Chương 1: Cơ sở lý luận: Nhắc lại kiến thức tổng thé về bảo hiểm phi nhân tho va dự phòng bồi thường trong bảo hiểm phi nhân thọ. Chương 2: Thực trạng thị trường phi nhân thọ và dự phòng bồi thường từ đó thấy triển vọng phát triển phương pháp dự phòng bồi thường ở Việt Nam. Chương 3: Trình bày phương pháp bồi thường trong bảo hiểm phi nhân thọ. Chương 4: Phân tích thực nghiệm: Trình bày tổng quan về đữ liệu thực tế và một số cách xử lý dữ liệu va tính toán dự phòng bồi thường, đưa ra kết luận.
11191521-— Lại Thu Hà Trang 7 Chuyên đề tốt nghiệp chuyên ngành toán kinh tế CHUONG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1. Bảo hiểm phi nhân thọ 1. Định nghĩa Bảo hiểm phi nhân thọ là một trong hai loại hình bảo hiểm thương mại. Bảo hiểm nhân thọ là loại hình bảo hiểm qua đó công ty bảo hiểm cam kết sẽ trả một số tiền thỏa thuận khi có sự kiện quy định xảy ra liên quan đến sinh mạng và sức khỏe của con người.
Thì “ Bảo hiểm phi nhân thọ là các nghiệp vụ bảo hiểm thương mại khác không phải là bảo hiểm nhân thọ, là loại hình bảo hiểm qua đó công ty bảo hiểm cam kết sẽ chỉ trả bồi thường khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra liên quan đến tôn thất về vật chat va tai nan con người, trách nhiệm của người tham gia bảo hiêm”. Thị trường bảo hiểm phi nhân thọ có phạm vi hoạt động rất rộng lớn và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bởi vì đối tượng của bảo hiểm phi nhân thọ rất đa dạng, phong phú, đó là các loại tài sản hữu hình và vô hình, toàn bộ các thành viên trong xã hội, các phát sinh trách nhiệm do mối quan hệ giữa con người với con người gây ra. Nhu cầu bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam ngày càng tăng khi người dân có mức sống cao hơn nhu cầu bảo vệ tương lai tài chính của họ gia tăng đã dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của loại hình bảo hiểm này.
Đặc điểm Về đặc điêm của bảo hiém phi nhân thọ, trước tiên nó có những đặc diém của bảo hiém nói chung như sau: e San phâm của bảo hiém là sản phâm vô hình: Về bản chất bảo hiểm là một dịch vụ, một lời hứa, một lời cam kết mà công ty bảo hiểm đưa ra với khách hàng. Khách hàng trả phí dé đôi yêu cầu bồi thường nếu có thiệt hại về sản phẩm được bảo hiểm xảy ra trong tương lai. Khác với sản phẩm vật chất mà người mua có thê cảm nhận như cam, năm, ngửi thì người mua sản phâm bảo hiém không thê chi ra 11191521-— Lại Thu Hà Trang 8 Chuyên đề tốt nghiệp chuyên ngành toán kinh tế màu sac, hình dáng, kích thước hay mùi của sản phâm, nó giông như một lá bùa may man bảo hộ khách hàng. e Bảo hiểm có chu trình kinh doanh ngược: Khác với chu trình sản xuất hàng hóa thông thường, các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa hữu hình bỏ vốn ra trước, mua các máy móc, nguyên vật liệu, thuê nhân công sau đó tạo ra san phâm và cung cấp sản phâm đến người tiêu dùng, sản phẩm được tiêu thụ doanh nghiệp thu tiền về, khoản tiền này bao gồm vốn bỏ ra lẫn lãi doanh nghiệp nhận được.
Còn với các doanh nghiệp bảo hiểm không phải bỏ vốn trước, họ nhận phí bảo hiểm trước của người tham gia bảo hiểm đóng đây là chi phí lẫn lợi nhuận của doanh nghiệp bảo hiểm, sau đó doanh nghiệp có nghĩa vụ sau bôi thường nếu có sự cô xảy ra. Do đó, không thé tinh được chính xác chi phí của một sản phâm bao hiêm vào thời diém bán sản phâm. Đặc điểm nay ảnh hưởng rất lớn đến chiến lược kinh doanh phát hành sản phẩm bao hiểm ra thị trường. Nếu một sản phẩm đi ra được đông đảo người mua chấp nhận, công ty bảo hiểm sẽ thu về một khoản tổng phí bảo hiểm rat lớn.
Nếu không may xảy ra thiệt hai cho một số khách hàng nào đó, công ty bao hiểm có đủ khả năng chỉ trả mà không bị mất khả năng thanh toán. Ngược lại, sản pham kém hap dẫn, sẽ khiến khoản thu về ít. Công ty dễ rơi vào tình trạng thu không đủ chi nếu như nhóm khách hàng có tỷ lệ rủi ro quá cao trong khoảng thời gian các hợp đồng bào hiểm còn có hiệu lực. Ngoài đặc điểm chung trên, bảo hiểm phi nhân thọ cũng có những đặc điểm riêng cơ bản sau: e Thứ nhất: Hợp đồng bảo hiểm phi nhân thọ là một hợp đồng có thời hạn bảo hiểm thường là một năm hoặc ngắn hơn.
Tùy thuộc vào loại bảo hiểm, thời hạn có thé được gia hạn. e Thứ hai: Hợp đồng bảo hiểm phi nhân tho chỉ bồi thường và chỉ trả tiền bảo hiểm khi có rủi ro được bảo hiểm xảy ra trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực. 11191521-— Lại Thu Hà Trang 9 Chuyên đề tốt nghiệp chuyên ngành toán kinh tế e Thứ ba: Vì thời hạn ngắn nên phí bảo hiểm thường được thanh toán 1 lần vào lúc ký kết hợp đồng. Với những hợp đồng kéo dài nhiều năm, người tham gia có thể đóng phí định kỳ mỗi nửa năm hoặc mỗi năm, tùy theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
Những yếu tố ảnh hưởng đến mức đóng phí của bảo hiểm phi nhân thọ gồm có: > Xác suất xảy ra rủi ro cao hay thấp > Chế độ bảo hiểm cơ bản hay nâng cao > Mức bồi thường ít hay nhiều e Thứ tư: Người được bảo hiểm luôn gan với rủi ro cụ thể được quy định rõ trong hợp đồng. Người tham gia bảo hiểm phi nhân thọ không hưởng lãi. Nếu không có sự có thì khách cũng không được nhận lai số tiền bảo hiểm đã đóng. Đây không phải là loại bảo hiểm có yếu tô đầu tư sinh lời, càng không có giá trị hoàn lại.
Các loại hình bảo hiểm phi nhân thọ Bảo hiểm phi nhân thọ là bất kỳ loại hình bảo hiểm nào khác ngoài bảo hiểm nhân thọ. Trong khi bảo hiểm nhân thọ được chia thành các hợp đồng vĩnh viễn và có thời hạn, thì bảo hiểm phi nhân thọ bao gồm nhiều loại hợp đồng bảo hiểm khác. Bảo hiểm phi nhân thọ có thé bao gồm con người, tài sản hoặc các trách nhiệm pháp lý. Các loại hình bảo hiểm phi nhân thọ bao gồm: e Bảo hiểm sức khỏe va bảo hiểm tai nạn con người: Là loại hình bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm bị thương tật, tai nạn, ốm đau, bệnh tật, tử vong thì doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
e Bảo hiểm thiệt hại kinh doanh: Là sản phẩm bảo hiểm cho những rủi ro về tài sản trong quá trình sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp. e Bao hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại: Là sản phẩm bảo hiểm cho tài sản gồm vật có thực, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản. e Bảo hiểm hàng không: Là bảo hiểm dành cho hoạt động của máy bay và những rủi ro trong khi vận chuyền bang đường hàng không (bao gồm hàng hóa và con người). 11191521-— Lại Thu Hà Trang 10 Chuyên đề tốt nghiệp chuyên ngành toán kinh tế Bảo hiểm xe cơ giới: Là bảo hiểm dành cho xe cơ giới bồi thường cho chủ xe khi không may xảy ra rủi ro về con người, chiếc xe hoặc hàng hóa trên xe.
Bao hiểm cháy, nổ: La sản phẩm bồi thường cho các thiệt hại xảy ra về tài sản của người tham gia bảo hiểm khi không may xảy ra cháy, nỗ. Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển đường bộ, đường biển, đường sông, đường sắt, đường hàng không: Là sản phẩm bảo hiểm bồi thường cho rủi ro của các loại hàng hóa trong qua trình được vận chuyền. Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự của chủ tàu: Là bảo hiểm bồi thường cho các thiệt hại đối với thân tau va các rủi ro mà chủ tàu phải chi trả với thiệt hại của người thứ ba do quá trình hoạt động của tàu, thuyền gây ra. Bảo hiểm tín dụng và rủi ro tài chính: Là bảo hiểm đảm bảo cho những khoản vay tại ngân hàng khi không may gặp rủi ro bất ngờ mà không trả được nợ.
Dự phòng bồi thường trong bảo hiểm phi nhân thọ 1. Khái niệm dự phòng bồi thường trong bảo hiểm phi nhân thọ Dự phòng bồi thường là khoản dự phòng sử dụng dé bồi thường cho các tổn thất đã phat sinh thuộc trách nhiệm bao hiểm chưa khiếu nại hoặc đã khiếu nại nhưng đến cuối năm tài chính vẫn chưa giải quyét. Thông thường dự phòng bồi thường thường được sử dụng đề thanh toán trong những trường hợp sau: Các tồn that đã khiếu nại, thuộc trách nhiệm bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm đã xác định được tông sô tiên phải bôi thường nhưng đên cuôi năm tải chính vẫn chưa thực hiện chi trả. Các tốn that đã khiếu nại, thuộc trách nhiệm bảo hiểm nhưng doanh nghiệp bảo hiểm chưa xác định được tông số tiền phải bồi thường.
Các tồn thất đã phát sinh, thuộc trách nhiệm bảo hiểm nhưng chưa khiếu nại và cần được doanh nghiệp bảo hiểm ước tính. 11191521-— Lại Thu Hà Trang 11 Chuyên đề tốt nghiệp chuyên ngành toán kinh tế Sở đĩ có khoản dự phòng bồi thường vì như chúng ta đã biết, hợp đồng bảo hiểm phi nhân thọ là hợp đồng giữa hai bên: bên bảo hiểm và bên được bảo hiểm. Nó cung cấp cho công ty bảo hiểm một khoản thu nhập xác định gọi là phí bảo hiểm và người được bảo hiểm sẽ có một khoản bảo hiểm tài chính đối với tai nạn bất ngờ xảy ra khi đã được xác minh rõ ràng (hoặc ít nhất là một lời hứa rằng họ sẽ nhận được số tiền xác định rõ trong trường hợp rủi ro như vậy xảy ra). Quyền của người được bảo hiểm đối với số tiền này (trong trường hợp rủi ro xảy ra) cau thành yêu cầu bồi thường của người được bảo hiểm đối với công ty bảo hiém.
Tuy nhiên, các yêu cầu bồi thường có thé được thanh toán ngay trong thời han hợp đồng hoặc trong một số trường hợp lên đến vài năm sau khi kết thúc thời hạn hợp đồng. Mặc dù các yêu cầu bồi thường thường chỉ được bảo hiểm nếu chúng xảy ra trong thời hạn hợp đồng, nhưng thường có sự chậm trễ giữa ngày yêu cầu bồi thường và ngày mà công ty bảo hiểm biết toàn bộ số tiền mà họ sẽ thanh toán cho yêu cầu đó.