LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đạo đức là một phạm trù quen thuộc trong cuộc sống mỗi người. Nó được coi là biểu hiện của nhân cách văn hóa xã hội nói chung và là của mỗi cá nhân nói riêng. Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam tuy đã về với cõi vĩnh hằng nhưng đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta một di sản vô cùng to lớn – đó là tư tưởng về đạo đức cách mạng.
Có thể nói rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, nền đạo đức đã được hình thành từ ngàn năm xa và kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông cũng như tinh hoa đạo đức của nhân loại, đặc biệt dựa vào nền tảng tư tưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức của dân tộc, vừa tiếp thu những đạo đức của thời đại, đề xuất những tư tưởng đạo đức mới, phù hợp với yêu cầu và bối cảnh của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới và hướng tới việc xây dựng con người mới có đủ đức, đủ tài phục vụ đất nước và đạt đến “chân, thiện, mỹ” của con người. Hồ Chí Minh coi đạo đức như là nền tảng của cách mạng, như “gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối”. Việc chăm nuôi cho cái gốc, cái nguồn ấy là rất cần thiết, là công việc thường xuyên của Đảng, của toàn dân, toàn xã hội.
Do vậy, việc tìm hiểu, học tập, vận dụng và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới vô cùng cấp thiết và có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận và mặt thực tế đối với mỗi thành viên trong xã hội, đặc biệt là thế hệ sinh viên – chủ nhân tương lai của đất nước. Chính vì những lý do trên, nhóm 4 lựa chọn đối tượng nghiên cứu của đề tài “Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về những chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức cách mạng. Liên hệ tới sự nghiệp đổi mới hiện nay ở nước ta” là thế hệ sinh viên hiện nay. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài Đề tài "Phân tích quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về những chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức cách mạng và liên hệ tới sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam" có mục đích đào sâu vào tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và các nguyên tắc, chuẩn mực mà Người đề ra trong quá trình xây dựng cách mạng ở Việt Nam.
Mục tiêu của đề tài là phân tích và hiểu rõ hơn về cách mà Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định đạo đức cách mạng và áp dụng chúng trong sự nghiệp cách mạng tại Việt Nam. Việc liên hệ tới sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam trong đề tài này có thể đề cập đến việc áp dụng những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra vào sự phát triển và đổi mới ở Việt Nam hiện nay. Điều này có thể bao gồm việc áp dụng triết lý và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào chính sách kinh tế, xã hội và chính trị để phục vụ cho sự phát triển bền vững của đất nước. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH 1.
“Tư tưởng Hồ Chí Minh” Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi. Khái niệm trên đây chỉ rõ nội hàm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở hình thành cũng như ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh. 2 Một là, đã nêu rõ bản chất khoa học và cách mạng cũng như nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ đó phản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình,thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới. Để đạt mục tiêu đó, con đường phát triển của dân tộc Việt Nam là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Mục tiêu và con đường này đúng theo lý luận Mác - Lênin; khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự quản lý của Nhà nước cách mạng; xác định lực lượng cách mạng là toàn thể nhân dân Việt Nam yêu nước, xây dựng con người Việt Nam có năng lực và phẩm chất đạo đức cách mạng; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại trên cơ sở quan hệ quốc tế hòa bình, hợp tác, hữu nghị cùng phát triển; với phương pháp cách mạng phù hợp… Hai là, đã nêu lên cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác - Lênin - giá trị cơ bản nhất trong quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời tư tưởng Hồ Chí Minh còn bắt nguồn từ việc Hồ Chí Minh tiếp thu các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại. Ba là, đã nêu lên ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta.
Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một bộ phận cấu thành làm nên nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam. “Đạo đức cách mạng” Đạo đức cách mạng là một hệ thống giá trị đạo đức đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh của một cuộc cách mạng, thường là cách mạng cộng sản hoặc những cuộc cách mạng có tính chất dân chủ và cải cách xã hội. Điều quan trọng nhất trong 3 đạo đức cách mạng là tinh thần đoàn kết và sự hi sinh cho lợi ích của cộng đồng hoặc tập thể. Những người theo đạo đức cách mạng thường sẵn lòng hy sinh cá nhân để đạt được mục tiêu của cuộc cách mạng, đồng thời khuyến khích đấu tranh chính trị và tôn trọng quyền tự do cá nhân.
Đạo đức cách mạng cũng coi trọng công bằng xã hội và nhân quyền, với mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, không phân biệt đối xử và đảm bảo mọi người có cơ hội và quyền lợi bình đẳng. Đối với cách mạng nói chung thì đạo đức cách mạng là vũ khí sắc bén để phục vụ cuộc đấu tranh cách mạng, có vai trò hết sức quan trọng liên quan trực tiếp đến sự thành bại của cách mạng. Điều này được Hồ Chí Minh luận giải trong ba mối quan hệ gốc rễ đó là: Cái gốc của cách mạng là quần chúng nhân dân; Cái gốc của công việc là cán bộ; Cái gốc của cán bộ là đạo đức: "Mọi việc thành công hay bại, chủ yếu là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không?". Đối với Đảng thì phải là Đảng đạo đức, văn minh.
Mỗi cán bộ, mỗi đảng viên phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng mới xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ trung thành của nhân dân. Quần chúng nhìn vào Đảng, tin theo Đảng, đi theo Đảng trước hết họ sẽ nhìn vào đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng. Người nhắc nhở: “Trước mặt quần chúng không phải ta cứ viết lên trán hai chữ Cộng sản mà được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý những người có tư cách đạo đức”.
Đạo đức là cái gốc của người cách mạng, nhưng phải nhận thức đức và tài có mối quan hệ mật thiết với nhau. Có đức thì phải có tài, nếu không sẽ không mang lại lợi ích gì mà còn gây hại cho nhân dân. Mặt khác phải thấy trong đức có tài. Tài càng lớn thì đức phải càng cao bởi đức và tài là nhằm phục vụ nhân dân, đưa nhân dân đến cách mạng thắng lợi.
Chuẩn mực đạo đức cách mạng Chuẩn mực đạo đức cách mạng theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một hệ thống giá trị và nguyên tắc định hình cách hành xử và lãnh đạo trong cộng đồng. Trong tư duy của Hồ Chí Minh, tinh thần đoàn kết và hi sinh cho lợi ích 4 chung của cộng đồng là yếu tố hàng đầu. Người không chỉ coi đây là cách tiếp cận hiệu quả nhất để đối phó với thách thức từ các chế độ áp bức mà còn là phương tiện quan trọng để thúc đẩy sự phát triển và thịnh vượng của dân tộc Việt Nam. Như một nguyên tắc cơ bản, Hồ Chí Minh tôn trọng nhân quyền và công bằng xã hội.
Người coi trọng việc mọi người đều được đối xử công bằng, không phân biệt địa vị và đảm bảo mọi người có cơ hội phát triển. Điều này thể hiện qua việc Hồ Chí Minh thúc đẩy các chính sách như giáo dục miễn phí và tiếp cận y tế cho mọi người, cùng với việc chống lại bất công xã hội và sự tận trách đặc quyền. Trong khi tôn trọng quyền tự do cá nhân, Hồ Chí Minh vẫn giữ vững mục tiêu cao cả của cộng đồng. Người luôn khuyến khích sự tự do biểu đạt, nhưng đồng thời nhấn mạnh việc phải cân nhắc và hành động trong hòa bình, không làm tổn hại đến lợi ích chung.
Chính trị đấu tranh được coi là một phần không thể thiếu của đạo đức cách mạng theo tư tưởng của Hồ Chí Minh. Người khuyến khích sự chống đối chế độ bất công và tổ chức các hoạt động đấu tranh cho quyền lợi và tự do của người lao động.Tuy nhiên Người cũng nhấn mạnh việc phải thực hiện đấu tranh một cách hợp pháp và hòa bình, tránh xa các hành động bạo lực không cần thiết. Tư tưởng của Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở việc nói, mà còn chú trọng đến việc hành động.