Báo Cáo Đồ Án: Xây Dựng Phần Mềm Quản Lý Thư Viện

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu… 114 trang.

• Đề tài: Xây Dựng Phần Mềm Quản Lý Thư Viện Hiện Đại

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: HIỆN TRẠNG VÀ YÊU CẦU
• 1.1. Hiện trạng
• 1.2. Danh sách các biểu mẫu
• 1.3. Danh sách quy định
• 1.4. Yêu cầu chức năng
• 1.4.1. Yêu cầu nghiệp vụ
• 1.4.2. Yêu cầu phi chức năng
• 2. CHƯƠNG 2: USECASE VÀ ĐẶC TẢ USECASE
• 2.1. Lược đồ usecase tổng quát
• 2.2. Mô tả các biểu đồ usecase
• 2.3. Usecase Đăng nhập
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ PHẦN MỀM
• 3.1. Phân tích và thiết kế dữ liệu
• 3.2. Giải thích các quan hệ trong mô hình ER
• 3.3. Sơ đồ dòng dữ liệu
• 3.4. Thiết kế dữ liệu
• 3.5. Mô tả chi tiết các thành phần trong mô hình vật lý
• 3.6. Mô tả màn hình
• 4. CHƯƠNG 4: CÀI ĐẶT VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 4.1. Các bước cài đặt
• 4.2. Môi trường cài đặt
• 4.3. Đánh giá ưu điểm
• 4.4. Đánh giá khuyết điểm
• 4.5. Hướng phát triển tương lai
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tại sao cần xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Các thư viện truyền thống, dù lớn hay nhỏ, từng vận hành dựa trên phương pháp thủ công, đang đối mặt với nhiều thách thức về hiệu suất và khả năng mở rộng. Nhu cầu đọc và tra cứu thông tin ngày càng tăng cao, đòi hỏi một hệ thống quản lý thư viện thông minh và hiệu quả hơn. Việc chuyển đổi từ quản lý thủ công sang một giải pháp quản lý thư viện tự động hóa mang lại những lợi ích vượt trội. Hệ thống mới giúp giảm thiểu sai sót do con người, tiết kiệm thời gian cho thủ thư và nâng cao trải nghiệm của bạn đọc. Thay vì mất hàng giờ để tìm kiếm một cuốn sách hay thống kê tài liệu, mọi thao tác có thể được thực hiện chỉ trong vài cú nhấp chuột. Một phần mềm thư viện thông minh không chỉ đơn thuần là công cụ quản lý, mà còn là nền tảng cho việc số hóa thư viện, mở đường cho sự phát triển của thư viện điện tử trong tương lai. Điều này hoàn toàn phù hợp với xu thế chung, khi mà công nghệ thông tin đã len lỏi vào mọi khía cạnh của giáo dục và nghiên cứu. Báo cáo đồ án của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (2021) đã nhấn mạnh: "sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin dẫn đến việc đòi hỏi ra đời các hệ thống để trợ giúp con người trong việc quản lý". Vì vậy, đầu tư vào việc phát triển phần mềm theo yêu cầu là một bước đi chiến lược, đảm bảo thư viện hoạt động hiệu quả, minh bạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thời đại tri thức.

1.1. Bối cảnh chuyển đổi số và xu hướng số hóa thư viện

Chuyển đổi số là một quá trình không thể đảo ngược, tác động mạnh mẽ đến ngành thư viện. Xu hướng số hóa thư viện không chỉ dừng lại ở việc chuyển đổi tài liệu giấy sang định dạng số mà còn bao gồm việc tái cấu trúc toàn bộ quy trình vận hành. Một hệ thống quản lý thư viện hiện đại là trung tâm của quá trình này. Nó cho phép quản lý hiệu quả nguồn tài liệu số, tích hợp các công cụ tìm kiếm mạnh mẽ và cung cấp quyền truy cập từ xa cho người dùng. Điều này tạo ra một môi trường học tập và nghiên cứu linh hoạt, không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Quá trình này giúp bảo tồn các tài liệu quý hiếm khỏi sự xuống cấp vật lý và mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho một lượng lớn người dùng.

1.2. Lợi ích của một giải pháp quản lý thư viện tự động

Việc áp dụng một giải pháp quản lý thư viện tự động mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Thứ nhất, nó tối ưu hóa hiệu suất công việc của nhân viên thư viện, từ khâu biên mục tài liệu đến quản lý mượn trả sách. Thứ hai, hệ thống giúp tăng cường độ chính xác trong quản lý dữ liệu, loại bỏ các sai sót thường gặp trong ghi chép thủ công. Thứ ba, nó cung cấp các công cụ báo cáo thống kê thư viện mạnh mẽ, giúp ban quản lý đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế. Cuối cùng, một hệ thống hiện đại cải thiện đáng kể trải nghiệm của bạn đọc thông qua cổng tra cứu trực tuyến OPAC, giúp họ dễ dàng tìm kiếm và tiếp cận tài liệu.

II. Các thách thức của việc quản lý thư viện theo phương pháp cũ

Phương pháp quản lý thư viện thủ công, dù đã tồn tại trong nhiều thế kỷ, nay bộc lộ nhiều hạn chế nghiêm trọng trong môi trường đòi hỏi tốc độ và sự chính xác cao. Thách thức lớn nhất đến từ quy trình quản lý mượn trả sách và quản lý bạn đọc. Mọi thông tin đều được ghi chép trên sổ sách hoặc các tệp tin rời rạc, dẫn đến nguy cơ sai sót, thất lạc dữ liệu và tốn rất nhiều thời gian để tra cứu. Khi một độc giả muốn mượn sách, thủ thư phải kiểm tra thẻ thủ công, tìm kiếm sách trên kệ, và ghi nhận thông tin vào sổ. Quá trình này chậm chạp và dễ gây ùn tắc vào giờ cao điểm. Việc kiểm soát tài liệu quá hạn cũng là một vấn đề nan giải, đòi hỏi phải rà soát sổ sách một cách thường xuyên và tốn nhiều công sức. Theo tài liệu khảo sát, các quy trình như tiếp nhận nhân viên mới, quản lý lớp, khoa, hay thanh lý tài liệu cũ đều được thực hiện một cách rời rạc. Điều này không chỉ làm giảm hiệu suất mà còn gây khó khăn trong việc tạo ra một báo cáo thống kê thư viện tổng thể và chính xác. Các rủi ro như mất mát tài liệu do ghi chép sai, không theo dõi được tình trạng sách, hoặc không quản lý được các khoản phạt một cách minh bạch là điều khó tránh khỏi. Những thách thức này cho thấy sự cấp thiết của việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại để khắc phục các nhược điểm cố hữu của hệ thống cũ.

2.1. Phân tích quy trình quản lý mượn trả sách truyền thống

Quy trình quản lý mượn trả sách truyền thống bao gồm nhiều bước thủ công. Đầu tiên, độc giả phải xuất trình thẻ thư viện. Thủ thư sau đó kiểm tra thông tin và tình trạng thẻ. Tiếp theo, thông tin sách mượn và ngày hẹn trả được ghi vào một phiếu giấy hoặc sổ theo dõi. Khi trả sách, quy trình tương tự được lặp lại để ghi nhận. Quá trình này tiềm ẩn nhiều rủi ro: ghi sai mã sách, tính sai ngày quá hạn, hoặc làm mất phiếu mượn. Việc tra cứu lịch sử mượn trả của một độc giả là gần như không thể thực hiện một cách nhanh chóng. Điều này không chỉ gây bất tiện mà còn làm giảm hiệu quả hoạt động chung của thư viện.

2.2. Rủi ro về thất thoát tài liệu và sai sót dữ liệu con người

Sự phụ thuộc vào con người là điểm yếu lớn nhất của hệ thống quản lý thủ công. Sai sót trong việc ghi chép có thể dẫn đến việc thất thoát tài liệu mà không thể truy vết. Một cuốn sách có thể bị ghi nhầm là đã trả trong khi vẫn đang được mượn, hoặc ngược lại. Hơn nữa, việc quản lý số lượng lớn tài liệu bằng sổ sách khiến việc kiểm kê định kỳ trở thành một công việc khổng lồ và kém chính xác. Bảo mật dữ liệu thư viện, đặc biệt là thông tin cá nhân của bạn đọc, cũng là một mối lo ngại lớn khi các thông tin này được lưu trữ trên giấy tờ, dễ bị hư hỏng hoặc truy cập trái phép.

III. Top 5 tính năng cốt lõi của phần mềm quản lý thư viện 4

Một phần mềm thư viện thông minh phải được trang bị các tính năng toàn diện để giải quyết triệt để các vấn đề của quản lý thủ công. Việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại cần tập trung vào việc tự động hóa các nghiệp vụ cốt lõi và cung cấp các công cụ hỗ trợ thông minh. Dựa trên phân tích yêu cầu từ các nghiên cứu thực tiễn, có 5 nhóm tính năng không thể thiếu. Đầu tiên là hệ thống quản lý bạn đọc tích hợp quản lý thông tin cá nhân, lịch sử mượn trả và phân quyền người dùng. Thứ hai là module quản lý tài liệu số và vật lý, hỗ trợ biên mục tài liệu theo các chuẩn quốc tế, quản lý kho sách, tác giả, nhà xuất bản. Thứ ba là chức năng quản lý mượn trả sách tự động, có khả năng tính toán tiền phạt, gửi thông báo quá hạn và hỗ trợ gia hạn. Thứ tư là cổng tra cứu trực tuyến OPAC (Online Public Access Catalog), cho phép người dùng tìm kiếm tài liệu mọi lúc mọi nơi. Cuối cùng là hệ thống báo cáo thống kê thư viện linh hoạt, cho phép xuất các báo cáo đa dạng theo nhiều tiêu chí khác nhau, từ đó hỗ trợ việc ra quyết định của ban quản lý. Đây là những trụ cột tạo nên một library management system hiệu quả và toàn diện.

3.1. Module quản lý bạn đọc và phân quyền truy cập chi tiết

Module quản lý bạn đọc là trái tim của hệ thống. Nó lưu trữ toàn bộ thông tin của người dùng, từ thông tin cá nhân, khoa, lớp, đến ngày hết hạn thẻ. Hệ thống cho phép thủ thư dễ dàng thêm, sửa, xóa thông tin độc giả. Quan trọng hơn, nó phải có cơ chế phân quyền truy cập rõ ràng. Theo mô hình Usecase trong tài liệu nghiên cứu, hệ thống phân chia các vai trò như Quản trị, Thủ kho, Thủ thư và Độc giả. Mỗi vai trò có một tập hợp các chức năng riêng, đảm bảo tính an toàn và bảo mật dữ liệu thư viện. Ví dụ, chỉ Quản trị mới có quyền thay đổi các quy định hệ thống.

3.2. Tự động hóa nghiệp vụ biên mục tài liệu và phân loại

Nghiệp vụ biên mục tài liệu là công việc chuyên môn và tốn nhiều thời gian. Một phần mềm hiện đại cần tự động hóa quy trình này. Hệ thống cho phép nhập thông tin sách mới (tên sách, tác giả, nhà xuất bản, thể loại, vị trí, giá) một cách nhanh chóng. Việc phân loại sách theo các danh mục giúp cho việc quản lý và tìm kiếm sau này trở nên dễ dàng hơn. Thủ kho có thể tiếp nhận tài liệu mới, thanh lý tài liệu cũ và cập nhật số lượng sách trong kho chỉ qua vài thao tác đơn giản, thay vì phải ghi chép vào nhiều loại sổ sách khác nhau như trước đây.

3.3. Tối ưu hóa cổng tra cứu trực tuyến OPAC cho người dùng

Cung cấp một cổng tra cứu trực tuyến OPAC là một yêu cầu cơ bản của thư viện hiện đại. Đây là giao diện tương tác chính giữa độc giả và kho tài liệu của thư viện. OPAC cho phép người dùng tìm kiếm sách theo nhiều tiêu chí như tên sách, tác giả, thể loại. Một hệ thống OPAC được tối ưu cần có tốc độ phản hồi nhanh, kết quả tìm kiếm chính xác và giao diện thân thiện. Ngoài ra, nó còn có thể hiển thị trạng thái của sách (đang có sẵn, đã được mượn), giúp người dùng tiết kiệm thời gian và lên kế hoạch mượn sách hiệu quả hơn.

IV. Hướng dẫn xây dựng phần mềm với công nghệ RFID và UI UX

Quá trình xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại không chỉ dừng lại ở việc lập trình các tính năng cơ bản. Để tạo ra một sản phẩm thực sự đột phá, việc tích hợp các công nghệ mới và tập trung vào trải nghiệm người dùng là yếu tố then chốt. Việc ứng dụng công nghệ RFID (Radio-Frequency Identification) và quản lý bằng mã vạch giúp tự động hóa gần như hoàn toàn quy trình mượn trả và kiểm kê. Thay vì quét từng cuốn sách, một đầu đọc RFID có thể nhận diện nhiều tài liệu cùng lúc, giúp giảm thời gian chờ đợi của bạn đọc và tăng năng suất của thủ thư. Bên cạnh công nghệ phần cứng, phần mềm cũng cần được chú trọng. Việc thiết kế giao diện UI/UX cho phần mềm đóng vai trò quyết định đến sự thành công của hệ thống. Một giao diện trực quan, logic và dễ sử dụng sẽ giúp người dùng, dù là thủ thư hay độc giả, nhanh chóng làm quen và khai thác tối đa các tính năng. Cuối cùng, việc lựa chọn kiến trúc phù hợp, chẳng hạn như nền tảng quản lý thư viện đám mây, mang lại khả năng truy cập linh hoạt, dễ dàng bảo trì và mở rộng hệ thống trong tương lai mà không cần đầu tư lớn vào hạ tầng vật lý. Sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và thiết kế lấy người dùng làm trung tâm sẽ tạo ra một hệ thống quản lý thư viện vượt trội.

4.1. Ứng dụng công nghệ RFID và quản lý bằng mã vạch

Tích hợp công nghệ RFID và quản lý bằng mã vạch là một bước tiến lớn trong việc hiện đại hóa thư viện. Mỗi tài liệu được gắn một con chip RFID hoặc một mã vạch duy nhất. Khi mượn hoặc trả, người dùng chỉ cần đưa sách qua một cổng đọc. Hệ thống sẽ tự động ghi nhận giao dịch vào cơ sở dữ liệu mà không cần sự can thiệp của thủ thư. Công nghệ này cũng giúp việc kiểm kê kho sách trở nên cực kỳ nhanh chóng. Thủ thư chỉ cần dùng một thiết bị đọc cầm tay quét qua các kệ sách, toàn bộ thông tin sẽ được cập nhật vào hệ thống ngay lập tức, giúp phát hiện sách thất lạc hoặc đặt sai vị trí một cách hiệu quả.

4.2. Tầm quan trọng của thiết kế giao diện UI UX cho phần mềm

Một hệ thống có nhiều tính năng mạnh mẽ nhưng giao diện phức tạp sẽ không được người dùng đón nhận. Vì vậy, việc thiết kế giao diện UI/UX cho phần mềm phải được ưu tiên. Giao diện (UI - User Interface) cần đơn giản, sạch sẽ và nhất quán. Các chức năng cần được sắp xếp một cách logic, giúp người dùng dễ dàng tìm thấy thứ họ cần. Trải nghiệm người dùng (UX - User Experience) phải mượt mà. Tốc độ tải trang, thời gian phản hồi của hệ thống và các luồng tác vụ phải được tối ưu hóa. Báo cáo đồ án đã trình bày chi tiết các sơ đồ luân chuyển màn hình và thiết kế từng form chức năng, cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng một luồng tương tác hợp lý.

V. Phân tích Case Study Xây dựng phần mềm thư viện PTIT

Để hiểu rõ hơn về quy trình thực tiễn, việc phân tích đồ án "Xây dựng phần mềm quản lý thư viện" của nhóm sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông là một case study giá trị. Dự án này đã mô phỏng một cách toàn diện các bước để tạo ra một library management system, từ khảo sát hiện trạng, phân tích yêu cầu, đến thiết kế và triển khai. Nhóm đã xác định rõ các yêu cầu nghiệp vụ, bao gồm lưu trữ thông tin người dùng, sách, và quá trình mượn trả. Họ đã xây dựng lược đồ Usecase chi tiết cho từng đối tượng người dùng, từ đó làm cơ sở cho việc phát triển các chức năng. Phần thiết kế dữ liệu được thể hiện qua mô hình thực thể quan hệ (ER) và sơ đồ cơ sở dữ liệu vật lý, cho thấy một cấu trúc dữ liệu được tổ chức tốt, đảm bảo tính toàn vẹn và nhất quán. Giao diện người dùng cũng được phác thảo chi tiết cho từng màn hình chức năng. Mặc dù là một đồ án học tập, dự án đã thể hiện một quy trình phát triển phần mềm theo yêu cầu bài bản, cung cấp một cái nhìn sâu sắc về những thách thức và giải pháp khi xây dựng một hệ thống quản lý thư viện trong thực tế. Các kết quả đạt được và những hạn chế được chỉ ra cũng là bài học kinh nghiệm quý báu.

5.1. Mô hình hóa và thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ ERD

Nền tảng của phần mềm là một cơ sở dữ liệu được thiết kế tốt. Trong dự án, nhóm đã sử dụng mô hình thực thể quan hệ (ERD) để trực quan hóa các thực thể chính như NGUOIDUNG, SACH, MUONTRA, VAITRO... và các mối quan hệ giữa chúng. Ví dụ, mối quan hệ giữa Độc giả và Sách được thể hiện qua bảng MUONTRA. Việc xác định rõ các khóa chính, khóa ngoại và các ràng buộc toàn vẹn (NOT NULL, kiểu dữ liệu) là cực kỳ quan trọng để đảm bảo bảo mật dữ liệu thư viện và tính chính xác của thông tin. Sơ đồ cơ sở dữ liệu vật lý chi tiết hóa mô hình này, sẵn sàng cho việc triển khai trên một hệ quản trị cơ sở dữ liệu như Microsoft SQL Server.

5.2. Đánh giá ưu điểm và những khuyết điểm cần cải thiện

Báo cáo đã thẳng thắn đánh giá cả ưu điểm và khuyết điểm của sản phẩm. Về ưu điểm, chương trình được cài đặt khá hoàn chỉnh, đáp ứng các yêu cầu nghiệp vụ cơ bản, giao diện thân thiện và dữ liệu được bảo mật bằng mã hóa MD5. Tuy nhiên, các khuyết điểm cũng được chỉ ra, bao gồm tốc độ chương trình còn chậm, chưa có tính năng sao lưu (backup) dữ liệu, và chưa thể đồng bộ dữ liệu trên nhiều máy. Việc nhận diện các điểm yếu này chính là cơ sở cho các hướng phát triển trong tương lai, như tối ưu hóa hiệu năng và chuyển sang nền tảng quản lý thư viện đám mây.

VI. Xu hướng tương lai của giải pháp quản lý thư viện thông minh

Ngành quản lý thư viện đang không ngừng phát triển, và các giải pháp quản lý thư viện cũng cần liên tục được cải tiến để bắt kịp xu thế. Tương lai của việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện hiện đại sẽ tập trung vào việc tích hợp các công nghệ thông minh và mở rộng hệ sinh thái số. Trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) sẽ được ứng dụng để cá nhân hóa trải nghiệm người đọc, gợi ý các tài liệu liên quan dựa trên lịch sử mượn sách. Các thư viện điện tử sẽ trở nên phổ biến hơn, đòi hỏi các phần mềm phải có khả năng quản lý tài liệu số mạnh mẽ, hỗ trợ nhiều định dạng và quản lý bản quyền số (DRM). Xu hướng di động hóa cũng là một yếu tố quan trọng, các thư viện sẽ cần cung cấp ứng dụng di động để độc giả có thể tra cứu, đặt mượn và đọc sách điện tử ngay trên điện thoại của mình. Bên cạnh đó, vấn đề bảo mật dữ liệu thư viện sẽ ngày càng được chú trọng hơn trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh mạng gia tăng. Các phần mềm trong tương lai sẽ cần được trang bị các cơ chế bảo mật đa lớp, mã hóa mạnh mẽ và tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Sự phát triển này hứa hẹn sẽ biến thư viện thành một không gian tri thức năng động, thông minh và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.

6.1. Tích hợp Trí tuệ nhân tạo AI để cá nhân hóa trải nghiệm

Trí tuệ nhân tạo (AI) có tiềm năng biến đổi cách người dùng tương tác với thư viện. Thay vì chỉ là một công cụ tìm kiếm thụ động, hệ thống có thể chủ động gợi ý sách, bài báo, hoặc các khóa học trực tuyến phù hợp với sở thích và lịch sử học tập của từng người. Chatbot tích hợp AI có thể trả lời các câu hỏi thường gặp của độc giả 24/7, giúp giảm tải cho nhân viên thư viện. AI cũng có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu mượn trả, từ đó giúp thư viện đưa ra quyết định mua sắm tài liệu mới một cách hiệu quả hơn, đảm bảo nguồn tài nguyên luôn đáp ứng đúng nhu cầu của cộng đồng.

6.2. Hướng phát triển thành thư viện điện tử và quản lý tài liệu số

Tương lai của thư viện gắn liền với khái niệm thư viện điện tử. Điều này đòi hỏi các phần mềm phải vượt ra ngoài phạm vi quản lý sách giấy. Chức năng quản lý tài liệu số trở thành cốt lõi, bao gồm việc lưu trữ, phân loại và cung cấp quyền truy cập vào các tài nguyên như e-book, tạp chí khoa học, video, và các cơ sở dữ liệu trực tuyến. Hệ thống cần tích hợp các trình đọc trực tuyến và hỗ trợ các tiêu chuẩn siêu dữ liệu phổ biến để đảm bảo khả năng tương tác và trao đổi thông tin với các thư viện khác trên toàn thế giới. Đây là bước đi tất yếu để thư viện giữ vững vai trò là trung tâm tri thức trong kỷ nguyên số.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong môi trường giáo dục và đào tạo đại học, thư viện đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp nguồn học liệu phục vụ nghiên cứu và học tập. Khối lượng tài liệu lưu trữ tại thư viện rất đa dạng, bao gồm giáo trình, sách tham khảo, luận văn, báo cáo nghiên cứu khoa học, tạp chí, truyện và thơ. Cùng với sự gia tăng liên tục của số lượng độc giả là sinh viên, học viên và cán bộ giảng viên, công tác quản lý tài liệu gặp nhiều trở ngại nếu chỉ dựa vào phương thức thủ công truyền thống. Việc ghi chép sổ sách thủ công gây tốn nhiều thời gian, dễ xảy ra sai sót trong khâu kiểm kê, tra cứu sách, theo dõi hạn mượn và tính toán tiền phạt vi phạm.

Xuất phát từ thực tiễn đó, nhóm sinh viên thuộc Khoa Công nghệ Thông tin 2 – Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện đồ án môn học với đề tài "Xây dựng phần mềm quản lý thư viện". Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể của đề tài bao gồm:

1. Khảo sát hiện trạng hoạt động thực tế của thư viện và thu thập danh mục các biểu mẫu quản lý, quy định nghiệp vụ hiện hành.
2. Xác định đầy đủ các yêu cầu chức năng (lưu trữ, tra cứu, tính toán, kết xuất) và yêu cầu phi chức năng của hệ thống.
3. Phân tích và mô hình hóa hệ thống thông qua biểu đồ ca sử dụng (Use Case), mô hình thực thể quan hệ (ERD) và sơ đồ dòng dữ liệu (DFD).
4. Thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ và xây dựng giao diện tương tác đồ họa thân thiện cho từng đối tượng người dùng.
5. Hiện thực hóa phần mềm bằng ngôn ngữ lập trình Java và hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server, kiểm thử chức năng và đóng gói ứng dụng.

Phạm vi nghiên cứu của đồ án tập trung vào các quy trình nghiệp vụ nội bộ của thư viện trường học (quản lý độc giả, quản lý kho sách, tác giả, nhà xuất bản, thể loại, quy trình mượn - trả tài liệu, xử lý vi phạm và thống kê báo cáo). Đề tài được triển khai và hoàn thành vào tháng 6 năm 2021 với thời gian thực hiện trong vòng gần một tháng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án được xây dựng dựa trên quy trình phân tích và thiết kế phần mềm hướng cấu trúc kết hợp với kỹ thuật mô hình hóa dữ liệu quan hệ, tuân thủ các nguyên lý cơ bản của môn học Nhập môn Công nghệ phần mềm:

• Khung lý thuyết và mô hình kỹ thuật: Sử dụng ngôn ngữ mô hình hóa để đặc tả yêu cầu và kiến trúc hệ thống, bao gồm biểu đồ Use Case mô tả tương tác giữa các tác nhân và hệ thống, Mô hình thực thể quan hệ (Entity Relationship Diagram - ERD) xác định cấu trúc thực thể, thuộc tính cùng các ràng buộc toàn vẹn dữ liệu, và Sơ đồ luồng dữ liệu (Data Flow Diagram - DFD) mô tả các thuật toán xử lý luồng nghiệp vụ.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu: Khảo sát hệ thống biểu mẫu hành chính (đăng ký thẻ, phiếu mượn/trả, thông tin xuất bản) và danh sách quy định nội bộ của thư viện để chuyển hóa thành các ràng buộc logic và quy tắc nghiệp vụ trong phần mềm.
  • Phương pháp phân tích - thiết kế hệ thống: Chuẩn hóa dữ liệu quan hệ thành 11 bảng thực thể, thiết lập các khóa chính (Primary Key), khóa ngoại (Foreign Key) và ràng buộc không rỗng (NOT NULL).
  • Phương pháp hiện thực hóa phần mềm: Lập trình ứng dụng máy tính (Desktop Application) giao diện đồ họa, tích hợp mã hóa một chiều MD5 cho hệ thống bảo mật tài khoản và liên kết thư viện hỗ trợ định dạng ngoài (Excel, PDF).
• Nguồn dữ liệu tham khảo: Dữ liệu biểu mẫu nghiệp vụ thư viện thực tế kết hợp cùng tài liệu học thuật từ Bài giảng Nhập môn công nghệ phần mềm (Huỳnh Lưu Quốc Linh, 2021, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Cơ sở TP. Hồ Chí Minh).

---

Thiết kế và triển khai

Hệ thống quản lý thư viện được thiết kế theo kiến trúc ứng dụng desktop hướng dữ liệu, liên kết chặt chẽ giữa tầng giao diện người dùng và cơ sở dữ liệu quan hệ.

Công nghệ phát triển và môi trường triển khai

Thành phần	Công nghệ / Công cụ sử dụng	Ghi chú kỹ thuật
Ngôn ngữ lập trình	Java	Sử dụng bộ phát triển Java JDK
Môi trường phát triển (IDE)	NetBeans IDE 12.0	Xây dựng mã nguồn và thiết kế giao diện
Giao diện người dùng (GUI)	Java Swing	Các điều khiển: JFrame, JPanel, JTable, JComboBox, JRadioButton, JDateChooser, JSpinner
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu	Microsoft SQL Server	Lưu trữ và xử lý toàn bộ dữ liệu quan hệ
Giải thuật bảo mật	MD5 (Message-Digest Algorithm 5)	Mã hóa mật khẩu người dùng trước khi lưu xuống CSDL
Tương thích định dạng ngoài	Microsoft Excel, Adobe PDF	Xuất báo cáo, danh sách và xuất phiếu mượn
Đóng gói ứng dụng	Tập tin tự giải nén (.exe)	Khởi chạy trên Windows, tự tạo biểu tượng ngoài Desktop

Yêu cầu cấu hình hệ thống

• Hệ điều hành: Microsoft Windows.
• Bộ nhớ trong (RAM): Tối thiểu 4 GB.
• Dung lượng lưu trữ: Tối thiểu 300 MB dung lượng đĩa cứng khả dụng.

Cấu trúc cơ sở dữ liệu

Cơ sở dữ liệu của phần mềm bao gồm 11 bảng dữ liệu được thiết kế đồng bộ:

Tên bảng	Ý nghĩa nghiệp vụ	Khóa chính (Primary Key)	Khóa ngoại (Foreign Key)
NGUOIDUNG	Quản lý thông tin tài khoản người dùng và độc giả	MANGUOIDUNG	MAVAITRO, MALOP
VAITRO	Định nghĩa các nhóm quyền người dùng	MAVAITRO	Không
KHOA	Quản lý thông tin đơn vị khoa	MAKHOA	Không
LOP	Quản lý danh sách lớp học	MALOP	MAKHOA
SACH	Quản lý thông tin chi tiết và số lượng sách	MASACH	MATACGIA, MANXB, MATHELOAI
TACGIA	Lưu trữ danh mục tác giả	MATACGIA	Không
NHAXUATBAN	Lưu trữ danh mục nhà xuất bản	MANXB	Không
THELOAI	Lưu trữ danh mục thể loại sách	MATHELOAI	Không
MUONTRA	Theo dõi quá trình mượn và trả sách	MANGUOIDUNG, MASACH	MANGUOIDUNG, MASACH
XULYVIPHAM	Ghi nhận các trường hợp phạt quá hạn, hỏng/mất sách	MANGUOIDUNG	MANGUOIDUNG
QUYDINH	Quản lý các tham số quy định có thể hiệu chỉnh	MAQUYDINH	Không

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Hiện trạng và yêu cầu

Chương này khảo sát thực trạng nghiệp vụ quản lý thư viện và phân định 4 nhóm tác nhân tham gia vào hệ thống:

• Quản trị (Admin): Tiếp nhận, cập nhật, xóa nhân viên; quản lý danh mục lớp, khoa, vai trò; lập báo cáo thống kê nhân sự; cấu hình thay đổi quy định.
• Thủ kho: Tiếp nhận tài liệu mới, thanh lý tài liệu cũ, lập báo cáo thống kê số tài liệu hiện có và tài liệu đã cho mượn.
• Thủ thư: Tiếp nhận đăng ký và cấp thẻ độc giả; quản lý tác giả, nhà xuất bản, thể loại; quản lý cho mượn, nhận trả sách, thống kê sách mượn quá hạn và tiền phạt vi phạm.
• Độc giả: Tra cứu sách trong thư viện, xem thông tin sách đang mượn và nhận thông báo hạn trả.

Tài liệu thiết lập hệ thống 8 biểu mẫu chuẩn (đăng ký độc giả BM1.1, nhân viên BM1.2, NXB BM2, tác giả BM3, thể loại BM4, thông tin sách BM5, quản lý mượn BM6.1, quản lý trả BM6.2) và 4 quy định cốt lõi:

• QĐ1 (Thông tin độc giả): Thủ thư cấp mã tài khoản và mật khẩu sau khi tạo thẻ; người dùng được quyền đổi mật khẩu.
• QĐ2 (Mượn - trả sách): Mỗi đầu sách chỉ mượn 1 cuốn; tổng số sách mượn tối đa là 3 cuốn; thời hạn mượn 30 ngày tính từ ngày mượn; độc giả phải trả hết sách quá hạn mới được mượn tiếp.
• QĐ3 (Xử lý vi phạm): Phạt mượn quá hạn 2.000 – 4.000 VNĐ/ngày trễ; làm hỏng hoặc mất sách phạt từ 50% đến 150% giá bìa sách.
• QĐ4 (Thay đổi quy định): Quyền điều chỉnh các thông số quy định chỉ thuộc về Quản trị viên.

Về yêu cầu hiệu năng và phi chức năng, hệ thống yêu cầu năng lực kết xuất tạo 100 tài khoản/giờ, thêm mới 100 mục tài liệu/giờ; các thao tác đăng nhập, lập phiếu mượn, nhận trả sách và thay đổi quy định phải được xử lý ngay lập tức; giao diện đảm bảo tính thẩm mỹ, logic và vận hành gọn nhẹ.

Chương 2. Usecase và đặc tả usecase

Chương này xây dựng biểu đồ Use Case tổng quát và đặc tả chi tiết luồng sự kiện cơ sở, luồng thay thế, điều kiện tiên quyết và điều kiện sau cho 7 Use Case chính:

• Usecase Đăng nhập: Kiểm tra thông tin định danh trong CSDL; phân quyền chuyển hướng đến trang chủ Admin, Thủ thư, Thủ kho hoặc Độc giả; thông báo lỗi nếu nhập sai.
• Usecase Quản lý độc giả: Cung cấp các thao tác Thêm, Sửa, Xóa, Tìm kiếm và Thống kê theo lớp/khoa/năm. Ràng buộc: chỉ cho phép xóa độc giả khi độc giả đó không còn sách mượn chưa trả.
• Usecase Quản lý tác giả, nhà xuất bản, thể loại: Thực hiện tạo mới, điều chỉnh thông tin hoặc xóa danh mục. Ràng buộc: không được xóa tác giả/NXB/thể loại nếu đang có sách liên kết trong kho.
• Usecase Quản lý mượn trả: Thủ thư chọn độc giả và sách để lập phiếu mượn (số lượng sách có sẵn tự động giảm đi 1); khi nhận trả sách, hệ thống cập nhật lại kho, tự động tính số ngày quá hạn để đưa ra tiền phạt và cập nhật bảng XULYVIPHAM.
• Usecase Quản lý sách: Thủ kho thực hiện thêm mới, chỉnh sửa, xóa và thống kê sách theo thể loại/tác giả/NXB. Độc giả cũng được cấp quyền sử dụng chức năng tìm kiếm sách.
• Usecase Quản lý nhân viên: Quản trị viên quản lý danh sách nhân sự, phân quyền vai trò và thực hiện đặt lại mật khẩu (reset password).
• Usecase Chỉnh sửa thông tin cá nhân: Cho phép mọi người dùng đã đăng nhập tự cập nhật thông tin liên lạc và thực hiện đổi mật khẩu cá nhân.

Chương 3. Phân tích và thiết kế phần mềm

Chương này tập trung vào các giải pháp kỹ thuật cụ thể:

• Mô hình ERD và ràng buộc: Xây dựng quan hệ giữa 11 thực thể; thiết lập các mối quan hệ 1-N (Khoa - Lớp, Người dùng - Vai trò, Sách - Tác giả/NXB/Thể loại) và quan hệ mượn trả - xử lý vi phạm.
• Sơ đồ DFD và thuật toán: Thiết kế lưu đồ dòng dữ liệu và các bước thuật toán cho 6 tiến trình chính: Thêm sách mới, Tìm kiếm sách, Mượn sách mới, Nhận trả sách, Thay đổi quy định thư viện và Đăng nhập.
• Thiết kế cơ sở dữ liệu vật lý: Định nghĩa chi tiết kiểu dữ liệu, ràng buộc khóa và kích thước lưu trữ của các trường trong từng bảng dữ liệu (như NGUOIDUNG, SACH, MUONTRA, XULYVIPHAM, QUYDINH...).
• Thiết kế giao diện và sơ đồ luân chuyển màn hình: Xây dựng sơ đồ điều hướng hoàn chỉnh từ màn hình đăng nhập đến trang chủ của 4 nhóm người dùng, chi tiết hóa hơn 20 biểu mẫu và hộp thoại chức năng (Quản lý mượn trả, Thống kê nộp phạt, Quản lý kho, Quản lý phân quyền Lớp - Khoa - Vai trò, Xuất file Excel/PDF).

Chương 4. Cài đặt và kết quả thực nghiệm

Chương 4 mô tả quy trình triển khai phần mềm:

• Đóng gói và cài đặt: Ứng dụng được đóng gói thành file thực thi tự giải nén, khi hoàn tất sẽ tự động xuất biểu tượng lên màn hình Desktop để người dùng truy cập thuận tiện.
• Kết quả thực nghiệm theo tiêu chuẩn chất lượng:
  • Tính đúng đắn: Thực hiện đầy đủ các yêu cầu nghiệp vụ quản lý mượn, trả, lưu kho và phân quyền.
  • Tính tiến hóa: Cho phép quản trị viên linh hoạt thay đổi các tham số quy định (số sách mượn, số ngày mượn, đơn giá phạt) trực tiếp trên giao diện mà không cần chỉnh sửa mã nguồn.
  • Tính hiệu quả: Sử dụng tối ưu tài nguyên hệ thống, vận hành mượt mà với dung lượng bộ nhớ khả dụng thấp.
  • Tính tiện dụng: Thiết kế giao diện Java Swing đồng nhất với tông màu xanh lá chủ đạo, bố cục rõ ràng, thao tác đơn giản.
  • Tính tương thích: Hỗ trợ xuất dữ liệu ra bảng tính Microsoft Excel và xuất tài liệu/phiếu mượn định dạng PDF.

Chương 5. Tổng kết

• Đánh giá ưu điểm: Chương trình vận hành ổn định; tự động hóa hoàn toàn quy trình thủ công; giao diện trực quan, dễ thao tác; áp dụng mã hóa MD5 bảo vệ mật khẩu; hỗ trợ tốt khả năng tiến hóa quy định nghiệp vụ.
• Đánh giá khuyết điểm: Tốc độ xử lý trong một số thao tác còn hạn chế; cơ chế bắt lỗi người dùng chưa triệt để và đôi khi thiếu thông báo lỗi cụ thể; chưa có chức năng sao lưu (backup) cơ sở dữ liệu dự phòng; chưa lưu trữ lịch sử mượn trả sau khi sách đã trả xong; ứng dụng mới chỉ chạy đơn máy (chưa hỗ trợ đa máy và chưa đồng bộ dữ liệu qua mạng).
• Hướng phát triển tương lai: Nâng cấp hệ thống chạy trên môi trường mạng hỗ trợ nhiều máy tính cùng lúc; hoàn thiện cơ chế sao lưu và lưu lịch sử mượn trả; bổ sung chế độ giao diện Sáng/Tối (Dark/Light mode); mở rộng các chức năng in ấn biểu mẫu trực tiếp.

Chương 6. Các mục khác

Chương này cung cấp danh mục tài liệu tham khảo và bảng tổng hợp phân công công việc của 5 thành viên trong nhóm nghiên cứu:

• Nguyễn Ngọc Phương Trinh (20% khối lượng): Xây dựng CSDL, khảo sát hiện trạng, đặc tả Use Case, thiết kế giao diện, lập trình form Quản lý độc giả, Quản lý nhân viên, Trang chủ Thủ thư/Thủ kho/Admin/Độc giả.
• Bùi Văn Tuấn (20% khối lượng): Xây dựng CSDL, đặc tả Use Case, thiết kế dữ liệu, đánh giá ưu điểm, lập trình form Quản lý Lớp - Khoa - Vai trò và các chức năng đổi mật khẩu/thông tin cá nhân.
• Huỳnh Thanh Tùng (20% khối lượng): Xây dựng CSDL, phân tích dữ liệu, thiết kế giao diện form, lập trình chức năng mượn/trả/báo hỏng mất sách, mã hóa MD5 và đặt lại mật khẩu.
• Nguyễn Ngọc Lâm Như (20% khối lượng): Xây dựng CSDL, nhập liệu cơ sở dữ liệu ban đầu, xác định yêu cầu nghiệp vụ, lập trình chức năng Sửa/Xóa trên form Quản lý sách.
• Hà Thị Mơ (20% khối lượng): Xây dựng CSDL, viết đặc tả Use Case, thiết kế giao diện, đánh giá khuyết điểm, lập trình xuất/nhập Excel, xuất PDF, quản lý tác giả/NXB/thể loại, form hiển thị quy định và thống kê báo cáo tiền phạt/sách quá hạn.

---

Kết quả và đóng góp

Đồ án đã xây dựng thành công phần mềm quản lý thư viện hoàn chỉnh trên môi trường máy tính để bàn với các kết quả cụ thể:

• Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ: Chuyển đổi thành công hệ thống biểu mẫu giấy tờ và các quy định quản lý thư viện truyền thống sang hệ thống số hóa, tự động tính toán hạn trả và tiền phạt vi phạm.
• Đầy đủ chức năng quản trị và nghiệp vụ: Phần mềm hỗ trợ 4 phân hệ giao diện tương ứng với 4 vai trò tác nhân (Admin, Thủ thư, Thủ kho, Độc giả), giải quyết trọn vẹn chu trình từ nhập kho, quản lý danh mục xuất bản, cấp thẻ độc giả, đến mượn/trả và xử lý vi phạm.
• Tích hợp tiện ích mở rộng: Ứng dụng tích hợp thành công thuật toán mã hóa mật khẩu MD5, hỗ trợ xuất phiếu mượn ra file PDF và xuất/nhập dữ liệu danh sách qua file Microsoft Excel.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo đánh giá tự thân của nhóm tác giả trong đồ án, hệ thống còn tồn tại một số hạn chế kỹ thuật:

• Phần mềm hoạt động ở dạng cục bộ trên một máy đơn lẻ (standalone), chưa hỗ trợ triển khai phân tán hoặc đồng bộ hóa dữ liệu trên nhiều máy tính qua mạng LAN/Internet.
• Khi độc giả hoàn tất việc trả sách, dữ liệu trong bảng MUONTRA bị xóa trực tiếp mà chưa được chuyển sang một bảng lưu trữ riêng để theo dõi lịch sử mượn trả dài hạn.
• Thiếu module sao lưu và phục hồi dữ liệu tự động (Database Backup & Restore).

Hướng phát triển tiếp theo được nhóm tác giả xác định bao gồm: xây dựng kiến trúc client-server hỗ trợ đa máy trạm, hoàn thiện cơ chế ghi vết lịch sử mượn trả, bổ sung tính năng sao lưu dữ liệu, tối ưu hóa tốc độ xử lý, bổ sung tùy chọn giao diện Dark/Light mode và mở rộng các mẫu in ấn biểu mẫu.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu đồ án mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên ngành Công nghệ thông tin và Kỹ thuật phần mềm: Là tài liệu mẫu hoàn chỉnh về quy trình thực hiện đồ án môn học Nhập môn Công nghệ phần mềm, từ khâu khảo sát hiện trạng, đặc tả Use Case, thiết kế ERD/DFD đến thiết kế chi tiết giao diện Java Swing và cơ sở dữ liệu SQL Server.
• Người phát triển ứng dụng quản lý thông tin: Cung cấp giải pháp tham khảo rõ ràng về cách thiết kế bảng dữ liệu linh hoạt (cho phép lưu trữ và thay đổi quy định hệ thống trên giao diện) cùng các kỹ thuật liên kết xuất/nhập dữ liệu với Excel và PDF trong Java.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống phân chia quyền hạn của các nhóm người dùng trong thư viện như thế nào?
Hệ thống phân chia thành 4 nhóm quyền rõ rệt: Admin chịu trách nhiệm quản lý nhân viên, phân quyền vai trò/lớp/khoa và điều chỉnh quy định hệ thống; Thủ kho quản lý danh mục sách, nhập sách mới và thống kê kho; Thủ thư tiếp nhận làm thẻ độc giả, quản lý tác giả/NXB/thể loại, thực hiện cho mượn, nhận trả sách và thu tiền phạt; Độc giả có quyền tra cứu sách và xem hạn mượn của cá nhân.

2. Quy định về số lượng sách mượn tối đa và thời hạn mượn trong hệ thống là bao nhiêu?
Theo quy định hệ thống (QĐ2), mỗi đầu sách độc giả chỉ được mượn 1 cuốn, tổng số sách mượn tối đa trong một lần là 3 cuốn với thời hạn mượn tối đa là 30 ngày tính từ ngày lập phiếu.

3. Cơ chế xử lý vi phạm khi độc giả trả sách trễ hạn hoặc làm hỏng/mất sách được tính toán ra sao?
Trường hợp trả sách quá hạn, hệ thống tự động tính số ngày trễ nhân với mức phạt quy định (2.000 – 4.000 VNĐ/ngày). Trường hợp làm mất hoặc làm hỏng sách, độc giả phải nộp phạt từ 50% đến 150% giá trị in trên bìa của cuốn sách đó và hệ thống sẽ ghi nhận vào bảng XULYVIPHAM.

4. Cơ sở dữ liệu của phần mềm gồm những bảng nào và sử dụng giải thuật gì để bảo mật thông tin đăng nhập?
Cơ sở dữ liệu gồm 11 bảng: NGUOIDUNG, VAITRO, KHOA, LOP, MUONTRA, XULYVIPHAM, SACH, NHAXUATBAN, TACGIA, THELOAI, QUYDINH. Mật khẩu tài khoản người dùng được bảo vệ bằng giải thuật mã hóa một chiều MD5 trước khi lưu vào cơ sở dữ liệu.

---

Kết luận

Đồ án "Xây dựng phần mềm quản lý thư viện" của nhóm sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin 2 – Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh đã hoàn thành toàn diện mục tiêu tự động hóa công tác quản lý thư viện trường học. Thông qua sự kết hợp giữa ngôn ngữ Java Swing và hệ quản trị Microsoft SQL Server, phần mềm đã giải quyết hiệu quả các bài toán quản lý kho sách, độc giả, mượn trả và xử lý vi phạm. Báo cáo đồ án thể hiện đầy đủ các bước chuẩn mực trong quy trình phát triển phần mềm, cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho sinh viên chuyên ngành Công nghệ thông tin.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. HIỆN TRẠNG VÀ YÊU CAU 6 1. Yéu cM phi chức năng H Tốc độ Chương trình khi Load lên không mất nhi ân thời gian, tốc độ tra cứu thông tin phải nhanh. L1 Khối lượng lưu trữ Phần m`ần phải gọn nhẹ, không chiếm quá nhi `âi dung lượng ổ cứng.

L1 An toàn, bảo mật Dễ sử dụng, đảm bảo chất lượng, và chống người khác xâm nhập ngoài người chủ sở hữu. L1 Giao diện Đơn giản, logic, phù hợp với ngươi dùng. Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2. USECASE VA DAC TA USECASE Chương 2.

USECASE VÀ ĐẶC TẢ USECASE 2. Lược đ Ôuse casc tổng quát Hình 2-1. Lược đ ôusecase tổng quát 2. Mô tả các biểu đ ôusccase 2.

Usecase Đăng nhập Hình 2-2. Usecase đăng nhập Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2. USECASE VA DAC TA USECASE 8 Usecase nay cho phép người sử dụng đăng nhập vào hệ thống quản lý thư viện, tùy theo đối tượng người dùng mà hệ thống sẽ cho phép người dùng thực hiện các form chức năng khác nhau. a) Lu ông cơ sở.

Usecase này bất đ`âi khi người dùng mở ph3n m ền. Hệ thống yêu cn người dùng nhập Mã và Mật khẩu. Sau đó lựa chọn Đăng nhập. Hệ thống sẽ kiểm tra trong CSDL người dùng để xác thực các thông tin nhập vào.

Tùy theo đối tượng người dùng, hệ thống sẽ dẫn đến trang chủ với những chức năng phù hợp. Đăng nhập thành công hay không thành công đâi có một dialog thông báo. b) Lu ông thay thế. Sai thông tin đăng nhập: nếu trong lu ng co sở, ngưởi dùng đăng nhập với những thông tin không có trong cơ sở dữ liệu người dùng, thì hệ thống sẽ thông báo lỗi và yêu c`âi đăng nhập lại.

Usecase Quản lý độc giả Hình 2-3. Usecase Quản lý độc giả se case này cho phép người làm chức năng thủ thư quản lý việc tạo và cập nhật thông tin độc giả. a) Lu ng cơ sở. Use case này bất đ`ần khi thủ thư chọn quản lý độc giả với các chức năng: 1.

Thêm mới độc giả: - _ Chọn button “Thêm” thì sẽ xuất hiện dialog Thêm độc giả, nếu thông tin nhập vào phù hợp sẽ cho phép thêm vào CSDL (table NGUOIDUNG) với vai trò Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2. USECASE VA DAC TA USECASE 9 mặc định là Độc giả. Chỉnh sửa thông tin độc giả: - _ Thủ thư sẽ chỉnh sửa một số thông tin nếu cẦn thiết. - _ Chọn button “Sửa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và cập nhật lại trong CSDL.

Xóa thông tin độc giả: - - Thủ thư chọn độc giả c3 xóa. - _ Chọn butfon “Xóa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và xóa độc giả khỏi CSDL (table NGUOIDUNG) với mã độc giả tương ứng. Tìm kiếm độc giả: - Hệ thống sẽ kiểm tra trong jTable và lọc kết quả. - Kết quả tìm thấy sẽ hiện ra các thông tin liên quan đến độc giả cân tìm: tên, giới tính, email, số điện thoại,.

Thống kê độc giả: - Chọn chức năng thống kê độc giả thì sẽ xuất hiện form thống kê số lượng độc giả theo năm, theo khoa, theo lớp,. b) Lu ông thay thế. Trong chức năng Thêm mới và Sửa độc giả, nếu thông tin nhập vào không đảm bảo yêu c3 hay không đúng với định dạng của hệ thống thì hệ thống sé thông báo lỗi. Trong chức năng Xóa độc giả, nếu độc giả còn sách mượn chưa trả thì hệ thống sẽ thông báo yêu c ầi trả sách trước khi xóa độc giả.

c) DiGi kién đặc biệt. Chi có độc giả là sinh viên, nghiên cứu sinh, giảng viên, cán bộ trong nội bộ trường mới được yêu cân lập tài khoản. d) Đi`âi kiện trước. Người làm chức năng thủ thư đăng nhập mới được sử dụng chức năng này.

e) Di & kiện sau. Usecase Quan lý tác giả, nhà xuất bản, thể loại Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2. USECASE VA DAC TA USECASE 10 Hình 2-4. Usecase Quản lý tác giả, nhà xuất bản, thể loại se case này cho phép người làm chức năng thủ thư quản lý việc tạo và cập nhật thông tin tác giả, nhà xuất bản, thể loại.

a) Lu ng cơ sở. se case này bắt đâu khi thủ thư chọn quản lý tác giả, nhà xuất bản, thể loại với các chức năng: 1. Thêm mới tác giả. nhà xuất bản, thể loại: - Chon button “Thêm” thì sẽ xuất hiện dialog Thêm mới, nếu thông tin nhập vào phù hợp sẽ cho phép thêm vào CSDL (table TACGIA, NHAXUATBAN, THELOAD).

Chinh stra thong tin tac gia, nha xuat ban, thé loai: - Quan tri sẽ chỉnh sửa một số thông tin néu c %h thiét. - Chon button “Stra” thi hé thing sé kiém tra va cap nhat lai trong CSDL (table TACGIA, NHAXUATBAN, THELOAI). Xóa thông tin tác giả, nhà xuất bản, thể loại: - _ Thủ thư chọn tác giả, nhà xuất bản, thể loại c3 xóa. - Chọn button “Xóa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và xóa khỏi CSDL (table TACGIA, NHAXUATBAN, THELOAI).

Tim kiém tac gia, nha xuat ban, thé loai: - Hé thống sé kiém tra trong jTable va loc kết quả. Tén dé tai: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2. USECASE VA DAC TA USECASE 11 - Kết quả tìm thấy sẽ hiện ra các thông tin liên quan đến tác giả, nhà xuất bản, thể loại c n tìm. b) Lu ông thay thế.

Trong chức năng Thêm mới và Sửa tác giả, nhà xuất bản, thể loại, nếu thông tin nhập vào không đảm bảo yêu e`âi hay không đúng với định dạng của hệ thống thì hệ thống sẽ thông báo lỗi. Trong chức năng Xóa tác giả, nhà xuất bản, thể loại, nếu tác giả, nhà xuất ban, thể loại đang có sách tương ứng thì hệ thống sẽ thông báo yêu câ xóa sách trước khi xóa độc giả c) Di kién đặc biệt. Khéng d) Điâi kiện trước. Người làm chức năng thủ thư đăng nhập mới được sử dụng chức năng này.

Usecase Quản lý mượn trả Hình 2-5. Usecase Quản lý mượn trả se case này cho phép người thủ thư quản lý việc mượn, trả sách trong thư viện một cách dễ dàng như cập nhập thông tin mượn, trả tài liệu, thống kê sách mượn, và độc giả mượn tài liệu quá hạn. a) Lu ồng cơ sở. Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2.

USECASE VA DAC TA USECASE 12. Chon tab Mượn sách để xuất hiện thông tin sách và độc giả có trong thư viện. Sau khi chọn sách muốn mượn, độc giả mượn và click nút “Mượn” thì sẽ cập nhật thông tin vào CSDL bảng MUONTRA, số lượng còn của sách đó sẽ tự động giảm đi l. Chọn tab Trả sách để chuyển sang thông tin các sách đang được mượn.

Sau khi chọn sách muốn trả, nhấn nút Trả để trả sách. Sau khi chon nut “Tra” thi hệ thống cập nhật lại số lượng còn trong CSDL bảng MUONSACH. Hệ thống sẽ thông báo số tỉ ni phạt và cập nhật bảng XULYVIPHAM nếu quá hạn. Đối với chức năng “Báo hỏng mất sách” thì sau khi chọn sách muốn báo, nhấn nút “Báo hỏng mất”, hệ thống sẽ báo số tin phạt và cập nhật bảng XULYVIPHAM và giảm số lượng có trong bảng SACH.

Thống kê sách mượn: xuất hiện dialog ø âm số lượng các sách đang được mượn theo tên sách, thể loại, theo nhà xuất bản,. Thống kê sách mượn quá hạn: xuất hiện dialog liệt kê các sách đang mượn đã bị quá hạn. Thống kê tổng số ti ồn phạt: tính tổng số tin phạt của những độc giả đã nộp tito vi pham trong bang XULY VIPHAM. b) Lu ông thay thế.

c) Đi`â kiện đặc biệt Không. d) Điâi kiện trước. Thủ thư phải đăng nhập mới thực hiện được chức năng này. Usecase Quản lý sách Hình 2-6.

Usecase Quản lý sách Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2. USECASE VA DAC TA USECASE 13 Usecase này cho phép người làm chức năng thủ kho quản lý việc tạo và cập nhật thông tin sách. a) Lu ồng cơ sở. Usecase này bắt đầi khi người dùng là thủ kho đăng nhập vào hệ thống, chọn các chức năng thêm, sửa, xóa thông tin sách.

Thêm mới sách - Chon button “Thém” thi sé xuất hiện dialog Thêm sách, nếu thông tin nhập vào phù hợp sẽ cho phép thêm vào CSDL (table SACH). Chỉnh sửa thông tin sách - Quan tri sẽ chỉnh sửa một số thông tin nếu cẦi thiết. - _ Chọn button “Sửa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và cập nhật lại trong CSDL (table SACH). Xóa thông tin sách: - _ Nhân viên chọn mã sách c3n xóa.

- _ Chọn button “Xóa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và xóa khỏi CSDL (table SACH). Tìm kiếm sách - Hệ thống sẽ kiểm tra trong jTable và lọc kết quả. - Kết quả tìm thấy sẽ hiện ra các thông tin liên quan đến sách cân tìm: tên, giá, thể loại, nhà xuất bản, tác giả. Thống kê sách - Chọn chức năng thống kê sách thì sẽ xuất hiện form thống kê số lượng sách theo thể loại, tác giả, nhà xuất bản,.

b) Lu ông thay thế. - Nếu trong chức năng Thêm mới và Sửa sách mà thông tin nhập vào không đảm bảo yêu cần hay không đúng với định dạng của hệ thống thì hệ thống sẽ thông báo lỗi. - Trong chức năng xóa sách, sách muốn xóa đang được độc giả mượn thỉ hệ thống sẽ thông báo chở độc giả trả sách này mới xóa sách này được. c) Đi`âui kiện đặc biệt.

d) Đi`âi kiện trước. - Người làm chức năng thủ kho phải đăng nhập mới thực hiện được chức năng này. - Riêng chức năng Tìm kiếm sách, độc giả sau khi đăng nhập cũng thực hiện được chức năng này e) Đi âu kiện sau. Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2.

USECASE VA DAC TA USECASE 14 2. Usecase Quản lý nhân viên Hình 2-7. Usecase Quản lý nhân viên Usecase này cho phép người làm chức năng quản trị thêm mới, chỉnh sửa, nhân viên trong thư viện với các vai trò khác nhau. a) Lu Ông cơ sở 1.

Thêm mới nhân viên: - Chon button “Thém” thi sé xuất hiện dialog Thêm nhân viên, nếu thông tin nhập vào phù hợp sẽ cho phép thêm vào CSDL (table NGUOIDUNG). Chỉnh sửa thông tin nhân viên: - Quan tri sẽ chỉnh sửa một số thông tin nếu cần thiết. - _ Chọn button “Sửa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và cập nhật lại trong CSDL. Xóa thông tin nhân viên: - _ Quản trị chọn nhân viên cân xóa.

- _ Chọn butfon “Xóa” thì hệ thống sẽ kiểm tra và xóa độc giả khỏi CSDL (table NGUOIDUNG) với mã nhân viên tương ứng. Tìm kiếm nhân viên - Hệ thống sẽ kiểm tra trong jTable và lọc kết quả. Tên đềtài: Xây dựng phì m`ần quản lý thư viện Chuong 2.