Ứng dụng công nghệ thông tin trong phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp cho học sinh THPT tại ...

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong phát triển kỹ năng nghe cho học sinh trung học tại Hà Nội.

• Tác giả: Bùi Thị Khánh Thuận
• Người hướng dẫn: PTS. Trần Đình Bình
• Trường học: Université Nationale De Hanoi - Université Des Langues Et D’études Internationales
• Chuyên ngành: Didactique et méthodologie du FLE
• Đề tài: Ứng Dụng Các Công Nghệ Thông Tin Và Truyền Thông Trong Phát Triển Kĩ Năng Nghe Hiểu Của Học Sinh Phổ Thông Học Tiếng Pháp (Trường Hợp Các Trường THPT Chuyên Ở Hà Nội)
• Loại tài liệu: mémoire de fin d’études de master
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• ATTESTATION SUR L’HONNEUR
• REMERCIEMENT
• RÉSUMÉ
• TABLE DE MATIÈRE
• LISTE DES SIGNES
• LISTE DES FIGURES
• LISTE DES GRAPHIQUES
• INTRODUCTION
• 1. CHƯƠNG 1: CADRE THÉORIQUE
• 1.1. Compréhension et compréhension orale
• 1.2. Compréhension
• 1.3. Compréhension orale
• 1.4. Définition de la compréhension orale
• 1.5. Phases de la compréhension orale
• 1.6. Modèles de la compréhension orale
• 1.7. Modèle sémasiologique
• 1.8. Modèle onomasiologique
• 2. CHAPITRE 2: ENSEIGNEMENT-APPRENTISSAGE DE LA COMPRÉHENSION ORALE DE FRANÇAIS DANS LES LYCÉES À OPTION À HANOÏ
• 2.1. Présentation des lycées à option à Hanoï
• 2.2. Lycée Hanoi-Amsterdam
• 2.3. Lycée à option – ULEI – UNH (ou lycée Annexe)
• 2.4. Lycée Chu Van An
• 2.5. Lycée Nguyên Huê
• 2.6. Enquête sur l’enseignement-apprentissage de la CO des élèves
• 2.7. Enseignement-apprentissage de la compréhension orale
• 2.8. Utilisation de l’Internet des élèves
• 2.9. Entrevue auprès des enseignants
• 2.10. Présentation du manuel/ la partie Compréhension orale
• 3. CHAPITRE 3: PROPOSITIONS PÉDAGOGIQUES
• 3.1. Documents sonores dans un cours de compréhension orale
• 3.2. Sélection des documents sonores
• 3.3. Usages des médias en classe de langue
• 3.4. Stratégies pour comprendre un document audiovisuel
• 3.5. Médias et le CECR
• 3.6. Réalisation d’un scénario pédagogique ?
• 3.7. Mise en route
• 3.8. Découverte du document
• 3.9. Travail sur la langue
• 3.10. Proposition des fiches pédagogiques

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục

Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại, đặc biệt là trong việc phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp cho học sinh THPT tại Hà Nội. Việc ứng dụng CNTT không chỉ giúp học sinh tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú mà còn tạo ra môi trường học tập tương tác và sinh động. Các công cụ như video, podcast và các ứng dụng học tập trực tuyến đã mở ra nhiều cơ hội cho học sinh trong việc cải thiện khả năng nghe hiểu của mình.

1.1. Lợi ích của công nghệ thông tin trong giáo dục

Công nghệ thông tin mang lại nhiều lợi ích cho việc học tập, bao gồm khả năng truy cập tài liệu học tập mọi lúc mọi nơi, tạo điều kiện cho việc học tập cá nhân hóa và tăng cường sự tương tác giữa giáo viên và học sinh. Học sinh có thể sử dụng các nền tảng trực tuyến để luyện nghe tiếng Pháp thông qua các bài giảng video, bài tập tương tác và các tài liệu học tập phong phú.

1.2. Vai trò của giáo viên trong việc ứng dụng CNTT

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ thông tin một cách hiệu quả. Họ cần phải biết cách tích hợp CNTT vào chương trình giảng dạy, từ việc lựa chọn tài liệu đến việc thiết kế các hoạt động học tập phù hợp. Sự hỗ trợ và hướng dẫn của giáo viên sẽ giúp học sinh tự tin hơn khi sử dụng các công cụ công nghệ trong việc học tiếng Pháp.

II. Thách thức trong việc phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp

Mặc dù có nhiều lợi ích từ việc ứng dụng CNTT, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp cho học sinh THPT. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt về kỹ năng sử dụng công nghệ của một số học sinh. Nhiều em chưa quen với việc học qua các nền tảng trực tuyến, dẫn đến việc không thể tận dụng tối đa các công cụ này.

2.1. Thiếu hụt kỹ năng công nghệ của học sinh

Nhiều học sinh vẫn chưa có đủ kỹ năng để sử dụng các công cụ công nghệ thông tin một cách hiệu quả. Điều này có thể dẫn đến việc họ không thể tiếp cận được các tài liệu học tập trực tuyến hoặc không thể tham gia vào các hoạt động học tập tương tác. Việc đào tạo kỹ năng công nghệ cho học sinh là rất cần thiết để họ có thể tận dụng tốt các nguồn tài liệu học tập.

2.2. Khó khăn trong việc duy trì động lực học tập

Một thách thức khác là việc duy trì động lực học tập của học sinh khi học qua các nền tảng trực tuyến. Nhiều em có thể cảm thấy chán nản hoặc thiếu động lực khi không có sự giám sát trực tiếp từ giáo viên. Việc tạo ra các hoạt động học tập thú vị và hấp dẫn là rất quan trọng để giữ chân học sinh và khuyến khích họ tiếp tục học tập.

III. Phương pháp hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nghe hiểu

Để phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp cho học sinh, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại kết hợp với công nghệ thông tin. Một trong những phương pháp hiệu quả là blended learning, kết hợp giữa học trực tiếp và học trực tuyến. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận với kiến thức một cách linh hoạt mà còn tạo cơ hội cho họ thực hành kỹ năng nghe hiểu trong môi trường thực tế.

3.1. Blended learning trong giảng dạy tiếng Pháp

Blended learning là phương pháp kết hợp giữa học trực tiếp và học trực tuyến, cho phép học sinh có thể học tập theo tốc độ của riêng mình. Phương pháp này giúp học sinh có thể luyện nghe tiếng Pháp qua các tài liệu trực tuyến, đồng thời vẫn có sự hỗ trợ từ giáo viên trong lớp học. Điều này tạo ra một môi trường học tập linh hoạt và hiệu quả.

3.2. Sử dụng tài liệu đa phương tiện trong giảng dạy

Việc sử dụng tài liệu đa phương tiện như video, podcast và các ứng dụng học tập trực tuyến giúp học sinh tiếp cận với ngôn ngữ một cách tự nhiên và sinh động. Các tài liệu này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng nghe hiểu mà còn tạo ra sự hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập. Học sinh có thể nghe và xem các tài liệu này ở bất kỳ đâu, giúp họ luyện tập thường xuyên hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện khả năng nghe hiểu mà còn tăng cường sự tự tin khi giao tiếp bằng tiếng Pháp. Các trường THPT tại Hà Nội đã áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết quả từ các trường THPT tại Hà Nội

Nhiều trường THPT tại Hà Nội đã áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy tiếng Pháp và nhận thấy sự cải thiện rõ rệt trong kỹ năng nghe hiểu của học sinh. Các em có thể tiếp cận với nhiều nguồn tài liệu phong phú và đa dạng, từ đó nâng cao khả năng tiếp thu ngôn ngữ một cách tự nhiên.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh cho thấy họ cảm thấy hứng thú hơn với việc học tiếng Pháp khi có sự hỗ trợ từ công nghệ thông tin. Giáo viên cũng nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt trong khả năng nghe hiểu của học sinh, từ đó tạo động lực cho cả hai bên trong quá trình học tập.

V. Kết luận và tương lai của việc ứng dụng CNTT trong giáo dục

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp cho học sinh THPT tại Hà Nội là một xu hướng tất yếu trong giáo dục hiện đại. Tương lai của việc học tiếng Pháp sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng tích hợp công nghệ vào giảng dạy. Các trường học cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ trong giáo dục

Công nghệ sẽ tiếp tục phát triển và ảnh hưởng đến cách thức giảng dạy và học tập. Các trường học cần theo kịp xu hướng này để đảm bảo học sinh có thể tiếp cận với những phương pháp học tập hiện đại nhất.

5.2. Tầm quan trọng của việc đào tạo giáo viên

Đào tạo giáo viên là yếu tố quan trọng để đảm bảo việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy tiếng Pháp đạt hiệu quả. Giáo viên cần được trang bị kỹ năng và kiến thức cần thiết để hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ một cách hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI UNIVERSITÉ DES LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT D’ÉTUDES POSTE-UNIVERSITAIRES BÙI THỊ KHÁNH THUẬN APPLICATION DES TIC DANS LE DÉVELOPPEMENT DE LA COMPRÉHENSION ORALE CHEZ LES LYCÉENS DE FRANÇAIS (CAS DES LYCÉES À OPTION À HANOI) ỨNG DỤNG CÁC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG TRONG PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA HỌC SINH PHỔ THÔNG HỌC TIẾNG PHÁP (TRƯỜNG HỢP CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN Ở HÀ NỘI) MÉMOIRE DE FIN D’ÉTUDES DE MASTER Spécialité : Didactique et méthodologie du FLE Code : 6014.0111 HANOI – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI UNIVERSITÉ DES LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT D’ÉTUDES POSTE-UNIVERSITAIRES BÙI THỊ KHÁNH THUẬN APPLICATION DES TIC DANS LE DÉVELOPPEMENT DE LA COMPRÉHENSION ORALE CHEZ LES LYCÉENS DE FRANÇAIS (CAS DES LYCÉES À OPTION À HANOI) ỨNG DỤNG CÁC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG TRONG PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA HỌC SINH PHỔ THÔNG HỌC TIẾNG PHÁP (TRƯỜNG HỢP CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN Ở HÀ NỘI) MÉMOIRE DE FIN D’ÉTUDES DE MASTER Spécialité : Didactique et méthodologie du FLE Code : 6014. Trần Đình Bình HANOI - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ATTESTATION SUR L’HONNEUR J‟atteste sur l‟honneur que ce mémoire a été réalisé par moi–même et que les données et les résultats présentés ici n‟ont jamais été publiés ailleurs. Hanoi, 2015 Bùi Thị Khánh Thuận i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] REMERCIEMENT Je voudrais remercier Monsieur le docteur Tran Dinh Binh de m‟avoir donné des recommandations, des remarques très intéressantes et des encouragements constants tout au long de mon travail de recherche. Mes remerciements vont aussi aux professeurs et aux élèves de quatre lycées à option, qui nous ont créé des conditions nécessaires à la réalisation de ce travail. Je tiens également exprimer ma reconnaissance profonde au Département d‟études Post-universitaires de l‟Université des Langues et d‟Etudes internationales de son aide efficace. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] RÉSUMÉ Maintenant, l‟application de nouvelles technologies dont l‟Internet constitue un appui incontestable dans l‟enseignement – apprentissage des langues. Nous voudrions mener un sujet de recherche sur l‟application des TIC dans le développement de la compréhension orale chez les élèves des lycées à option à Hanoi pour notre mémoire de master car ces lycées sont très connus pour la qualité de leur formation et leurs infrastructures. De plus, la plupart de leurs élèves désirent aller faire leurs études à l‟étranger après le bac, la compréhension orale donc demeure primordiale puisqu‟elle les aidera à s‟intégrer plus vite à leur vie estudiantine dans le pays des natifs. Pour mener bien à ce travail, nous avons d‟abord construit un cadre théorique concernant la compréhension orale et les rôles très importants des TIC dont l‟Internet dans l‟apprentissage des langues étrangères. Ces connaissances nous permettent ensuite d‟analyser l‟enseignement-apprentissage de la compréhension orale des élèves de quatre lycées pilotes à Hanoï et leur utilisation de l‟Internet. Les données reçues de ces deux chapitres nous aident enfin à élaborer un guidage efficace pour aider les élèves à mieux retenir les leçons et à améliorer leur niveau de la compréhension orale, ainsi que leur autonomie et leur créativité dans l‟apprentissage. Nous avançons des propositions d‟enseignement-apprentissage de la CO en blended learning – une nouvelle méthode qui articule la formation en classe et la formation à domicile via internet. Le blended learning aide les élèves à renforcer les connaissances et à augmenter leur autonomie. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE DE MATIÈ RE ATTESTATION SUR L’HONNEUR . iii TABLE DE MATIÈ RE . iv LISTE DES SIGNES . vii LISTE DES FIGURES. viii LISTE DES GRAPHIQUES .1 CHAPITRE 1 : Cadre théorique . Compréhension et compréhension orale . Définition de la compréhension orale . Phases de la compréhension orale . Modèles de la compréhension orale . Types de la compréhension orale . TIC, Internet et le blended learning (la formation mixte). Usages des TIC . Comment utiliser les TIC en salle de classe ? . Facteurs de l‟apprentissage assisté par les TIC . Internet et ses rôles dans la classe de langue . Rôles de l‟Internet et de TIC dans une classe de langue .22 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Qu‟est-ce que le blended learning ? . Démarches de formation en blended learning .24 CHAPITRE 2 : Enseignement-apprentissage de la compréhension orale de français dans les lycées à option à Hanoï . Présentation des lycées à option à Hanoï . Lycée Hanoi-Amsterdam . Lycée à option – ULEI – UNH (ou lycée Annexe) . Lycée Chu Van An1. Lycée Nguyên Huê . Enquête sur l’enseignement-apprentissage de la CO des élèves . Enseignement-apprentissage de la compréhension orale . Utilisation de l‟Internet des élèves . Entrevue auprès des enseignants . Présentation du manuel/ la partie Compréhension orale .48 CHAPITRE 3 : Propositions pédagogiques . Documents sonores dans un cours de compréhension orale . Sélection des documents sonores . Usages des médias en classe de langue . Stratégies pour comprendre un document audiovisuel . Médias et le CECR . Réalisation d’un scénario pédagogique ? . Mise en route .56 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Découverte du document . Travail sur la langue. Proposition des fiches pédagogiques . I vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LISTE DES SIGNES Signes Noms complets TIC Technologies de l‟Information et de Communication CO Compréhension orale WIFI Wireless Fidelity ADSL Asymmetric Digital Subscriber Line IE Internet Explorer FLE Français Langue Étrangère IHM Interfaces Humain-Machines ULEI-UNH Université des Langues et d‟Etudes Internationales – Université nationale de Hanoi INSA Institut National des sciences appliquées JFA Jeunes francophiles de l'Annexe APU Asia Pacific University CIEP Centre international d'études pédagogiques de sèvres vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LISTE DES FIGURES Figure 1 : La compréhension – la relation entre le connaisseur et un objet de connaissance .5 Figure 2 : Les phases de la compréhension orale .6 Figure 3 : Les modèles de la compréhension orale .7 Figure 4 : Les phases du modèle sémasiologique .7 Figure 5 : Les types de la compréhension orale .9 Figure 6 : Les objectifs d‟écoute .10 Figure 7 : Les usages des TIC .12 Figure 8 : Les façons d‟intégrer les TIC en salle de classe .14 Figure 9 : Démarches de formation en blended learning. 25 Figure 10 : Les étapes d‟un scénario pédagogique .71 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LISTE DES GRAPHIQUES Schéma 1: Où avez-vous commencé vos cours de français ? . 35 Schéma 2 : Vous aimez … le français? . 36 Schéma 3 : Le but d'apprendre le francais . 36 Schéma 4 : Que pensez-vous de l‟apprentissage de la compréhension orale ? . 37 Schéma 5 : Comment enseigne votre professeur la compréhension orale ? . 38 Schéma 6 : Ecoutez-vous souvent des documents sonores à la maison ? . 39 Schéma 7 : Comment apprenez-vous la compréhension orale ? . 39 Schéma 8 : But de connexion à l‟Internet . 40 Schéma 9 : Quelles sont vos difficultés dans l‟apprentissage du français par l‟Internet ? . 41 Schéma 10 : Les moyens de communication favoris des professeurs-élèves . 43 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] INTRODUCTION Au fil du temps, les objectifs de l‟enseignement - apprentissage des langues étrangères ont beaucoup changé. Auparavant, les professeurs voulaient seulement que leurs élèves fassent correctement des exercices de langue ou lisent et traduisent des textes littéraires alors que de nos jours, les règles de grammaire et l‟étendue du vocabulaire ne sont pas suffisantes pour les apprenants. La société moderne leur demande de communiquer couramment en langue étrangère dont la compréhension orale, une des quatre compétences communicatives devient indispensable. Par ailleurs, l‟application de nouvelles technologies dont l‟Internet constitue un appui incontestable dans l‟enseignement – apprentissage des langues grâce à de nombreux sites pédagogiques et non pédagogiques. Cependant, son utilisation et exploitation efficaces restent encore une question ouverte parce que beaucoup d‟élèves ne savent pas encore comment s‟en servir de façon optimale. De plus, l‟apparition de l‟Internet a changé radicalement la place et le rôle des enseignants de langue : ils sont non seulement diffuseurs des savoirs mais encore conseillers, guides, animateurs, co-communicateurs pour les apprenants. Nous nous intéressons à l‟enseignement – apprentissage des langues par l‟Internet tout en appréciant aussi le rôle prépondérant et indispensable des enseignants de langue. Nous voudrions mener un sujet de recherche sur l‟application des TIC dans le développement de la compréhension orale chez les élèves des lycées à option à Hanoi pour notre mémoire de master car ces lycées sont très connus pour la qualité de leur formation et leurs infrastructures. De plus, la plupart de leurs élèves désirent aller faire leurs études à l‟étranger après le bac, la compréhension orale donc demeure primordiale puisqu‟elle facilitera leur intégration à la nouvelle vie estudiantine dans le pays des natifs. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]  Questions de recherche : Dans ce mémoire, nous essayons de répondre à deux questions suivantes : 1. “Comment les élèves des lycées à option à Hanoi utilisent-ils l‟Internet pour développer leur compréhension orale ?” 2. Quelles sont les propositions pédagogiques et pratiques destinées à une utilisation optimale de l‟Internet dans la maitrise de leurs compétences langagières dont la compréhension orale ?  Hypothèses : 1. Les élèves des lycées à option à Hanoi utilisent souvent l‟Internet dans la vie et dans leur apprentissage, pour développer leur compréhension orale, mais leur utilisation de l‟Internet n‟apporte pas des résultats escomptés. L'application des TIC dont l'Internet dans l'enseignement des compétences langagières, en particulier dans celui la compréhension orale n‟est plus récente. Il existe quelques méthodes pédagogiques souvent mentionnées comme Elearning, Webquest, blended-learning qui semblent très efficaces pour les apprenants.  Méthode de recherche : Au cours de notre travail de recherche, nous envisageons d‟appliquer la méthode descriptive avec ses techniques propres pour présenter l‟état des lieux de l‟enseignement-apprentissage du français dans les lycées à option à Hanoi ; les apports des TIC aux activités des enseignants et des élèves dans les cours de compréhension orale. En plus, sur la base des observations, nous donnerons des remarques pertinentes capables d‟expliquer comment les TIC sont exploitées par les enseignants et les lycéens dans l‟enseignement-apprentissage de la compréhension orale.  Plan du mémoire Notre recherche se compose de trois chapitres. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Le premier chapitre présente des connaissances de base sur la compréhension orale à savoir : la définition, les caractéristiques de la CO, les stratégies, la démarche pédagogique, les types des documents sonores et d‟activités, les caractéristiques des apprenants et leurs influences sur l‟écoute et l‟évaluation des professeurs. Puis, dans ce chapitre, nous verrons le rôle de la compréhension orale et les changements positifs apportés par l‟application des “TIC” dans une classe de langue. Le deuxième chapitre a pour but de présenter un aperçu général sur : l‟enseignement-apprentissage de la compréhension orale dans quatre lycées à option à Hanoi : Hanoi-Amsterdam, lycée à option – ULEI- UNH, Chu Van An et Nguyên Huê ; l‟utilisation de l‟Internet par les élèves, dans l‟apprentissage de la compréhension orale notamment. C‟est une partie très importante dans le mémoire parce qu‟elle nous permettra de répondre à nos deux questions de la recherche. Ensuite, nous présenterons un guide de compréhension orale avec Internet pour les élèves. Dans le troisième chapitre, nous avancerons quelques propositions pour l‟enseignement-apprentissage de la compréhension orale par l‟Internet, la démarche avec des exemples concrets et quelques remarques sur l‟application des TIC dans l‟enseignement-apprentissage de la compréhension orale chez quatre lycées à option à Hanoi. Nous sommes convaincue que notre travail de recherche contribue à améliorer la qualité de l‟enseignement-apprentissage de la compréhension orale en français de la part des élevés des quatre lycées à option à Hanoi. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.