Chương 1 SỰ KIỆN DU LỊCH VÀ TUYÊN TRUYỀN SỰ KIỆN DU LỊCH TRÊN WEBSITE 1. Sự kiện du lịch 1. Khái niệm sự kiện và sự kiện du lịch Đối tượng nghiên cứu chính của khóa luận là hoạt động tuyên truyền các sự kiện du lịch trên website của TCDL Việt Nam, vì vậy để hiểu được về đối tượng, khóa luận bắt đầu tìm hiểu về khái niệm sự kiện và sự kiện du lịch. Sự kiện (Events) Theo Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm từ điển học, Nhà xuất bản Đà Nẵng 1995, “Sự kiện” là “Sự việc có ý nghĩa ít nhiều quan trọng đã xảy ra”2.
Như vậy muốn gọi một sự việc là “sự kiện” thì sự việc đó phải có ý nghĩa quan trọng dù ít hay nhiều và phải đã xảy ra, nghĩa là sự việc trong quá khứ. Theo Từ điển Hán Việt của Phan Văn Các, Nhà xuất bản Thành phố HCM, “Sự kiện” là “Việc xảy ra có tầm quan trọng nhất định” 3. Như vậy sự kiện không nhất phải là sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà nó còn có thể diễn tiến ở hiện tại hoặc tương lai. Cách hiểu này trọn vẹn và bao quát hơn so với cách hiểu trên do không bị hạn chế về mặt thời gian diễn ra sự việc, miễn là sự việc đó có ý nghĩa, có tầm quan trọng nhất định.
Theo Từ điển Anh – Việt, của Viện ngôn ngữ học, NXB TP. HCM, event là: “điều xảy ra, nhất là cái gì quan trọng”4. Ví dụ: Việc lần đầu tiên 1 phụ nữ trở thành thủ tướng đã hoàn toàn là một sự kiện. 2 Hoàng Phê, Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, 1995 3 Phan Văn Các, Từ điển Tiếng Việt, NXB TP HCM, 2001.
4 Viện ngôn ngữ học, Từ điển Anh – Việt, NXB TP. HCM 12 Như vậy, khái niệm “Sự kiện” được hiểu là: Sự việc xảy ra có ý nghĩa, có tầm quan trọng nhất định đối với cá nhân, cộng đồng trong thời gian và không gian xác định. Sự kiện du lịch Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, liên quan đến rất nhiều lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội…Các sự kiện du lịch lớn được tổ chức là sự kết hợp của nhiều công đoạn, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, thu hút sự quan tâm chú ý và tham gia của đông đảo mọi người, của du khách trong và ngoài nước. Tiêu biểu như vào những ngày cuối năm 2009 đầu năm 2010 đã diễn ra Lễ hội Hoa Hà Nội 2010, tới dự lễ khai mạc có Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội cùng đông đảo người dân thủ đô, du khách trong và ngoài nước…Tất cả những hoạt động đó đều nhằm thuc đẩy sự phát triển của du lịch Việt Nam và qua đó thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác có liên quan cũng như nền kinh tế quốc gia.
Như vậy: “Sự kiện du lịch là những việc có ý nghĩa, tầm quan trọng nhất định diễn ra trong thời gian và không gian xác định nhằm xúc tuyên truyền, quảng bá, thúc đẩy sự phát triển của du lịch”. Đặc điểm của sự kiện du lịch Sự kiện du lịch là hoạt động của con người mang tư cách một công cụ văn hóa đa năng diễn ra vào những thời điểm được lựa chọn ở các địa phương dựa trên cơ sở điều kiện lịch sử, kinh tế, văn hóa xã hội có liên quan. Sự kiện du lịch được tổ chức nhằm mục đích xúc tiến, quảng bá, thúc đẩy sự phát triển của du lịch. Qua nghiên cứu các sự kiện du lịch, ta thấy có một số đặc điểm sau: - Về mặt thời gian tổ chức: Sự kiện du lịch là một hoạt động được tổ chức có sự kết hợp thành tựu của hiện tại để vươn tới các mục tiêu trước mắt và lâu dài.
Sự kiện du lịch là thời điểm cho các địa phương, đơn vị đánh dấu, kỷ niệm 13 các mốc thời gian lịch sử có liên quan đến địa phương và đất nước. Ví dụ: Hà Nội kỷ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội…Đó là các mốc thời gian ghi dấu sự ra đời và phát triển của một vùng đất, một địa danh hay kỷ niệm các sự kiện lịch sử dân tộc. Ngoài ra sự kiện du lịch cũng có thể diễn ra vào những khoảng thời gian bất kỳ, thời gian tổ chức thường dài, các hoạt động diễn ra vào ban ngày, cả ban tối, lẫn ban đêm trên nhiều khu vực thuộc địa bàn ảnh hưởng của sự kiện. - Về không gian tổ chức (địa điểm – khu vực): của các sự kiện du lịch thường rất rộng, nó bao trùm cả một khu vực sinh sống của cộng đồng dân cư, hệ thống các di tích lịch sử văn hóa của địa phương, lan tỏa đến cả không gian phụ cận có liên quan.
Tâm điểm của các sự kiện thường là những khu vực quảng trường, sân khấu trung tâm, các tuyến du lịch nội vùng và phụ cận như: các di tích lịch sử văn hóa, các danh lam thắng cảnh, các làng nghề truyền thống… Có thể khẳng định không gian tổ chức các sự kiện du lịch là rất rộng và rất linh động hoàn toàn có thể điều chỉnh, thay đổi tùy thuộc vào tính chất, nội dung, mục đích mà nhà tổ chức đặt ra. - Về mục đích tổ chức: Sự kiện du lịch là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, tập trung quảng bá, giới thiệu sâu rộng tiềm năng cũng như những nguồn lực du lịch trên địa bàn của một địa phương, khu vực cụ thể. Khách tham dự một phần là khách du lịch, vì vậy, sự kiện du lịch còn là dịp để các địa phương, các công ty du lịch quảng bá hình ảnh, thương hiệu sản phẩm của mình và gặp gỡ đối tác chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, ký các thỏa thuận, ghi nhớ hợp đồng kinh tế, phối hợp hành động trên nhiều lĩnh vực. Bên cạnh các mục đích chính trị, văn hóa xã hội, sự kiện du lịch còn mang nặng yếu tố kinh tế, đặc biệt là kinh tế du lịch.
- Về thành phần tham gia: Du lịch là một thành phần kinh tế đa ngành, đa lĩnh vực. Sự kiện du lịch lại là một hoạt động góp phần thúc đẩy sự phát triển 14 của du lịch. Do vậy, mỗi lần sự kiện du lịch được tổ chức, thường có sự tham gia rất đông của các bộ, ngành có liên quan, trong đó vai trò then chốt, chủ đạo nhất là ngành du lịch. Đến với các sự kiện du lịch, các địa phương, các doanh nghiệp du lịch muốn giới thiệu sản phẩm và tiềm năng du lịch của mình.
Ngoài ra còn có các tổ chức chính phủ, phi chính phủ về du lịch trong nước, khu vực, cũng như trên thế giới các đoàn văn nghệ, các đại diện khách mời và đặc biệt hơn đó là sự tham gia của quần chúng nhân dân, khách du lịch một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự thành công của mỗi sự kiện. - Về hình thức hoạt động – cách thức tổ chức: Việc tổ chức hoạt động của các sự kiện du lịch có tính linh động rất cao, bên cạnh những sự kiện có chu trình hoạt động mang tính bất biến trong thời gian dài như Festival Huế tổ chức 2 năm 1 lần, vẫn tồn tại những sự kiện du lịch có chu trình hoạt động mang tính khả biến, thích ứng cao. Các địa phương, vùng, miền, quốc gia tùy vào từng điều kiện và tình hình cụ thể, có nghiên cứu xem xét các yếu tố chiến lược, mục tiêu phát triển, tiềm năng và thực trạng phát triển kinh tế, xã hội, du lịch trong quá khứ, hiện tại, tương lai mà lựa chọn một hình thức hoạt động cho phù hợp có thể mỗi năm 1 lần, nhiều năm 1 lần. Có thể lựa chọn những khoảng thời gian nhất định trong năm có ý nghĩa với địa phương, vùng đất hay quốc gia mà định kỳ tổ chức trong nhiều năm.
Ví dụ: Liên hoan du lịch Hà Nội thường tổ chức vào mùa thu, là mùa đẹp nhất của Hà Nội, đồng thời cũng chính là dịp kỷ niệm giải phóng thủ đô. Phân loại sự kiện du lịch Có nhiều căn cứ để phân loại Sự kiện du lịch: tựu trung lại thường dựa vào tính chất, tầm ảnh hưởng, cấp độ của sự kiện du lịch, dựa vào thời gian diễn ra sự kiện. * Dựa vào thời gian diễn ra các sự kiện du lịch: 15 - Sự kiện du lịch diễn ra theo chu kỳ: các sự kiện du lịch diễn ra theo những chu kỳ nhất định, chu kỳ đó có thể là 2 năm/lần, 1 năm/lần…Ví dụ như Festival Huế diễn ra 2 năm/lần, lễ hội bắn pháo hoa quốc tế Đà Nẵng diễn ra 1 năm/lần… - Sự kiện du lịch bất thường: Các sự kiện du lịch diễn ra không theo định kỳ thời gian bất định, có thể lặp lại tương tự sự kiện ở thời điểm khác trong năm, trong tháng hoặc cũng có thể xảy ra 1 lần trong năm…Ví dụ như Festival Văn hóa, du lịch Bắc Ninh; Lễ hội kỷ niệm 45 năm Hàm Rồng chiến thắng (Thanh Hóa)… * Dựa vào tính chất, tầm ảnh hưởng, cấp độ của sự kiện du lịch: - Sự kiện du lịch địa phương/vùng, miền: là các sự kiện du lịch được tổ chức tại địa phương, vùng miền, do địa phương tổ chức, quản lý, có sự hỗ trợ, kết hợp của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, kinh phí chủ yếu do địa phương đầu tư từ nguồn ngân sách địa phương mình. - Sự kiện du lịch cấp quốc gia: là các sự kiện du lịch được tổ chức trên quy mô toàn quốc hoặc những địa phương được xem xét có phù hợp để đăng cai tổ chức do có những yếu tố thu hút du lịch đặc biệt riêng có của địa phương hoặc các địa phương được lựa chọn theo từng năm (với các năm du lịch quốc gia) nhưng được cơ quan quản lí nhà nước về du lịch đứng ra tổ chức, có sự phê duyệt của chính phủ và được hỗ trợ kinh phí của nhà nước, có ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
Ví dụ như Năm Du lịch Tây Nguyên với chương trình Lễ hội Festival hoa Đà Lạt năm 2009, Năm du lịch quốc gia 2010 diễn ra tại Hà Nội… Trong khuôn khổ của khóa luận này, sự kiện du lịch Việt Nam được tập trung nghiên cứu là sự kiện văn hóa – du lịch với các tuần lễ văn hóa du lịch, festival du lịch, lễ hội du lịch, hội chợ du lịch…được giới thiệu, tuyên truyền, quảng bá cho du lịch Việt Nam trên các Website của TCDL Việt Nam. Các sự kiện này được phân chia theo các cấp độ khác nhau.