mở đầu, phần kiết luận, mục tài liệu tham khảo, khóa luận gồm 3 chương, 50 trang. SVTH : Nguyễn Thị Vui 4 NHDKH : TS Lương Văn Tam Khéa luận tốt nghiện PHAN NOI DUNG CHƯƠNG | MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CO BAN CUA HỒ CHÍ MINK VE GIAO DỤC Trong suốt cuộc đời đấu tranh cách mang, dù ban trăm công ngần việc, Hỗ Chi Minh luôn cham lo đến việc giáo dục, mở mang kiến thức, coi đó là điều quan trọng để giải phóng dẫn tộc, giải phóng con người, làm cho con người thực sự tự do, hạnh phúc. Người nhận thấy mối nguy hại của nền giáo dục phong kiến và chính sách ngu dân của thực din Pháp- chính sách hết sức thâm độc đã đẩy dan tộc Việt Nam vào tinh trạng chìm đắm trong nghèo nan và dốt nat. Người hiểu sâu sắc hiểm họa của sự dét nát, nó không chỉ tàn phá nhân cách của mỗi người mà con tan phá cả dân tộc.
Người coi đốt nat là một thứ gidc- giặc dốt, đó là một trong ba thứ giặc nguy hiểm mà chúng ta cẩn phải diệt. Vì thế nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà thành lập, việc xây dựng một nền giáo dục mới được đặt ra như một trong những nhiệm vụ cấp bách phải tiến hành ngay không thể chậm trễ. Người nói:"Chúng ta có nhiệm vụ cấp bách là giáo dục lại nhân dân chúng ta. Chúng ta phải lim cho dân tộc chúng ta trở thành một din tộc dũng cảm, yêu nước, yêu lao động, một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lap” [11,8].
Để xây dựng một nén giáo dục mới, khác với nén giáo dục thực din, Hỗ Chí Minh nêu ra một số quan điểm giáo dục, gắn lién với thực tế phát triển của nền giáo dục nước ta, góp phan định hướng, chi đạo sự nghiệp phát triển nền giáo dục nước ta đi đúng hướng, phù hợp với sự phát triển kinh tế đất nước và xu thế phát triển của thời đại.1, Quan điểm của Hồ Chi Minh vé mục tiêu giáo duc Trong chế độ thực din phong kiến, giai cấp thống trị dùng rượu cồn, thuốc phiện để huỷ hoại tinh thin và thể xác của người Việt Nam. Đồng thời để SVTH : Nguyễn Thị Vui 5 NHDKH : TS Lương Văn Tám _ — Khóa luận tốt nghiệp dé bể cai trị chúng còn thực hiện chính xách * làm cho dân ngu để dễ trị”. Mục đích của nên giáo dục thực dân là đào tạo những người phục vụ cho chính quyền thực dân: tuỳ phát. thông ngôn, viên chức nhỏ.
Một chế độ mới ra đời cần thiết nhanh chóng xóa bỏ nền giáo duc đổi bai với mục đích thâm độc. Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, Hồ Chí Minh chủ trương mở trường học phát triển giáo dục nhằm mục tiêu hoàn toàn khác với nền giáo dục cũ. Mục tiêu của nén giáo dục mới là mở mang dân trí, nâng cao kiến thức, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp, những phẩm chất trong sáng và lành mạnh trong nhân dân. Nếu như nền giáo dục thực dân làm cho dân ngu để trị thì nền giáo dục mới của chúng ta phải làm cho dân hiểu biết, vấn dé ở chỗ không phải chỉ nhận thức thế giới mà còn cải tạo thế giới.
Theo Hồ Chí Minh, sau khi cách mạng tháng Tám thành công phải làm cho dân biết đọc, biết viết, từng bước nâng cao dân trí. Người nói: “ Nay chúng ta đã giành được quyền độc lập. Một trong những công việc mà chúng ta phải thực hiện cấp tốc trong lúc này là nâng cao dân trí. Vì một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” |1 1, 30], nên “Chúng ta phải biến một nước dốt nát, cực kỳ khổ thành một nước có văn hóa cao”.
Hỗ Chí Minh cho rằng, giáo dục sẽ tạo ra tính liên tục của cách mạng. Bởi vì, với việc nâng cao dân trí, nhân dân sẽ hiểu được quyển và bổn phận để tham gia vào công việc xây dựng đất nước. Nền giáo dục mới không chỉ giúp con người mở mang trí thức mà còn bồi dưỡng những tình cảm cao đẹp, yêu nước, yêu dân tộc, phải có tinh thần vì nước quên mình, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng trong mỗi người, làm cho tâm hồn của mỗi người thêm cao đẹp và trong sáng. Không chỉ dừng lại ở đó mà mục tiêu của nền giáo dục mới là phải đào tạo ra những công dân vừa có đức vừa có tài, biết làm chủ đất nước làm chủ bản thân, góp phan vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những nhà tư tưởng, nhà lãnh tụ cách mạng đã bàn nhiều nhất về dao đức. Người coi đạo đức là gốc của người cách SVTH : Nguyễn Thị Vui 6 NHDKH : TS Lương Văn Tám Khóa luận tốt nghiệp mang. Người nói: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc.
không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo nhân dân dude” {12. Trong công tác giáo dục Người đặt vấn dé dao đức lên hang dau, vi dao đức là nền tảng của sự hình thành nhân cách. Vì vậy, theo Người "' giải phóng dân tộc, giải phóng cho loài người là công việc to tác, mà tự mình không có đạo đức, không có căn bản, tự mình đã hũ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì” [21.
Ở các nước phương Đông, trong đó có Việt Nam, đạo đức được coi là một sức mạnh. Không phải không có lí mà trong các trường học ngày nay chúng ta quay về với khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn”, với tinh thần và nội dung mới để phục vụ cho cách mạng. “LE” là lễ nghĩa là đạo đức cách mang. “Văn” là van học, là tri thức khoa học hiện đại.
Đạo đức va tri thức phải hỗ trợ nhau, gắn bó nhau để hình thành con người lao động mới. Hiểu được mối quan hệ biện chứng của dao đức (đức) và tri thức (tài), Hồ Chí Minh yêu cẩu trong giáo dục phải kết hợp cả hai, nếu tách riêng “tai” và "đức” sẽ nguy hai cho mọi người, con người không thể trở thành người có ích cho xã hội. Người nói * Có tài mà không có đức ví như một anh kinh tế tài chính rất giỏi, nhưng lại đến thụt két thì chẳng những không làm được gì lợi ích cho xã hội mà còn hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì nhưng cũng không lợi gì cho loài người” [16, 492].
Chính vì giữa đức và tài có mối quan hệ biện chứng với nhau nên Người cho rằng giáo dục phải làm cho cán bộ, từ con em của giai cấp công nhân và nông dân lao động phải có đủ tài lẫn đức, sự kết hợp giữa tài và đức là biểu tượng của con người mới. Trong buổi phát biểu với cán bộ và sinh viên Đại học sư phạm Hà Nội 20 -10 -1964, Người nói: “Day cũng như học phải chú trọng cả tài và đức". Sự kết hợp giữa tài và đức trong một con người là diéu mà chủ tịch SVTH : Nguyễn Thị Vui T00 NA. HQ TT NNN NNNNNNNNNNNN NV, ——————--——tmsS%0S°<s< ? NHDKH : TS Lương Văn Tám — — Khóa luận tốt nghiệp đặc biệt quan tâm, cả trong Di Chúc.
Người đã cắn dân “Đẳng cần phải chăm lo giáo duc đạo đức cách mang cho ho, đào tao ho thành những người kế thừa xây dung chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên”. Theo Người, trong chế độ dân chủ thì bản chất của giáo dục đào tạo đã có sự thay đổi. Mục đích của giáo dục đào tạo là tạo ra những chủ nhân tương lai của đất nước, "Trường học của chúng ta là trường học của chế độ dân chủ nhân dân, nhằm mục đích đào tạo ra những người công dân và cán bộ tốt” | 15,10]. Vì vậy, mục tiêu cao nhất của giáo dục là: học để làm việc, học để làm người, làm cán bộ.
Học để phụng sư đoàn thể. giai cấp và nhân dân, tổ quốc và nhân loại. Mục đích của nền giáo dục mới không phải chạy theo bằng cấp học, theo lối nhổi sọ mà là thực học. Bên cạnh việc mở mang dân trí, nâng cao dân trí trên cơ sở đó thì phải cải tạo tri thức cũ, tiếp thu tri thức mới, tiếp thu khoa học kỹ thuật.
Hỗ Chí Minh nói: “Tri thức là sự hiểu biết. Trong thế giới chỉ có hai loại hiểu biết: một là hiểu biết đấu tranh sinh sản, khoa học tự nhiên do đó mà ra. Hai là hiểu biết tranh đấu dân tộc và tranh đấu xã hội, khoa hoc xã hội do đó mà ra" {21,12- 13]. Tri thức có vai trò rất quan trọng có lẽ không ai phủ nhận vai trò quyết định của tri thức đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc và đối với cả lịch sử xã hội loài người .Tri thức có hai cấp độ: wi thức kinh nghiệm và wi thức khoa học.
Tri thức kinh nghiệm được hình thành một cách tự phát qua quá trình sống, quá trình hoạt động của cá nhân. Vì vậy, tri thức kinh nghiệm chi phát huy tác dụng trong những điều kiện khách quan không thay đổi. Muốn hoại động có hiệu quả cao con người phải vươn tới trị thức lý luận, tri thức khoa học. Chỉ có tri thức lý luận và tri thức khoa học mới làm cho con người vươn đến đỉnh cao của khoa học của trí tụê, nhờ đó mà lịch sử loài người mới có được những bước tiến kỳ diệu.
Song để có tri thức khoa học, lý luận thì phải được giáo dục. Như vậy, nói đến vai trò quyết định của trị thức đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, của lịch sử cũng chính là nói lên vai trò của giáo dục đào tạo.Với tầm NHDKH : TS Lương Van Tam Khóa luận tốt nghiệp quan trọng của trí thức, Người tha thiết mong * Mọi người Việt Nam đều có trí thức để tham gia vào cuộc xây dựng nước nha". Ngay từ xưa, ông cha ta đã sớm có ý thức vé vai trò của giáo dục - đào tạo đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Ông cha ta quan niệm rằng muốn kiến thiết quốc gia, mở mang kinh tế thì phải có người tài.
Bài văn bia ở văn miếu dưới thời vua Lê Thánh Tông có câu: “Hiển tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí thịnh thì đất nước mạnh và càng lớn lao, nguyên khí suy thì đất nước yếu và càng xuống thấp”. Kế thừa, phát huy truyền thống quý trọng nhân tài của dân tộc, Bác rất quan tâm đến nguồn lực của đất nước trong tương lai.