TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi T tëng Hå ChÝ Minh lµ tµi s¶n v« gi¸ trong kho tµng lÞch sö t tëng ViÖt Nam. §ã lµ t tëng cña "Ngêi anh hïng gi¶i phãng d©n téc, nhµ v¨n hãa kiÖt xuÊt", ngêi chiÕn sÜ lçi l¹c cña phong trµo gi¶i phãng d©n téc, phong trµo céng s¶n vµ c«ng nh©n quèc tÕ, ngêi thÇy vÜ ®¹i, vÞ l·nh tô kÝnh yªu cña d©n téc vµ c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Cïng víi chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t tëng Hå ChÝ Minh ®· trë thµnh nÒn t¶ng t tëng vµ kim chØ nam cho hµnh ®éng cña §¶ng ta vµ cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam. ViÖc nghiªn cøu, lµm s¸ng tá h¬n n÷a tÝnh c¸ch m¹ng vµ tÝnh khoa häc s©u s¾c còng nh gi¸ trÞ to lín, nhiÒu mÆt cña t tëng Hå ChÝ Minh ®èi víi c¸ch m¹ng ViÖt Nam tríc ®©y còng nh trong giai ®o¹n hiÖn nay lµ ®ßi hái cÊp thiÕt cã ý nghÜa thêi ®¹i to lín.
L¬ng t©m, tr¸ch nhiÖm, lßng kÝnh yªu l·nh tô vµ tinh thÇn khoa häc ®· vµ ®ang cuèn hót hµng tr¨m nhµ khoa häc trong vµ ngoµi níc say mª nghiªn cøu t tëng Hå ChÝ Minh. Trong di s¶n t tëng phong phó vµ v« gi¸ cña Hå ChÝ Minh cã t tëng: Ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn, mét t tëng nh©n v¨n rÊt ®Æc s¾c. §©y lµ sù tiÕp nèi vµ n©ng cao nh÷ng gi¸ trÞ tinh tóy nhÊt t tëng nh©n v¨n cña truyÒn thèng ViÖt Nam vµ thÕ giíi. §©y còng lµ sù kÕ thõa vµ ph¸t triÓn s¸ng t¹o t tëng con ngêi cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin.
6 T tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh ®· gãp phÇn to lín vµo viÖc ®µo t¹o cho d©n téc ViÖt Nam nh÷ng ngêi con u tó, ®ñ søc ®a d©n téc ViÖt Nam vît qua mu«n vµn khã kh¨n, thö th¸ch hiÓm nghÌo, liªn tôc giµnh ®- îc nh÷ng th¾ng lîi ngµy cµng to lín, lµm thay ®æi tËn gèc ®Þa vÞ cña d©n téc ViÖt Nam trªn chÝnh trêng thÕ giíi. Thùc tÕ vinh quang ®ã ®Õn nay ®ang ®îc nghiªn cøu vµ tæng kÕt. Hå ChÝ Minh lµ bËc "§¹i trÝ, ®¹i nh©n, ®¹i dòng", lµ ®iÓn h×nh cña con ngêi ph¸t triÓn toµn diÖn vÒ thÓ lùc, ®¹o ®øc, trÝ tuÖ, tµi n¨ng, lµ h×nh mÉu sinh ®éng cña con ngêi hiÖn t¹i vµ t¬ng lai. Cho nªn nghiªn cøu, giíi thiÖu, phæ biÕn t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn, cña mét ngêi thùc sù ®· ph¸t triÓn mäi mÆt c¸ nh©n m×nh lµ ®iÒu cùc kú lý thó, bæ Ých.
ViÖc lµm nµy kh«ng chØ cÇn thiÕt vÒ lý luËn mµ cßn nh»m lµm cho mäi ngêi hiÓu vµ tiÕp thu t tëng quan träng nµy cña Ngêi, trªn c¬ së ®ã noi g¬ng Ngêi, phÊn ®Êu v¬n lªn, hoµn thiÖn b¶n th©n m×nh, t¹o tiÒn ®Ò cho sù ph¸t triÓn x· héi. HiÖn nay, viÖc gi¶i quyÕt mèi quan hÖ gi÷a vÊn ®Ò d¹y "ch÷", d¹y "nghÒ", d¹y "ngêi" trong gi¸o dôc ë nhµ tr- êng, gia ®×nh, x· héi ®ang cã sù lÖch l¹c kh¸ lín. HÇu hÕt chØ chó träng ®Õn trang bÞ kiÕn thøc khoa häc, chuyªn m«n nghÒ nghiÖp mµ coi nhÑ viÖc gi¸o dôc ®¹o lý lµm ngêi, tr¸ch nhiÖm c«ng d©n. §iÒu nµy ®ang lµm mÐo mã sù ph¸t triÓn toµn diÖn nh©n c¸ch cña mét bé phËn kh«ng nhá thanh, thiÕu niªn còng nh c¸n bé, §¶ng viªn vµ 7 nh©n d©n, ¶nh hëng kh«ng tèt ®Õn sù ph¸t triÓn x· héi.
Cho nªn, viÖc nghiªn cøu t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh lµ hÕt søc cÇn thiÕt ®Ó t×m ra nh÷ng ®Þnh híng ®óng ®¾n cho sù nghiÖp gi¸o dôc, ®µo t¹o, ph¸t triÓn con ngêi ë ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh ®æi míi. Sù nghiÖp ®æi míi theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam ®ang ®i vµo chiÒu s©u. NhiÒu vÊn ®Ò vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn cÊp thiÕt ®ang ®Æt ra ®ßi hái c¸c nhµ khoa häc trªn nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau ph¶i nghiªn cøu vµ gi¶i quyÕt, trong ®ã cã vÊn ®Ò thiÕt kÕ vµ x©y dùng chiÕn lîc vÒ con ngêi thËt sù khoa häc, phï hîp víi hoµn c¶nh níc ta, nh»m phôc vô cho viÖc ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng cña ®Êt níc. §©y lµ c«ng viÖc rÊt khã kh¨n, phøc t¹p, muèn hoµn thµnh nã tríc hÕt ph¶i cã nh÷ng ®Þnh híng ®óng.
Trong thùc tÕ, t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh ®·, ®ang vµ sÏ cho chóng ta nh÷ng chØ dÉn quý b¸u, s¸ng suèt ®Ó x©y dùng thµnh c«ng chiÕn lîc con ngêi trong ®iÒu kiÖn míi, nh»m ®µo t¹o cho ®Êt níc nh÷ng con ngêi míi, ®ñ tµi, ®øc, søc kháe, ®a ®Êt níc ®i lªn chñ nghÜa x· héi. V× vËy, nghiªn cøu, lµm s¸ng tá gi¸ trÞ khoa häc to lín vµ ý nghÜa thêi ®¹i s©u s¾c cña t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh, t×m ra nh÷ng c¸ch thøc, biÖn ph¸p ®óng ®¾n ®Ó thùc hiÖn tèt h¬n t tëng ®ã trong thùc tiÔn lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa thêi sù cÊp b¸ch. 8 LuËn ¸n nµy nh»m gãp phÇn nhá vµo viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò lín, cã ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn quan träng ®ã. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi T tëng Hå ChÝ Minh ®· ®îc nhiÒu nhµ khoa häc trong vµ ngoµi níc nghiªn cøu tõ l©u, ®Æc biÖt lµ sau §¹i héi lÇn thø VII (6-1991) cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam.
Nhµ níc ®· thµnh lËp Héi ®ång quèc gia nghiªn cøu t tëng Hå ChÝ Minh. NhiÒu ®Ò tµi khoa häc cÊp Nhµ níc vÒ t tëng Hå ChÝ Minh ®· ®îc nghiÖm thu. Trong lÜnh vùc t tëng nh©n v¨n, trong vÊn ®Ò con ngêi, nhiÒu nhµ nghiªn cøu ®· c«ng bè nh÷ng c«ng tr×nh khoa häc cã gi¸ trÞ. Liªn quan trùc tiÕp ®Õn vÊn ®Ò gi¸o dôc, ®µo t¹o, ph¸t triÓn con ngêi cña Hå ChÝ Minh, GS Vò Khiªu cã bµi: "Trång c©y vµ trång ngêi", T¹p chÝ triÕt häc sè 4/1990, PGS Song Thµnh cã bµi: "T tëng Hå ChÝ Minh vÒ con ngêi vµ chiÕn lîc trång ngêi", T¹p chÝ C«ng t¸c khoa gi¸o sè th¸ng 12/1997; GS.TS Ph¹m Minh H¹c trong phÇn III cuèn "Ph¸t triÓn gi¸o dôc, ph¸t triÓn con ngêi, phôc vô ph¸t triÓn x· héi - kinh tÕ", Nxb KHXH - 1996 còng ®· ®Ò cËp mét c¸ch kh¸ s©u s¾c t tëng gi¸o dôc, ®µo t¹o cña Hå ChÝ Minh.
GÇn ®©y nhÊt (n¨m 2001), PGS. TS Thµnh Duy ®· cho ra m¾t c«ng tr×nh "T tëng Hå ChÝ Minh víi sù nghiÖp x©y dùng con ngêi ViÖt Nam ph¸t triÓn toµn diÖn". Nh÷ng c«ng tr×nh nµy ®· nªu lªn vµ kh¸i qu¸t ®îc nh÷ng nÐt lín, chñ yÕu trong t tëng gi¸o dôc, ®µo t¹o, ph¸t 9 triÓn con ngêi cña Hå ChÝ Minh. Mét sè b¾t ®Çu ®i vµo khai th¸c, nghiªn cøu nh÷ng khÝa c¹nh cô thÓ cña t tëng ®ã vµ còng ®· nªu lªn nh÷ng ý kiÕn ®Æc s¾c.
Song nh×n chung, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ lÜnh vùc gi¸o dôc ®µo t¹o, ph¸t triÓn con ngêi cña Hå ChÝ Minh cha nhiÒu, cßn thiÕu nh÷ng c«ng tr×nh quy m«, xøng ®¸ng víi tÇm vãc cña vÊn ®Ò nµy trong hÖ thèng t tëng Hå ChÝ Minh. H¬n n÷a, do khu«n khæ chung cña viÖc nghiªn cøu t tëng Hå ChÝ Minh, hoÆc do giíi h¹n cña mét bµi nghiªn cøu, viÖc nghiªn cøu t tëng Hå ChÝ Minh vÒ con ngêi nãi chung vµ gi¸o dôc ®µo t¹o, ph¸t triÓn con ngêi nãi riªng vÉn cßn nhiÒu mÆt, nhiÒu néi dung cha ®îc ®Ò cËp ®Õn nhÊt lµ vÊn ®Ò ®µo t¹o, ph¸t triÓn con ngêi mét c¸ch toµn diÖn ®Ó t¹o ra nh÷ng con ngêi ViÖt Nam ph¸t triÓn vÒ mäi mÆt: ®øc, trÝ, thÓ, mü; "hång ®Õn n¬i, chuyªn ®Õn chèn" - vÊn ®Ò mµ sinh thêi Hå ChÝ Minh hÕt søc quan t©m. Nhu cÇu vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn hiÖn nay ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng chuyªn kh¶o nh»m lµm s©u s¾c h¬n, ®Çy ®ñ h¬n t tëng vÒ con ngêi cña Hå ChÝ Minh ®Ó cho bøc tranh toµn c¶nh vÒ t tëng Hå ChÝ Minh nãi chung vµ t t- ëng vÒ con ngêi, gi¸o dôc, ®µo t¹o, ph¸t triÓn con ngêi nãi riªng võa cã bÒ réng võa cã chiÒu s©u, phôc vô cho viÖc nhËn thøc, vËn dông vµ ph¸t huy t tëng Hå ChÝ Minh trong sù nghiÖp ®æi míi. V× vËy, ®Ó gãp mét phÇn nhá vµo viÖc thùc hiÖn môc tiªu trªn, t¸c gi¶ chän ®Ò tµi: Ph¸t triÓn con ngêi 1 0 toµn diÖn- mét t tëng ®Æc s¾c vÒ con ngêi cña Hå ChÝ Minh lµm néi dung nghiªn cøu cña luËn ¸n nµy.
Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu cña luËn ¸n a) Môc ®Ých cña luËn ¸n Lµm râ nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh, nh»m kh¼ng ®Þnh gi¸ trÞ khoa häc cña t tëng ®ã vµ vËn dông nã vµo viÖc ph¸t triÓn con ngêi míi ë ViÖt Nam hiÖn nay. b) NhiÖm vô cña luËn ¸n §Ó ®¹t môc ®Ých trªn, luËn ¸n ph¶i gi¶i quyÕt nh÷ng nhiÖm vô sau: - Lµm râ c¬ së lý luËn cña t tëng Hå ChÝ Minh vÒ ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn. - LuËn chøng nh÷ng néi dung c¬ b¶n trong t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh. - Nªu lªn nh÷ng vÊn ®Ò ®ang ®Æt ra trong thùc tiÔn ph¸t triÓn con ngêi theo quan ®iÓm toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh ë níc ta hiÖn nay.
- VËn dông t tëng Hå ChÝ Minh vÒ con ngêi toµn diÖn vµo x©y dùng con ngêi ViÖt Nam trong thêi kú ®æi míi. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu - Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, luËn ¸n vËn dông c¸c quan ®iÓm cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t tëng Hå ChÝ Minh vµ ®êng lèi, quan ®iÓm, chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ níc vÒ con ngêi. LuËn ¸n cßn sö dông c¸c tµi liÖu ®iÒu tra, c«ng tr×nh nghiªn cøu cã liªn quan. 1 1 - LuËn ¸n sö dông chñ yÕu c¸c ph¬ng ph¸p cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö, ®Æc biÖt lµ ph¬ng ph¸p ph©n tÝch- tæng hîp; l«gÝc-lÞch sö, thèng kª, so s¸nh v.
C¸i míi cña luËn ¸n LuËn ¸n ph©n tÝch, hÖ thèng hãa vµ lµm s¸ng tá nh÷ng néi dung c¬ b¶n t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh; gãp phÇn lµm s©u s¾c thªm t tëng nh©n v¨n Hå ChÝ Minh. LuËn ¸n luËn chøng sù cÇn thiÕt ph¶i vËn dông vµ ph¸t huy t tëng ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn cña Hå ChÝ Minh vµo sù nghiÖp x©y dùng con ngêi míi ë ViÖt Nam hiÖn nay. ý nghÜa luËn ¸n LuËn ¸n cã thÓ dïng lµm tµi liÖu tham kh¶o cho viÖc nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y m«n häc t tëng Hå ChÝ Minh ë c¸c trêng ®¹i häc vµ cao ®¼ng. KÕt cÊu cña luËn ¸n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn vµ danh môc tµi liÖu tham kh¶o, luËn ¸n gåm 3 ch¬ng, 7 tiÕt.
1 2 Ch¬ng 1 C¬ së lý luËn cña t tëng hå chÝ minh vÒ ph¸t triÓn con ngêi toµn diÖn 1.