phần mở đầu, kết luận chung và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận để vận dụng KTQT vào các trƣờng cao đẳng nghề Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán quản trị tại Trƣờng Cao Đẳng Nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên Chƣơng 3: Vận dụng kế toán quản trị tại Trƣờng Cao Đẳng Nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên 7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Ở Việt Nam, KTQT là một lĩnh vực còn khá mới mẻ đối với Doanh nghiệp. Trƣớc đây, việc quản trị về kế toán còn sơ khai và chƣa mang tính hệ thống và thậm trí khái niệm về KTQT còn khá mơ hồ đối với các nhà quản lý. Năm 2003, khi luật kế toán Việt Nam đƣợc ban hành, thông tƣ 53/2006/TT- BTC của Bộ tài Chính về hƣớng dẫn áp dụng KTQT trong Doanh Nghiệp chính thức đƣợc ra đời đã góp phần hoàn thiện hơn công tác quản trị về kế toán cho các Doanh nghiệp.
Vận dụng kế toán quản trị tại trƣờng đại học, cao đẳng, hay trung cấp chuyên nghiệp không phải là một vấn đề mới, nhƣng luôn là đề tài có tính thời sự, thu hút đƣợc sự quan tâm của nhiều ngƣời trong lĩnh vực kế toán, đặc biệt là kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp và cũng không kém phần phức tạp. Đến nay đã có nhiều công trình đƣợc công bố dƣới những góc độ, 4 mức độ, khía cạnh, hình thức thể hiện khác nhau đã đƣợc đăng tải và công bố trên một số sách, báo, tạp chí ở trung ƣơng và địa phƣơng. Song hầu hết các công trình nghiên cứu đó đều tập trung phân tích, đánh giá và đƣa ra những định hƣớng hoàn thiện một số nội dung của kế toán quản trị vận dụng trong các Doanh nghiệp, các tổ chức, đơn vị. Dƣới đây là một số công trình nghiên cứu tác giả sử dụng phục vụ cho việc nghiên cứu vấn đề vận dụng kế toán quản trị tại Trƣờng Cao Đẳng Nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên: - PGS.
Phạm Văn Dƣợc, luận án tiến sĩ – năm 1997 với nghiên cứu “ Phương hướng xây dựng nội dung và tổ chức vận dụng kế toán quản trị vào các doanh nghiệp Việt Nam”, tác giả đã đƣa ra phƣơng hƣớng và giải pháp xây dựng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị chung cho các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam. Nguyễn Thị Minh Tâm, vài nét về thực trạng công tác kế toán quản trị chi phí và giá thành tại một số doanh nghiệp sản xuất ở Hà Nội, tạp chi khoa học ĐHQGHN,kinh tế và kinh doanh 26 (2010), bài báo tập trung phân tích, đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí và giá thành tại các doanh nghiệp sản xuất ở Hà Nội nói riêng và ở Việt Nam nói chung, từ đó đƣa ra kiến nghị về việc vận dụng KTQT vào các doanh nghiệp Việt Nam là điều khả thi và cần thiết phải thực hiện.TS Hoàng Tùng, “Kế toán quản trị -Từ khía cạnh lợi ích doanh nghiệp đến khía cạnh trách nhiệm xã hội”, Tạp chí Kinh tế và Phát triển. Số: Số 206 Tháng 8/2014, Trang: 69-75, Năm 2014. Tác giả đã làm rõ thêm sự cần thiết của việc vận dụng kế toán quản trị trong bối cảnh hiện nay.
Trƣớc thách thức biến đổi của khí hậu toàn cầu, vấn đề môi trƣờng và sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên hữu hạn, việc mở rộng phạm vi và nội dung của KTQT trở nên cần thiết, từ việc cung cấp thông tin tài chính đến cung cấp thông tin về việc sử dụng các nguồn lực của xã hội và trách nhiệm với các 5 nguồn lực đó. Hồ Tuấn Vũ, vận dụng kế toán quản trị vào việc kiểm soát chất lượng toàn diện tại các Doanh nghiệp sản xuất, tác giả đã phân tích vai trò quan trọng của kế toán quản trị trong việc giúp tổ chức đạt đƣợc mục tiêu chất lƣợng của mình bằng cách cung cấp một sự đa dạng về phƣơng pháp đo lƣờng và các báo cáo để thúc đẩy và đánh giá nổ lực cải tiến chất lƣợng của nhà quản trị. Phạm Ngọc Toàn, luận án tiến sĩ - năm 2010 với nghiên cứu “Xây dựng nội dung và tổ chức kế toán quản trị cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam”, tác giả đã đƣa ra phƣơng hƣớng và giải pháp tổ chức công tác kế toán quản trị cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam. Nguyễn Thị Loan, trƣờng đại học ngân hàng TP.Hồ Chí Minh, Khoa kế toán – kiểm toán, giáo trình kế toán quản trị, NXB kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, XB năm 2013, sách chuyên khảo, Tài liệu đã làm rõ thêm cơ sở lý luận về kế toán quản trị trong Doanh nghiệp - TS.
Huỳnh Lợi, trƣờng đại học kinh tế TP.Hồ Chí Minh, Khoa kế toán – kiểm toán, giáo trình và bài tập kế toán quản trị, NXB thống kê, XB năm 2010. sách chuyên khảo, Tài liệu đã làm rõ thêm cơ sở lý luận về kế toán quản trị trong Doanh nghiệp, trong từng chƣơng, tác giả đều có phần câu hỏi lý thuyết, đề bài tập và một số bài giải mẫu để giúp cho ngƣời đọc có thể vận dụng lý thuyết vào từng trƣờng hợp cụ thể, nhiều tình huống cho các quyết định đầu tƣ khác nhau. - Tác giả Dƣơng Thị Cẩm Vân- luận văn thạc sỹ năm 2007 với đề tài “Vận dụng kế toán quản trị vào các trường chuyên nghiệp”, tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về KTQT trong tổ chức, phản ánh thực trạng về hệ thống kế toán tại các Trƣờng chuyên nghiệp để từ đó đƣa ra một số nội dung chủ yếu của KTQT có thể vận dụng. 6 - Tác giả Nguyễn Thị Hƣờng- luận văn thạc sỹ năm 2008 với đề tài “ Vận dụng kế toán quản trị tại Trường Đại học ngoại ngữ- Đại học Đà Nẵng”, tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận của KTQT, trên cơ sở thực trạng công tác KTQT tại Trƣờng Đại học ngoại ngữ- Đại học Đà Nẵng, đã đƣa ra những quan điểm và định hƣớng phù hợp để vận dụng kế toán quản trị tại Trƣờng.
- Tác giả Nguyễn Thị Hạnh, luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh - năm 2012, với đề tài: vận dụng kế toán quản trị tại Đại Học Đà nẵng, tác giả đã phân tích thực trạng vận dụng KTQT tại Đại học Đà Nẵng, đánh giá khách quan những ƣu điểm và những điểm còn tồn tại khi vận dụng KTQT, trên cơ sở đó đƣa ra những nội dụng KTQT có thể vận dụng đối với các trƣờng đại học công lập. - Tác giả Nguyễn Thị Hồng Hải- luận văn thạc sỹ năm 2013 với đề tài “kế toán quản trị tại Trường Cao đẳng điện lực miền Trung”, tác giả đã hệ thống hoá lý luận với những nội dung phù hợp về KTQT có thể vận dụng đối với các đơn vị sự nghiệp có thu, trên cơ sở thực trạng công tác KTQT tại Trƣờng Cao đẳng điện lực miền trung, đã đƣa ra những quan điểm và kiến nghị để thực hiện vận dụng kế toán quản trị tại Trƣờng. Qua những nghiên cứu trên, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò, sự cần thiết của KTQT trong đơn vị, hệ thống các nội dung cơ bản của KTQT và đƣa ra những giải pháp vận dụng KTQT vào các ngành, các lĩnh vực cụ thể theo phạm vi nghiên cứu của các đề tài. Đó đều là những công trình, sản phẩm trí tuệ có giá trị, ý nghĩa lớn cả về mặt lý luận và thực tiễn, là cơ sở để kế thừa cho việc nghiên cứu tiếp theo.
Tuy KTQT chƣa bắt buộc áp dụng đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp, nhƣng hiện nay Nhà nƣớc đã dần trao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị, do vậy sẽ không tránh khỏi sự cạnh tranh gay gắt, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục. Để tồn tại và phát triển các nhà quản trị rất cần tiếp cận với 7 phƣơng pháp quản lý tài chính theo hƣớng tự chủ, tự chịu trách nhiệm và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính hiện có. Nhận thấy đƣợc tầm quan trọng của thông tin mà KTQT mang lại, trên cơ sở những nghiên cứu của các tác giả đi trƣớc, luận văn sẽ phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán tại Trƣờng Cao Đẳng Nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên, từ đó vận dụng những nội dung của KTQT phù hợp vào hoạt động của Trƣờng. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ VÀO CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ 1.
TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 1. Quá trình hình thành và phát triển của kế toán quản trị Kế toán quản trị ra đời và phát triển trên thế giới có thể đánh dấu từ đầu thế kỷ 19, về cơ bản quá trình phát triển của KTQT có thể chia thành 4 giai đoạn chính sau đây: - Giai đoạn trƣớc những năm 1950: đây là giai đoạn sơ khởi của kế toán quản trị. Trong giai đoạn này, KTQT chủ yếu quan tâm vào việc xác định chi phí và kiểm soát tài chính, thông qua việc sử dụng các kỹ thuật dự toán và kế toán chi phí - Giai đoạn từ sau năm 1950 đến năm 1985: sự quan tâm của KTQT đã chuyển vào việc cung cấp thông tin cho hoạt động lập kế hoạch và kiểm soát của nhà quản trị, thông qua việc sử dụng các kỹ thuật nhƣ phân tích quyết định và kế toán trách nhiệm. - Giai đoạn từ sau năm 1985 đến năm 1995: KTQT tập trung quan tâm vào việc làm giảm hao phí nguồn lực sử dụng trong các quá trình hoạt động SXKD, thông qua việc sử dụng các kỹ thuật phân tích quy trình và quản lý chi phí - Giai đoạn từ năm 1995 đến nay: KTQT quan tâm vào việc tạo ra giá trị bằng cách sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thông qua việc sử dụng các kỹ thuật phân tích đánh giá các yếu tố tạo nên giá trị cho khách hàng, giá trị cho cổ đông và sự thay đổi cho tổ chức Tại Việt Nam, KTQT là một lĩnh vực còn khá mới mẻ đối với Doanh Nghiệp.Trƣớc đây, việc quản trị trong kế toán của các đơn vị chỉ dừng lại ở việc kiểm soát các khoản mục chi phí trên cơ sở các kế hoạch sản xuất kinh 9 doanh, đồng thời kết hợp một số các chỉ tiêu phân tích về thực tế so sánh với kế hoạch và định mức.
KTQT còn sơ khai và chƣa mang tính hệ thống và thậm chí khái niệm về KTQT còn khá mơ hồ đối với các nhà quản lý. Năm 2003, khi Luật Kế toán Việt Nam đƣợc ban hành, khái niệm về kế toán quản trị mới đƣợc chính thức hóa.