chương 1 Vai trò của một tổ chức trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội là do tính chất, vị trí của tổ chức đó quyết định, nó mang tính khách quan. Nhưng có được vai trò tác dụng thực tế hay không còn do kết quả hoạt động thực tiễn của tổ chức đó quyết định và chịu sự chi phối của mối quan hệ giữa các thành viên trong hệ thống chính trị tác động. Vai trò của Mặt trận không phải tự Mặt trận khẳng định mà là do chính nhân dân, chính lịch sử thừa nhận. Vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày càng được khẳng định và nâng cao trong đời sống xã hội đã góp phần quan trọng vào việc củng cố và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường sự đồng thuận xã hội, tham gia xây dựng Đảng, mở rộng quan hệ đoàn kết hữu nghị, hợp tác quốc tế, thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, động viên nhân dân phát huy quyền làm chủ, hăng hái tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động cách mạng, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 2 VAI TRÒ CỦA MẶT TRẬN TQVN THAM GIA XÂY DỰNG BỘ MÁY NHÀ NƯỚC, CHÍNH QUYỀN CƠ SỞ QUA THỰC TIỄN TẠI TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 2. VAI TRÒ THAM GIA, PHỐI HỢP CỦA MẶT TRẬN TQVN VỚI CÁC CƠ QUAN DÂN CỬ (bao gồm Quốc Hội, Hội đồng nhân dân các cấp) 2. Vai trò của Mặt trận TQVN trong tham gia công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp Quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân là một vấn đề cơ bản nhất được quy định tại Hiến pháp. Quyền lực đó phải có các hình thức và biện pháp nhất định để thực hiện, trong đó phương pháp bầu cử trở thành một trong những hình thức thực hiện quyền tự do, dân chủ, một trong những biểu hiện quyền con người trong lĩnh vực chính trị - quyền tự do dân chủ.
Bầu cử trở thành một chế độ bầu cử, một hình thức hoạt động quan trọng của xã hội dân chủ, một phương pháp phổ biến nhất hiện nay để nhân dân thực hiện quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Ngoài việc bỏ phiếu để bầu ra những người đại diện thay mặt mình trong các cơ quan quyền lực Nhà nước, bầu cử còn là một trong những biện pháp kiểm tra, giám sát Nhà nước và làm cho quyền lực Nhà nước luôn có xu hướng thuộc về nhân dân. Một chế độ dân chủ chỉ có thể có khi và chỉ khi có được các cuộc bầu cử phổ thông, bình đẳng, tìm ra được những người thực sự tài năng thay mặt nhân dân nắm giữ quyền lực Nhà nước. Mặt trận TQVN với vai trò là một tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, là cơ sở của chính quyền nhân dân, Mặt trận TQVN được pháp luật bầu cử quy định vai trò giới thiệu ứng cử viên tham gia đại biểu quốc hội và đại biểu HĐND các cấp, các ứng cử viên muốn ứng cử phải được thông qua Uỷ ban Mặt trận TQVN các cấp hiệp thương giới thiệu.
18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong tham gia công tác bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp, theo quy định của pháp luật về bầu cử, Mặt trận TQVN có quyền và trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ trong các cuộc bầu cử; trong đó có một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng có tính chất cốt lõi trong tất cả các cuộc bầu cử, đó là Mặt trận TQVN tổ chức hiệp thương dân chủ để lựa chọn, giới thiệu những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, lập danh sách chính thức để cử tri bầu làm đại biểu, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân thực hiện quyền lực Nhà nước trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Việc tổ chức hiệp thương, lựa chọn, giới thiệu người ứng cử được thực hiện năm bước theo quy trình cụ thể do Ủy ban Trung ương Mặt trận TQVN và Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành bằng Nghị quyết liên tịch (Đối với bầu cử đại biểu Quốc Hội) và do Ủy ban Trung ương Mặt trận TQVN và Chính phủ ra nghị quyết liên tịch ban hành (đối với cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp), gồm các bước sau: Trên cơ sở dự kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (bầu cử đại biểu Quốc hội), Thường trực Hội đồng nhân dân (bầu cử đại biểu HĐND các dấp), về cơ cấu, thành phần số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị được bầu làm đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận TQVN cùng cấp tiến hành tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất để thỏa thuận về cơ cấu, thành phần, số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình ra ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Trên cơ sở kết quả hội nghị hiệp thương này, BTT Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp hiệp thương gửi văn bản phân bổ số lượng người ra ứng cử của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, đảm bảo số lượng người giới thiệu ứng cử phải nhiều hơn số đại biểu được bầu của cơ quan, tổ chức đơn vị đó, nhằm có số dư cần thiết ở mỗi đơn vị bầu cử theo quy định của pháp luật về bầu cử. Sau khi nhận được danh sách những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhân dân do cơ quan, tổ chức, đơn vị gửi đến, BTT Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp tiến hành tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ hai.
Hội nghị hiệp thương lần thứ hai thỏa thuận danh sách sơ bộ những người ứng cử và gửi đến Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, phường, thị trấn nơi cơ trú đối với những người ứng cử (bao gồm những người được cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu và những người tự ứng cử). Quá trình tổ chức hội nghị cử tri nơi cư trú của những người ứng cử nếu có ý kiến, kiến nghị hoặc tố cáo đối với những người ứng cử nào đó thì BTT Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp tổ chức hiệp thương lập danh sách gửi đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền quản lý người ứng cử đó phải xác minh rõ đúng sai và gửi đến Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp tổ chức hiệp thương. Sau khi nhận được văn bản xác minh của cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền đối với người ứng cử, BTT Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp tổ chức hiệp thương tiến hành tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ ba. Hội nghị hiệp thương lần thứ ba thỏa thuận lập danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân và gửi ngay đến Hội đồng bầu cử để Hội đồng bầu cử xem xét phân bổ người ứng cử về các đơn vị bầu cử, khu vực bỏ phiếu và công bố danh sách người ứng cử ở từng đơn vị bầu cử.
Kết thúc hội nghị hiệp thương lần thứ ba lập danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp cũng là kết thúc quy trình hiệp thương khá chặt chẽ theo quy định của pháp luật. Đó là khái quát quy trình hiệp thương dân chủ để sàn lọc, lựa chọn, giới thiệu những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Trong quá trình thực hiện các bước của quy trình hiệp thương thì bước tổ chức lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm cử tri nơi cư trú của những người ứng cử là quan trọng nhất, bởi lẽ đây là những người có thể trúng cử làm đại biểu 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực của nhân dân trong cơ quan quyền lực Nhà nước. Mặt khác, trên cơ sở nhận xét và tín nhiệm của cử tri hội nghị hiệp thương của Mặt trận có cơ sở quan trọng cho việc lựa chọn lập danh sách chính thức để nhân dân bầu làm đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011 – 2016, trên địa bàn Thừa Thiên Huế, hệ thống Mặt trận từ Tỉnh đến cơ sở đã thực hiện tốt công tác Mặt trận tham gia bầu cử. Thực hiện quy trình hiệp thương lựa chọn, giới thiệu những người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận TQVN các cấp đã tổ chức năm bước của quy trình hiệp thương để lập danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp. Trong đó đã lập danh sách chính thức đối với 13 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XIII; lập danh sách chính thức đối với những người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh khóa VI gồm 84 người; lập danh sách chính thức đối với những người ứng cử đại biểu HĐND cấp huyện 458 người và lập danh sách chính thức đối với những người ứng cử đại biểu HĐND cấp xã gồm 5. Nhìn chung công tác tổ chức quy trình hiệp thương lựa chọn, giới thiệu những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và những người ứng cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011 – 2016 của Tỉnh đảm bảo đúng quy trình theo luật định; đảm bảo dân chủ.
Chất lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp do các hội nghị trong quy trình hiệp thương lựa chọn, giới thiệu đều đảm bảo điều kiện, tiêu chuẩn theo luật định được cử tri nơi cư trú và nơi công tác tín nhiệm cao. Thực hiện tham gia tuyên truyền, vận động cử tri thực hiện quyền bầu cử, tự mình đi bỏ phiếu trong ngày bầu cử. Thực hiện quyền giám sát việc bầu 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.