CHƯƠNG I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ PHẦN MỀM MÃ NGUỒN MỞ 1.Giới thiệu Phần mềm mã nguồn mở 1.1 Giới thiệu Phần mềm nguồn mở (PMNM) là những phần mềm được cung cấp dưới cả dạng mã và nguồn, không chỉ là miễn phí về giá mua mà chủ yếu là miễn phí về bản quyền: người dùng có quyền sửa đổi, cải tiến, phát triển, nâng cấp theo một số nguyên tắc chung qui định trong giấy phép PMNM (ví dụ General Public Licence – GPL) mà không cần xin phép ai, điều mà họ không được phép làm đối với các phần mềm nguồn đóng (tức là phần mềm thương mại). Nhìn chung, thuật ngữ “Open source” được dùng để lôi cuốn các nhà kinh doanh, một điều thuận lợi chính là sự miễn phí và cho phép người dùng có quyền “sở hữu hệ thống”. Nhà cung cấp phần mềm nguồn mở có quyền yêu cầu người dùng trả một số chi phí về các dịch vụ bảo hành, huấn luyện, nâng cấp, tư vấn, vv… tức là những dịch vụ thực sự đã thực hiện để phục vụ người dùng, nhưng không được bán các sản phẩm nguồn mở vì nó là tài sản của trí tuệ chung, không phải là tài sản riêng của một nhà cung cấp nào. Tiện ích mà Open Source mang lại chính là quyền tự do sử dụng chương trình cho mọi mục đích, quyền tự do để nghiên cứu cấu trúc của chương trình, chỉnh sữa phù hợp với nhu cầu, truy cập vào mã nguồn, quyền tự do phân phối lại các phiên bản cho nhiều người, quyền tự do cải tiến chương trình và phát hành những bản cải tiến vì mục đích công cộng.
+ Sự ra đời và phát triển của phần mềm nguồn mở: Phần mềm nguồn mở/tự do (gọi tắt là FOSS) đã trở thành một hiện tượng toàn cầu, đi từ vị trí tương đối mờ nhạt lên thành một trào lưu thời thượng trong vòng có vài năm. Tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều người hiểu một cách thấu đáo những yếu tố gì thật sự tạo nên FOSS và sự bùng nổ của khái niệm này. Theo thuyết của FSF, phần mềm miễn phí nhằm mục đích bảo vệ bốn quyền tự do của người dùng: 3 Thiết kế website trường học mã nguồn mở WordPress * Quyền tự do chạy một chương trình với bất kỳ mục đích nào * Quyền tự do nghiên cứu cách thức vận hành của một chương trình và thích ứng nó cho phù hợp với nhu cầu của mình. Khả năng tiếp cận mã nguồn là điều kiện tiên quyết cho việc này * Quyền tự do phân phát các phiên bản của phần mềm để giúp đỡ những người xung quanh * Quyền tự do thêm mới các chức năng cho một chương trình và công bố những tính năng mới đó đến công chúng để toàn cộng đồng được hưởng lợi.
Khả năng tiếp cận mã nguồn là điều kiện tiên quyết cho việc này. Năm 1999, sau màn trình làng thành công vang dội của sản phẩm GNU/Linux Red Hat đưa đến cho phần mềm này 4.8 tỷ đôla vốn huy động từ thị trường. Những phần mềm khác ra mắt công chúng cùng năm đó là VA Linux (huy động được 7 tỷ đôla), Cobait Networks (đem lại 3.1 tỷ đôla từ thị trường vốn) và Andover. Là sản phẩm chính của phong trào Phần mềm nguồn mở, việc GNU/Linux thành công chứng tỏ rằng phần mềm nguồn mở đã thực sự khẳng định được vị trí của mình.
+ Lợi ích của Mã nguồn mở Phần mềm nguồn mở - PMNM (hay còn gọi là Phần mềm tự do nguồn mở - FOSS), nếu xét trên khía cạnh giấy phép sử dụng, có nghĩa là tự do sử dụng, tự do sửa đổi, cải tiến, tự do phát hành. Nếu xét trên góc độ phát triển, PMNM nghĩa là "tính mở" và có sự tương tác rộng trong quá trình phát triển phần mềm. Hiện nay, PMNM đã và đang thu hút được sự chú ý mạnh mẽ của cộng đồng, và số lượng phần mềm cũng như người dùng đã tăng lên một cách đáng kể. Những lợi ích dưới đây do phần mềm nguồn mở mang lại chắc chắn sẽ khiến bạn, nếu chưa sử dụng, nên suy nghĩ để lựa chọn giữa phần mềm thương mại và phần mềm mở.
Lợi ích lớn nhất trong việc chuyển đổi sang phần mềm tự do nguồn mở là giảm tổng chi phí sở hữu, từ các yếu tố sau: - Miễn phí bản quyền phần mềm - Miễn phí các phiên bản nâng cấp trong toàn bộ vòng đời sử dụng sản phẩm 4 Thiết kế website trường học mã nguồn mở WordPress - Giảm chi phí phát triển phần mềm đáp ứng theo yêu cầu nghiệp vụ (sử dụng phần mềm, mô-đun có sẵn để phát triển tiếp, sửa đổi điều chỉnh cho phù hợp với nghiệp vụ) - Kéo dài thời gian sử dụng/tái sử dụng các phần cứng, thiết bị trong khi vẫn đảm bảo hiệu năng toàn hệ thống - Chi phí đầu tư, vận hành hệ thống tập trung cho các dịch vụ “hữu hình” đem lại giá trị trực tiếp, thiết thực cho tổ chức như: tư vấn, sửa đổi theo yêu cầu, triển khai, đào tạo, bảo trì, nâng cấp hệ thống. - Mức chi phí tiết kiệm khoảng 75-80% so với phần mềm license ngay trong năm đầu tiên. Giảm tối đa sự phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp phần mềm dẫn đến dịch vụ kém (do không có cạnh tranh), hoặc “bị ép” trong các trường hợp cần đàm phán về chi phí, dịch vụ (mỗi FLOSS có thể có nhiều nhà cung cấp dịch vụ tương tự), nâng cấp phần mềm, mở rộng hệ thống (với mã nguồn trong tay, có thể dễ dàng nâng cấp, mở rộng hệ thống theo yêu cầu trong mỗi giai đoạn phát triển). Đối với các hệ thống đang hoạt động, chủ động thực hiện chuyển đổi sẽ tránh được “nguy cơ” bị phạt vi phạm bản quyền và/hoặc bị “bắt buộc” mua license.
Tăng tính thương hiệu cho doanh nghiệp khi giới thiệu được với cộng đồng, đối tác, khách hàng (đặc biệt là ngoài nước) là chúng tôi đã chuyển đổi thành công và 100% không vi phạm bản quyền. Tăng cường độ tin cậy (có thể kiểm chứng không có mã độc, “cửa sau”. với mã nguồn được phân phối kèm), ổn định (tuân theo các chuẩn mở ứng dụng lâu dài), tính an toàn, bảo mật (theo báo cáo của Gartner & nhiều tổ chức phân tích độc lập) toàn hệ thống. + Ứng dụng của mã nguồn mở - Phần mềm máy chủ web Apache.
Trên hệ điều hành Windows có tích hợp phần mềm máy chủ IIS, cùng với máy chủ cơ sở dữ liệu SQL Server và ngôn ngữ lập trình trang web ASP, đã tạo ra một hệ thống web hoàn chỉnh. Song song với hệ thống trên, bên sản phẩm Mã nguồn mở có máy chủ web Apache, kết hợp cơ sở dữ liệu MySQL, và ngôn ngữ lập trình PHP, Perl, Python, tạo ra một hệ thống máy chủ web rất linh hoạt, 5 Thiết kế website trường học mã nguồn mở WordPress an toàn và ổn định, và hệ thống này đã được sử dụng rất phổ biến trên cả hệ điều hành Linux lẫn Windows. - Trong thời gian qua, hệ thống máy chủ web trên dòng Mã nguồn mở luôn được giới chuyên môn đánh giá rất cao. Theo thống kê của Netcraft vào tháng 12/2004, trên Internet có 68% website chạy Apache, và chỉ có 21% chạy IIS, và 47 trong top 50 website có thời gian sống (tức thời gian giữa hai lần khởi động lại máy) lâu nhất là chạy trên máy chủ web Apache.
Trong tương lai chắc chắn hệ thống LAMP (Linux + Apache + MySQL + PHP/Perl/Python) sẽ ngày càng khẳng định được vị trí của mình trong thị trường máy chủ web trên thế giới. - Hiện nay ở Việt Nam có đến 78% doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ đã dùng phần mềm mã nguồn mở và có đến 66% sử dụng phần mềm mã nguồn mở cho ứng dụng của khách hàng. 6 Thiết kế website trường học mã nguồn mở WordPress CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN VỀ WORDPRESS GIỚI THIỆU CÀI ĐẶT 2. Giới thiệu về WordPress 2.1- Lịch sử hình thành và phát triển WordPress là một mã nguồn web mở để quản trị nội dung (CMS – Content Management System ) và cũng là một nền tảng blog (Blog Platform) được viết trên ngôn ngữ PHP sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL được phát hành đầu tiên vào ngày 27/5/2003 bởi Matt Mullenweg và Mike Little.
Thực ra WordPress lúc đầu mới công bố ra nó không được xem như là một CMS bởi vì sức mạnh của nó cũng còn giới hạn ít nhiều nên lúc đó cộng đồng xem WordPress chỉ là một mã nguồn được lựa chọn để phát triển blog cá nhân bình thường với các tính năng rất cơ bản là hỗ trợ tạo trang tĩnh, tạo bài viết có nhúng tính năng bình luận bài viết để thành viên có thể tương tác. Tuy vậy, so với công nghệ lúc bấy gì thì WordPress cũng đã có những bước tiến vượt bật so với những đối thủ khác mà cái quan trọng nhất là tính tương tác hoàn toàn đơn giản để có thể gần gũi với người sử dụng không chuyên. Vì vậy lúc đó WordPress đã bắt đầu trở thành một mã nguồn mở được nhiều người chú ý đến và nhận donation (quyên góp) từ những người ủng hộ để có thể phát triển được tốt hơn. Và đúng như nguyện vọng của nhiều người, WordPress đã có một sự phát triển vượt bậc ngay sau đó mà đầu tiên là sự nâng cấp về backend để quản lý tốt hơn, nhiều tính năng mới được ra đời (trong đó có tính năng Custom Field thần thánh mà mãi tận bây giờ nó vẫn nằm trong top các tính năng thú vị nhất), kèm theo đó là một thư viện theme chính thức được công bố với hàng trăm giao diện khác nhau cho WordPress mà người dùng có thể tải về.
Tiếp tục vài năm sau đó, các bản WordPress mới hơn lần lượt ra đời và kèm theo đó là thư viện plugin khổng lồ được ra mắt, đánh dấu thời kỳ hoàng kim của WordPress. Đặc biệt là khi WordPress ra mắt phiên bản 2.8, có nhiều thay đổi và tính năng nâng cao được cập nhật làm cho WordPress càng trở nên mạnh mẽ hơn, và nó trở thành một CMS chính hiệu lúc nào không hay. 7 Thiết kế website trường học mã nguồn mở WordPress -Hiện tại tính ở thời điểm này, WordPress đã có những con số rất ấn tượng như sau: Khoảng 72,000,000 website đang sử dụng mã nguồn mở WordPress. Mỗi ngày có khoảng 145,000 lượt download mã nguồn WordPress từ trang chủ.
WordPress chiếm khoảng 19% thị phần cho tổng số website có mặt trên thế giới. Trong khi đó Joomla chỉ có 3%. Và website không sử dụng CMS chiếm 69%. Tổng số lượt download hiện tại của WordPress là khoảng 500,000,000 lần.
Như vậy chắc bạn cũng đã hình dung ra độ khủng khiếp của WordPress rồi nhỉ.