bền vững.

2.1. Thiếu Hụt Về Giáo Dục

Trình độ giáo dục của người Chăm còn thấp, ảnh hưởng đến khả năng tìm kiếm việc làm ổn định. Việc thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết khiến họ khó có thể tham gia vào các hoạt động kinh tế chính thức.

2.2. Cơ Hội Việc Làm Hạn Chế

Nhiều người Chăm làm việc trong các ngành nghề không chính thức, dẫn đến thu nhập không ổn định. Sự thiếu hụt cơ hội việc làm trong khu vực chính thức là một trong những thách thức lớn nhất mà họ phải đối mặt.

III. Phương Pháp Cải Thiện Sinh Kế Cho Người Chăm

Để cải thiện sinh kế của người Chăm, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao giáo dục, tạo cơ hội việc làm và hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Những biện pháp này không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng.

3.1. Nâng Cao Trình Độ Giáo Dục

Cần có các chương trình giáo dục đặc biệt dành cho người Chăm nhằm nâng cao trình độ học vấn. Việc này sẽ giúp họ có nhiều cơ hội hơn trong việc tìm kiếm việc làm và cải thiện sinh kế.

3.2. Tạo Cơ Hội Việc Làm

Chính quyền cần tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người Chăm thông qua các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ khởi nghiệp. Điều này sẽ giúp họ tham gia vào nền kinh tế chính thức và nâng cao thu nhập.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Về Sinh Kế

Nghiên cứu về sinh kế của người Chăm tại phường 17 đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp, nhằm cải thiện đời sống cho cộng đồng. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của họ.

4.1. Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Quyền

Chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho người Chăm như miễn giảm thuế, hỗ trợ vốn và đào tạo nghề. Những chính sách này sẽ giúp họ cải thiện sinh kế và hòa nhập tốt hơn vào xã hội.

4.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Tổ Chức

Các tổ chức xã hội và phi chính phủ cần hợp tác chặt chẽ với cộng đồng người Chăm để triển khai các chương trình hỗ trợ. Sự hợp tác này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các hoạt động hỗ trợ và cải thiện sinh kế cho họ.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Sinh Kế Người Chăm

Tương lai của sinh kế người Chăm tại phường 17, quận Phú Nhuận phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Việc cải thiện giáo dục, tạo cơ hội việc làm và hỗ trợ từ chính quyền sẽ là những yếu tố quyết định. Nếu các giải pháp này được thực hiện hiệu quả, người Chăm có thể nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Bền Vững

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức xã hội, người Chăm có thể phát triển sinh kế bền vững. Điều này không chỉ giúp họ cải thiện đời sống mà còn góp phần vào sự phát triển chung của xã hội.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Phát Triển

Cộng đồng người Chăm cần chủ động tham gia vào các hoạt động phát triển sinh kế. Sự tham gia này sẽ giúp họ nâng cao nhận thức và cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn lực cần thiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU…………………………………………………………….1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN. Một số khái niệm cơ bản. Hƣớng tiếp cận các lý thuyết trong nghiên cứu. Các quan điểm tiếp cận trong nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu………………………………………. Khung phân tích………………………………………………27 CHƢƠNG 2: NGUỒN GỐC VÀ ĐẶC ĐIỂN KINH TẾ-VĂN HÓA- XÃ HỘI CỦA NGƢỜI CHĂM…………………………………28 1. Quá trình hình thành cộng đồng ngƣời Chăm ở Thành phố Hồ Chí Minh ………………………………………………………. Đặc điểm cơ bản về kinh tế - xã hội, văn hóa và tôn giáo…31 3.

Cộng đồng ngƣời Chăm ở Phƣờng 17, Quận Phú Nhuận……37 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẠT ĐƢỢC…………. Đặc điểm về mẫu điều tra. Mức sống hiện nay so với 8 năm trƣớc tại địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm sinh kế và các nhân tố ảnh hƣởng.

Các nguồn lực và sự ảnh hƣởng đến sinh kế. 522 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO:. 843 DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT VIẾT TẮT THUẬT NGỮ TIẾNG VIỆT - BCH Ban Chấp hành - BHYT Bảo hiểm Y tế - CLB Câu lạc bộ - CT-XH Chính trị - Xã hội - Đoàn TN Đoàn Thanh niên - Hội CCB Hội Cựu chiến binh - Hội CTĐ Hội Chữ thập đỏ - Hội LHPN Hội Liên hiệp Phụ nữ - Hội LHTN Hội Liên hiệp Thanh niên - MTTQ Mặt trận tổ quốc - NGTK Niên giám thống kê - NGTKVN Niên giám thống kê Việt Nam - NVQS Nghĩa vụ quân sự - Nxb Nhà xuất bản - QĐNDVN Quận đội Nhân dân Việt Nam - SX Sản xuất - SXKD Sản xuất kinh doanh - TCTKVN Tổng cục thống kê Việt Nam - TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh - TTGTVL Trung tâm giới thiệu việc làm - UBND Ủy ban Nhân dân - XĐGN Xóa đói giảm nghèo - XH Xã hội - XHH Xã hội học Trung tâm Hƣớng nghiệp, Dạy nghề và - YESRCENTER Giới thiệu việc làm Thanh niên - BCHQS Bộ chỉ huy quân sự -U - BMTTQVN Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam DANH MỤC BẢNG Bảng 1: Các khu vực cƣ trú của ngƣời Chăm ở thành phố Hồ Chí Minh Bảng 2: Dân số ngƣời Chăm Thành phố Hồ Chí Minh từ 1975 đến 2009 Bảng 3: Trình độ học vấn chia theo giới tính Bảng 4: Nhóm tuổi của các thành viên trong hộ chia theo giới tính Bảng 5: Sự thay đổi mức sống của hộ hiện nay so với 8 năm trƣớc Bảng 6: Đánh giá mức sống hiện nay của hộ Bảng 7: Đặc điểm sinh kế của các thành viên hộ gia đình hiện nay Bảng 8: Trình độ học vấn và tình trạng đi học của các thành viên trong hộ gia đình Bảng 9: Nhóm nghề thạo nhất và nhóm nghề đang làm hiện nay Bảng 10: Tình trạng sức khoẻ, hành vi sức khoẻ và BHYT của các thành viên hiện nay Bảng 11: Mức độ tuân thủ chế độ hành lễ tôn giáo và những ảnh hƣởng của chúng đối với việc làm, học hành của các thành viên trong gia đình Bảng 12: Những sự giúp đỡ của chính quyền trong 12 tháng qua Bảng 13: Đánh giá về sự thay đổi một số dịch vụ công cộng và phúc lợi XH tại cộng đồng hiện nay so với 8 năm trƣớc Bảng 14: Loại nhà của hộ gia đình 8 năm trƣớc và hiện nay Bảng 15: Các tiện nghi vật chất của hộ gia đình ngƣời Chăm hiện nay DANH MỤC BIỂU Biểu 1: Biểu đồ thể hiện tỉ lệ % nam nữ của ngƣời Chăm phƣờng 17 Biểu 2: Biểu đồ thể hiện trình độ học vấn chia theo tỉ lệ % các cấp học Biểu 3: Biểu đồ thể hiện loại nhà của hộ gia dình chia theo tỉ lệ % DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1: Ông Châu Văn Hai – Phó Trƣởng Ban Dân tộc Thành phố trao quà cho Ban quản trị Tiểu Thánh đƣờng Hồi giáo phƣờng 17 Hình 2: Tặng quà nhân tháng chay Ramadan 2015, cho đồng bào dân tộc Chăm trên địa bàn quận Phú Nhuận Hình 3: Thăm, tặng quà cho đồng bào dân tộc Chăm nhân dịp Tết Bính Thân năm 2016 (29/01/2016) Hình 4: Lễ trao nhà tình thƣơng cho ông Mohamath Jacob, số 111/19 Huỳnh Văn Bánh, phƣờng 17, quận Phú Nhuận ngày 24/09/2016 Hình 5: Tặng nhà tình thƣơng ngƣời Chăm cho ông Ysa ngày 12/11, tại số nhà 111/23 Huỳnh Văn Bánh, phƣờng 17, quận Phú Nhuận Hình 6.

Nhân tháng Ramadan, sáng ngày 23/5/2017, Ban Dân tộc thành phố cùng với Quận ủy – Hội đồng nhân dân – Ủy ban nhân dân -Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt nam quận và Ủy ban nhân dân phƣờng 15, 17 đã đến thăm hỏi, tặng quà cho Ban Quản trị Thánh đƣờng và Tiểu thánh cho 78 hộ gia đình đồng bào ngƣời Chăm có hoàn cảnh khó khăn Hình 7: Trao quà cho đồng bào dân tộc Chăm phƣờng 17 nhân dịp tết cổ truyền mậu tuất năm 2018 (06/02/2018) Hình 8: Nhân kỷ niệm 35 năm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 (20/11/1982- 20/11/2017). Chiều ngày 17/11/2017, Văn phòng Hội đồng nhân và Ủy ban nhân dân quận cùng đại diện Phòng Giáo dục và Đào tạo quận đã đến thăm hỏi, chúc mừng và tặng quà cho 06 Giáo viên ngƣời dân tộc. Tính cấp thiết của đề tài Theo Chỉ thị 06/2004/CT-TTg ngày 18/02/2004 của Thủ tƣớng Chính phủ và Thông báo số 396/TB-VPCP ngày 09/12/ 2015 về Kết luận của đồng chí Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 06/2004/CT-TTg của Thủ Tƣớng Chính phủ về việc tiếp tục đẩy mạnh và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh - trật tự đối với đồng bào Chăm trong tình hình mới. Trong những năm gần đây, vấn đề sinh kế là mối quan tâm của nhiều quốc gia đang phát triểu cũng nhƣ các nƣớc phát triển.

Chủ đề này thu hút sự quan tâm nghiên cứu, thảo luận của giới khoa học, những cơ quan và ngƣời làm chính sách. Sinh kế hay còn gọi tập quán mƣu sinh của con ngƣời, khi nó biến đổi, buộc lối sống, văn hóa của dân tộc đó cũng nhƣ các công đồng dân tộc khác biến đổi theo. Vì vậy, tác giả quyết định chọn Phƣờng 17, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh làm địa bàn nghiên cứu. Hiện nay, Phƣờng 17 có 136 hộ ngƣời Chăm với 796 nhân khẩu, trong đó nam chiếm số đông với 419 ngƣời, nữ 377 ngƣời chiếm 7,63% dân số của phƣờng.

Ngƣời Chăm là một cộng đồng thiểu số có những tính chất đặc thù về văn hoá truyền thống và tôn giáo. Cộng đồng dân tộc Chăm ở đây theo tín ngƣỡng Islam. Các lễ nghi tôn giáo vẫn còn chi phối rất lớn đến đời sống tinh thần, sinh hoạt văn hóa xã hội trong cộng đồng dân tộc Chăm, và phần lớn các hoạt động trong đời sống của mỗi thành viên. Mô hình cƣ trú và hoạt động sinh kế chịu ảnh hƣởng đậm nét của các yếu tố văn hoá và tôn giáo.

Ngƣời Chăm là một cộng đồng thiểu số có những tính chất đặc thù về văn hoá truyền thống và tôn giáo. Cộng đồng dân tộc Chăm ở đây theo tín ngƣỡng Islam, lấy kinh Qur’an làm nền tảng giáo lý tối cao. Lễ nghi tôn giáo vẫn còn chi phối rất lớn đến đời sống tinh thần, sinh hoạt văn hóa xã hội trong 1 cộng đồng dân tộc Chăm, phần lớn các hoạt động trong đời sống của mỗi thành viên. Mô hình cƣ trú và hoạt động sinh kế chịu ảnh hƣởng đậm nét của các yếu tố văn hoá và tôn giáo trên.

Về mặt bằng dân trí và đời sống kinh tế của cộng đồng ngƣời Chăm vẫn còn tƣơng đối thấp so với đồng bào Kinh. Số ít là tri thức làm những công việc tốt có thu nhập cao, còn đa số ngƣời Chăm sống bằng các nghề lao động phổ thông nhƣ buôn bán, dệt vải thổ cẩm, phụ hồ, chạy xe ôm, bán hàng ăn theo khẩu vị của dân tộc và rất nhiều công việc khác mà chủ yếu trong khu vực phi chính thức, rất ít ngƣời làm việc trong khu vực chính thức nói chung, và khu vực nhà nƣớc nói riêng. Là một cộng đồng khá khép kín, mối quan hệ giữa ngƣời Chăm Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và ngƣời Chăm ở Phƣờng 17 Quận Phú Nhuận nói riêng, mạng lƣới xã hội này và sự trợ giúp đáng kể về vật chất của cộng đồng Islam thế giới có những ảnh hƣởng trên nhiều lĩnh vực trong đời sống đối với ngƣời Chăm. Các chính sách của Trung ƣơng, Tỉnh-Thành phố, Quận-Huyện, và Phƣờng-Xã đối với cộng đồng ngƣời Chăm từ khi đổi mới đến nay đã cải thiện đáng kể về điều kiện cƣ trú, hoạt động sinh kế, giáo dục, y tế, xoá đói giảm nghèo và các chế độ hổ trợ khác.

Bên cạnh một số cải thiện về điều kiện vật chất và sinh kế ban đầu có tính ngắn hạn, mức độ cải thiện đời sống cao nhƣng tính dài hạn vẫn còn là thách thức phía trƣớc, các chiến lƣợc sinh kế truyền thống của ngƣời Chăm vẫn tồn tại một cách dai dẳng, mức độ thâm nhập vào khu vực kinh tế chính thức vẫn chƣa có nhiều chuyển biến, trình độ học vấn của thế hệ trẻ ngƣời Chăm vẫn còn thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung trong môi trƣờng giáo dục khá thuận lợi nhƣ hiện nay ở một thành phố lớn. Một số vấn đề đặt ra là: Văn hoá truyền thống với mạng lƣới cố kết chặt chẽ giữa các thành viên, các nhóm trong cộng đồng ngƣời Chăm có vai trò 2 nhƣ thế nào trong việc định hình các chiến lƣợc sinh kế của họ và giúp duy trì các hoạt động sinh kế này? Giáo lý Islam và việc thực hành tôn giáo có thể tạo ra những trở lực nào trong việc thâm nhập vào các khu vực phi truyền thống của ngƣời Chăm? Các nguồn lực cá nhân nhƣ giáo dục - đào tạo có phải là một hạn chế trong việc cải thiện sinh kế của ngƣời Chăm? Các chính sách của Nhà nƣớc có thể hỗ trợ đến đâu, trên lĩnh vực gì, và tính hiệu quả ra sao đối với sinh kế của ngƣời Chăm? Mức độ tƣơng tác giữa các yếu tố và vai trò của mỗi yếu tố đối với việc cải thiện sinh kế của ngƣời Chăm nhƣ thế nào? Nguồn lực xã hội, nguồn lực tự nhiên, nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất tác động đến sinh kế nhƣ thế nào? Ngày 25/02/2007 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trung ƣơng đã tổ chức Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Chỉ thị 06 của Thủ tƣớng Chính phủ. Hội nghị đánh giá những kết quả đã đạt đƣợc, những tồn tại, khuyết điểm, đồng thời đề ra những phƣơng hƣớng, nhiệm vụ trong thời gian tới. Mặc dù có nhiều hoạt động tổng kết, đánh giá của chính quyền, tổ chức đoàn thể, chƣa có những nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện các vấn đề nêu trên.