Nghiên cứu ứng dụng thương mại di động tại Tổng Công Ty Viễn Thông Quân Đội

Đề tài khảo sát Ứng dụng thương mại di động tại Viettel: Nghiên cứu thạc sĩ với dữ liệu thực nghiệm, giải pháp cụ thể cho bài toán thực tế chuyên

• Tác giả: Thái Lương Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Văn Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Ứng Dụng Thương Mại Di Động Tại Tổng Công Ty Viễn Thông Quân Đội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG VÀ ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP VIỄN THÔNG
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Những vấn đề cơ bản về thương mại di động (M-commerce)
• 1.2.1. Khái niệm thương mại di động (TMDĐ)
• 1.2.2. Đặc trưng của Thương mại di động. Các mô hình thương mại di động
• 1.2.3. Ưu điểm và hạn chế của thương mại di động
• 1.3. Phát triển ứng dụng thương mại di động
• 1.3.1. Khái niệm ứng dụng thương mại di động
• 1.3.2. Các loại ứng dụng thương mại di động
• 1.3.3. Hệ thống thương mại di động
• 1.3.4. Yêu cầu của ứng dụng thương mại di động
• 1.3.5. Các công cụ để triển khai ứng dụng thương mại di động
• 1.3.6. Các bước triển khai ứng dụng thương mại di động
• 1.3.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển ứng dụng thương mại di động trong các doanh nghiệp viễn thông
• 1.3.8. Phát triển cơ sở hạ tầng CNTT và Viễn thông
• 1.3.9. Tính pháp lý của việc triển khai ứng dụng thương mại di động
• 1.3.10. Mô hình kinh doanh
• 1.3.11. Yếu tố riêng tư và bảo mật
• 1.3.12. Hành vi khách hàng
• 1.3.13. Bộ máy tổ chức và chất lượng nguồn nhân lực
• 1.3.14. Kinh nghiệm của một số doanh nghiệp quốc tế trong việc triển khai các ứng dụng di động
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp phân tích tổng hợp
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 2.4. Quy trình triển khai nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG TẠI TỔNG CÔNG TY VIỄN THÔNG QUÂN ĐỘI
• 3.1. Giới thiệu tổng quan về Tổng Công ty Viễn thông Quân đội
• 3.2. Khái quát về lịch sử hình thành và phát triển của Viettel
• 3.3. Chức năng, nhiệm vụ
• 3.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của Tổng Công ty Viễn thông Quân đội giai đoạn 2012 – 2014
• 3.5. Thực trạng ứng dụng thương mại di động tại Tổng Công ty Viễn thông Quân đội
• 3.5.1. Ứng dụng dịch vụ Giải trí
• 3.5.2. Ứng dụng Tài chính, ngân hàng trên di động
• 3.5.3. Ứng dụng chuyển tiền qua điện thoại di động
• 3.5.4. Ứng dụng dịch vụ bán lẻ
• 3.5.5. Dịch vụ giám sát, chống trộm xe (smart motor)
• 3.5.6. Dịch vụ y tế, giáo dục
• 3.5.7. Dịch vụ quảng cáo
• 3.6. Đánh giá thực trạng thương mại di động tại Tổng Công ty Viễn thông Quân đội
• 3.6.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG TẠI TỔNG CÔNG TY VIỄN THÔNG QUÂN ĐỘI TRONG THỜI GIAN TỚI
• 4.1. Xu thế phát triển ứng dụng thương mại di động ở Việt Nam trong thời gian tới
• 4.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển thương mại di động ở Tổng Công ty Viễn thông Quân đội trong thời gian tới
• 4.2.1. Xây dựng và phát triển hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin
• 4.2.2. Hoàn thiện môi trường pháp lý và tiêu chuẩn cho thương mại di động
• 4.2.3. Đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực cho thương mại di động
• 4.2.4. Đảm bảo an toàn, an ninh cho các giao dịch và hệ thống thương ứng dụng thương mại di động
• 4.2.5. Phát triển ứng dụng thương mại di động dựa trên sự mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế
• 4.2.6. Nâng cao nhận thức của khách hàng về các lợi ích của thương mại di động
• 4.2.7. Xây dựng mô hình kinh doanh hợp lý và quy trình phát triển kiểm soát dịch vụ ứng dụng thương mại di động
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về thương mại di động

Thương mại di động (TMDĐ) là một lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ, gắn liền với sự phát triển của công nghệ thông tin và Internet. TMDĐ không chỉ là một kênh mở rộng của thương mại điện tử mà còn là một hình thức độc lập với những đặc trưng riêng. Theo Frolick và Chen (2004), TMDĐ được coi là thương mại điện tử không dây, cho phép thực hiện giao dịch qua thiết bị di động. Đặc điểm nổi bật của TMDĐ là khả năng thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi, nhờ vào sự phổ biến của điện thoại thông minh và các thiết bị di động khác. Điều này tạo ra một mô hình kinh doanh mới, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả hơn. TMDĐ không chỉ đơn thuần là việc mua bán hàng hóa mà còn bao gồm các dịch vụ như thanh toán, chuyển tiền, và quảng cáo. Sự phát triển của TMDĐ tại Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp viễn thông, đặc biệt là Tổng Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel).

1.1. Khái niệm và đặc trưng của thương mại di động

Khái niệm TMDĐ được định nghĩa là các giao dịch thương mại được thực hiện thông qua thiết bị di động. Đặc trưng của TMDĐ bao gồm tính di động, khả năng kết nối liên tục và sự tương tác trực tiếp với người tiêu dùng. TMDĐ cho phép người tiêu dùng thực hiện giao dịch một cách nhanh chóng và thuận tiện, từ việc mua sắm trực tuyến đến thanh toán hóa đơn. Theo nghiên cứu của Varshney & Vetter (2002), TMDĐ không chỉ là một kênh phân phối mà còn là một phương thức giao tiếp mới giữa doanh nghiệp và khách hàng. Điều này tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp phát triển các ứng dụng di động nhằm nâng cao trải nghiệm người dùng và tối ưu hóa quy trình kinh doanh.

II. Thực trạng ứng dụng thương mại di động tại Viettel

Tổng Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel) đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển ứng dụng thương mại di động. Từ năm 2012 đến 2014, Viettel đã triển khai nhiều dịch vụ như chuyển tiền qua điện thoại, dịch vụ giải trí và dịch vụ tài chính ngân hàng trên nền tảng di động. Theo báo cáo, số lượng người dùng dịch vụ di động của Viettel đã tăng trưởng mạnh mẽ, với hơn 50 triệu thuê bao. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, Viettel cũng gặp phải một số thách thức như vấn đề bảo mật thông tin và sự cạnh tranh từ các đối thủ khác trong ngành. Việc phát triển hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông là yếu tố quan trọng để Viettel có thể duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực thương mại di động.

2.1. Các ứng dụng thương mại di động nổi bật

Viettel đã phát triển nhiều ứng dụng thương mại di động nổi bật, bao gồm dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại, dịch vụ giải trí và dịch vụ tài chính. Dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại cho phép người dùng thực hiện giao dịch nhanh chóng mà không cần đến ngân hàng. Dịch vụ giải trí cung cấp nội dung phong phú, từ âm nhạc đến phim ảnh, đáp ứng nhu cầu giải trí của người tiêu dùng. Dịch vụ tài chính ngân hàng trên di động giúp người dùng quản lý tài chính cá nhân một cách hiệu quả. Những ứng dụng này không chỉ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng mà còn tạo ra nguồn doanh thu đáng kể cho Viettel.

III. Giải pháp phát triển ứng dụng thương mại di động tại Viettel

Để phát triển ứng dụng thương mại di động, Viettel cần tập trung vào việc nâng cao hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông. Việc đầu tư vào công nghệ mới và cải thiện chất lượng dịch vụ là rất cần thiết. Đồng thời, Viettel cũng cần xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi cho việc triển khai các ứng dụng thương mại di động. Đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng về công nghệ thông tin và thương mại điện tử cũng là một yếu tố quan trọng. Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức của khách hàng về lợi ích của thương mại di động sẽ giúp tăng cường sự chấp nhận và sử dụng các dịch vụ này.

3.1. Đề xuất giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể để phát triển ứng dụng thương mại di động tại Viettel bao gồm: 1) Tăng cường đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin, 2) Phát triển các ứng dụng di động thân thiện với người dùng, 3) Tổ chức các chương trình đào tạo cho nhân viên về công nghệ mới, 4) Tạo ra các chiến dịch marketing nhằm nâng cao nhận thức của khách hàng về dịch vụ thương mại di động. Những giải pháp này sẽ giúp Viettel không chỉ duy trì vị thế dẫn đầu mà còn mở rộng thị trường trong lĩnh vực thương mại di động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại di động (M-Commerce) đã trở thành một xu hướng phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh công nghệ thông tin và viễn thông bùng nổ. Theo thống kê của ITU, tính đến tháng 10/2013, toàn cầu có hơn 8 tỷ thiết bị điện thoại di động được sử dụng, gấp 3,8 lần so với số máy tính cá nhân. Dự báo thị trường thương mại di động toàn cầu sẽ tăng trưởng khoảng 39% mỗi năm và đạt giá trị 39 tỷ USD vào năm 2016. Tại Việt Nam, với 131 triệu thuê bao di động và tỷ lệ smartphone chiếm khoảng 35%, thị trường thương mại di động được đánh giá là tiềm năng và hấp dẫn. Tổng Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel Telecom) là doanh nghiệp viễn thông hàng đầu với hơn 50 triệu thuê bao, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các ứng dụng thương mại di động.

Luận văn tập trung nghiên cứu ứng dụng thương mại di động tại Viettel trong giai đoạn 2012-2015, nhằm làm rõ lý luận cơ bản, thực trạng phát triển, những thành tựu và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững. Mục tiêu cụ thể là phân tích các loại hình ứng dụng thương mại di động, đánh giá thực trạng triển khai tại Viettel, đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào Tổng Công ty Viễn thông Quân đội, với ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tốc độ phát triển, nâng cao hiệu quả kinh doanh và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về thương mại di động, bao gồm:

• Khái niệm thương mại di động (M-Commerce): Là hình thức giao dịch thương mại điện tử được thực hiện qua các thiết bị di động có kết nối mạng không dây, với đặc điểm nổi bật là tính rộng khắp, khả năng tiếp cận tức thời, định vị và cá nhân hóa dịch vụ.

• Mô hình kinh doanh thương mại di động: Bao gồm các mô hình B2B (doanh nghiệp với doanh nghiệp), B2C (doanh nghiệp với người tiêu dùng), C2C (người tiêu dùng với người tiêu dùng), và B2G (doanh nghiệp với chính phủ). Mô hình này xác định vai trò, mối quan hệ và dòng giá trị giữa các bên tham gia trong hệ sinh thái thương mại di động.

• Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển ứng dụng thương mại di động: Bao gồm cơ sở hạ tầng CNTT và viễn thông, môi trường pháp lý, mô hình kinh doanh, yếu tố bảo mật và riêng tư, hành vi khách hàng, bộ máy tổ chức và chất lượng nguồn nhân lực.

• Đặc trưng của thương mại di động: Tính rộng khắp, khả năng tiếp cận, định vị, cá nhân hóa, tính tiện lợi và tương tác cao, tạo nên không gian thương mại di động độc đáo so với thương mại điện tử truyền thống.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp hai phương pháp nghiên cứu chính:

• Phương pháp phân tích tổng hợp: Thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp từ các nguồn như hệ thống thư viện, báo cáo của Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng cục Thống kê, các viện nghiên cứu, hội thảo chuyên đề và website chuyên ngành. Qua đó, tổng hợp các số liệu, bảng biểu, biểu đồ để phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến ứng dụng thương mại di động tại Viettel.

• Phương pháp nghiên cứu định tính: Thu thập dữ liệu định tính thông qua khảo sát, phỏng vấn chuyên gia và cán bộ quản lý tại Tổng Công ty Viễn thông Quân đội. Phân tích các dữ liệu này nhằm làm rõ thực trạng, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp phát triển ứng dụng thương mại di động phù hợp.

Quá trình nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ 2012 đến 2015, tập trung tại Tổng Công ty Viễn thông Quân đội, với cỡ mẫu khảo sát và phỏng vấn phù hợp để đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích nội dung định tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phát triển ứng dụng thương mại di động tại Viettel:
   Viettel đã triển khai đa dạng các ứng dụng thương mại di động trong các lĩnh vực tài chính-ngân hàng, giải trí, bán lẻ, y tế, giáo dục và quảng cáo. Ví dụ, dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại di động (BankPlus) đã thu hút hàng triệu người dùng, với số tiền giao dịch tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2012-2014. Doanh thu dịch vụ giải trí và quảng cáo cũng tăng trưởng khoảng 20-30% mỗi năm, đóng góp đáng kể vào tổng doanh thu của công ty.

2. Yếu tố hạ tầng và công nghệ:
   Hạ tầng viễn thông của Viettel phủ sóng rộng khắp với hơn 50 triệu thuê bao, trong đó thuê bao 3G chiếm tỷ lệ ngày càng tăng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các ứng dụng thương mại di động. Lưu lượng tiêu dùng dữ liệu di động tăng trung bình 35% mỗi năm, phản ánh sự gia tăng nhu cầu sử dụng dịch vụ.

3. Hạn chế và nguyên nhân:
   Mặc dù có nhiều thành tựu, Viettel vẫn gặp phải một số hạn chế như: thiết bị di động của người dùng còn hạn chế về cấu hình và dung lượng pin, thói quen sử dụng dịch vụ mới chưa phổ biến rộng rãi, rủi ro về bảo mật và an toàn thông tin, cũng như các vấn đề về môi trường pháp lý chưa hoàn thiện. Khoảng 40% khách hàng còn e ngại về tính bảo mật khi thực hiện giao dịch trên nền tảng di động.

4. Hành vi khách hàng và thị trường:
   Nghiên cứu cho thấy khách hàng ưu tiên sử dụng các dịch vụ tiện lợi, dễ sử dụng và có tính cá nhân hóa cao. Tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ thương mại di động tăng khoảng 25% mỗi năm, tuy nhiên vẫn còn khoảng 30% khách hàng chưa tiếp cận hoặc chưa tin tưởng hoàn toàn vào các ứng dụng này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy Viettel đã tận dụng tốt các lợi thế về hạ tầng viễn thông và công nghệ để phát triển các ứng dụng thương mại di động đa dạng, góp phần tăng doanh thu và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, các hạn chế về thiết bị đầu cuối, thói quen người dùng và môi trường pháp lý là những thách thức cần được giải quyết.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tốc độ tăng trưởng và mức độ ứng dụng tại Viettel tương đối phù hợp với xu hướng chung của khu vực châu Á, nơi thương mại di động được dự báo tăng trưởng nhanh hơn thương mại điện tử truyền thống khoảng 3 lần. Các biểu đồ về doanh thu dịch vụ giải trí, chuyển tiền và quảng cáo tại Viettel minh họa rõ sự tăng trưởng ổn định, đồng thời biểu đồ lưu lượng dữ liệu di động phản ánh nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là giúp Viettel và các doanh nghiệp viễn thông khác nhận diện rõ các yếu tố ảnh hưởng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển ứng dụng thương mại di động hiệu quả, phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và phát triển hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin:
   Tăng cường đầu tư mở rộng vùng phủ sóng 3G, 4G và các công nghệ mới để đảm bảo kết nối ổn định, tốc độ cao phục vụ các ứng dụng thương mại di động. Mục tiêu nâng lưu lượng tiêu dùng dữ liệu di động tăng ít nhất 40% mỗi năm trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban kỹ thuật và đầu tư của Viettel.

2. Hoàn thiện môi trường pháp lý và tiêu chuẩn cho thương mại di động:
   Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để xây dựng các quy định, tiêu chuẩn về bảo mật, xác thực giao dịch, quyền riêng tư và tiêu chuẩn kỹ thuật cho các ứng dụng thương mại di động. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng pháp chế và đối ngoại của Viettel phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông.

3. Đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực chuyên môn:
   Tăng cường đào tạo, tuyển dụng các chuyên gia công nghệ thông tin, an ninh mạng và quản lý dự án để nâng cao năng lực phát triển và vận hành các ứng dụng thương mại di động. Mục tiêu nâng tỷ lệ nhân sự có trình độ chuyên môn cao lên 30% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự và đào tạo của Viettel.

4. Đảm bảo an toàn, an ninh cho các giao dịch và hệ thống ứng dụng:
   Triển khai các giải pháp bảo mật tiên tiến như mã hóa dữ liệu, xác thực đa yếu tố, giám sát và phòng chống tấn công mạng để tăng cường niềm tin của khách hàng. Mục tiêu giảm thiểu các sự cố bảo mật xuống dưới 1% tổng giao dịch hàng năm. Chủ thể thực hiện: Ban an ninh mạng và công nghệ thông tin.

5. Phát triển ứng dụng dựa trên mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế:
   Tăng cường hợp tác với các đối tác công nghệ, ngân hàng, nhà cung cấp nội dung để đa dạng hóa dịch vụ, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường. Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban phát triển kinh doanh và đối tác.

6. Nâng cao nhận thức của khách hàng về lợi ích của thương mại di động:
   Triển khai các chương trình truyền thông, khuyến mãi, đào tạo sử dụng dịch vụ để tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng và tin tưởng các ứng dụng thương mại di động. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ lên 50% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban marketing và chăm sóc khách hàng.

7. Xây dựng mô hình kinh doanh hợp lý và quy trình phát triển, kiểm soát dịch vụ:
   Thiết lập các quy trình chuẩn hóa phát triển, kiểm thử, triển khai và giám sát dịch vụ để đảm bảo chất lượng và hiệu quả kinh doanh. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý dự án và vận hành dịch vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp viễn thông:
   Giúp hiểu rõ về các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp phát triển ứng dụng thương mại di động, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp, nâng cao hiệu quả và lợi thế cạnh tranh.

2. Chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ thông tin và quản lý kinh tế:
   Cung cấp cơ sở lý luận, mô hình nghiên cứu và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về thương mại di động và ứng dụng trong doanh nghiệp.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách:
   Hỗ trợ xây dựng các chính sách, quy định pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm thúc đẩy phát triển thương mại di động an toàn, hiệu quả và bền vững.

4. Nhà phát triển ứng dụng và doanh nghiệp công nghệ:
   Tham khảo các mô hình kinh doanh, yêu cầu kỹ thuật và xu hướng phát triển ứng dụng thương mại di động để thiết kế sản phẩm phù hợp với thị trường và nhu cầu khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Thương mại di động khác gì so với thương mại điện tử truyền thống?
   Thương mại di động sử dụng thiết bị di động có kết nối không dây, cho phép giao dịch mọi lúc mọi nơi với tính cá nhân hóa và định vị cao, trong khi thương mại điện tử truyền thống chủ yếu qua máy tính cố định hoặc laptop.

2. Các ứng dụng thương mại di động phổ biến tại Viettel là gì?
   Bao gồm dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại (BankPlus), dịch vụ giải trí trực tuyến, mua sắm qua di động, dịch vụ y tế và giáo dục, quảng cáo di động và dịch vụ giám sát chống trộm xe.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển ứng dụng thương mại di động?
   Cơ sở hạ tầng viễn thông và CNTT, môi trường pháp lý, bảo mật thông tin, hành vi khách hàng và chất lượng nguồn nhân lực là những yếu tố then chốt.

4. Làm thế nào để đảm bảo an toàn giao dịch trên nền tảng di động?
   Áp dụng các biện pháp bảo mật như mã hóa dữ liệu, xác thực đa yếu tố, giám sát giao dịch và xây dựng chính sách bảo mật nghiêm ngặt giúp tăng cường niềm tin người dùng.

5. Tại sao Viettel cần phát triển ứng dụng thương mại di động?
   Do sự giảm sút doanh thu từ dịch vụ viễn thông truyền thống, phát triển ứng dụng thương mại di động giúp Viettel đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao trải nghiệm khách hàng và giữ vững vị thế trên thị trường.

Kết luận

• Thương mại di động là xu hướng tất yếu, có tốc độ tăng trưởng nhanh và tiềm năng lớn tại Việt Nam, đặc biệt tại Viettel Telecom.
• Viettel đã triển khai đa dạng các ứng dụng thương mại di động, đóng góp tích cực vào doanh thu và mở rộng thị trường.
• Các yếu tố hạ tầng, pháp lý, bảo mật, hành vi khách hàng và nguồn nhân lực là những nhân tố quyết định sự thành công của ứng dụng thương mại di động.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm phát triển bền vững ứng dụng thương mại di động tại Viettel trong giai đoạn tới.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chiến lược phù hợp với xu hướng công nghệ và thị trường.

Hành động ngay: Các nhà quản lý và chuyên gia tại Viettel nên áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao năng lực cạnh tranh và khai thác tối đa tiềm năng của thương mại di động trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục các sơ đồ, bảng biểu, tài liệu tham khảo, nội dung chính của khoá luận chia thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về thƣơng mại di động, ứng dụng thƣơng mại di động trong doanh nghiệp viễn thông. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng phát triển ứng dụng thƣơng mại di động tại Tổng Công ty Viễn thông Quân đội. Chƣơng 4: Một số giải pháp nhằm phát triển ứng dụng thƣơng mại di động tại Tổng Công ty Viễn thông Quân đội trong thời gian tới.

3 z CHƢƠNG 1_ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƢƠNG MẠI DI ĐỘNG VÀ ỨNG DỤNG THƢƠNG MẠI DI ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP VIễN THÔNG 1.Tổng quan tình hình nghiên cứu Việc ứng dụng thƣơng mại di động ở nuớc ta còn mới đƣợc phát triển trong thời gian gần đây. Do vậy,cacs tài liệu nghiên cứu về ứng dụng thƣơng mại di động còn hạn chế, nguồn tài liệu phần lớn tập trung nghiên cứu về thƣơng mại điện tửnhƣ: Nghiên cứu của Norman Sadeh (2003), “M-Commerce: Technologies, Services, and Business Models”. Cuốn sách chia thành ba phần lớn: Một là những vấn đề chung về M-commerce,làm rõ sự khác nhau giữa thƣơng mại di động và thƣơng mại điện tử, không chỉ khác nhau về kết nối kỹ thuật mà còn ở các nội dung khác nhƣ mô hình kinh doanh, các dịch vụ, ngƣời tham gia và các trƣờng hợp sử dụng. Hai là vấn đề liên quan đến kỹ thuật của thƣơng mại di động nhƣ vấn đề truyền tải, kết nối, và thanh toán và bảo mật.

Ba là đề cập đến các dịch vụ thƣơng mại di động hiện tại và tƣơng lai. Nghiên cứu củaVarshney & Vetter (2002), “Mobile Commerce: Framework, aplications and Network support”. Cuốn sách đã làm rõ các yếu tố cấu thành hệ thống của thƣơng mại di động, các loại ứng dụng di động và làm rõ các loại ứng dụng quan trọng, làm rõ các yếu tố trong việc thiết kế, mạng lƣới hỗ trợ để triển khai thành công các ứng dụng trong thực tế. Sách giáo trình của nhóm tác giả Nguyễn Văn Hồng, Nguyễn Văn Thoan (2012):“Thương mại điện tử căn bản”.Nội dung của giáo trình bao gồm sáu vấn đề lớn: Tổng quan về Thƣơng mại điện tử, Giao dịch điện tử, Marketing điện tử, Rủi ro và phòng tránh rủi ro trong Thƣơng mại điện tử, Ứng dụng Thƣơng mại điện tử trong doanh nghiệp và Luật Giao dịch điện tử.

Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Trần Hƣng (2010) “Thương mại di 4 z động - xu hướng mới của thương mại điện tử”. Tác giả đã đƣa ra đuợc một vấn đề về thuơng mại di động và các loại công nghệ tƣơng ứng. Ngoài ra về nội dung phát triển dịch vụ Thƣơng mại điện tử trong các doanh nghiệp Việt Nam nhƣ: - Sách tham khảo “APEC Những nguyên tắc cơ bản về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thương mại điện tử”, Bộ công thƣơng xuấtbản năm, 2008. Cuốn sách đã đƣa ra đƣợc những nguyên tắc cơ bản để bảo vệ dữ liệu thông tin; việc đảm bảo thông tin đƣợc trao đổi liên tục trong phạm vi quốc gia cũng nhƣ quốc tế là hết sức quan trọng để thúc đẩy thƣơng mại phát triển.

- Báo cáo chỉ số Thƣơng mại điện tử Việt Nam từ năm 2004 đến 2013 của Hiệp hội thƣơng mại điện tử Việt Nam, đã phản ánh bức tranh toàn cảnh bƣớc phát triển thƣơng mại điện tử tại Việt Nam trong 10 năm qua. - Báo cáo Tổng quan về các hoạt động của WTO liên quan tới Thƣơng mại điện tử, do Cục TMĐT và CNTT xuất bản năm 2008. - Cục thƣơng mại điện tử và công nghệ thông tin – Bộ công thƣơng (2014), “Báo cáo thương mại điện tử trên nền tảng di động Việt Nam” đã cung cấp những khảo sát, thống kê về thị trƣờng ứng dụng thuơng mại di động ở Việt Nam. Nhìn chung những công trình nghiên cứu nói trên chƣa đề cập và nghiên cứu sâu vấn đề ứng dụng thƣơng mại di động trong việc phát triển các sản phẩm dịch vụ mới trong doanh nghiệp viễn thông.

Những vấn đề cơ bản về thƣơng mại di động (M-commerce) 1. Khái niệm thương mại di động(TMDĐ) Quá trình phát triển của thƣơng mại di động (TMDĐ) gắn liền với sự phát triển của thƣơng mại điện tử, công nghệ thông tin và Internet. Bắt đầu từ năm 1997, khi thuật ngữ “mobile-commerce” đƣợc hãng nƣớc ngọt Coca Cola sử dụng cho phép máy bán hàng tự động chấp nhận thanh toán từ điện 5 z thoại di động, thông qua tin nhắn SMS đầu tiên tại vùng Helsinki - Phần Lan. Sau đó những nghiên cứu về TMDĐ mới chính thức đƣợc phát triển.

Đến nay, quan niệm về thương mại di động cũng rất khác nhau, có rất nhiều tổ chức và cá nhân đã đƣa ra nhiều định nghĩa khác nhau, chƣa có một định nghĩa thống nhất chung: Có quan điểm cho rằng thƣơng mại di động là kênh mở rộng của thƣơng mại điện tử hay gọi là thƣơng mại điện tử không dây, đƣợc thực hiện giao dịch qua di động, thiết bị cầm tay cá nhân…nhƣng cũng có quan điểm cho rằng, với những đặc tính riêng có, độc đáo của thƣơng mại di động đã tạo nên những lĩnh vực kinh doanh độc lập, không thể có trong thƣơng mại điện tử và do đó là một cơ chế thay thế cho thƣơng mại điện tử. Quan điểm TMDĐ là một kênh mở rộng của thương mại điện tử:Theo Frolick và Chen (2004), TMDĐ là thuật ngữ mở rộng của thƣơng mại điện tử (TMĐT), nó đƣợc gọi là thƣơng mại điện tử không dây. Dholakia (2004) lại cho rằng TMDĐ là các giao dịch thƣơng mại điện tử đƣợc thực hiện thông qua di động, các thiết bị đầu cuối không dây. Tuy nhiên, theo Mennecke và Strader (2001), TMDĐ là sự vận chuyển hàng hóa và dịch vụ thông qua công nghệ không dây cho phép các hoạt động thƣơng mại điện tử ở bất kỳ địa điểm và thời gian nào.

Theo Keng Siau và cộng sự (2001), TMDĐ là loại giao dịch mới của thƣơng mại điện tử, đƣợc thực hiện thông qua thiết bị di động sử dụng mạng viễn thông không dây và công nghệ thƣơng mại điện tử có dây khác. Quan điểm TMDĐ là một kênh mới ngoài thương mại điện tử:Thƣơng mại di động là phƣơng thức thƣơng mại đƣợc tiến hành thông qua các thiết bị di động không dây (wireless), kích thƣớc nhỏ gọn và luôn đi cùng với một cá nhân nào đó. TMDĐ đƣợc coi là thế hệ tiếp nối của TMĐT, thƣơng mại di động phát triển dựa trên việc gia tăng không ngừng của số lƣợng ngƣời sử dụng điện thoại di động và tốc độ phát triển của 6 z WAP cũng nhƣ các loại máy di động hiện đại có khả năng gửi nhận fax, email, xem tivi, nghe đài, truy vấn thông tin, chụp ảnh, bật điều hoà, mua hàng. và làm đƣợc nhiều việc khác.

(2007) đều cho rằng thƣơng mại di động là một kế thừa tự nhiên của thƣơng mại điện tử. Với sự phát triển nhanh chóng của các thiết bị di động, bao gồm cả điện thoại di động, PDAs1, và máy tính cầm tay, thƣơng mại di động đƣợc coi là một động lực cho thế hệ tiếp theo của thƣơng mại điện tử. Thƣơng mại di động không nên đƣợc xem nhƣ là thƣơng mại điện tử với những hạn chế, mà là một hình thức thƣơng mại điện tử độc đáo với lợi ích độc đáo của riêng mình. Ngoài ra, thƣơng mại di động không phải chỉ là một thay thế cho máy tính mà thay vào đó là một cách tiếp cập mới và mạnh mẽ hơn nhiều để giao tiếp với khách hàng.

Có mặt khắp nơi, gần gũi, thời gian thực và nhận biết về vị trí là những khái niệm quan trọng mà làm cho thƣơng mại di động rất khác với thƣơng mại điện tử truyền thống. Nhƣ vậy, sự khác biệt giữa thƣơng mại di động và thƣơng mại điện tử là cơ hội để kết nối thông tin với các đối tƣợng một cách trực tiếp hơn. Nhiều nhà nghiên cứu (Ngai, Gunasekaran, Smith, O'Connell, Matthew, Urbaczewskj) cho rằng ngƣời kinh doanh thƣơng mại điện tử sẽ sớm dùng điện thoại thông minh sử dụng công nghệ thƣơng mại di động và tiếp theo giai đoạn tăng trƣởng kinh doanh điện tử sẽ là thƣơng mại di động. Các quan điểm trên có những góc nhìn khác nhau về TMDĐ, nhƣng còn phiến diện, chƣa đầy đủ khi mà công nghệ ngày càng phát triển nhƣ vũ bão.

Thƣơng mại di động vừa là thƣơng mại điện tử nhƣng cũng có phần ngoài thƣơng mại điện tử. Nhƣ vậy có thể thấy: Thương mại di động là khả năng thực hiện các giao dịch và thương mại thông qua điện thoại thông minh,thiết bị cá nhân, và các thiết bị thông minh khác. Ngoài ra, theo phạm vi của các giao dịch thƣơng mại, cũng tồn tại các quan điểm khác nhau về TMDĐ: 7 z Theo nghĩa hẹp:TMDĐ là việc mua bán hàng hoá và dịch vụ thông qua các thiết bị di động cầm tay. Theo cách hiểu này có một số khái niệm về TMDĐ đƣợc các tổ chức, các nhà nghiên cứu đƣa ra nhƣ: Durlacher (2002) xem TMDĐ là những giao dịch có giá trị tiền tệ đƣợc tiến hành thông qua một mạng lƣới thông tin di động.

Ravi Kalakota & Marcia Robinson (2001) cho rằng TMDĐ là các giao dịch kinh doanh đƣợc thực hiện trong khi di chuyển. PC World, 2002 cho rằng TMDĐ là việc sử dụng điện thoại thông minh và máy tính cầm tay với các kết nối không dây để đặt hàng và giao dịch kinh doanh trên webs. Learnheart, 2004 lại đƣa ra TMDĐ là việc truy cập Internet thông qua điện thoại di động hoặc thiết bị cầm tay chẳng hạn nhƣ một chiếc điện thoại di động hoặc PDA… Thƣơng mại truyền thống Trƣớc những năm 1990 E-Commerce Từ những năm 1990 M-Commerce Ngƣời Thị Mạng di động bán trƣờng Hình 1. 1: Sự chuyển đổi từ thƣơng mại truyền thống sang thƣơng mại di động Nguồn: M-commerce Breakthrough in Developing Countries 8 z J.

Jonker,(2003) cho rằng TMDĐ là quá trình mua bán hàng hoá, thông tin dịch vụ mà không có giới hạn về vị trí của thiết bị di động sử dụng kết nối không dây để thiết lập truyền thông giữa tất cả các bên cần thiết để hoàn thành các giao dịch. Năm 2008, Fuad Husein, Andreas Gausrab, Elie Bensaci - Đại học Ottawa, Ca-na-đa đƣa ra khái niệmTMDĐlà dịch vụ cung cấp các giao dịch một cách tin cậy để thực hiện trao đổihàng hóa và dịch vụ giữa người tiêu dùng, thương nhân và tổ chức tài chính. Nhƣ vậy theo nghĩa hẹp, TMDĐ bắt đầu bằng việc sử dụng mạng thông tin di động thông qua tài khoản đƣợc cung cấp bởi các công ty khai thác công nghệ di động hay các ngân hàng để mua bán hàng hóa và dịch vụ, các giao dịch có thể giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với cá nhân hoặc giữa cá nhân với cá nhân.