Luận văn thạc sĩ vnu ls vai trò của viện kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người từ thực tiễn ở viện kiểm sát nhân dân quận bắc từ liêm thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của viện kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người tại quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội.

• Tác giả: Vũ Việt Khánh
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Nho Thìn
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội - Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật Hiến Pháp và Luật Hành Chính
• Đề tài: Vai Trò Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân Cấp Huyện Trong Việc Bảo Đảm Quyền Con Người - Từ Thực Tiễn Ở Viện Kiểm Sát Nhân Dân Quận Bắc Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP HUYỆN
• 1.1. Quyền con người
• 1.2. Nội dung và các biện pháp bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân
• 1.3. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra các vụ án hình sự
• 1.4. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn
• 1.5. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc xét xử các vụ án hình sự
• 1.6. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giữ, tạm giam
• 1.7. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc thi hành bản án, quyết định của Toà án
• 1.8. Các điều kiện bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện
• 1.8.1. Bảo đảm về mặt chính trị
• 1.8.2. Bảo đảm về mặt pháp lý
• 1.8.3. Các bảo đảm khác
• 1.9. Các quy định của pháp luật hiện hành về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người
• 1.9.1. Các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc đảm bảo quyền con người
• 1.9.2. Các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc đảm bảo quyền con người
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN QUẬN BẮC TỪ LIÊM TRONG THỜI GIAN VỪA QUA
• 2.1. Cơ cấu tổ chức của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.2. Những thành tựu đạt được và bài học rút ra trong công tác bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.3. Công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát công tác giải quyết tin báo tố giác tội phạm và kiến nghị khởi tố của quận Bắc Từ Liêm
• 2.4. Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự
• 2.5. Công tác kiểm sát thi hành án hình sự
• 2.6. Công tác kiểm sát thi hành án dân sự
• 2.7. Công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân-gia đình, hành chính, kinh doanh, thương mại và những việc khác theo quy định pháp luật
• 2.8. Công tác kiểm sát việc giải quyết đơn thư, khiếu nại tố cáo
• 2.9. Những khó khăn và hạn chế trong công tác bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.9.1. Khó khăn về nguồn lực cán bộ
• 2.9.2. Khó khăn trong cơ sở vật chất kỹ thuật và vấn đề kinh phí
• 2.9.3. Khó khăn trong quan hệ phối hợp của cơ quan tư pháp với Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.10. Vướng mắc khi áp dụng pháp luật
• 2.11. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TRONG VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI
• 3.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước trong việc bảo đảm quyền con người
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người
• 3.2.1. Nhóm giải pháp chung nhằm nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc đảm bảo quyền con người
• 3.2.2. Nhóm giải pháp riêng cho Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm nhằm nâng cao vai trò trong việc bảo đảm quyền con người
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện trong bảo đảm quyền con người

Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người tại Bắc Từ Liêm. Chức năng của Viện Kiểm sát không chỉ là thực hành quyền công tố mà còn là giám sát việc tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Điều này thể hiện rõ trong các hoạt động kiểm sát và thực hành quyền công tố, nhằm đảm bảo rằng mọi quyền lợi của công dân đều được tôn trọng và bảo vệ.

1.1. Khái niệm quyền con người và vai trò của Viện Kiểm sát

Quyền con người là những quyền tự nhiên, không thể tước bỏ. Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện có trách nhiệm bảo vệ những quyền này thông qua việc giám sát các hoạt động tư pháp và thực hiện quyền công tố. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi công dân đều được đối xử công bằng và có quyền lợi hợp pháp được bảo vệ.

1.2. Chức năng của Viện Kiểm sát trong việc bảo vệ quyền con người

Viện Kiểm sát thực hiện nhiều chức năng quan trọng như giám sát việc tuân thủ pháp luật trong điều tra, truy tố và xét xử. Những chức năng này giúp bảo vệ quyền lợi của công dân, đảm bảo rằng các quyền con người không bị xâm phạm trong quá trình tố tụng.

II. Những thách thức trong việc bảo đảm quyền con người tại Bắc Từ Liêm

Mặc dù Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo đảm quyền con người, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan tư pháp, và những khó khăn trong việc áp dụng pháp luật là những rào cản lớn.

2.1. Khó khăn về nguồn lực và nhân sự

Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân sự và nguồn lực. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ quyền con người, làm giảm hiệu quả trong công tác kiểm sát và thực hành quyền công tố.

2.2. Vấn đề phối hợp giữa các cơ quan tư pháp

Sự phối hợp giữa Viện Kiểm sát và các cơ quan tư pháp khác như Tòa án và Cơ quan điều tra chưa thực sự chặt chẽ. Điều này dẫn đến việc thực hiện các quyền con người không được đồng bộ và hiệu quả, gây khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

III. Phương pháp nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát trong bảo đảm quyền con người

Để nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người, cần có những giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải thiện nguồn lực, tăng cường đào tạo cho cán bộ, và nâng cao sự phối hợp giữa các cơ quan tư pháp.

3.1. Cải thiện nguồn lực và đào tạo cán bộ

Cần đầu tư vào nguồn lực và đào tạo cán bộ để nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ của Viện Kiểm sát. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả công việc mà còn đảm bảo quyền lợi của công dân được bảo vệ tốt hơn.

3.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan tư pháp

Việc tăng cường sự phối hợp giữa Viện Kiểm sát và các cơ quan tư pháp khác là rất cần thiết. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi hoạt động tư pháp đều được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả, từ đó bảo vệ quyền con người một cách tốt nhất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Bắc Từ Liêm

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các hoạt động kiểm sát và thực hành quyền công tố đã được cải thiện, góp phần bảo vệ quyền con người tại địa phương.

4.1. Kết quả đạt được trong công tác bảo vệ quyền con người

Nhờ vào những nỗ lực trong công tác kiểm sát, nhiều vụ việc đã được giải quyết kịp thời, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Điều này cho thấy vai trò của Viện Kiểm sát trong việc bảo đảm quyền con người là rất quan trọng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động của Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện cho thấy rằng việc nâng cao năng lực và sự phối hợp giữa các cơ quan tư pháp là rất cần thiết để bảo vệ quyền con người hiệu quả hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện

Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người tại Bắc Từ Liêm. Với những nỗ lực không ngừng, Viện Kiểm sát sẽ tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân trong tương lai.

5.1. Tương lai của quyền con người tại Bắc Từ Liêm

Tương lai của quyền con người tại Bắc Từ Liêm sẽ phụ thuộc vào sự nỗ lực của Viện Kiểm sát trong việc cải thiện các hoạt động kiểm sát và thực hành quyền công tố. Việc này sẽ góp phần tạo ra một môi trường pháp lý tốt hơn cho công dân.

5.2. Định hướng phát triển của Viện Kiểm sát

Viện Kiểm sát Nhân dân Cấp huyện cần có định hướng phát triển rõ ràng, tập trung vào việc nâng cao năng lực và hiệu quả công tác bảo vệ quyền con người, từ đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền con người là giá trị phổ quát cao quý đã được ghi nhận trong hơn 100 văn kiện pháp lý quốc tế kể từ Tuyên ngôn Thế giới về Quyền con người năm 1948. Tại Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 và các đạo luật tư pháp đã đặt con người vào vị trí trung tâm, khẳng định trách nhiệm của các cơ quan tư pháp trong việc tôn trọng và bảo vệ quyền công dân. Trong mô hình tư pháp hiện đại, Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện giữ vai trò tiền tuyến trực tiếp tiếp nhận, giải quyết hàng nghìn tố giác, tin báo tội phạm và kiểm sát hàng trăm vụ án hình sự, dân sự mỗi năm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ vai trò, thẩm quyền và cơ chế thực thi chức năng hiến định của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện nhằm ngăn ngừa tình trạng oan sai, bức cung, dùng nhục hình, đồng thời hạn chế tối đa việc xâm phạm quyền tự do thân thể, danh dự và tài sản của công dân trong hoạt động tố tụng. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo cứu toàn diện thực tiễn áp dụng pháp luật tại Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội trong giai đoạn 5 năm từ năm 2014 đến năm 2019, từ đó chỉ ra những điểm nghẽn và xác lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực kiểm sát.

Công trình có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi góp phần nâng cao tỷ lệ giải quyết tin báo tội phạm đúng thời hạn đạt trên 95%, giảm tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tố tụng xuống dưới 3%, trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho hơn 330.000 người dân sinh sống trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa tăng trưởng nhanh chóng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng Thuyết Quyền tự nhiên (Natural Rights Theory) và Thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đặt nền móng rằng các quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc là bất khả xâm phạm. Bên cạnh đó, mô hình kiểm soát quyền lực tư pháp theo tinh thần cải cách tư pháp tại Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị được áp dụng để phân tích cơ chế kiểm sát, chế ước giữa Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát và Tòa án.

Hệ thống khái niệm chính trong đề tài được chuẩn hóa dựa trên các chuẩn mực quốc tế và luật định Việt Nam:

1. Quyền con người trong tố tụng: Tổng thể các quyền tự do thân thể, quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và quyền suy đoán vô tội của người tham gia tố tụng theo Công ước Chống tra tấn (CAT) và Điều 13 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.
2. Thực hành quyền công tố: Hoạt động của Viện Kiểm sát trong việc buộc tội, quyết định truy cứu trách nhiệm hình sự, bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội theo Điều 107 Hiến pháp năm 2013.
3. Kiểm sát hoạt động tư pháp: Thẩm quyền giám sát tính hợp hiến, hợp pháp của mọi hành vi, quyết định tố tụng từ giai đoạn tiếp nhận nguồn tin báo tội phạm đến giai đoạn thi hành bản án đã có hiệu lực pháp luật.
4. Biện pháp ngăn chặn cưỡng chế: Các công cụ tố tụng (bắt, tạm giữ, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú) nhằm phục vụ điều tra nhưng tác động trực tiếp đến quyền tự do thân thể của công dân theo quy định tại Điều 110 và Điều 165 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng gồm 25 văn bản quy phạm pháp luật (Hiến pháp, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Dân sự, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân) kết hợp hệ thống báo cáo tổng kết công tác chuyên môn từ năm 2014 đến năm 2019 của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Đề tài tiến hành khảo sát toàn diện 100% báo cáo tổng kết định kỳ 5 năm liên tục (2014 - 2019) của đơn vị. Đồng thời, nghiên cứu thực hiện chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng ngẫu nhiên đối với 250 hồ sơ vụ án hình sự thụ lý sơ thẩm, 180 hồ sơ kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam tại Nhà tạm giữ Công an quận, và 120 hồ sơ kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính có sự tham gia của Viện Kiểm sát. Phương pháp chọn mẫu phân tầng bảo đảm tính đại diện cao cho các nhóm đối tượng yếu thế như người chưa thành niên, người bị hạn chế năng lực hành vi và các tranh chấp quyền sử dụng đất phức tạp.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phân tích logic - lịch sử, quy nạp, diễn dịch, thống kê mô tả và so sánh luật học, kết hợp phương pháp đàm thoại chuyên sâu với 15 chuyên gia đầu ngành gồm Kiểm sát viên trung cấp, Thẩm phán và Điều tra viên giàu kinh nghiệm. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp đánh giá khách quan, toàn diện cả về tính hợp pháp của quy phạm lẫn hiệu quả vận hành thực tế của bộ máy tư pháp cấp huyện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn tại Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2014 - 2019 đã ghi nhận 4 phát hiện trọng tâm:

1. Thực hành quyền công tố và kiểm sát khởi tố điều tra: Đơn vị đã kiểm sát 100% tố giác, tin báo tội phạm tiếp nhận từ Cơ quan điều tra, ban hành 100% yêu cầu điều tra bằng văn bản đối với các vụ án thụ lý. Tỷ lệ phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đạt mức 98,5%, kiên quyết hủy bỏ hoặc không phê chuẩn đối với hơn 1,5% các trường hợp chưa đủ căn cứ pháp lý, bảo đảm không xảy ra vụ án oan sai làm oan người vô tội.
2. Kiểm sát áp dụng các biện pháp ngăn chặn và tạm giữ, tạm giam: Toàn bộ 100% hồ sơ đề nghị xét phê chuẩn lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp đều được Kiểm sát viên trực tiếp gặp hỏi và ra quyết định trong thời hạn quy định 12 giờ theo Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Tỷ lệ gia hạn tạm giam không cần thiết giảm xuống dưới 2%, thực hiện trả tự do ngay cho 100% các trường hợp hết thời hạn tạm giữ mà không đủ chứng cứ buộc tội.
3. Kiểm sát tố tụng dân sự và bảo vệ đối tượng yếu thế: Kiểm sát viên tham gia 100% các phiên tòa, phiên họp sơ thẩm thuộc trường hợp Tòa án thu thập chứng cứ hoặc đương sự là người chưa thành niên, người có khó khăn trong nhận thức theo Điều 21 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Tỷ lệ kháng nghị phúc thẩm các bản án dân sự có vi phạm được Tòa án cấp trên chấp nhận đạt trên 85%.
4. Tồn tại rào cản về nhân sự và hạ tầng kỹ thuật: Định mức thụ lý án của mỗi Kiểm sát viên dao động ở mức cao từ 35 đến 45 vụ việc mỗi năm, tạo áp lực lớn về thời gian nghiên cứu hồ sơ. Cơ sở vật chất phục vụ công tác ghi âm, ghi hình có âm thanh khi hỏi cung theo Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 mới chỉ đáp ứng khoảng 60% đến 70% nhu cầu thực tế.

Thảo luận kết quả

Thành tựu bảo đảm quyền con người đạt được tại quận Bắc Từ Liêm xuất phát từ việc triển khai đồng bộ các quy định tiến bộ của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, mở rộng quyền đưa ra chứng cứ và quyền tự bào chữa của người bị buộc tội (Điều 58 đến Điều 61). So với báo cáo nghiên cứu tại một số địa phương lân cận trong cùng giai đoạn, tỷ lệ truy tố đúng thời hạn của đơn vị đạt mức xuất sắc trên 99%, không có trường hợp Viện Kiểm sát truy tố nhưng Tòa án tuyên không phạm tội.

Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh tại quận Bắc Từ Liêm khiến các vụ việc tranh chấp đất đai, nhà ở gia tăng khoảng 15% đến 20% mỗi năm, làm bộc lộ khoảng trống trong kỹ năng kiểm sát thu thập chứng cứ dân sự. Về mặt trình bày trực quan, các chỉ số biến động về số lượng tin báo tiếp nhận, tỷ lệ phê chuẩn bắt giữ khẩn cấp và kết quả kháng nghị án giai đoạn 2014 - 2019 hoàn toàn có thể được mô hình hóa chi tiết thông qua các biểu đồ cột kép so sánh theo từng năm kết hợp bảng số liệu ma trận phân loại theo tính chất tội phạm. Điều này sẽ giúp các nhà quản lý tư pháp nắm bắt trực quan xu hướng gia tăng án hình sự và đánh giá chuẩn xác hiệu năng bảo vệ công lý của thiết chế kiểm sát.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao vai trò bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Hoàn thiện quy trình nghiệp vụ kiểm sát bắt giữ và hỏi cung: Ban hành quy định bắt buộc Kiểm sát viên phải trực tiếp gặp, lấy lời khai 100% người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi phê chuẩn lệnh bắt; hoàn thiện thông tư liên tịch hướng dẫn chi tiết quy trình ghi âm, ghi hình có âm thanh khi hỏi cung bị can nhằm đạt tỷ lệ chuẩn hóa 100% vào cuối năm 2020 do Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao chủ trì phối hợp Bộ Công an.
2. Nâng cao chất lượng tranh tụng và kiểm sát xét xử: Chuyển dịch căn bản từ mô hình thẩm vấn sang tranh tụng dân chủ, Kiểm sát viên phải đối đáp đến cùng với 100% ý kiến của luật sư và người bào chữa tại phiên tòa. Giảm tỷ lệ án bị Tòa án cấp trên hủy, sửa do lỗi chủ quan của Viện Kiểm sát xuống dưới mức 1% trong giai đoạn 2020 - 2023 do Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm chỉ đạo thực hiện.
3. Chuẩn hóa và bồi dưỡng nguồn lực cán bộ: Tổ chức định kỳ tối thiểu 4 đợt tập huấn chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng phát hiện dấu hiệu vi phạm quyền con người, kỹ năng hỏi cung không bức cung - mớm cung. Đặt mục tiêu 100% Kiểm sát viên làm công tác hình sự đạt chuẩn kỹ năng tranh tụng trước năm 2022 do Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức.
4. Tăng cường đầu tư trang thiết bị kỹ thuật số: Đề xuất Ủy ban nhân dân quận Bắc Từ Liêm và ngành Kiểm sát bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ lắp đặt đồng bộ hệ thống camera giám sát phòng hỏi cung chuẩn, máy tính xách tay, máy ghi âm cho 100% Kiểm sát viên công tác tại các bộ phận án hình sự và dân sự trong lộ trình 2020 - 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Luật Hiến pháp, Luật Hành chính, Luật Hình sự và Tố tụng hình sự: Khai thác khung lý thuyết toàn diện về quyền con người cùng hơn 40 tài liệu trích dẫn pháp lý chuyên sâu để phục vụ viết luận văn, luận án và các bài báo khoa học.
2. Kiểm sát viên, Kiểm tra viên và Chuyên viên tại các Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện: Ứng dụng trực tiếp hơn 10 kỹ năng nghiệp vụ thực hành quyền công tố, quy trình kiểm sát việc bắt giữ, tạm giam và phương pháp xử lý đơn thư khiếu nại tư pháp để loại trừ rủi ro oan sai.
3. Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Điều tra viên thuộc các cơ quan tố tụng địa phương: Vận dụng các bài học kinh nghiệm về phối hợp liên ngành tư pháp nhằm chuẩn hóa hơn 20 quy trình thu thập chứng cứ, bảo đảm nguyên tắc tranh tụng bình đẳng và giảm thiểu tỷ lệ hồ sơ bị trả lại để điều tra bổ sung.
4. Luật sư, Người trợ giúp pháp lý và các tổ chức bảo vệ quyền con người: Sử dụng các luận cứ pháp lý trích dẫn từ Điều 58 đến Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 được phân tích trong công trình để bảo vệ quyền lợi tối đa cho thân chủ ngay từ giai đoạn bắt giữ ban đầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện bảo đảm quyền con người trong giai đoạn điều tra bằng biện pháp nào?
   Viện Kiểm sát trực tiếp ban hành văn bản yêu cầu điều tra, kiểm sát tính hợp pháp của 100% quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Kiểm sát viên có quyền hủy bỏ ngay các quyết định tố tụng không có căn cứ theo Điều 165 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, trực tiếp hỏi cung khi bị can kêu oan hoặc có dấu hiệu bức cung, bảo đảm việc điều tra khách quan và đúng pháp luật.

2. Quyền hạn của Viện Kiểm sát khi phát hiện việc tạm giữ, tạm giam trái pháp luật là gì?
   Kiểm sát viên tiến hành kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ tại nhà tạm giữ, trại tạm giam vào bất kỳ thời điểm nào. Khi phát hiện người bị giữ không có lệnh, lệnh chưa được phê chuẩn hoặc đã hết thời hạn luật định, Viện Kiểm sát có quyền và nghĩa vụ ra quyết định trả tự do ngay lập tức cho người bị giam giữ theo quy định của pháp luật.

3. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 bổ sung những quyền mới nào cho người bị buộc tội?
   Luật bổ sung quyền không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc nhận mình có tội theo Điều 58 đến Điều 61. Đồng thời, người bào chữa được quyền tham gia tố tụng sớm hơn, ngay từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra, thay vì phải chờ đến khi có quyết định tạm giữ như luật cũ năm 2003.

4. Vai trò bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát trong tố tụng dân sự được thể hiện ra sao?
   Theo Điều 21 và Điều 262 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Kiểm sát viên tham gia phiên tòa sơ thẩm đối với các vụ án tranh chấp đất đai, tài sản công hoặc có đương sự là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi. Viện Kiểm sát phát biểu quan điểm và thực hiện quyền kháng nghị phúc thẩm nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của các bên yếu thế.

5. Đâu là khó khăn lớn nhất của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện khi thực thi nhiệm vụ bảo vệ quyền con người?
   Khó khăn cốt lõi nằm ở tình trạng quá tải biên chế khi mỗi Kiểm sát viên phải thụ lý tới 35-45 vụ án/năm, đi kèm sự thiếu thốn về thiết bị ghi âm, ghi hình có âm thanh tại các phòng hỏi cung. Ngoài ra, việc phối hợp đánh giá chứng cứ giữa Điều tra viên và Kiểm sát viên đôi lúc còn chưa đồng thuận, gây kéo dài thời gian xử lý.

Kết luận

• Quyền con người là nguyên tắc hiến định tối thượng và là thước đo chuẩn mực cho tính văn minh của nền tư pháp xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Luận văn đã phân tích sâu sắc thực tiễn 5 năm (2014 - 2019) tại Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm, khẳng định vai trò như một "tấm lá chắn bằng thép" bảo vệ quyền tự do, danh dự của công dân với tỷ lệ phê chuẩn khởi tố chính xác đạt 98,5% và không để xảy ra oan sai.
• Đề tài nhận diện trung thực các rào cản về quá tải khối lượng công việc cán bộ và hạ tầng ghi âm ghi hình mới đạt 60% đến 70% yêu cầu kỹ thuật.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao xác lập lộ trình 2020 - 2023 tập trung vào chuẩn hóa 100% quy trình hỏi cung, nâng cao chất lượng tranh tụng và hiện đại hóa thiết bị số hóa hồ sơ án.
• Các nhà nghiên cứu, cán bộ tư pháp và học viên chuyên ngành hãy tham khảo chi tiết toàn văn công trình để ứng dụng vào công tác thực tiễn và hoàn thiện thể chế tư pháp nước nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Quyền con người Quyền con người (human rights) là một phạm trù đa diện, do đó có nhiều định nghĩa khác nhau. Theo một tài liệu của Liên hợp quốc, từ trước đến nay có đến gần 50 định nghĩa về quyền con người đã được công bố, mỗi định nghĩa tiếp cận vấn đề từ một góc độ nhất định, chỉ ra những thuộc tính nhất định, nhưng không định nghĩa nào bao hàm được tất cả các thuộc tính của quyền con người. Khái niệm về quyền con người được đưa ra từ thời cổ đại và không ngừng được phát triển, bổ sung cùng với quá trình phát triển của xã hội loài người.

Lần đầu tiên quyền con người được ghi nhận trong Tuyên ngôn độc lập của Mỹ “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền được bình đẳng, tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong đó có quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc” Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về quyền con người (Office of High Commissioner for Human Rights – OHCHR đưa ra định nghĩa về quyền con người. Theo định nghĩa này, quyền con người là những bảo đảm pháp lý toàn cầu (universal legal guarantees) có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động (actions) hoặc sự bỏ mặc (omissions) mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những sự được phép (entitlements) và tự do cơ bản (fundamental freedoms) của con người. Bên cạnh định nghĩa kể trên, một định nghĩa khác cũng thường được trích dẫn, theo đó, quyền con người là những sự được phép (entitlements) mà 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tất cả thành viên của cộng đồng nhân loại, không phân biệt giới tính, chủng tộc, tôn giáo, địa vị xã hội.; đều có ngay từ khi sinh ra, đơn giản chỉ vì họ là con người. Định nghĩa này mang dấu ấn của học thuyết về các quyền tự nhiên.

Ở Việt Nam, đã có những định nghĩa về quyền con người do một số cơ quan nghiên cứu và chuyên gia từng nêu ra. Những định nghĩa này cũng không hoàn toàn giống nhau, nhưng xét chung, quyền con người thường được hiểu là những nhu cầu, lợi ích tự nhiên, vốn có của con người được ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp lý quốc tế. Như vậy, nhìn ở góc độ nào và ở cấp độ nào thì quyền con người cũng được xác định như là những chuẩn mực được cộng đồng quốc tế thừa nhận và tuân thủ. Những chuẩn mực này kết tinh những giá trị nhân văn của toàn nhân loại, chỉ áp dụng với con người, cho tất cả mọi người.

Nhờ có những chuẩn mực này, mọi thành viên trong gia đình nhân loại mới được bảo vệ nhân phẩm và mới có điều kiện phát triển đầy đủ các năng lực của cá nhân với tư cách là một con người. Cho dù cách nhìn nhận có những khác biệt nhất định, một điều rõ ràng là quyền con người là những giá trị cao cả cần được tôn trọng và bảo vệ trong mọi xã hội và trong mọi giai đoạn lịch sử. Trong một cuộc khảo sát gần đây do CNN - một trong các cơ quan truyền thông nổi tiếng nhất thế giới - tiến hành, quyền con người được xem là một trong mười phát minh làm thay đổi thế giới.