Vai Trò Của Nhà Nước Trong Việc Xây Dựng Nền Kinh Tế Độc Lập Tự Chủ Tại Việt Nam

Khám phá vai trò của nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

• Tác giả: Trần Thị Thu Hường
• Người hướng dẫn: GS,TS Trần Phúc Thăng
• Trường học: Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Vai Trò Của Nhà Nước Trong Xây Dựng Nền Kinh Tế Độc Lập Tự Chủ Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Vấn đề nền kinh tế độc lập tự chủ
• 1.2. Vấn đề vai trò của nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VAI TRÒ NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRONG XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ HIỆN NAY
• 2.1. Nền kinh tế độc lập tự chủ và vai trò của nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ
• 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến vai trò của Nhà nước trong xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ ở Việt Nam hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
• 3.1. Thực trạng vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ ở nước ta hiện nay
• 3.2. Những vấn đề đặt ra về vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế Việt Nam độc lập tự chủ hiện nay
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ VIỆT NAM ĐỘC LẬP TỰ CHỦ HIỆN NAY
• 4.1. Một số giải pháp chủ yếu
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Nhà Nước Trong Nền Kinh Tế Việt Nam

Lịch sử phát triển của các quốc gia đều cho thấy vai trò nhà nước quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Nhà nước hiện thực hóa các tất yếu kinh tế, xây dựng mục tiêu chiến lược, cơ sở pháp lý và chính sách để dẫn dắt, định hướng sự phát triển. Nền kinh tế phát triển, chất lượng và hiệu quả ra sao, phụ thuộc lớn vào năng lực quản lý của bộ máy nhà nước. Nếu không có khả năng tạo dựng môi trường pháp lý đồng bộ, thống nhất, lành mạnh, không vạch ra chiến lược phát triển đúng đắn, thì nền kinh tế không thể vận hành và phát triển hiệu quả. Sự thành công của các nước phương Tây, Nhật Bản chứng minh điều đó. Tuy nhiên, sự phát triển ở mỗi quốc gia, mỗi thời kỳ lại yêu cầu khác nhau về mức độ và cách thức tác động của nhà nước vào nền kinh tế. Vì vậy, cùng với sự vận động của nền kinh tế, vai trò của nhà nước cũng biến đổi cho phù hợp. Theo luận án tiến sĩ của Trần Thị Thu Hường(2011), vai trò của nhà nước đối với việc xây dựng nền kinh tế Việt Nam độc lập tự chủ là rất quan trọng trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nền Kinh Tế Độc Lập Tự Chủ

Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế gia tăng mạnh mẽ, tạo ra sự lan tỏa, liên hệ gắn bó giữa các quốc gia. Quá trình này diễn ra trên nhiều lĩnh vực: tài chính, thương mại, đầu tư,... với nhiều hình thức. Tuy nhiên, toàn cầu hóa cũng tạo ra những tác động qua lại rất nhanh giữa các nền kinh tế. Điều đó đặt ra những vấn đề mới về vai trò của nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ trong bối cảnh toàn cầu hóa. Để chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, phát huy nội lực, thì vai trò của nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ là rất quan trọng.

1.2. Các Nghiên Cứu Về Vai Trò Của Nhà Nước

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế - xã hội. Các nghiên cứu này tập trung vào vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế,... Tuy nhiên, cần có thêm những nghiên cứu chuyên sâu hơn về vai trò của nhà nước trong xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Những nghiên cứu trước đó là cơ sở để các nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển luận điểm vai trò quan trọng của nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế Việt Nam độc lập tự chủ.

II. Thách Thức Xây Dựng Kinh Tế Độc Lập Tự Chủ Hiện Nay

Quá trình phát triển kinh tế Việt Nam diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời tham gia hội nhập kinh tế quốc tế. Đại hội IX của Đảng khẳng định cần phải đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã đạt được nhiều thành tựu, góp phần tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội. Tuy nhiên, mặt trái của toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế thế giới cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, trong đó phải kể đến việc chúng ta xuất phát điểm từ một nước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu.

2.1. Ảnh Hưởng Của Toàn Cầu Hóa Đến Tự Chủ Kinh Tế

Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với nền kinh tế độc lập tự chủ. Sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia tăng lên, khiến cho các quốc gia dễ bị ảnh hưởng bởi các biến động kinh tế thế giới. Các công ty đa quốc gia có vai trò ngày càng lớn, có thể ảnh hưởng đến chính sách kinh tế của các quốc gia. Việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ trong bối cảnh này đòi hỏi phải có những giải pháp sáng tạo và phù hợp. Theo đó, nước ta phải chú trọng xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, dựa trên nền tảng phát huy nội lực và hợp tác với các quốc gia trên thế giới.

2.2. Bất Cập Nội Tại Của Nền Kinh Tế Việt Nam

Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, năng suất lao động thấp kém, khoa học - kỹ thuật và công nghệ còn ở trình độ thấp. Vấn đề quản lý kinh tế, quản lý xã hội của nhà nước còn nhiều bất cập. Điều này gây khó khăn cho việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ. Vì vậy, cần phải có những giải pháp để khắc phục những bất cập này. Theo đó, vai trò của nhà nước trong việc định hướng và phát triển nền kinh tế Việt Nam độc lập tự chủ là rất quan trọng.

III. Vai Trò Của Nhà Nước Trong Điều Tiết Kinh Tế Vĩ Mô

Để xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, nhà nước cần phát huy vai trò điều tiết kinh tế vĩ mô. Điều này bao gồm việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế, chính sách tài khóa và tiền tệ, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn, bảo vệ môi trường,... Vai trò điều tiết kinh tế vĩ mô của nhà nước là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của nền kinh tế. Nhà nước cần tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế phát triển, nhưng đồng thời cần kiểm soát những yếu tố có thể gây ra khủng hoảng.

3.1. Chính Sách Tài Khóa Và Tiền Tệ Ổn Định Vĩ Mô

Chính sách tài khóa và tiền tệ là những công cụ quan trọng để điều tiết kinh tế vĩ mô. Chính sách tài khóa bao gồm các quyết định về chi tiêu và thuế của chính phủ. Chính sách tiền tệ bao gồm các quyết định về lãi suất và cung tiền của ngân hàng trung ương. Việc sử dụng hiệu quả hai công cụ này có thể giúp ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và tạo việc làm. Mục tiêu của nhà nước là đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô để phát triển nền kinh tế độc lập tự chủ.

3.2. Điều Chỉnh Cơ Cấu Kinh Tế Phù Hợp

Điều chỉnh cơ cấu kinh tế là một quá trình liên tục để thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh tế. Nhà nước cần có những chính sách để khuyến khích sự phát triển của các ngành công nghiệp có lợi thế cạnh tranh, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các ngành công nghiệp có nguy cơ tụt hậu. Nhà nước cần có những giải pháp để hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Vai trò của nhà nước ở đây là dẫn dắt và định hướng sự phát triển của cơ cấu kinh tế Việt Nam.

3.3. Phát Triển Bền Vững Để Bảo Vệ Môi Trường

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc ban hành và thực thi các quy định về bảo vệ môi trường, khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo và các công nghệ thân thiện với môi trường, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm. Phát triển bền vững là yếu tố then chốt để đảm bảo một nền kinh tế độc lập tự chủ, bền vững trong tương lai.

IV. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Nền Kinh Tế Việt Nam

Để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, nhà nước cần có những chính sách để khuyến khích đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển hạ tầng,... Năng lực cạnh tranh là yếu tố then chốt để nền kinh tế Việt Nam có thể tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu và không bị tụt hậu so với các nước khác. Nhà nước cần tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, đồng thời có những chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình cạnh tranh.

4.1. Khuyến Khích Đổi Mới Sáng Tạo

Đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhà nước cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao. Hỗ trợ các hoạt động khoa học công nghệ và ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật vào thực tế.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực

Chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhà nước cần có những chính sách để cải thiện hệ thống giáo dục và đào tạo, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Đảm bảo cung cấp đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng mềm tốt và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Vai trò của nhà nước ở đây là phát triển nguồn lực trong nước để không bị phụ thuộc vào nguồn nhân lực bên ngoài.

4.3. Cải Thiện Môi Trường Kinh Doanh

Nhà nước cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động. Đảm bảo môi trường pháp lý minh bạch, công bằng và ổn định, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp. Môi trường kinh doanh thuận lợi sẽ thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

V. Phát Huy Nội Lực Chủ Động Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế

Để xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, cần phát huy tối đa nội lực, đồng thời chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. Phát huy nội lực là sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong nước, bao gồm nguồn vốn, lao động, tài nguyên thiên nhiên,... Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế là tham gia tích cực vào các tổ chức kinh tế quốc tế, ký kết các hiệp định thương mại tự do,... Việc kết hợp hài hòa giữa nội lực và ngoại lực sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp để phát triển kinh tế.

5.1. Sử Dụng Hiệu Quả Nguồn Lực Trong Nước

Nhà nước cần có những chính sách để khuyến khích tiết kiệm, đầu tư vào các lĩnh vực có hiệu quả cao. Cần có những giải pháp để khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường. Phát huy tinh thần tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên của dân tộc. Nguồn lực trong nước là yếu tố quyết định sự thành công của việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ.

5.2. Tham Gia Tích Cực Hợp Tác Quốc Tế

Nhà nước cần chủ động tham gia vào các tổ chức kinh tế quốc tế, ký kết các hiệp định thương mại tự do,... Tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, tận dụng cơ hội để tiếp cận công nghệ tiên tiến, thu hút vốn đầu tư và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, cần đảm bảo lợi ích quốc gia và giữ vững độc lập tự chủ trong quá trình hội nhập. Đây là chủ động hội nhập để phát triển kinh tế.

5.3. Phát Triển Khu Vực Tư Nhân Khuyến Khích Đầu Tư

Khu vực tư nhân đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế. Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực tư nhân phát triển, bao gồm giảm thiểu các thủ tục hành chính, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng,... Khuyến khích đầu tư từ khu vực tư nhân vào các lĩnh vực có tiềm năng phát triển.

VI. Giải Pháp Nâng Cao Vai Trò Nhà Nước Hiện Nay

Để nâng cao vai trò nhà nước trong xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, cần có những giải pháp đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Cần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao,... Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, lãng phí.

6.1. Hoàn Thiện Thể Chế Kinh Tế Thị Trường

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và ổn định. Xây dựng các thể chế hỗ trợ thị trường, như hệ thống tài chính, ngân hàng, bảo hiểm,... Cần tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Cơ chế thị trường phải được xây dựng và hoàn thiện song song với sự định hướng từ phía nhà nước.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Nhà Nước

Nhà nước cần chủ động tham gia vào các tổ chức kinh tế quốc tế, ký kết các hiệp định thương mại tự do,... Tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, tận dụng cơ hội để tiếp cận công nghệ tiên tiến, thu hút vốn đầu tư và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, cần đảm bảo lợi ích quốc gia và giữ vững độc lập tự chủ trong quá trình hội nhập. Đây là chủ động hội nhập để phát triển kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN cứu LIÊN QUAN ĐẾN ĐÈ TÀI Vấn đề xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ đang đặt ra ở nhiều nước trên thế giới. Ớ nước ta vấn đề xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ đã được Đảng ta rất quan tâm và là một trong những nội dung quan trọng của nhiều công trình nghiên cứu về sự phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. VẤN ĐẺ NÈN KINH TÉ Độc LẬP Tự CHỦ Trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, các nhà nghiên cứu Việt Nam đã đưa ra các quan niệm khác nhau về nền kinh tế độc lập tự chủ là: Luận án tiến sĩ Kinh tế “Xây dựng nền kỉnh tế độc lập tự chủ của nước ta trong điều kiện toàn cầu hoá kinh tế”, của Nguyễn Thuý Anh, năm 2004; Luận vãn thạc sĩ Triết học “Moi quan hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ và hội nhập kinh tế quốc tế ở nước ta hiện nay”, của Nguyễn Thị Thu Hiền, năm 2007; Đe tài khoa học tuyến thầu cấp Bộ, năm 2005 “Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và tác động của nó đến sự phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, Chủ nhiệm đề tài GS,TS Hoàng Ngọc Hoà, năm 2007. Các công trình nghiên cứu đó đã bàn đến các nội dung sau: * Quan niệm về nền kỉnh tế độc lập tự chủ trong các vãn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Vấn đề độc lập tự chủ của đất nước và đường lối độc lập tự chủ của Đảng ta luôn có một vị trí quan trọng trong các Cương lĩnh, các Văn kiện của Đảng. Chính vì vậy, từ khi ra đời cho đến nay, Đảng ta luôn nêu rõ quan điếm về độc lập tự chủ. Mối quan hệ giữa độc lập và tự chủ về kinh tế đã được Đảng ta khẳng định trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ III năm 1960, “xây 7 dựng nền kinh tế của ta thành một nền kinh tế tự chủ, tương đối hoàn chỉnh, làm cơ sở cho độc lập của nước nhà. Lần đầu tiên cụm từ “độc lập, tự chủ”, được Đảng ta nêu trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IV năm 1976, khi nhấn mạnh đến vai trò then chốt của “đường loi chính trị, đường loi quân sự độc lập, tự chủ, đúng đắn và sáng tạo của Đảng ta” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thắng lợi và yêu cầu chung “giữ vững độc lập tự chủ” của đất nước trong giai đoạn mới [33, tr.

Đại hội lần thứ VIII của Đảng năm 1996 đã mở rộng một cách toàn diện vấn đề độc lập, tự chủ từ “nâng cao ý thức độc lập, tự chủ” đến yêu cầu “tạo lập được một vị thế độc lập, tự chủ” bao gồm “độc lập, tự chủ về kinh tế, quốc phòng, an ninh” [29, tr.22], “sao cho trong mọi lĩnh vực chúng ta có cách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái Việt Nam” [29, tr.3O] và “độc lập tự chủ đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế” [29, tr. Chủ trương, gắn chặt việc "xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ đi đôi với chủ động hội nhập kinh tế quốc tế“ [34, tr.92] được đặc biệt nhấn mạnh tại Đại hội Đảng lần thứ IX năm 2001, trong đó, “công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước phải bảo đảm xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, trước hết là độc lập tự chủ về đường lối, chính sách, đồng thời có tiềm lực kinh tế đủ mạnh. Tuy nhiên, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam trong bối cảnh xu thế toàn cầu hoá kinh tế gia tăng mạnh mẽ lại đặt ra những thách thức rất mới, rất căn bản đổi với vấn đề độc lập, tự chủ của quốc gia và sự phát triển bền vững của đất nước. Đại hội X của Đảng đã nhận định, “lý luận vẫn chưa giải đáp được.

mối quan hệ giữa độc lập, tự chủ và chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế” [37, tr. Do vậy, Đại hội lần thứ X của đảng ta năm 2006, khắng định: chúng ta thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hoà bình, họp tác và phát triển; chính sách đổi ngoại rộng mở, đa phương hoá, đa dạng hoá các quan hệ quốc tế. Việt Nam là bạn, 8 đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực [37, tr. Đồng thời, Đảng ta đã nhấn mạnh việc “Xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ phải đi đôi với chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại, kết hợp nội lực với ngoại lực thành nguồn lực tổng họp để phát triển đất nước” [34, tr.

Như vậy, trong bối cảnh mới đòi hỏi một cách cấp thiết phải có sự rà soát thận trọng cơ sở lý luận về độc lập tự chủ, đánh giá kỹ lưỡng các bài học thực tiễn trong nước và thế giới, dự báo chính xác các xu hướng quốc tế và tác động của chúng đối với Việt Nam, từ đó đề xuất những điều chỉnh, bổ sung cần thiết để thực hiện thắng lợi đường lối độc lập tự chủ của Đảng, không ngừng nâng cao vị thế và sức mạnh quốc gia, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn 2010 - 2020. * Quan niệm vể nển kinh tế độc lập tự chủ của các nhà nghiên cứu khoa học Đen nay có một số nhà nghiên cứu đã đưa ra các quan điểm khác nhau về nền kinh tế độc lập tự chủ, song nhìn chung đều thống nhất ở những nội dung cơ bản: Một là, nền kinh tế độc lập tự chủ là nền kinh tế có thể tự thân vận động, không bị chi phối hay lệ thuộc vào nước khác, người khác, hoặc vào một tổ chức kinh tế nào đó về đường lối, chính sách phát triển kinh tế. Sử dụng và phát huy được nội, ngoại lực cho sự phát triển bền vững của đất nước. Hai là, nên kinh tế có khả năng đối phó và đúng vững trước những thách thức, tác động tiêu cực từ bên ngoài (khu vực và thế giới).

Ba là, độc lập tự chủ về kinh tế luôn được đặt trong mối quan hệ biện chứng với độc lập tự chủ về chính trị, văn hoá, xã hội và các mặt khác tạo thành sức mạnh tổng hợp quốc gia [1, tr. Ngoài ra, còn có một số tác giả chỉ rõ rằng: 9 độc lập tự chủ vê kinh tê là phải độc lập tự chủ trong việc hoạch định đường lối, chiến lược, qui hoạch, kế hoạch; độc lập tự chủ trong sử dụng các giải pháp; huy động các nguồn lực để phát triến nền kinh tế thị trường, mở cửa hội nhập với nền kinh tế thể giới, chú động, tích cực tham gia vào sự giao lưu, hợp tác, phân công lao động quốc tế và trên cơ sở phát huy tốt nhất nội lực và lợi thế so sánh của quốc gia trong tham gia hợp tác, phân công lao động quôc tế nhằm tranh thủ ngoại lực để phát triển và cạnh tranh quốc tế có hiệu quả [47, tr. Từ việc nêu ra quan niệm về nền kinh tế độc lập tự chủ, các tác giả đã cho răng, nền kinh tế độc lập tự chủ trong điều kiện hiện nay có những đặc trưng: “Trước hết, và quan trọng nhất là phải đảm bảo lợi ích phát triển của quôc gia ở mức cao nhât có thê được; Thứ hai, sức cạnh tranh của nền kinh tế phải được cải thiện và tăng dần; Thứ ba, có khả năng úng phó có hiệu quả với những chấn động chính trị, kinh tế, xã hội bên ngoài” [1, tr. VẤN ĐÈ VAI TRÒ CỦA NHÃ NƯỚC Nghiên cứu về vai trò của nhà nước đã có một số công trình tiêu biểu như: “Cơ chê thị trường và vai trò nhà nước trong nền kinh tế Việt Nam’'’, của tác giả Lương Xuân Quỳ, Nxb Thống kê, Hà Nội, năm 1994; ‘Tác động của nhà nước nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta hiện nay”, của tác giả Nguyễn Cúc (Chủ biên), Nxb Chính trị quôc gia, Hà Nội, năm 1997; Luận án thạc sĩ khoa học Chính trị “Vai trò của nhà nước đổi với sự phát triển ở một sổ nước ASEAN”, của tác giả Nguyên Văn Bình, năm 1998; “Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam ”, của tác giả Chu Văn cấp, tạp chí Nghiên cứu lý luận, số 9, năm 2000; Luận án tiến sĩ Triết học “Vai trò định hướng xã hội chủ nghĩa của nhà nước đổi với sự phát triển nền kinh tế Việt Nam hiện nay”, của Lê Thị Hồng, năm 2001; Luận văn thạc sĩ Kinh tế 10 “ Vai trò của nhà nước Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế”, của Quách Công Sơn, năm 2003; “Vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế - xã hội của nước ta trong những năm qua”, của Phương Ngọc Thạch, tạp chí Phát triển kinh tế, tháng 5, năm 2.005; “Một sổ cách tiếp cận mới về vai trò nhà nước trong cung cấp hàng hoá và dịch vụ công”, của tác giả Vũ Thanh Sơn, tạp chí Nghiên cứu kinh tế, số 326, tháng 7/2005; Đề tài luận văn thạc sĩ Kinh tê “Vai trò kinh tế của nhà nước trong bổi cảnh toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam”, của tác giả Nguyễn Thuỳ Anh, năm 2006; Luận văn thạc sĩ Triết học “Vai trò của nhà nước đổi với sự phát triển kinh tế trong quá trình hội nhập kinh tế quổc tế ở Việt Nam hiện nay”, của tác giả Ngô Thị Tân Hương, năm 2007; Đề tài “Vai trò của nhà nước trong quá trình hội nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO) của Việt Nam” mã số: KT.01, do Nguyễn Thùy Anh, Lê Vân Anh chủ trì, năm 2007.

Trên cơ sở nêu lên sự cần thiết của việc chuyển đổi nền kinh tế nước ta vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, tác giả Lương Xuân Quỳ cho rằng vai trò của nhà nước cần được làm sáng tỏ là: “Nhà nước can thiệp điều tiết, điều khiển hay quản lý nền kinh tế hay quản lý kinh tế; Nhà nước Việt Nam cân phải làm gì đê hoàn thành chức năng quản lý nền kinh tế thị trường; những cong cụ nao có thê và cân phải được sử dụng đê nhà nước hoàn thành được chức năng quản lý điều khiển nền kinh tế” [89, tr.