Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu và đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu thực vật thân gỗ tại rừng thực nghiệm cơ sở 2 đại học lâm nghiệp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu và đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu thực vật thân gỗ tại rừng thực nghiệm cơ sở 2 đại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiếu
• Người hướng dẫn: Ts. Viên Ngọc Nam
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Bảo Vệ Tài Nguyên Rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Và Đề Xuất Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Thực Vật Thân Gỗ Tại Rừng Thực Nghiệm Cơ Sở 2 – Đại Học Lâm Nghiệp
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Những nghiên cứu về đa dạng thực vật thân gỗ
• 2.2. Những nghiên cứu về ô định vị theo dõi đa dạng sinh học
• 2.2.1. Những nghiên cứu về ô định vị trên thế giới
• 2.2.2. Những nghiên cứu về ô định vị ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Thực Vật Thân Gỗ

Việt Nam sở hữu một hệ thực vật phong phú, đặc biệt là các loài thực vật thân gỗ. Tuy nhiên, việc xây dựng cơ sở dữ liệu thực vật tại Rừng Thực nghiệm Đại học Lâm nghiệp vẫn còn nhiều thách thức. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tầm quan trọng của việc xây dựng cơ sở dữ liệu cho các nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Cơ Sở Dữ Liệu Thực Vật

Cơ sở dữ liệu thực vật không chỉ giúp lưu trữ thông tin mà còn hỗ trợ trong việc quản lý và bảo tồn thực vật thân gỗ. Việc này giúp các nhà nghiên cứu có thể truy cập thông tin nhanh chóng và chính xác.

1.2. Các Loại Dữ Liệu Cần Thu Thập

Dữ liệu cần thu thập bao gồm thông tin về loài, phân bố, và đặc điểm sinh thái. Điều này giúp xây dựng một bức tranh toàn diện về đa dạng sinh học tại khu vực nghiên cứu.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Thực Vật Thân Gỗ

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc nghiên cứu thực vật thân gỗ, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc thiếu dữ liệu chính xác và đầy đủ là một trong những thách thức lớn nhất.

2.1. Thiếu Dữ Liệu Chính Xác

Nhiều nghiên cứu hiện tại chủ yếu dựa vào phương pháp định tính, dẫn đến việc thiếu sót thông tin quan trọng về đa dạng thực vật.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Bảo Tồn

Sự suy giảm diện tích rừng và khai thác không kiểm soát đã làm giảm đáng kể đặc điểm sinh thái của các loài thực vật, gây khó khăn cho công tác bảo tồn.

III. Phương Pháp Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Thực Vật Thân Gỗ

Để xây dựng cơ sở dữ liệu thực vật, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin và GIS là rất cần thiết trong quá trình này.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ Thông Tin

Công nghệ thông tin giúp thu thập và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả. Việc này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác của dữ liệu.

3.2. Phương Pháp Định Lượng

Áp dụng phương pháp định lượng trong nghiên cứu sẽ giúp đánh giá chính xác hơn về đa dạng sinh học và tình trạng của các loài thực vật.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cơ Sở Dữ Liệu Thực Vật

Cơ sở dữ liệu thực vật không chỉ phục vụ cho nghiên cứu mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong quản lý và bảo tồn tài nguyên rừng.

4.1. Hỗ Trợ Trong Quản Lý Tài Nguyên Rừng

Cơ sở dữ liệu giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc bảo tồn và phát triển thực vật thân gỗ.

4.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng

Việc công khai thông tin từ cơ sở dữ liệu sẽ nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của bảo tồn thực vật.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Cơ Sở Dữ Liệu Thực Vật

Xây dựng cơ sở dữ liệu thực vật tại Rừng Thực nghiệm Đại học Lâm nghiệp là một bước đi quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên rừng. Tương lai của nghiên cứu này phụ thuộc vào sự hợp tác giữa các nhà khoa học và cộng đồng.

5.1. Tầm Nhìn Dài Hạn

Cần có một tầm nhìn dài hạn trong việc phát triển cơ sở dữ liệu để đảm bảo tính bền vững của đa dạng sinh học.

5.2. Khuyến Khích Nghiên Cứu Liên Ngành

Khuyến khích các nghiên cứu liên ngành sẽ giúp nâng cao chất lượng và độ tin cậy của dữ liệu, từ đó phục vụ tốt hơn cho công tác bảo tồn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam được công nhận là một trong những trung tâm đa dạng sinh học đặc biệt của thế giới với khoảng 12.000 loài thực vật bậc cao có mạch, trong đó trên 40% là các loài đặc hữu. Tuy nhiên, áp lực suy thoái sinh cảnh và khai thác quá mức đã khiến 882 loài sinh vật ngoài tự nhiên bị đe dọa, bao gồm 464 loài thực vật được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam 2007 (với 45 loài ở mức rất nguy cấp). Phần lớn các công trình nghiên cứu trước đây chủ yếu dừng lại ở phương pháp mô tả định tính danh lục, thiếu hụt các cơ sở dữ liệu định lượng dài hạn về động thái và cấu trúc rừng.

Nghiên cứu được triển khai tại Rừng Thực nghiệm Cơ sở 2 – Đại học Lâm nghiệp thuộc Tiểu khu 121, Khu Bảo tồn thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai với tổng diện tích 1.857,2 ha. Trọng tâm nghiên cứu là kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới thuộc trạng thái rừng IIIA-2 (diện tích 30,4 ha). Mục tiêu cốt lõi của đề tài là ứng dụng phương pháp định lượng hiện đại để đánh giá đa dạng sinh học thực vật thân gỗ, xác lập vị trí không gian các loài quý hiếm và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa trên phần mềm BioMon 32.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện thông qua việc thiết lập 1 ô định vị cố định diện tích 1 ha (100 m x 100 m), chia nhỏ thành 25 ô đo đếm diện tích 400 m² (20 m x 20 m). Ý nghĩa của đề tài thể hiện rõ qua việc cung cấp các chỉ số định lượng chuẩn xác (chỉ số phong phú Margalef, đa dạng Shannon-Wiener, đồng đều Pielou, ưu thế Simpson và chỉ số quan trọng IV), tạo lập mô hình thực nghiệm lâm sinh chuẩn mực và đặt nền móng khoa học vững chắc cho công tác theo dõi, giám sát diễn biến tài nguyên rừng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng lý thuyết cấu trúc và động thái thảm thực vật nhiệt đới của Thái Văn Trừng (1978), kết hợp với lý luận phân tích định lượng đa dạng sinh học dài hạn của Dallmeier (1992) và Heywood (1995). Hệ thống nghiên cứu tích hợp 3 khái niệm sinh thái nền tảng:

• Chỉ số giá trị quan trọng (Important Value Index - IV) của Bray - Curtis (1951) và Curtis - McIntosh (1951): Đánh giá trật tự ưu thế của loài trong quần xã dựa trên tổng trung bình của mật độ tương đối (RD), tần suất xuất hiện tương đối (RF) và diện tích tiết diện ngang tương đối (RBA). Các loài có IV > 5% được xác định là loài ưu thế sinh thái.
• Chỉ số hiếm (Rarity Index - IR) theo phương pháp của Guarino và Napolitano (2006): Được tính bằng công thức IR = (1 - n/N) x 100%, phân loại loài hiếm (IR từ 78,08% đến 95%), rất hiếm (IR từ 95% đến 97%) và cực kỳ hiếm (IR > 97%).
• Hệ thống chỉ số đa dạng sinh học cổ điển: Bao gồm chỉ số phong phú loài Margalef (d), chỉ số đa dạng loài Shannon - Weiner (H'), chỉ số đồng đều Pielou (J') và chỉ số ưu thế Simpson (D) nhằm lượng hóa toàn diện cấu trúc quần xã.

Phương pháp nghiên cứu

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Đề tài thiết lập 1 ô định vị điển hình diện tích 1 ha (100 m x 100 m) tại trạng thái rừng IIIA-2, sau đó phân chia có hệ thống thành 25 ô đo đếm thứ cấp diện tích 400 m² (20 m x 20 m). Để phân tích cấu trúc phân tầng và phân bố không gian, ô định vị tiếp tục được chia thành 5 dải đo đếm có diện tích 2.000 m² (100 m x 20 m).

Quy trình thu thập dữ liệu ngoại nghiệp: Toàn bộ cây gỗ có đường kính ngang ngực D1.3 ≥ 8 cm trong 25 ô đo đếm được đo chu vi thân, chiều cao vút ngọn (Hvn) bằng thước Blume - Leiss, định vị tọa độ mặt phẳng X-Y và gắn số hiệu cố định bằng thẻ kim loại kết hợp đánh dấu sơn màu. Tọa độ tâm các ô được xác lập bằng máy định vị GPS cầm tay, độ tàn che tán rừng được ghi nhận qua ảnh số học và xử lý bằng phần mềm ImageJ.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Dữ liệu được quản lý đồng bộ qua phần mềm chuyên ngành BioMon 32 (Jim Comiskey) nhằm xây dựng bản đồ vị trí cá thể cây gỗ. Đề tài ứng dụng phần mềm PRIMER 6 (Clarke và Warwick, 2005) và BioDiversity Pro 2.0 để tính toán ma trận tương đồng Bray - Curtis, vẽ sơ đồ phân nhóm Cluster, phân tích tọa độ đa chiều phi tham số NMDS, phân tích thành phần chính PCA và kiểm định Chi-square dạng phân bố không gian. Timeline nghiên cứu được thực hiện thực địa và xử lý dữ liệu hoàn chỉnh trong giai đoạn 2011 - 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Qua điều tra thực địa 25 ô đo đếm, đề tài đã thống kê và định danh được 1.291 cá thể thực vật thân gỗ, thuộc 49 loài của 32 họ thực vật khác nhau.

Nghiên cứu ghi nhận 4 loài thực vật có tên trong Sách đỏ Việt Nam 2007 ở mức Nguy cấp (EN) gồm: Lòng mức (Wrightia kontumensis), Cẩm lai (Dalbergia bariaensis), Gõ đỏ (Afzelia xylocarpa) và Gõ mật (Sindora siamensis). Đồng thời, có 3 loài thuộc Danh mục thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA theo Nghị định số 32/2006/NĐ-CP là Cẩm lai, Gõ đỏ và Gõ mật.

Về cấu trúc họ thực vật, họ Dầu (Dipterocarpaceae) chiếm ưu thế áp đảo về cả số loài và số cá thể với 7 loài (chiếm 14,29% tổng số loài) và 452 cá thể (chiếm 34,98% tổng số cá thể). Tiếp theo là họ Lộc vừng (Lecythidaceae) với 219 cá thể (16,95%) và họ Nhãn (Sapindaceae) với 108 cá thể (8,36%). Ngược lại, có 24 họ chỉ xuất hiện duy nhất 1 loài (chiếm 2,04%/họ), trong đó các họ Bàng, Chè và Sổ chỉ ghi nhận 1 cá thể duy nhất (chiếm 0,08%).

Về phân bố không gian, có 15 loài phân bố theo đám (chiếm 30,61%) với tiềm năng tái sinh mạnh mẽ, trong khi 34 loài phân bố ngẫu nhiên (chiếm 69,49%) phản ánh trạng thái sinh trưởng ổn định. Đường cong tích lũy loài đạt trạng thái bão hòa ổn định ở mức 49 loài từ ô đo đếm thứ 22 đến 25, khẳng định dung lượng mẫu 1 ha là hoàn toàn mang tính đại diện.

Thảo luận kết quả

Mức độ đa dạng loài trong khu vực nghiên cứu đạt mức trung bình khá qua các chỉ số đo đếm cụ thể: Chỉ số phong phú Margalef đạt trung bình d = 28,04 ± 0,08 (biến động từ 26,7 ở ô 1 đến 28,9 ở ô 16); chỉ số đa dạng Shannon - Weiner đạt trung bình H' = 1,024 ± 0,004 (cao nhất tại ô 20, 22 và 25 với H' = 1,16; thấp nhất tại ô 11 với H' = 0,81); chỉ số đồng đều Pielou đạt giá trị cao với J' = 0,865 ± 0,001 (đạt cực đại 0,93 ở ô 22). Ngược lại, chỉ số ưu thế Simpson có giá trị trung bình thấp D = 0,113 ± 0,001, trong đó ô 20 có tính đa dạng cao nhất (D = 0,06) và ô 9, ô 14 có tính đa dạng thấp nhất do ưu thế loài cao (D = 0,21).

Cấu trúc ưu thế sinh thái được biểu thị rõ qua chỉ số quan trọng IV: Có 22 loài đạt chỉ số IV > 5%, chiếm tới 77,98% tổng giá trị quan trọng của toàn lâm phần. Các loài chiếm vị trí thống trị tầng tán rừng gồm Chò chai (IV = 28,22%, mật độ tương đối RD = 20,36%), Chiếc tam lang (IV = 24,26%, RD = 16,95%), Làu táu trắng (IV = 16,83%), Trường (IV = 15,52%) và Dầu song nàng (IV = 15,38%). Đáng chú ý, loài Cám có mật độ thấp nhưng sở hữu tiết diện ngang tương đối cao nhất (RBA = 10,4%), nâng chỉ số IV lên 11,38%.

Về mức độ quý hiếm, phân tích chỉ số hiếm IR đã xác định 11 loài ở cấp rất hiếm (IR = 96%) như Gõ đỏ, Sao đen, Bằng lăng ổi, Chiêu liêu lông, Sổ trai, Vên vên... do chỉ xuất hiện 1 lần duy nhất trong toàn bộ 25 ô đo đếm.

Các dữ liệu này có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua sơ đồ nhánh Cluster ở mức tương đồng 35% (phân tách thành 17 nhóm loài sinh thái), biểu đồ tọa độ không gian NMDS và biểu đồ đường cong phân bố ưu thế - đa dạng nhằm làm sáng tỏ mối quan hệ tương hỗ giữa các loài trong hệ sinh thái.

Đề xuất và khuyến nghị

• Thiết lập hệ thống giám sát định kỳ dài hạn: Tiến hành tái đo đếm định kỳ 100% trong số 1.291 cá thể cây gỗ tại 25 ô đo đếm với chu kỳ 3-5 năm một lần để xác định tốc độ tăng trưởng đường kính D1.3, tỷ lệ chết tự nhiên và trữ lượng sinh khối; giao Ban Quản lý Rừng Thực nghiệm chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030.
• Bảo vệ nghiêm ngặt các loài thực vật có nguy cơ tuyệt chủng: Thiết lập ranh giới định vị vệ tinh và gắn biển kiểm soát cho 4 loài thuộc Sách đỏ Việt Nam và 11 loài có chỉ số rất hiếm (IR = 96%); ngăn chặn 100% các hành vi tác động xâm hại cơ học từ dân cư lân cận do Hạt Kiểm lâm phối hợp Ban Quản lý Khu bảo tồn thực hiện thường xuyên.
• Chuẩn hóa và chia sẻ cơ sở dữ liệu số: Hoàn thiện dữ liệu không gian của 49 loài trên nền tảng phần mềm BioMon 32 và MapSource, tích hợp vào cổng thông tin khoa học của Trường Đại học Lâm nghiệp Cơ sở 2 để phục vụ tối thiểu 500 lượt sinh viên và học viên cao học thực tập lâm sinh mỗi năm.
• Áp dụng các giải pháp lâm sinh nuôi dưỡng rừng: Tác động điều tiết tầng tán tại các ô đo đếm có chỉ số ưu thế cao và độ đa dạng thấp (như ô số 9 và 14 có D = 0,21), tạo khoảng trống ánh sáng thúc đẩy tái sinh tự nhiên cho 15 loài phân bố theo đám nhằm nâng tỷ lệ che phủ hữu hiệu thêm 15% trong vòng 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý tài nguyên rừng, Lâm học: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về quy trình thiết lập ô định vị 1 ha và phương pháp xử lý dữ liệu sinh thái đa biến trên phần mềm PRIMER và BioMon.
• Cán bộ quản lý tại các Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên: Ứng dụng mô hình cơ sở dữ liệu 49 loài và phương pháp đánh giá chỉ số hiếm IR để xây dựng chiến lược khoanh nuôi, bảo tồn các quần xã thực vật nhiệt đới đặc trưng.
• Giảng viên và sinh viên các trường đại học khối ngành Nông - Lâm nghiệp: Sử dụng nguồn tư liệu thực chứng về 1.291 cá thể cây gỗ và bản đồ số hóa 25 ô đo đếm làm giáo trình thực địa, mô hình mẫu phục vụ đào tạo môn Điều tra rừng và Đa dạng sinh học.
• Các chuyên gia quy hoạch môi trường và tổ chức bảo tồn quốc tế: Khai thác các dẫn liệu định lượng về sinh thái rừng thường xanh IIIA-2 tại Đông Nam Bộ nhằm phục vụ việc xây dựng hồ sơ công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới và các dự án bảo tồn đa dạng sinh học.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn đã điều tra bao nhiêu cá thể và định danh được bao nhiêu loài thực vật thân gỗ? Nghiên cứu đã thực hiện đo đếm chi tiết 1.291 cá thể cây gỗ có D1.3 ≥ 8 cm trên diện tích 1 ha (chia thành 25 ô 400 m²). Tổng cộng định danh được 49 loài thuộc 32 họ thực vật, trong đó họ Dầu (Dipterocarpaceae) chiếm ưu thế lớn nhất với 7 loài và 452 cá thể (chiếm 34,98%).

• Những loài thực vật nguy cấp, quý hiếm nào được phát hiện trong khu vực nghiên cứu? Nghiên cứu phát hiện 4 loài thuộc Sách đỏ Việt Nam 2007 ở mức Nguy cấp (EN) là Cẩm lai, Gõ đỏ, Gõ mật và Lòng mức. Trong đó có 3 loài thuộc Nhóm IIA Nghị định số 32/2006/NĐ-CP và 11 loài đạt chỉ số rất hiếm (IR = 96%) chỉ xuất hiện 1 lần trong ô định vị.

• Vì sao nghiên cứu lại áp dụng phương pháp lập ô định vị cố định 1 ha thay vì ô tiêu chuẩn tạm thời? Ô định vị cố định 1 ha với cây gỗ được đóng số hiệu kim loại và định vị tọa độ X-Y cho phép theo dõi chính xác các động thái sinh thái theo thời gian thực (sinh trưởng, chết, tái sinh bổ sung), khắc phục hoàn toàn nhược điểm thiếu ổn định và khó truy xuất của ô tạm thời.

• Các chỉ số đa dạng sinh học phản ánh đặc điểm gì của lâm phần rừng thực nghiệm? Chỉ số Margalef trung bình đạt 28,04, Shannon-Wiener đạt 1,024 và Pielou đạt 0,865 cho thấy độ phong phú loài khá cao và phân bố tương đối đồng đều. Chỉ số ưu thế Simpson trung bình 0,113 chứng minh lâm phần có cấu trúc đa dạng loài bền vững, ít bị chi phối đơn lẻ.

• Phần mềm BioMon đóng vai trò gì trong việc quản lý cơ sở dữ liệu của luận văn? BioMon 32 giúp số hóa toàn diện thuộc tính của 1.291 cây gỗ (tên khoa học, đường kính, chiều cao, tọa độ không gian), cho phép tự động xuất bản đồ phân bố cá thể và thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu chuẩn quốc tế phục vụ quan trắc rừng dài hạn.

Kết luận

• Thiết lập thành công ô định vị cố định diện tích 1 ha với 25 ô đo đếm 400 m², số hóa vị trí và đo đếm đầy đủ 1.291 cá thể thực vật thân gỗ.
• Định danh chính xác 49 loài thuộc 32 họ, xác định 4 loài Sách đỏ Việt Nam 2007 (cấp EN) và 11 loài ở mức rất hiếm (IR = 96%).
• Làm rõ cấu trúc ưu thế với họ Dầu chiếm 34,98% cá thể và xác định 22 loài ưu thế sinh thái (IV > 5%) chiếm 77,98% tổng giá trị quan trọng toàn lâm phần.
• Lượng hóa chi tiết hệ thống chỉ số đa dạng sinh học chuẩn mực (d = 28,04; H' = 1,024; J' = 0,865; D = 0,113) và xác định 69,49% số loài phân bố ngẫu nhiên.
• Xây dựng hoàn chỉnh cơ sở dữ liệu số trên phần mềm BioMon 32, cung cấp mô hình thực nghiệm chuẩn cho đào tạo và nghiên cứu khoa học lâm nghiệp.

Đóng góp then chốt của luận văn là chuyển đổi phương thức nghiên cứu từ mô tả định tính truyền thống sang phân tích định lượng hiện đại, thiết lập cơ sở dữ liệu số hóa nền tảng cho Tiểu khu 121.

Kế hoạch tiếp theo trong giai đoạn 2026 - 2030 là mở rộng mạng lưới ô định vị sang các trạng thái rừng phục hồi IIB và triển khai chu kỳ đo đếm lặp lại 5 năm/lần.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và giảng viên quan tâm hãy khai thác nguồn cơ sở dữ liệu này để phục vụ công tác đào tạo và xây dựng các giải pháp bảo tồn đa dạng sinh học rừng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Hệ thực vật Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưng các nghiên cứu còn tập trung vào mô tả định tính đa dạng sinh học mà ít sử dụng phương pháp định lượng. Việt Nam là một trong những quốc gia có tính đa dạng sinh học cao nhất trên thế giới, được công nhận là quốc gia ưu tiên cao nhất cho bảo tồn toàn cầu nhưng chưa được nghiên cứu đầy đủ. Theo Kế hoạch hành động đa dạng sinh học đã được chính phủ phê duyệt năm 1995 (Kế hoạch hành động bảo vệ đa dạng sinh học của Việt Nam, 2005), Việt Nam có khoảng 12.000 loài thực vật (có khoảng 7.000 loài đã được định tên), trong đó có trên 40% loài thuộc loại đặc hữu, không tìm thấy ở nơi nào khác. Tuy nhiên, do môi trường bị hủy hoại và nguồn tài nguyên sinh học đang bị khai thác không kiểm soát trong thời gian dài nên diện tích rừng nước ta giảm đi một cách nhanh chóng và theo đó mà đa dạng sinh học cũng bị suy thoái nghiêm trọng.

Sách đỏ Việt Nam 2007, được công bố vào ngày 26 tháng 6 năm 2008, theo số liệu này hiện nay tại Việt Nam có 882 loài (464 loại thực vật) đang bị đe dọa ngoài thiên nhiên, tăng 167 loài so với thời điểm năm 1992. Trong đó có 45 loài thực vật “rất nguy cấp” (trong số 196 loài thực vật đang “nguy cấp”). Rừng thực nghiệm của Cơ sở 2 – Đại học Lâm nghiệp được thành lập vào năm 2009 để phục vụ cho học tập và nghiên cứu của cán bộ nhân viên và học sinh sinh, viên của trường. Do mới thành lập nên tại đây chưa có nhiều đề tài nghiên cứu, có một số đề tài mới đang bắt đầu đi vào thực hiện.

Với nguồn tài nguyên đa dạng và phong phú ở diện tích rộng lớn này, việc thực hiện các đề tài nghiên cứu là rất cần thiết để có những dữ liệu cụ thể và chính xác phục vụ cho học tập và những nghiên cứu sau này. Để các nghiên cứu sau có thể kế thừa dữ liệu thì việc điều tra dữ liệu ban đầu cần phải thực hiện thật chính xác và đề tài sử dụng phương pháp lập ô định vị cố định. Sử dụng phương pháp định lượng để đánh giá đa dạng thực vật thân gỗ nhằm đem lại kết quả chính xác hơn trong nghiên cứu thực vật thân gỗ và cung cấp dữ liệu cho công tác giảng dạy và học tập. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Xuất phát từ tình hình thực tế trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: "Nghiên cứu và đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu thực vật thân gỗ tại Rừng Thực nghiệm Cơ sở 2 – Đại học Lâm nghiệp" làm Luận văn thạc sĩ về chuyên ngành Quản lý tài nguyên rừng và Môi trường.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chương 2 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Những nghiên cứu về đa dạng thực vật thân gỗ 2.1 Những nghiên cứu về đa dạng thực vật thân gỗ trên thế giới Đa dạng sinh học là sự phong phú của mọi cơ thể sống có từ tất cả các nguồn trong các hệ sinh thái trên cạn, ở biển và các hệ sinh thái dưới nước khác, và mọi tổ hợp sinh thái mà chúng tạo nên; đa dạng sinh học bao gồm sự đa dạng trong loài (đa dạng di truyền hay còn gọi là đa dạng gen), giữa các loài (đa dạng loài), và các hệ sinh thái (đa dạng hệ sinh thái). Sự đa dạng loài trên thế giới được thể hiện bằng tổng số loài có mặt trên toàn cầu trong nhóm đơn vị phân loại. Việc nghiên cứu các hệ thực vật và thảm thực vật trên thế giới đã được rất nhiều nhà khoa học thực hiện.