CHƯƠNG 1 TÔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN cứu, cơ SỞ LÍ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỤC TIỄN VỀ HUY ĐỘNG CÁC NGUỒN LỤC XÂY DựNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN CÁP HUYỆN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Thực tế cho thấy, có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu được công bố liên quan đến xây dựng nông thôn mới nói chung, huy động các nguồn lực xây dựng nông thôn mới riêng. Hồ Chí Diên (2020), trong bài “Huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên ” đã chỉ ra trong giai đoạn từ 2016-2018thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, huyện Võ Nhai đã huy động được 257,176.Kết quả này đã làm thay đối đáng kể bộ mặt nông thôn của Huyện. Tuy nhiên bên cạnh thành tựu đạt được, còn tồn tại một số hạn chế cần phải sớm giải quyết để có thể thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới như công tác tuyên truyền vận động của một số xã, xóm thực hiện chưa thường xuyên.
Trần Thị Hồng Phượng (2017), trong đề tài “Xây dựng nông thôn mới của huyện Sóc Sơn "đã đưa ra nhận định giải pháp cơ bản xây dựng nông thôn mới là truyền thông nâng cao hiểu biết pháp luật cho cán bộ và nông dân, biểu dương người nông dân tiêu biểu xây dụng nông thôn mới. Đồng thời, Nhà nước cũng cần tăng đầu tư kinh phí cho hoạt động tập huấn nghiệp vụ để nâng cao trình độ quán lý kinh tế nông nghiệp, nông thôn cho đội ngũ cán bộ thôn. Điều cốt lõi của xây dựng nông thôn mới chính là dân chủ với nông dân và xác định vai trò chủ thể của nông dân trong sự nghiệp phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trong bối cảnh CNH-HĐH đất nước. Mai Quỳnh Trọng (2019), trong công trình nghiên cứu “Giải pháp huy động vốn đề xây dựng nồng thân mới ở huyện Bắc Sơn, tinh Lạng Sơn ”, Luận 5 văn ThS.
Kinh tế nông nghiệp, đã đưa ra dẫn chứng rằng đối với nguồn vốn doanh nghiệp , hợp tác xã và các loại hình kinh tế khác thì nguồn vốn này tập trung huy động vào các lĩnh vực đầu tư xây dựng các công trình công cộng có thu phí để thu hồi vốn như chợ, công trình cấp nước sạch cho cụm dân cư, điện, thu dọn và chon lấp rác thải, cầu nhỏ, bến đò, bến phà; đầu tư kinh doanh các cơ sở sản xuất, chế biến nông sản, thực phẩm, cung cấp dịch vụ, ví dụ như kho hàng, khu trồng rau, hoa công nghệ cao, trang trại chăn nuôi tập trung, xưởng chế biến nông sản, nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi, trại cung cấp giống.; đầu tư trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, tố chức đào tạo, hướng dẫn bà con tiếp cận kỳ thuật tiên tiến và tồ chức sản xuất những giống cây, vật nuôi, dịch vụ sản xuất kinh doanh, dịch vụ khuyến nông. Vũ Thị Thu Hằng (2019), trong đề tài “Giải pháp huy động nguồn lực trong xây dựng nâng thân mới trên địa bàn huyện Định Hỏa, tinh Thái nguyên ”, Luận văn Thạc sỹ,tác giã đã nêu các xã càn thành lập Ban giám sát công trình để giám sát quá trình huy động, quản lý và sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân. Các thành viên của Ban giám sát do nhân dân bàn và quyết định cử ra trong số đại diện hộ gia đình trong xã. Hình thức huy động đóng góp của nhân dân có thể bàng hiện vật, tiền hoặc ngày công lao động.
Dương Thị Bích Diệp (2014), trong bài nghiên cứu đăng trên Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam ‘‘Chương trình xây dựng nông thôn mới ớ Việt Nam: Thực trạng và giải pháp ”đã chỉ ra những hạn chế còn tồn tại trong quá trình xây dựng nông thôn mới hiện nay. Xây dựng NTM cấp xã phải có cách làm chủ động, sáng tạo, phù hợp với điều kiện và đặc điểm của xã, tránh rập khuôn, máy móc. Do điều kiện, xuất phát điểm có khác nhau cho nên trong việc xây dựng đề án và chỉ đạo thực hiện phải căn cứ vào đặc điểm tình hình cụ thể, lợi thế và nhu cầu thiết thực cùa địa phương, của người dân để chọn các nội dung nào làm trước, nội dung nào làm sau. 6 Phạm Văn Ut (2017), trong đê tài Thạc sĩ Quản lý công“77?ực hiện chỉnh sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện u Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang ”cỏ đưa ra nhận định rằng đề án xây dựng nông thôn mới cấp xã còn nặng nề về phát triển cơ sở hạ tầng, chưa chú trọng đến phát triển sàn xuất, tăng thu nhập, văn hóa, môi trường, các địa phương còn lúng túng cho việc tìm kiếm nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới.
Tình trạng còn ỷ lại, trông chờ vào vốn ngân sách hồ trợ từ nhà nước. Nguyễn Hoàng Yen (2017), trong bài nghiên cứu “ Huy động vốn đầu tư xây dựng nông thôn mới: Những vấn đề pháp lý cần giải quyết''đã nêu ra thực tiễn là hiện nay, ở các địa phương huy động xây dựng NTM rất khác nhau, có nơi người dân chỉ đóng góp bằng ngày công, hiện vật, không đóng góp về tài chính; Có địa phương thu tiền của dân nhiều, có nơi lại thu ít, có địa phương ban hành quy định đóng góp không phù hợp, có địa phương trực tiếp thu với mức thu cao và không đồng đều. Cách thức huy động đóng góp của người dân cho xây dựng NTM không thống nhất, khiến cho hoạt động huy động vốn từ cộng đồng người dân chưa thực sự hiệu quả. Để khắc phục tình trạng này, cần xây dựng quy chế pháp lý điều chỉnh hoạt động huy động nguồn lực của cộng đồng dân cư, tạo cơ sở triển khai công tác huy động vốn trong thời gian tới; sớm giải quyết tình trạng huy động đóng góp xây dựng NTM đang diễn ra rất khác nhau ở các địa phương hiện nay.
Dương Trần Việt (2018), trong công trình nghiên cứu‘7/ỵy động các nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội”, Luận Văn ThS. Kinh tế chính trị, đã cho rằng giải pháp huy động nguồn lực tài chính từ cộng đồng gồm các giải pháp cụ thể: tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về chế độ chính sách đến từng cơ sở; các hình thức huy động phải linh hoạt, phù hợp với khả năng và điều kiện sằn có của người 7 dân; làm tôt công tác động viên khuyên khích; tăng cường sự tham gia của người dân trong lựa chọn công trình, tiêu chí NTM để ưu tiên đầu tư; phát huy vai trò tích cực của người đứng đầu; xóa bỏ quan điểm “xin - cho” cả ở phía cơ quan quản lý nhà nước và người dân. Giải pháp huy động NLTC từ DN gồm các giải pháp cụ thể: tăng cường sử dụng phương thức động viên, thuyết phục sự đóng góp của các DN; sử dụng kết hợp nhiều hình thức trong huy động sự đóng góp của các DN; có chính sách hỗ trợ cho các DN đầu tư vào NN, NT và chính sách quan trọng nhất là trợ giúp công tác phát triển và dự báo thị trường nông sản. Lưu Văn Hiền (2015), trong luận văn thạc 3Ĩ“Đánh giả kết quả xây dụng nông thôn mới tại xã Trực Đại huyện Ninh Trực tỉnh Nam Định ”đã khẳng định quan điểm để xây dựng mô hình nông thôn mới thành công phải là một phong trào quần chúng rộng khắp, phát huy toàn diện quyền làm chủ của nhân dân, có sự tham gia chủ động, tích cực của mồi người dân, cộng đồng dân cư, hệ thống chính trị cơ sở, sự giúp đỡ của Nhà nước, chính quyền cấp cao.
Bùi Trọng Lượng (2018), trong đề tài “Giải pháp thúc đẩy việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mai Châu, tỉnh Sơn La ”, Luận văn Thạc sỹ Quản lý kinh tế, đã khẳng định rằng Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Do đó, công tác tuyên truyền cần phải hướng tới mọi giai cấp, tầng lớp trong cộng đồng. Bất kỳ giai cấp, tầng lóp nào sinh sống ở nông thôn được hưởng thụ thành quà của nông thôn mới thì đều phải có trách nhiệm tham gia xây dựng NTM. Công tác tuyên truyền cần phải thường xuyên liên tục, mọi lúc, mọi nơi và được tiến hành bằng nhiều phương pháp linh hoạt với nhiều hình thức phong phú, thiết thực; công tác vận động, tuyên truyền phải lấy hình ảnh, kết quả đạt được, những kinh nghiệm tốt, cách làm hay ở mỗi địa phương để nhân ra diện rộng; phát huy vai trò của người c uy tín ở địa phương trong việc vận 8 động người dân chung tay xây dựng Nông thôn mới.
Tiêp tục triên khai thực hiện tốt chủ trương của Trung ương, của tỉnh về xây dựng Nông thôn mới theo quan điểm “huy động nội lực là chủ yếu; hồ trợ của doanh nghiệp là quan trọng; đầu tư cúa nhà nước là cần thiết”, “nhân dân làm, nhà nước hỗ trợ” trong đầu tư hạ tầng nông thôn. Bên cạnh đó công tác động viên khen thưởng cũng cần được quan tâm kịp thời, việc nêu gương những điển hình tiên tiến là rất cần thiết trong triểnkhai thực hiện chương trình tại địa phương. Như vậy, vấn đề huy động các nguồn lực xây dựng nông thôn mới trên địa bàn cấp huyện đã được nghiên cứu trong sự lồng ghép trong các đề tài nghiên cứu về xây dựng nông thôn mới hoặc đề tài chuyên biệt về huy động các nguồn lực về xây dựng nông thôn mới. Hầu hết các công trình đã phân tích một số vấn đề lý luận chung về huy động các nguồn lực xây dựng nông thôn mới, đã nghiên cứu thực tiễn huy động các nguồn lực xây dựng nông thôn mới trên địa bàn một số huyện, chỉ ra những hạn chế và đề xuất giải pháp khắc phục những hạn chế ấy.
Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu về đề tài huy đông các nguồn lực xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tiên Lừ, tỉnh Hưng Yên. Vì thế, đề tài của luận văn này là cần thiết, có tính độc lập và tính mới. Cơ sở lí luận về huy độngcác nguồn lực xây dụng nông thôn mói trên địa bàn cấp huyện 1. Các khái niệm Cff bản 1.
Nông thôn và vai trò của nông thôn trong phát triển KTXH * Khái niệm nông thôn: Đen nay, khái niêm nông thôn được thống nhất với quy định tại Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, 9 nội thị các thành phô, thị xã, thị trân được quản lý bởi câp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã".