CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN PHÒNG HIỆN ĐẠI.Khái niệm về văn phòng Văn phòng đóng vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Nó được coi là “bộ nhớ” của thủ trưởng, của ban lãnh đạo của cơ quan; vừa là “tai”, là “mắt” và là “bộ mặt” của cơ quan. Hoạt động văn phòng ngày nay có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành, bại trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. “Công việc văn phòng có thể được xem như một từ ngữ tổng quát bao gồm tổ chức, quản trị và quản lý một thực thể có liên quan đến việc xử lý dữ kiện và thông tin.
Bản thân sự xử lý này liên quan đến nhiều hoạt động trong chu kỳ sống của hồ sơ, từ lúc khởi đầu, dưới dạng văn bản, thông qua những khía cạnh làm việc khác nhau về thông tin và sự lưu trữ nó.”1 Dù ở xét ở góc độ nào đi chăng nữa thì văn phòng cần được xem xét như một thành phần không thể thiếu của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Chính vì thế nó có những vai trò quan trọng nhất định trong hoạt động của cơ quan, tổ chức này. Đặc biệt hơn trong thời đại bùng nổ thông tin thì vai trò của văn phòng càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết vì nó gắn chặt với vai trò thu thập và xử lý các thông tin dữ liệu. Muốn đáp ứng được những yêu cầu mới của thời đại và thực hiện tốt các chức năng của mình, văn phòng của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phải được xây dựng theo hướng hiện đại (văn phòng hiện đại).
Đây là nhân tố mang tính quyết định và đảm bảo tính thành công trong hoạt văn phòng của bất kỳ một cơ quan, tổ chức nào đồng thời cũng có thể khẳng định đây là nhân tố quyết định sự thành, bại; 1 Mike Harvey, Quản trị hành chính văn phòng, NXB Hồng Đức, 2002 GVHD: TH.S ĐỖ VĂN HỌC - SVTH: TRẦN VŨ THÀNH trang 11 CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN PHÒNG HIỆN ĐẠI TRONG DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 2009 hưng thịnh hay suy vong của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay.Sự xuất hiện của văn phòng hiện đại 1.Hoàn cảnh ra đời của mô hình văn phòng hiện đại Văn phòng hiện đại (mô hình văn phòng hiện đại) được các nhà quản trị trên thế giới đưa ra để so sánh với mô hình văn phòng truyền thống (cổ điển). Đây là một khái niệm mang tính chất tương đối được đưa ra để khẳng định những nhận thức đúng đắn và mang tính chất tiến bộ của các nhà quản trị, các cơ quan tổ chức, xã hội về vai trò, chức năng của văn phòng trong thời kỳ cách mạng thông tin – công nghệ lần thứ V bùng nổ và phát triển mạnh mẽ. Đồng thời các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đã ra sức đầu tư mua sắm các máy móc, thiết bị văn phòng hiện đại và ban hành các chính sách tuyển dụng các nhân viên văn phòng có trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ. Chính vì thế văn phòng hiện đại đã được ra đời với sự khác biệt cơ bản về mặt cấu trúc so với mô hình văn phòng cổ điển (truyền thống).
Tuy nhiên sự ra đời của mô hình văn phòng hiện đại không phải là ý muốn chủ quan của các nhà quản trị học, cũng không phải là sự tiến bộ và đổi mới nhận thức mang tính chất một chiều từ phía các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và xã hội mà đó là sự phát triển mang tính tất yếu, khách quan của mô hình văn phòng phù hợp với sự phát triển của nền kinh thế - xã hội thế giới. Đó là hiện tượng “Bùng nổ thông tin” của cuộc cách mạng thông tin – công nghệ lần thứ V, kéo theo nó là hàng loạt các yêu cầu khách quan làm cho mô hình văn phòng hiện đại ra đời. A)Hiện tượng “Bùng nổ thông tin” cơ sở xuất hiện mô hình văn phòng hiện đại. Theo nghiên cứu của PGS.TS Phạm Thị Ngọc Trâm thì “trong tiến trình lịch sử xã hội đã từng diễn ra năm cuộc cách mạng thông tin - công nghệ lớn nhất, quan GVHD: TH.S ĐỖ VĂN HỌC - SVTH: TRẦN VŨ THÀNH trang 12 CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN PHÒNG HIỆN ĐẠI TRONG DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 2009 trọng nhất, đánh đấu năm trình độ hay năm nấc thang phát triển của xã hội loài người.
Cuộc cách mạng thông tin. - công nghệ lần thứ nhất được đánh dấu bằng sự sáng tạo ra tiếng nói,. Sự sáng tạo ra tiếng nói là bước nhảy vọt đầu tiên trong thông tin xã hội. Cuộc cách mạng thông tin - công nghệ lần thứ hai được bắt đầu bằng việc con người sáng tạo ra chữ viết.
Thông tin được lưu trữ, truyền bá dưới dạng chữ viết đã tạo ra khả năng vô cùng to lớn cho con người trong việc tiếp thu và phổ biến rộng rãi hơn, nhanh chóng hơn những tri thức đồng thời giúp cho con người có cơ sở đế tư duy phát triển và sáng tạo ra công nghệ mới. Cuộc cách mạng thông tin-công nghệ lần thứ ba được hình thành với sự phát minh ra máy hơi nước và cùng với nó là sự phát triền mạnh mẽ của kỹ thuật in ấn. Chữ in là phương tiện thông tin đại chúng rộng rãi, phố biến. Từ đây, thông tin và tri thức của loài người được nhân bản, truyền bá rộng rãi khắp hành tinh và trở thành tài sản chung của nhân loại.
Nền văn minh công nghiệp vào nửa đầu thế kỷ XX đã được tiếp thêm xung lượng mới nhờ cuộc cách mạng thông tin-công nghệ lần thứ tư với những phát minh sáng chế ra các thiết bị truyền thông mới bằng điện và điện tử (điện thoại, điện báo, rađio, phát thanh, truyền hình,. ) trên cơ sở của quá trình điện khí hoá trong công nghệ. Tư duy của con người một lần nữa lại được thức tỉnh sau hơn 300 năm say sưa với những thành tựu của cuộc cách mạng thông tin - công nghệ lần thứ ba và thứ tư, mà hậu quả của chúng đến nay cũng chưa thể lường hết được. Vào giữa những năm 50 của thế kỷ XX, với sự ra đời của máy tính điện tử - chỗ gặp nhau giữa thông tin và công nghệ - đã bắt đầu cuộc cách mang thông tin - công nghệ lần thứ năm, mà đỉnh cao của nó là mạng internet.
Từ đây, xã hội loài người bước vào giai đoạn phát triển mới về chất - giai đoạn của nền văn minh tin học hay văn minh trí tuệ.S ĐỖ VĂN HỌC - SVTH: TRẦN VŨ THÀNH trang 13 CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN PHÒNG HIỆN ĐẠI TRONG DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 2009 Nội dung chủ yếu của cuộc cách mạng thông tin lần thứ năm là sự phát minh ra hàng loạt kiểu máy tính điện tử ngày càng hoàn thiện hơn, tinh vi hơn, có tốc độ xử lý từ hàng triệu đến hàng tỷ phép tính trong một giây. Các máy tính này được kết nối với nhau thành hệ thống internet 1, tạo thành hệ thống siêu xa lộ thông tin toàn cầu. Tiếp đến là sự ra đời của máy tính Nơron điện tử - loại máy tính mô phỏng theo hoạt động của bộ não con người. Với sự bùng nổ thông tin dữ dội trong thời đại ngày nay, việc nối mạng các máy tính Nơron thành hệ thông internet 2 vào đầu thế kỷ XXI sẽ cho phép con người tạo ra một bộ não khổng lồ bao quát toàn bộ hành tinh chúng ta.
Sau thế hệ máy tính Nơron điện tử sẽ là thế hệ máy tính Nơron quang tử mà sự nối mạng của chúng tạo thành hệ thống internet 3. Sự tác động to lớn của mạng internet 3 chỉ có thể so sánh được với những chuyện khoa học viễn tưởng.”2 Từ phân tích trên đây cho thấy hiện tượng “Bùng nổ thông tin” đã được hình thành với sự xuất hiện và phát triển của cuộc cách mạng thông tin – công nghệ lần thứ V vào những năm 50 của thế kỷ XX. Sản phẩm của cuộc cách mạng thông tin – công nghệ lần V là đó là sự ra đời của hệ thống mạng Internet và các loại máy tính có tính năng ngày càng hiện đại. Đi cùng với nó là sự phát triển rất mạnh mẽ và như vũ bão của các ngành khoa học công nghệ và xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới.
Trong hoạt động của mình các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong từng nước và trên toàn thế giới đã tạo ra một khối lượng các thông tin khổng lồ. Theo nhận định của Mike Harvey “trong thế giới thương mại, công nghiệp và chính quyền hiện nay, thông tin là tài nguyên quan trọng nhất. Chính vì thế một khối lượng thông tin khổng lồ cần đến và được cung cấp để vận hành thương mại, công nghiệp và chính quyền.”3 Sự gia tăng các yêu cầu thông tin cũng như những phát triển trong kỹ thuật xử lý đã làm cho văn phòng ngày càng có một vị trí và vai trò quan trọng hơn trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Khác với nhận thức trước đây là xem hoạt động của 2 PGS.TS Đặng Thị Ngọc Trâm, Bài viết trên báo CNTT, 2007 3 Mike Harvey, Sđd GVHD: TH.S ĐỖ VĂN HỌC - SVTH: TRẦN VŨ THÀNH trang 14 CÔNG TÁC XÂY DỰNG VĂN PHÒNG HIỆN ĐẠI TRONG DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 2009 văn phòng chỉ xoay quanh và liên quan mật thiết đến công tác công văn, giấy tờ sự vụ, không quan trọng.
Các nhà quản trị học, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đã nhận thức được rằng văn phòng cũng góp phần quan trọng vào việc tăng năng suất lao động và vị thế trong cạnh tranh của cơ quan, tổ chức. Từ đó họ xem: Quản trị văn phòng cũng là một trong bốn nội dung quan trọng của hoạt động quản trị một doanh nghiệp và đưa ra nhận xét rằng: Phải chuyển trọng tâm nghiên cứu của quản trị học sang nghiên cứu quản trị văn phòng. Để cho văn phòng của cơ quan, doanh nghiệp mình đáp ứng được yêu cầu mới của hoạt động quản lý và sản xuất kinh doanh, các cơ quan, doanh nghiệp đã có sự đầu tư mạnh mẽ cho văn phòng. Các máy móc, trang thiết bị văn phòng hiện đại đã được mua sắm và trang bị cho văn phòng, đồng thời với nó là việc ban hành các chính sách tuyển dụng cán bộ, nhân viên văn phòng có trình độ, chuyên môn nghiệp vụ đã qua đào tạo vào làm việc trong văn phòng.
Đây là đặc điểm khác biệt cơ bản của mô hình văn phòng hiện đại so với mô hình văn phòng cổ điển (truyền thống).