phần mở đầu). Hành trình giải phóng dân tộc của Người là hành trình văn hóa, đồng thời hành trình đó góp phần vào công cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc thuộc địa, hướng đến mục tiêu xây dựng nền hòa bình, tự do, hạnh phúc cho nhân loại. Công trình Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc do Nguyễn Khoa Điềm (chủ biên), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2002. Đây là công trình được nghiên cứu công phu, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Qua công trình, tập thể tác giả đề xuất những giải pháp, kiến nghị, nhằm góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong tình hình mới. Công trình Góp phần tìm hiểu cuộc đời và tư tưởng Hồ Chí Minh của Đinh Xuân Lâm, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005. Công trình gồm có 04 phần, là tập hợp những bài viết chuyên sâu của Giáo sư Đinh Xuân Lâm. Trong công trình này, nổi bật nhất là nội dung nghiên cứu, phân tích về bối cảnh kinh tế và xã hội Việt Nam thời cận – hiện đại, giúp chúng ta nắm bắt được ảnh hưởng của nó đến quá trình hình thành, phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa.
6 Công trình Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh của Hoàng Chí Bảo, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, 2005. Công trình này là tập hợp những chuyên luận độc lập như: Văn hóa Hồ Chí Minh và sự rèn luyện nhân cách văn hóa của thanh niên…Từ quá trình nghiên cứu, Giáo sư Hoàng Chí Bảo nhận xét: “Hồ Chí Minh là một hiện tượng văn hóa độc đáo” (Hoàng Chí Bảo, 2005, tr. Công trình Hồ Chí Minh - Nhà tư tưởng lỗi lạc của Song Thành, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, 2005. Công trình này có quy mô khá đồ sộ, gồm có 03 phần với tất cả 20 chương, đã phân tích, luận giải những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
Đối với vấn đề văn hóa, tác giả dành riêng chương thứ 14 để phân tích, làm rõ những quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hóa, trong đó xác định vị trí và vai trò của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng. Công trình Hồ Chí Minh chân dung một tâm hồn và trí tuệ vĩ đại của Nhà cách mạng-nhà sử học Trần Văn Giàu, Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, 2010. Công trình gồm có hai phần: trong đó, phần thứ hai phân tích về tư tưởng Hồ Chí Minh hết sức sâu sắc, tinh tế, làm nổi bật những giá trị tư tưởng đạo đức, tâm hồn và nhân cách văn hóa của Hồ Chí Minh. Công trình Hồ Chí Minh - Tinh hoa và khí phách của dân tộc của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2012.
Đây là công trình tập hợp những bài viết, những công trình của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từ năm 1948 đến năm 1998, với tư cách vừa là một trong những học trò xuất sắc, vừa là cộng sự gắn bó lâu năm của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Xuyên suốt và lắng đọng trong nội dung công trình thể hiện những giá trị cốt lõi, tinh túy về văn hóa dân tộc của Hồ Chí Minh, Người đã chọn lọc những tinh hoa của đất nước và nhân loại để dẫn dắt dân tộc ta chiến đấu, vượt qua gian khó, hiểm nguy, giành lấy độc lập, tự do. 7 Đồng thời, cùng với nội dung văn hóa và đổi mới đã khẳng định rõ tư tưởng của Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng văn hóa của Người nói riêng đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển của dân tộc Việt Nam. Công trình Hồ Chí Minh – Ngôi sao sáng mãi trên bầu trời Việt Nam của Vũ Khiêu, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2013.
Đây là công trình tập hợp những kết quả nghiên cứu công phu, sâu sắc về tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong đó, phần thứ III, nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và con người ở vị trí trung tâm và được coi là điểm nhấn của công trình. Kết quả nghiên cứu trong công trình này chỉ ra rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa là sự tiếp thu, chắt lọc những giá trị văn hóa dân tộc và nhân loại, nhưng đồng thời tư tưởng đó cũng soi đường cho sự nghiệp xây dựng nền văn hóa dân tộc và góp phần to lớn vào nền văn hóa nhân loại. Công trình Giá trị văn hóa Việt Nam – truyền thống và biến đổi do Ngô Đức Thịnh chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật, 2014.
Công trình cho rằng: hệ giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam có nhiều biến đổi để phù hợp với hoàn cảnh mới, song các giá trị văn hóa như: chủ nghĩa yêu nước, đoàn kết, hòa hiếu, nhân nghĩa…vẫn giữ nguyên lòng dân tộc, vì đó là cốt cách, là bản sắc dân tộc Việt Nam. Công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam do cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2015. Trong công trình này, tác giả đã dành riêng chương VII để phân tích, làm rõ nội dung, giá trị tư tưởng nhân văn, đạo đức, văn hóa Hồ Chí Minh đối với dân tộc và thời đại. Từ đó, tác giả chỉ ra ý nghĩa vô cùng to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với con đường phát triển của dân tộc Việt Nam.
Ngoài ra, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa còn có nhiều công trình, đề tài khác như: Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa nghệ thuật (Nhiều tác giả), Nhà xuất bản Văn hóa – văn nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh, 8 2016; công trình Hồ Chí Minh văn hóa và phát triển do Phạm Ngọc Anh và Bùi Đình Phong (đồng chủ biên) và rất nhiều công trình khác. Hai là, những công trình nghiên cứu về sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa với sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Những công trình nghiên cứu theo hướng này đã cho thấy ý nghĩa to lớn của tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp xây dựng nền văn hóa dân tộc. Những công trình tiêu biểu theo hướng này có thể kể đến: Công trình Tư Tưởng Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa và con người do Đặng Xuân Kỳ chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005. Đây là kết quả nghiên cứu hết sức công phu, sâu sắc, mạch lạc của các nhà nghiên cứu đầu ngành về tư tưởng Hồ Chí Minh như: Đặng Xuân Kỳ, Vũ Khiêu, Hoàng Chí Bảo.
Công trình làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Công trình đã phân tích, làm rõ việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và con người vào việc phát triển phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam hiện nay. Công trình Hồ Chí Minh – Văn hóa và phát triển của Phạm Ngọc Anh và Bùi Đình Phong (đồng chủ biên), Nhà xuất bản Chính trị - Hành chính, Hà Nội, 2009. Công trình này gồm có hai phần, trong đó, phần thứ nhất nghiên cứu, luận giải về Hồ Chí Minh và văn hóa.
Công trình đã phân tích, chỉ ra những quan điểm của Hồ Chí Minh về nền tảng của văn hóa. Công trình Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của Song Thành, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010. Công trình này gồm có 16 chương, tác giả đã trình bày và phân tích chuyên sâu về những lĩnh vực, góc độ văn hóa trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Qua đó khẳng định ý nghĩa to lớn của Hồ Chí Minh về văn hóa với công cuộc cải cách và xây dựng nền văn hóa mới của dân tộc.
9 Công trình Hồ Chí Minh – con người của sự sống của Mạch Quang Thắng, Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, 2014. Đây là công trình nghiên cứu công phu, tâm huyết của tác giả về Hồ Chí Minh, như Mạch Quang Thắng khẳng định: “Một con người lạ lùng” “một con người mà bằng sự nghiệp của mình đã làm rạng danh dân tộc và chính Hồ Chí Minh đã trở thành giá trị văn hóa bất diệt, hợp lưu với dòng chảy trong hệ giá trị văn hóa của tiến trình lịch sử hàng ngàn năm dân tộc Việt Nam” (Mạch Quang Thắng, 2014, tr. Trong công trình này, tác giả đã dành phần lớn nội dung để bàn về văn hóa, đạo đức như: Lối vào di sản; triết lý phát triển qua cuộc sống; tu dưỡng, rèn luyện; văn hóa soi đường cho quốc dân đi; Hồ Chí Minh- sự tiếp bước văn hóa, vượt qua cú sốc văn hóa; cách nhìn biện chứng trong xã hội hiện đại để nói về mối quan hệ giữa văn hóa với chính trị, kinh tế, xã hội; về văn hóa lối sống… Công trình Hồ Chí Minh – Văn hóa soi đường cho quốc dân đi của Bùi Đình Phong, Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, 2016. Đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu, bàn về những góc độ, quan điểm văn hóa Hồ Chí Minh.
Từ đó, tác giả đã chỉ rõ giá trị sâu sắc và ý nghĩa soi đường của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa đối với con đường phát triển của dân tộc. Ngoài ra, nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và vận dụng tư tưởng của Người trong xây dựng văn hóa Việt Nam còn có nhiều công trình, đề tài khác nhau như: công trình Hồ Chí Minh văn hóa và đổi mới của Đinh Xuân Lâm & Bùi Đình Phong, Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội, 2001; công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh và vấn đề văn hóa trong phát triển của Đỗ Thị Minh Thúy, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin & Viện Văn hóa, Hà Nội, 2006;. Như vậy, nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và ý nghĩa của nó với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam thu hút sự quan tâm 10 của nhiều học giả. Những công trình có nội dung thể hiện đa chiều, phân tích, đánh giá về những quan điểm văn hóa của Hồ Chí Minh.
Từ đó, chỉ ra phương hướng và cách thức vận dụng tư tưởng văn hóa của Người vào sự nghiệp xây dựng nền văn hóa của dân tộc. Đó là nguồn tư liệu quý giá, là cơ sở quan trọng để tôi kế thừa, vận dụng trong luận án của mình.