Chương 1 NHỮNG VAN ĐỀ LÝ LUẬN VE BẢO HIEM BAT BUỘC VÀ PHÁP LUẬT VE BẢO HIEM BAT BUỘC TRONG KINH DOANH BẢO HIEM 1. Khái quát về bie hiểm bắt buậc trong linh vye kinh deanh bảo kiểm, 1.11 Khai niệu bio hig, Kink đoanh bão hiẫu Dé phương thúc sẵn xuất nào, con người và tài sân cũng luôn bị de doa bai sii ro bit ngờ phát sinh ngự trong host động cia cơn nguồi. Nguyên nhân gây ra những nà ro là do yêu tổ tự nhiên, kỹ thuật và yêu tổ xã hội khác. Dù muốn hay không rũ ro đã xuất hiện, vin tén tạ và sẽ còn chỉ phối đến cuộc sống của mỗi người, mốt gia dink, doanh nghiệp và toàn xế hội Suốt trong lịch sử của mình loài "nghời đã phi chiu đụng và chứng kiên biết bao hiểm hoạ, nào là đông đất, mũ hia, bio Int, hạn hin sóng thần, dịch bệnh, chién tranh tủ nen giao thông hod hoạn, ghông xa, ô nhễm,.
Bội ro, hiểm hoe bất ngờ xây ra không bit trước về thời gian ea điển, quy mô, mite độ thiệt ha, điều đô ảnh hưởng đến cuốc sống cũng nhờ cq tỉnh sản xuất lãnh doanh ở tùng cá nhân, gia dnt, tổ chức và cũng ảnh hướng đến nự én ảnh chung của xã hỗ. Đứng trước thục trang đó, con người luôn có những hành động tích cục, chủ đông đã ngăn ngừa, khắc phục có hiệu quả những ft do thiên tai, tại nạn bất ngờ xảy ra với tất cả khả năng của minh, shim giảm. tối mức thập nhất nhông tht ha, đ sớm phục hỗi quả bình săn xuất ánh doanh và đời sống Các biện pháp phd biễn được cơn người sử ding là Biện pháp phòng "ngừa, Biện pháp cửu trợ Biên pháp bảo hiểm, ‘Mur vậy, bão hiểm thục chất là việc cơn người phéi dành ra một phân sản phim trong kết quả lao động hàng năm của mình để lập ra quỹ dự trữ đã lớn về vật rhoặc bing tiền (quỹ đó goi là uỹ dự trổ bảo biễn) nhẫn: () HỖto tà chính cho việc đề phòng và hạn chế tổn ôi hiển hoạ chưa và dang xây ra (i) Bù dip và tdi thường hip thời những thiệt ha và tổn thất về người và ti sẵn, sau khí xây ra tuẩm hoa. Hiện nay, có3 loại quý được lập ra và chỉ đùng cho mục đích nêu rên là: = Ou đi tiữnhà nước được lập sa từ ngân sách nhà nước (quỹ dự phòng trong ngân sách, quỹ dự trữ quốc gia, quỹ dự trữ tải chính).
Quỹ này thuộc sở hữu nhà nước do nhà nước quân lý, bó được nữ ding để bù dip những tiết hei do thiên tí, tá nạn trắtngờ gây ra rên đân rồng quy m6 lớn, vi pham vi hoạt động ông, nên chỉ sỡ dụng ôi có những tiễn cổ rối ro lớn trên nhiễu vùng, ảnh hưởng tới nhiễu ting lớp dân cư Quỹ này không đoợc sử dụng khi rễ ro Huật hei mang tính cá biết Do đô nó không dip ứng diy đủ các nhủ cầu của từng tổ chức, gia ảnh, cá nhân, - OLÿ đặc phòng riéng cũa ting tỗ chức, cả nhân, gia dnd: Quỹ này do các doanh nghifp, gia Ảnh, cá nhân tơlập r bing thu nhập của mình, ho hy quản ý, sử dang cho nên nổ có thé đáp ứng kịp thoi, nhanh chóng chủ động đối với những tên thất vir và ahd. Tuy nhiên, vi quy mồ quỹ không lớn không thể ba dip cho những tổn thất lớn, không phát huy được tinh công đồng trơng trợ, nó chỉ đồng khung trong ting don vi, không cơ động, có thể din din tinh trang ứ dong vẫn lắng phí vốn, hiệu quả kinh không cao = Qu bảo hiễn tập mang mang tn công đồng: Quỹ này do đông dio những "người them ga bảo hiểm đóng góp theo một chế đồ thống nhất va bình ding Quy dtu tập trung mang tính công đẳng được lập bằng tién do những tổ chúc, cá nhãn có cùng khả năng gập những bién cố nào đỏ đóng góp, tạo lập quỹ: Quỹ này được sử đang để phông ngie và bù dip những tổ thất cho các tổ chức, cá nhân tham gia lập quỹ khi có ny kiện bảo hiểm xuất hiện Phương thúc tạo lập và sử đụng quỹ này tiên nguyên tắc “Léy số đồng bù cho 6 íP nền nó mang tính kinh tế, tính xã hội cao, Nó giúp cho người them gia ảo hiểm khắc phục nhanh ching nhông thiệt ha, dim bio cho quả trình sin xuất và đội sống phát hiển bình thường, Nó là biện phip dự trữ béo hiểm có hiệu quả ảnh tế cao nhất, có khả năng thanh toán nhanh, bù dip lớn Đi với mỗi cá nhân hàng năm chỉ phi chi re mét lương tên nhỏ để đóng phí bảo hiểm, không ảnh, hướng đến đời sing của minh Đối với các cơ sỡ sin xuất nh doanh thi phí bio Hiểm là một chi phi xã hội cén thiết nó đợc hạch toán vio giá thành sin phim Trong trường hop có xây ra rõ ro thi ngời them gia bảo hiém đoợc din bù toàn bổ hay một phin thit ha, vốn Hình doanh được bão toàn, đời sống én định Hình thúc dây trữ bảo hiểm nay sẽ đập ứng một cách đầy đã nh hoạt nhất đối với moi nhờ cầu đa dang cia moi t8 chức, cả nhân trong nén kính tế Do dé, Bio hiểm được hiéw là phương pháp lập quỹ dự trữ bằng tên do những tỔ chức, cá nhân có cùng khả năng gấp những sơ cổ nào đó đóng góp và để tir quỹ do sử dụng đỂ phòng ngừa và bù dip những tẫn thất cho những tổ chúc, cả nhân them ga lập quỹ kh ho gập những rũ ro bảo hiểm hoặc để thục hiện những chính sách an sinh xã hội Ninr vậy, việc tạo lip quỹ bảo hiểm là một yêu tổ, mất yêu cầu không thể thiêu được để dim bảo cho nén ánhi - xã hội phát tri bình thường khi gặp phải tổn thất do nhỗng yéu tổ khách quan bất ngờ gây ra. Nguôi ta ví "không có bio iểm như đi rên cầu thang ma không có tay vin" Công với mr phát biển côn xã hồi loài người do nhu cầu ôn đnh nh tổ và đổi sống do tính chất da dang cia các loại n ro xâm hại dino ich côn các chỗ thể đổi ồi phải có nhiễu loại hành bảo hiễm khác nhau di ra đời - Căn cử vào đối ượng bảo hiém, bio hiểm được chia thành 3 loại: Bảo hiển tii sản, Bão hiểm cơn người, Béo hiểm TNDS, - Căn cử vào tính chất pháp lý trong bảo hiểm: Bảo hiểm được chia thành 2 los la: Bảo hiểm bit bude và bảo hiễm bơ nguyên: - Căn cử chỗ thể và mục dich hướng tới côn chỗ thể nhận bảo hiễm, người ta chia bảo hiển thánh ha loại seu: + Bio hiểm không mang tinh lánh doanh (Bảo hiểm phi thương mi): La loi Hình bảo hiểm do cơ quan, tỔ chúc ci nhà nước thục hiện nhẫn thục hién chính. sách kính t, xã hồi cia Nhà nước, nó đặt dưới sr bão tro cña nhà nước.
Mục dich của hott động bio hiễm này không đặt ra mục tiêu kinh doanh lay lợi nhuận Losi Hình bảo hiém phi thương mai ở nước ta hién nay bao gầm: Bảo hiển xã hội, bio idm yt, bảo hiém thất nghiệp, Bão hiém tin gi + Bao hiển mang tinh kinh doanh: Là loai hình bảo hiểm do DNBH thục Hiện nhim mục đích sinh lời thông qua việc lập quỹ bio hiểm từ nguén thu phí bảo hiểm cite người tham gia từ quỹ này được sở dụng để bồ thường chỉ tré cho đối Thi xã hội cảng phát tidn nh cầu bảo hiém ngày cảng đời hôi đa đạng th ảnh đoanh bio hiểm ra đời, no không ngùng phát tiễn rong nên ánh tế thị trường Bio hiển không chỉ đơn thuẫn lâm 1¢ chấn cho sự phút tiễn kính tổ và Gn định đổi sống mã còn thực sự hở thành một fish vục kin doanh đặc iệt để tha lợi nhuận cao cho các doanh nggưệp kinh doanh bảo hiểm. Hai mục đích do vừa là tién đ, vừa 1à điều liên host động bảo hiểm tận tại và phát triển Kin doanh bảo hiém được ảnh ngữa “La hoạt đồng của DNBH nhằm muc ich anh lợi theo đỗ DNBH chấp nhận ria ro cia người được bảo hẳn, trên cơ số bên mua bảo hiễm đồng phi bảo uỗm đỗ DNBH trả hẳn bảo liẫm cho người thí Tưởng hoặc bd thường cho người được bảo hiểm kh xd ra hiện báo hiỗm"" Mết sổ thuật ngữ được sử ding trong dinh nghĩa tiên được pháp luật giải thính như cau - *Đoanh nghiệp bảo hig" là doanh nghiép được thành lập, tỄ chức và hoạt = Ban mua bảo kiễm là thức, cá nhân giao kết hợp đẳng bio hiểm với DNBH và đóng phí bảo hiểm. Bén mua bảo hiém có thể đồng thé là người được ảo hiển hoặc người thụ hưởng) - Người được báo hiễm là tỗ chức, cá nhân có tải sân, trinh nhiệm dân s tinh mang được bảo hiểm theo hợp ding bảo hiểm. Người được bảo hiểm có thể đồng thời là người thụ hưởng”.
- Người tn hướng bảo hid là tổ chức, cá nhân được bin mua bio hiểm chỉ cảnh đã nhân tên bảo hiễm theo hop đồng bão hiễm con người” Hawks1, D3, Luật Rh đom bio ifm năm 2000 'hošn 5,đệu 3, Lait Ken doanh bi dma 2000, win 6, độn 3, Luật Kh dant io hum năm 2000 9 Kain 7, điệu 3 Luật ah dom bio hm nin 2000, ° Hanan€ di 3 Lait Eeh dnd bio Haan 2000 10 luật quy dinh ma ki có sự liên đô xây ra thi DNBH phi tra tin bảoh cho "gui thụ hưởng hoặc bei thường cho người được bảo hiém® - Phi báo hid là khoän tiên ma bin bio hiểm phẩi đông bảo hiển cho DNBH theo this han bảo hiển va phương thúc do các bin thoả thuận trong hợp đẳng bảo hiễm” Từ đính ngiĩa có thể nhận điện hoạt đồng kính doanh bảo hiển de vào những dic trung sa Thứ nhất chủ thể thọc hiện host đông lánh doanh bio hiểm là DNBH DNBH đứng ra lập quỹ bảo hiểm tử nguẫn tha phí bảo hiểm cũa người tham gia bio hiểm, quản ly sử ding quỹ bảo hiểm để chỉ tré cho người thụ hưởng hoặc béi thường bảo hiém cho người được bio hiểm khi có sơ iên bảo hiểm. Quan hệ iin doanh bảo hiểm là một quan hệ kinh doanh thiét lip rên cơ sở hợp ding giữa DNBH và bên than gia bio hiểm. Tuy nhiên, để thiét lập được quan hộ hợp đồng bio hiễm, ngoài vide các bên trục tiếp thất lập quan hệ còn có các chủ thể khác them gja để giúp cho các bên thiết lập được hep đồng bảo hiém la đụ lý bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.