CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN PHÒNG NGỪA THEO CHUẨN MỰC QUỐC TẾ.1 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH BAN HÀNH CMKT QUỐC TẾ VỀ KẾ TOÁN PHÒNG NGỪA 9 Khái quát về IAS 39 – kế toán phòng ngừa Dựa vào những ý kiến nhận được và một loạt những thảo luận được tổ chức vào tháng 3 năm 2003, IASB đưa ra các thảo luận chuyên sâu với các bên, bao gồm đại diện của ngân hàng để tìm ra cách trong nguyên tắc của IAS 39 nhằm phù hợp với việc sử dụng kế toán giá trị hơp lý đối với phòng ngừa danh mục rủi ro lãi suất. Dự án này đã hoàn thành. Kế toán giá trị hợp lý đối với phòng ngừa danh mục rủi ro lãi suất (sửa đổi đối với IAS 39) được ban hành vào ngày 31/03/2004.
Tiến độ thực hiện như sau: Ngày Phát triển Bình luận 21/08/2003 Ban hành bản dự thảo Thời hạn 14/11/2003 31/03/2004 Kế toán giá trị hợp lý về Hiệu lực sau ngày kế toán phòng ngừa danh 01/01/2005 mục rủi ro lãi suất. 9 Dự án thay thế IAS39 Dự thảo này là một sự kiện quan trọng trên chặng đường cải tiến mô hình kế toán công cụ tài chính đã được G20 3 kêu gọi. Sự thay đổi này đề xuất kế toán phòng ngừa chung đáp ứng với lời chỉ trích về tính phức tạp và gánh nặng của kế toán phòng ngừa. Sự thay đổi này cũng giải quyết tính không phù hợp giữa chiến lược phòng ngừa và quản trị rủi ro theo yêu cầu của IAS 39.
Ngoài ra, chúng ta chú ý dự thảo này có những đề xuất khác với các đề xuất theo GAAP Mỹ trong bản dự thảo 3 Nhóm G20 là diễn đàn hàng đầu cho hợp tác quốc tế về các vấn đề quan trọng nhất của chương trình nghị sự kinh tế và tài chính toàn cầu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 về kế toán công cụ tài chính tổng quát của FASB vào tháng 5 năm 2010. Những đề xuất trong dự thảo này có một số thay đổi ngưỡng định lượng và những đánh giá quá khứ đối với kiểm tra tính hiệu quả phòng ngừa. Dự án kế toán phòng ngừa hình thành từ dự án tổng thể của IASB về công cụ tài chính.
Các yêu cầu trong IAS39 công cụ tài chính: ghi nhận và đo lường được xem xét bởi người sử dụng và người lập báo cáo tài chính nhận thấy quá phức tạp và không phản ánh hoạt động quản trị rủi ro của doanh nghiệp và cũng không đáp ứng mục tiêu quản trị rủi ro của họ. Nhiều yêu cầu cũng trong IAS39 dựa trên cơ sở qui định. Dự án này liên quan đến sự chỉnh sửa tổng thể yêu cầu kế toán phòng ngừa, để thiết lập phương pháp tiếp cận theo mục tiêu đối với kế toán phòng ngừa và phù hợp hơn với chiến lược quản trị rủi ro của doanh nghiệp. Dự án này được chia thành hai giai đoạn: kế toán phòng ngừa tổng quan và kế toán phòng ngừa danh mục đầu tư.
Tình trạng hiện tại của dự án như sau: Một bản dự thảo kế toán phòng ngừa của IFRS9 – công cụ tài chính được ban hành vào ngày 07 tháng 09 năm 2012, liên quan đến đến kế toán phòng ngừa tổng quan (general hedge accounting). Các yêu cầu hoàn chỉnh thay thế cho IAS39 được dự kiến trong quí 3 hoặc quí 4 năm 2013. Tiến độ thực hiện như sau: Ngày Phát triển Ý kiến 09/09/2010 Ban hành bản dự thảo ED/2010/13- kế Thời hạn 09/03/2011 07/09/2012 Chỉnh sửa bản dự thảo Kế toán giá trị Những yêu cầu cuối hợp lý về kế toán phòng ngừa danh mục cùng dự kiến banh hành rủi ro lãi suất. vào quí 4 năm 2012 Một số thảo luận liên quan đến quá trình ban hành như sau: − Giai đoạn 1- Kế toán phòng ngừa chung: IASB thảo luận từng nội dung trong dự thảo kế toán phòng ngừa thông qua một số sự kiện (phụ lục 6) − Giai đoạn 2: Kế toán phòng ngừa danh mục đầu tư LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 Giai đoạn này của dự án xem xét quản trị rủi ro đánh giá các tổn thất trên cơ sở liên tục và mức độ của danh mục đầu tư.
Phòng ngừa một danh mục mở rất phức tạp đối với kế toán phòng ngừa.Sự thay đổi được chỉ ra bằng việc xử lý chúng bằng một danh mục đóng với thời gian ngắn hạn. Tuy nhiên, điều này làm phát sinh liên quan đến theo dõi và phân bổ khoản điều chỉnh phòng ngừa và phân loại lại khoản lãi hoặc lỗ được hoãn lại trong thu nhập tổng hợp khác (OCI). Ngoài ra, có thể điều này không thực tế để phù hợp với việc xử lý kế toán với cách mà các tổn thất nhìn từ góc độ quản trị rủi ro. IASB chú ý rằng đây là một chủ đề phức tạp mà đảm bảo thông qua nghiên cứu và các đóng góp từ các thành viên.Theo đó, Ủy ban này quyết định tách kế toán phòng ngừa danh mục là một phần của hội nghị với mục tiêu ban hành bài báo thảo luận là qui trình đầu tiên của giai đoạn này.
Bằng việc tách giai đoạn này của dự án từ giai đoạn kế toán phòng ngừa chung. IASB mong muốn hoàn thành phần kế toán phòng ngừa chung của IFRS một cách nhanh chóng. IASB cũng có ý định giữ lại các yêu cầu kế toán phòng ngừa danh mục trước khi dự án IFRS hoàn thành. IASB tiếp tục tiếp tục cân nhắc ban hành xung quanh kế toán phòng ngừa danh mục và dự kiến ban hành báo thảo luận vào quí 3 hoặc quí 4 năm 2013 (Phụ lục 7).
9 Liên quan đến việc ban hành của FASB Vào tháng 1 năm 1992, Uỷ ban chuẩn mục kế toán tài chính (FASB) đã bắt đầu cân nhắc các vấn đề liên quan đế công cụ tài chính phái sinh và các hoạt động phòng ngừa. Sau nhiều năm tranh cãi, FASB ban hành tuyên bố 133 (Statement 133) về công cụ tài chính phái sinh và hoạt động phòng ngừa vào tháng 6 năm 1998. Vào tháng 4 năm 2003, FASB ban hành tuyên bố 149 có một số sửa đổi tuyên bố 133. Nó cũng hịêu quả đối với hợp đồng tham gia hoặc được sửa đổi sau ngày 30/06/2003 và mối quan hệ phòng ngừa được chỉ định sau ngày 30/06/2003.
Vào tháng 3 năm 2008, FASB ban hành tuyên bố 161 (công bố về công cụ tài chính phái sinh và phòng ngừa) trong việc phản hồi lại đối với một số người sử dụng báo cáo tài chính liên quan về việc thiếu tính minh bạch về công cụ tài chính LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 phái sinh của doanh nghiệpvà hoạt động phòng ngừa. Tuyên bố 161 có hiệu lực đối với báo cáo tài chính được phát hành cho năm tài chính và báo cáo giữa niên độ bắt đầu sau ngày 15/11/2008 (nghĩa là quí đầu tiên năm 2009 của các công ty). Tuyên bố 161(được mã hoá trong phần của ASC 815-10-50) yêu cầu các doanh nghiệpcung cấp nhiều thông tin hơn về (a) như thế nào và tại sao một doanh nghiệpsử dụng công cụ tài chính phái sinh,(b) công cụ tài chính phái sinh và khoản mục được phòng ngừa được hạch toán như thế nào theo ASC 815 và (c) công cụ tài chính phái sinh ảnh hưởng như thế nào đến tình hình tài chính, kết quả hoạt động và dòng tiền của doanh nghiệp. Sau khi thông qua tuyên bố 161, việc công bố này về mức độ rủi ro tín dụng trong ASC 815-10 ( trước đây trong tuyên bố 107) không áp dụng đối với công cụ tài chính phái sinh hạch toán theo ASC 815 như ASC 815- 10-50 - yêu cầu công bố tương tự về rủi ro tín dụng liên quan đến công cụ tài chính phái sinh thay thế ASC 815 -10.2 CÁC THÁCH THỨC LIÊN QUAN ÁP DỤNG KẾ TOÁN PHÒNG NGỪA Đối với nhiều doanh nghiệp, sự phức tạp của kế toán công cụ tài chính phái sinh và hoạt động phòng ngừa tạo ra một thách thức đáng kể.Ngày nay, nhiều năm sau khi áp dụng các hướng dẫn công cụ tài chính phái sinh và hoạt động phòng ngừa, các doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với những thách thức cùng với sự ứng dụng tiếp tục của hướng dẫn đó.
Một vài thách thức được nêu ra như sau (PWC, 2010): 9 Đảm bảo sự phù hợp giữa nền tảng kiến thức và kinh nghiệm làm thực tế. 9 Lập các tài liệu phòng ngừa. 9 Phối hợp giữa các phòng ban.3 CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN KẾ TOÁN PHÒNG NGỪA THEO CHUẨN MỰC QUỐC TẾ. Vấn đề cơ bản của kế toán phòng ngừa là mối quan hệ giữa khoản mục được phòng ngừa và công cụ phòng ngừa.Với phòng ngừa, sự thay đổi trong giá trị hoặc dòng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 tiền của khoản mục được phòng ngừa được bù đắp bằng sự thay đổi công cụ phòng ngừa.
Theo qui tắc kế toán ghi nhận và đo lường thông thường phần lãi hoặc lỗ bù trừ thường được ghi nhận trong các kỳ khác nhau. Ngoài ra, công cụ phòng ngừa thường là một công cụ tài chính phái sinh và phải được ghi nhận theo giá trị hợp lý thông qua lãi hoặc lỗ. Khoản mục được phòng ngừa hạch toán khác biệt, nó có thể được đo lường theo giá gốc hoặc giá trị hợp lý thông qua thu nhập tổng hợp khác (OCI), hoặc có thể không được ghi nhận tất cả nếu công ty này phòng ngừa rủi ro đối với giao dịch dự kiến. Điều này dẫn đến sự “sai lệch kế toán” về biến động thu nhập không được điều chỉnh kinh tế.
Theo các qui tắc kế toán thông thường thì khoản mục được phòng ngừa và công cụ tài chính phái sinh được hạch toán khác biệt nhau để lãi hoặc lỗ của hai thành phần này không được ghi nhận trong cùng kỳ.Kế toán phòng ngừa là sự ngoại lệ được chỉ định để đảm bảo cho lãi hoặc lỗ của khoản mục được phòng ngừa và công cụ phòng ngừa được ghi nhận cùng kỳ kế toán. Do đó ngăn chặn lợi nhuận biến động không có tính kinh tế hợp lý. Tuy nhiên, để đảm bảo các nhà quản trị không không lạm dụng từ sự ngoại lệ về nguyên tắc đo lường và ghi nhận thông thường cho mục đích quản trị lợi nhuận, cho nên IAS 39 và SFAS 133 định nghĩa các qui tắc theo kế toán phòng ngừa được áp dụng. Bộ qui tắc kế toán phòng ngừa này đã tạo ra tính phức tạp kế toán phòng ngừa và sự nặng nề cho nhiều công ty.1 Mục tiêu kế toán phòng ngừa Mục tiêu của kế toán phòng ngừa là trình bày trên báo cáo tài chính ảnh hưởng của hoạt động quản trị rủi ro của doanh nghiệp khi sử dụng công cụ tài chính để quản trị các tổn thất phát sinh từ một rủi ro cụ thể có ảnh hưởng đến lãi hoặc lỗ.