Trợ Giúp Xã Hội Đối Với Người Cao Tuổi Tại Cộng Đồng Xã Vĩnh Ngọc, Nha Trang

Luận văn thạc sĩ phân tích trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc, Nha Trang, Khánh Hòa, nêu rõ thực trạng và giải pháp.

• Tác giả: Đoàn Thị Huệ
• Người hướng dẫn: Pgs. Ts. Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Công Tác Xã Hội
• Đề tài: Trợ Giúp Xã Hội Đối Với Người Cao Tuổi Tại Cộng Đồng (Nghiên Cứu Trường Hợp Xã Vĩnh Ngọc, Thành Phố Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 0.3. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 0.4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm công cụ. Chính sách xã hội
• 1.2. Trợ giúp, trợ giúp xã hội
• 1.3. Công tác xã hội, nhân viên công tác xã hội
• 1.4. Người cao tuổi
• 1.5. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 1.6. Lý thuyết về nhu cầu
• 1.7. Tiếp cận dựa trên lý thuyết về hệ thống
• 1.8. Tiếp cận dựa trên hệ thống về Nhận thức hành vi
• 1.9. Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực chăm sóc NCT
• 1.10. Khái quát chung về các mô hình trợ giúp xã hội đối với người cao tuổi ở nước ta
• 1.11. Đặc điểm về địa bàn nghiên cứu
• 1.12. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRỢ GIÚP XÃ HỘI ĐỐI VỚI NGƯỜI CAO TUỔI TẠI XÃ VĨNH NGỌC, THÀNH PHỐ NHA TRANG, TỈNH KHÁNH HÒA
• 2.1. Khái quát chung về Người cao tuổi
• 2.2. Khái quát chung về người cao tuổi tại Việt Nam hiện nay
• 2.3. Khái quát chung về tình hình người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc, Nha Trang, Khánh Hòa
• 2.4. Trợ giúp về chăm sóc sức khỏe
• 2.5. Hoạt động cấp phát thẻ bảo hiểm y tế và vận động mua thẻ bảo hiểm y tế của chính quyền đối với NCT
• 2.6. Trợ giúp của chính quyền nhà nước trong chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi
• 2.7. Hoạt động thăm hỏi khi ốm đau và phục hồi chức năng cho NCT
• 2.8. Trợ giúp về vật chất
• 2.9. Tình hình trợ cấp chính sách thường xuyên của Chính quyền đối người cao tuổi
• 2.10. Hoạt động hỗ trợ vật chất từ phía cộng đồng đối với người cao tuổi
• 2.11. Trợ giúp trong sinh hoạt hằng ngày
• 2.12. Chăm sóc sinh hoạt tại nhà
• 2.13. Hỗ trợ đi lại cho NCT
• 2.14. Trợ giúp về tinh thần, giao lưu văn hóa và giải trí
• 2.15. Hỗ trợ trò chuyện hàng ngày của cộng đồng với NCT
• 2.16. Hỗ trợ tham gia các CLB của chính quyền dành cho NCT
• 2.17. Trợ giúp về tiếp cận các kiến thức, thông tin
• 2.18. Truyền thông kiến thức từ phía chính quyền cho NCT
• 2.19. Cung cấp thông tin xã hội cho NCT
• 2.20. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP XÃ HỘI ĐỐI VỚI NCT VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC TRỢ GIÚP XÃ HỘI ĐỐI VỚI NCT TẠI XÃ VĨNH NGỌC, NHA TRANG, KHÁNH HÒA
• 3.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động trợ giúp xã hội đối với NCT tại xã Vĩnh Ngọc
• 3.2. Mong muốn tiếp theo của Người cao tuổi về hoạt động trợ giúp
• 3.3. Các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động trợ giúp xã hội đối với NCT tại xã Vĩnh Ngọc, Nha Trang, Khánh Hòa
• 3.4. Quan tâm chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi nhằm tăng cường sức khỏe và tuổi thọ cho NCT
• 3.5. Hỗ trợ vật chất, tinh thần nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho NCT
• 3.6. Tạo điều kiện tối đa để NCT được tiếp cận với các thông tin, kiến thức
• 3.7. Ứng dụng Công tác xã hội cá nhân vào trợ giúp thân chủ tham CLB dưỡng sinh
• 3.8. Xác định và mô tả trường hợp
• 3.9. Xác định lý do chưa tham gia CLB dưỡng sinh
• 3.10. Mục tiêu trợ giúp
• 3.11. Kế hoạch trợ giúp
• 3.12. Triển khai thực hiện kế hoạch hỗ trợ thân chủ
• 3.13. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trợ Giúp Xã Hội Cho Người Cao Tuổi Tại Vĩnh Ngọc

Trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc, Nha Trang, là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh dân số già hóa. Theo thống kê, tỷ lệ người cao tuổi tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là tại các khu vực đô thị như Nha Trang. Việc chăm sóc và hỗ trợ người cao tuổi không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Các chính sách trợ giúp xã hội hiện tại cần được xem xét và cải thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhóm đối tượng này.

1.1. Tình Hình Người Cao Tuổi Tại Xã Vĩnh Ngọc

Xã Vĩnh Ngọc có một cộng đồng người cao tuổi đa dạng với nhiều hoàn cảnh khác nhau. Nhiều người cao tuổi sống độc lập, trong khi một số khác phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng. Tình hình sức khỏe của họ cũng rất đa dạng, với nhiều người mắc các bệnh mãn tính cần được chăm sóc thường xuyên.

1.2. Chính Sách Trợ Giúp Xã Hội Hiện Tại

Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm hỗ trợ người cao tuổi, bao gồm các chương trình bảo hiểm y tế và trợ cấp xã hội. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách này tại Vĩnh Ngọc vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc nhiều người cao tuổi chưa nhận được sự hỗ trợ cần thiết.

II. Những Thách Thức Trong Trợ Giúp Xã Hội Cho Người Cao Tuổi

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ việc thiếu hụt nguồn lực mà còn từ sự thiếu nhận thức của cộng đồng về nhu cầu của người cao tuổi.

2.1. Thiếu Hỗ Trợ Từ Gia Đình

Nhiều người cao tuổi sống một mình hoặc không nhận được sự hỗ trợ đầy đủ từ gia đình. Điều này dẫn đến tình trạng cô đơn và thiếu thốn về vật chất, ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của họ.

2.2. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Dịch Vụ Y Tế

Việc tiếp cận dịch vụ y tế còn nhiều khó khăn, đặc biệt là đối với những người cao tuổi sống ở vùng sâu, vùng xa. Họ thường gặp khó khăn trong việc di chuyển đến các cơ sở y tế và không được chăm sóc kịp thời khi cần thiết.

III. Phương Pháp Cải Thiện Trợ Giúp Xã Hội Cho Người Cao Tuổi

Để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc, cần có những phương pháp cải thiện hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc tăng cường hỗ trợ vật chất mà còn cần chú trọng đến việc nâng cao nhận thức cộng đồng.

3.1. Tăng Cường Chương Trình Giáo Dục Cộng Đồng

Cần tổ chức các chương trình giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò và nhu cầu của người cao tuổi. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường hỗ trợ tốt hơn cho họ.

3.2. Phát Triển Các Dịch Vụ Hỗ Trợ Tại Nhà

Cần phát triển các dịch vụ hỗ trợ tại nhà cho người cao tuổi, bao gồm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh hoạt hàng ngày và các hoạt động giải trí. Điều này sẽ giúp họ duy trì cuộc sống độc lập và giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Các Chương Trình Hỗ Trợ

Nhiều chương trình hỗ trợ đã được triển khai tại xã Vĩnh Ngọc, mang lại những kết quả tích cực cho người cao tuổi. Những chương trình này không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng.

4.1. Chương Trình Hỗ Trợ Sức Khỏe

Chương trình hỗ trợ sức khỏe cho người cao tuổi đã giúp nhiều người tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Các hoạt động khám sức khỏe định kỳ và tư vấn sức khỏe đã được tổ chức thường xuyên.

4.2. Hoạt Động Văn Hóa Giải Trí

Các hoạt động văn hóa giải trí như câu lạc bộ thể thao, hội thảo văn hóa đã giúp người cao tuổi có cơ hội giao lưu, kết nối và nâng cao tinh thần sống tích cực.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Trợ Giúp Xã Hội Cho Người Cao Tuổi

Trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc cần được cải thiện và phát triển hơn nữa trong tương lai. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu thực tế của người cao tuổi, đảm bảo họ có một cuộc sống an toàn và hạnh phúc.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Mới

Cần đề xuất các chính sách mới nhằm tăng cường hỗ trợ cho người cao tuổi, bao gồm việc cải thiện chế độ bảo hiểm y tế và trợ cấp xã hội.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Tổ Chức

Cần tăng cường hợp tác giữa các tổ chức xã hội, chính quyền và cộng đồng để tạo ra một mạng lưới hỗ trợ vững chắc cho người cao tuổi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2017 với tỷ lệ người cao tuổi chiếm khoảng 10% tổng dân số, tương đương hơn 9,6 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Tuy nhiên, chất lượng sống của nhóm dân số này đang đối mặt với nhiều thách thức lớn khi trung bình mỗi người cao tuổi phải trải qua khoảng 14 năm sống chung với bệnh tật trong tổng số 73 năm tuổi thọ kỳ vọng. Vấn đề an sinh, chăm sóc y tế và trợ cấp sinh hoạt đang tạo ra áp lực nặng nề lên hệ thống an sinh xã hội quốc gia cũng như từng tế bào gia đình.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Công tác xã hội tập trung giải quyết bài toán trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại địa bàn nông thôn - ven đô, nơi điều kiện kinh tế và hạ tầng dịch vụ còn nhiều rào cản. Mục tiêu then chốt của nghiên cứu là nhận diện toàn diện thực trạng triển khai chính sách trợ giúp xã hội chính thức từ nhà nước và các mạng lưới hỗ trợ phi chính thức từ gia đình, dòng họ, làng xóm. Nghiên cứu được thực hiện tại xã Vĩnh Ngọc, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2017 đến tháng 8 năm 2017, với tổng thể 1.259 người cao tuổi sinh sống trên địa bàn.

Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của công trình thể hiện rõ nét qua việc lượng hóa khoảng trống an sinh tại cơ sở. Nghiên cứu chỉ ra rằng mức trợ cấp xã hội 300.000 đồng một tháng theo Nghị định 136/2013/NĐ-CP chưa đáp ứng được mức sống tối thiểu, trong khi có tới 354 người cao tuổi tại địa phương chưa tham gia sinh hoạt tại Hội Người cao tuổi. Kết quả này cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh mức chuẩn trợ cấp và hoàn thiện mạng lưới an sinh cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng phân tích dựa trên ba lý thuyết khoa học chuyên ngành Công tác xã hội và Xã hội học:

• Thuyết thang bậc nhu cầu của Abraham Maslow: Phân tích 5 tầng bậc nhu cầu của người cao tuổi từ nhu cầu sinh học thiết yếu (ăn, mặc, ở, chăm sóc y tế), nhu cầu an toàn (an toàn thân thể, an toàn kinh tế), nhu cầu quan hệ xã hội (tình cảm gia đình, sự hòa nhập cộng đồng), nhu cầu được tôn trọng đến nhu cầu phát huy bản ngã (cống hiến kinh nghiệm, tham gia hoạt động văn hóa, xã hội).
• Thuyết hệ thống của Ludwig von Bertalanffy: Xem xét người cao tuổi như một tiểu hệ thống chịu sự tương tác đa chiều từ hệ thống phi chính thức (gia đình, người thân, xóm giềng) và hệ thống chính thức (chính quyền xã, trạm y tế, Hội Người cao tuổi, hệ thống pháp luật).
• Thuyết nhận thức - hành vi: Nhận diện các rào cản tâm lý, thói quen tự ti hoặc sự thiếu hụt thông tin của người cao tuổi, đồng thời đánh giá nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ thực thi chính sách tại địa phương.

Hệ thống khái niệm công cụ được chuẩn hóa dựa trên Luật Người cao tuổi số 30/2009/QH12 (Điều 2 quy định công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên là người cao tuổi), kết hợp các khái niệm chuẩn mực về Chính sách xã hội, Trợ giúp xã hội và Vai trò của nhân viên công tác xã hội theo Đề án 32 của Thủ tướng Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa phương pháp kết hợp định lượng và định tính nhằm đảm bảo độ tin cậy và tính đại diện khoa học:

• Khảo sát bảng hỏi định lượng: Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 120 người cao tuổi được chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên tại 10 thôn của xã Vĩnh Ngọc. Mẫu khảo sát đảm bảo tính đại diện cao với tỷ lệ phân bổ theo 3 nhóm tuổi: 60 - 69 tuổi chiếm 28,3% (34 người), 70 - 79 tuổi chiếm 40,0% (48 người), từ 80 tuổi trở lên chiếm 31,7% (38 người); cơ cấu giới tính gồm 53,3% nữ (64 người) và 46,7% nam (56 người).
• Phỏng vấn sâu định tính: Tiến hành 15 cuộc phỏng vấn sâu cá nhân, gồm 10 người cao tuổi đại diện cho các hoàn cảnh sống khác nhau và 5 cán bộ quản lý chủ chốt (Chủ tịch UBND xã, Phó Chủ tịch phụ trách Văn hóa - Xã hội, Chủ tịch Hội Người cao tuổi, Cán bộ chính sách xã hội, Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi thôn Hòn Nghê 2).
• Thảo luận nhóm tập trung: Tổ chức 2 cuộc thảo luận nhóm chuyên sâu, gồm 1 nhóm cán bộ thực thi chính sách và 1 nhóm đại diện 10 chi hội trưởng người cao tuổi tại 10 thôn.
• Can thiệp công tác xã hội cá nhân: Thực hiện quy trình quản lý ca, hỗ trợ trực tiếp 1 thân chủ cao tuổi vượt qua rào cản tâm lý để tự nguyện tham gia Câu lạc bộ Dưỡng sinh địa phương.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Dữ liệu định lượng được nhập liệu và xử lý thống kê mô tả, kiểm định tương quan bằng phần mềm SPSS phiên bản 16.0 nhằm đo lường chính xác các tỷ lệ % thực trạng thu nhập, sức khỏe và mức độ tiếp cận dịch vụ. Dữ liệu định tính qua phỏng vấn sâu giúp giải mã bản chất các rào cản xã hội mà số liệu định lượng chưa phản ánh hết. Timeline thu thập dữ liệu thực địa diễn ra liên tục trong 8 tháng (01/2017 - 08/2017).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại những phát hiện thực nghiệm mang tính thời sự cao về cuộc sống của người cao tuổi nông thôn:

• Thực trạng kinh tế bấp bênh và áp lực mưu sinh: Có tới 45,0% người cao tuổi trong mẫu khảo sát có mức thu nhập dưới 500.000 đến 1.000.000 đồng/tháng; 17,5% đạt mức 1 - 2 triệu đồng/tháng; chỉ có 3,4% có thu nhập trên 3 triệu đồng/tháng. Về cơ cấu sinh kế, 60,8% người cao tuổi vẫn đang trực tiếp làm nông nghiệp (nữ chiếm 64,1%, nam chiếm 57,1%). Tỷ lệ người cao tuổi từ 60 - 69 tuổi còn phải làm việc kiếm sống chiếm tới hơn 59,0%.
• Trình độ học vấn thấp và nguy cơ tổn thương tâm lý: Tỷ lệ người cao tuổi chưa từng đi học chiếm 10,0%, chưa học hết tiểu học chiếm 12,5%, trình độ trung học cơ sở chiếm 40,0%, trong khi trình độ cao đẳng, đại học chỉ đạt 2,5% cho mỗi bậc. Về tình trạng hôn nhân, có 28,3% người cao tuổi chịu cảnh góa bụa và 4,2% sống độc thân, dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng về người chăm sóc trực tiếp trong sinh hoạt hàng ngày.
• Khoảng trống bao phủ của chính sách trợ giúp xã hội chính thức: Mức chuẩn trợ cấp 300.000 đồng/tháng theo Nghị định 136/2013/NĐ-CP chỉ mới bao phủ nhóm đối tượng từ 80 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc người thuộc hộ nghèo, khuyết tật. Nhóm người cao tuổi từ 60 đến 79 tuổi có thu nhập thấp, không thuộc diện hộ nghèo bị rơi vào "vùng trũng an sinh", không được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí và không có nguồn hỗ trợ tài chính thường xuyên.
• Sự phụ thuộc lớn vào mạng lưới phi chính thức: Có 62,5% người cao tuổi sống phụ thuộc vào sự hỗ trợ tài chính và chăm sóc của con cái, người thân. Tuy nhiên, xu hướng di cư lao động của giới trẻ từ nông thôn ra thành thị đang làm gia tăng mô hình gia đình "khuyết thế hệ", khiến người già phải gánh thêm trách nhiệm chăm sóc cháu nhỏ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ sự mất cân đối giữa tốc độ già hóa dân số và nguồn lực ngân sách địa phương. Mức trợ cấp 300.000 đồng/tháng thực tế chỉ đáp ứng khoảng 30% nhu cầu dinh dưỡng tối thiểu của người già tại thành phố Nha Trang. Đội ngũ nhân sự công tác xã hội tại xã Vĩnh Ngọc còn mỏng và thiếu tính chuyên nghiệp: toàn xã chỉ có 1 cán bộ chính sách có trình độ trung cấp tài chính - ngân hàng và 1 cộng tác viên bán chuyên trách hưởng phụ cấp hệ số 1,0.

So sánh với Báo cáo Điều tra quốc gia về người cao tuổi Việt Nam (VNAS 2011), tỷ lệ 70% người già không có tích lũy tài chính tại xã Vĩnh Ngọc hoàn toàn tương đồng với bức tranh chung của cả nước. Khi so sánh với mô hình "Bảo hiểm chăm sóc suốt đời" tại Hàn Quốc hay chính sách nhà ở công cộng tại Thái Lan, hệ thống trợ giúp xã hội tại Việt Nam vẫn thiên về cứu trợ đột xuất, thiếu vắng các dịch vụ hỗ trợ sinh hoạt bán trú và điều dưỡng cộng đồng chuyên nghiệp.

Dữ liệu khảo sát của nghiên cứu được trực quan hóa hiệu quả qua biểu đồ cột chồng minh họa cơ cấu thu nhập theo nhóm tuổi, kết hợp bảng ma trận chéo giữa trình độ học vấn và mức độ hiểu biết chính sách an sinh. Các biểu đồ này cho thấy mối tương quan nghịch rõ rệt: độ tuổi càng cao thì khả năng tự tạo thu nhập càng giảm, nhưng mức độ tiếp cận thông tin trợ giúp pháp lý lại tỷ lệ thuận với trình độ học vấn của người cao tuổi.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc nói riêng và các địa phương trên toàn quốc nói chung, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Mở rộng diện bao phủ và điều chỉnh mức chuẩn trợ cấp xã hội: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cùng UBND tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu hạ độ tuổi hưởng trợ cấp xã hội không điều kiện từ 80 tuổi xuống 75 tuổi trong giai đoạn 2018 - 2020; đồng thời nâng mức trợ cấp xã hội hàng tháng từ 300.000 đồng lên tối thiểu 450.000 - 500.000 đồng/tháng để bù đắp chỉ số trượt giá sinh hoạt.
• Tăng cường tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và bảo hiểm y tế: Trạm Y tế xã Vĩnh Ngọc phối hợp với Trung tâm Y tế thành phố Nha Trang thiết lập hồ sơ quản lý sức khỏe điện tử cho 100% người cao tuổi trên địa bàn; định kỳ tổ chức khám sức khỏe tổng quát tối thiểu 2 lần/năm; vận động các quỹ từ thiện tài trợ 100% thẻ bảo hiểm y tế cho nhóm người cao tuổi từ 60 đến 79 tuổi thuộc diện cận nghèo từ quý I năm 2018.
• Chuyên nghiệp hóa mạng lưới nhân viên công tác xã hội cơ sở: UBND thành phố Nha Trang và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cần kiện toàn vị trí việc làm, bố trí tối thiểu 2 cán bộ công tác xã hội chuyên trách được đào tạo đúng chuyên ngành tại mỗi xã, phường theo đúng tinh thần Đề án 32; hoàn thành công tác chuẩn hóa chức danh và nâng mức phụ cấp đãi ngộ trong giai đoạn 2018 - 2022.
• Phát triển mô hình câu lạc bộ liên thế hệ và đa dạng hóa kênh truyền thông: Hội Người cao tuổi xã Vĩnh Ngọc chủ trì thành lập các Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau, Câu lạc bộ Dưỡng sinh tại 10/10 thôn; phấn đấu thu hút tối thiểu 85% hội viên tham gia sinh hoạt định kỳ; ứng dụng hệ thống loa truyền thanh cơ sở và sinh hoạt chi hội để phổ biến 100% các chủ trương, văn bản luật liên quan đến quyền lợi người cao tuổi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, mang lại giá trị ứng dụng cụ thể cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách an sinh xã hội: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về đời sống của 1.259 người cao tuổi để làm căn cứ sửa đổi, bổ sung các nghị định về bảo trợ xã hội và xây dựng Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi.
• Nhân viên công tác xã hội và các tổ chức phi chính phủ: Cung cấp quy trình can thiệp ca cá nhân mẫu, kỹ năng tiếp cận thân chủ cao tuổi và phương pháp thiết kế các mô hình chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng hiệu quả.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Công tác xã hội, Xã hội học: Sử dụng như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng, quy trình xử lý dữ liệu SPSS 16.0 và ứng dụng Thuyết hệ thống, Thuyết nhu cầu Maslow vào thực tiễn.
• Ban đại diện Hội Người cao tuổi các cấp và chính quyền cơ sở: Tham khảo bộ giải pháp thực tế để nâng cao tỷ lệ thu hút 354 người cao tuổi chưa vào hội, đổi mới phương thức hoạt động chi hội và nâng cao năng lực chăm sóc người già neo đơn tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cấp bách nào trong bối cảnh già hóa dân số tại Việt Nam?

Nghiên cứu giải quyết bài toán thiếu hụt an sinh cho người cao tuổi ở khu vực nông thôn trong bối cảnh Việt Nam có 10% dân số già hóa vào năm 2017. Đề tài làm rõ thực trạng 45% người cao tuổi có thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng và chỉ ra những bất cập trong việc thực thi chính sách trợ cấp xã hội tại cơ sở.

Khung lý thuyết nào được tác giả ứng dụng chủ đạo trong phân tích?

Tác giả kết hợp ba khung lý thuyết nền tảng gồm Thuyết 5 bậc thang nhu cầu của Abraham Maslow, Thuyết hệ thống của Ludwig von Bertalanffy và Thuyết nhận thức - hành vi. Hệ thống lý thuyết này giúp giải thích toàn diện mối quan hệ giữa nhu cầu cá nhân người cao tuổi với sự hỗ trợ từ gia đình, cộng đồng và thể chế nhà nước.

Quy mô và phương pháp chọn mẫu khảo sát của đề tài được thực hiện ra sao?

Nghiên cứu khảo sát định lượng 120 người cao tuổi bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đại diện cho 1.259 người cao tuổi tại 10 thôn thuộc xã Vĩnh Ngọc. Ngoài ra, tác giả thực hiện 15 cuộc phỏng vấn sâu cá nhân, 2 cuộc thảo luận nhóm tập trung và xử lý dữ liệu định lượng bằng phần mềm SPSS 16.0.

Thực trạng thu nhập và độ bao phủ trợ cấp xã hội của người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc như thế nào?

Có tới 60,8% người cao tuổi vẫn phải làm nông nghiệp để tự nuôi sống bản thân, trong đó 59% nhóm 60 - 69 tuổi vẫn đang lao động nặng nhọc. Mức trợ cấp 300.000 đồng/tháng theo Nghị định 136/2013/NĐ-CP chỉ bao phủ nhóm từ 80 tuổi trở lên hoặc hộ nghèo, bỏ sót phần lớn người già neo đơn có thu nhập thấp.

Điểm sáng trong phương pháp can thiệp của nghiên cứu là gì?

Điểm sáng nổi bật là tác giả đã trực tiếp thực hành phương pháp Công tác xã hội cá nhân thông qua việc quản lý ca, đồng hành và thay đổi nhận thức giúp 1 thân chủ cao tuổi tự nguyện tham gia Câu lạc bộ Dưỡng sinh. Điều này chứng minh tính ứng dụng thực tiễn của nghề công tác xã hội trong việc nâng cao sức khỏe tinh thần cho người già.

Kết luận

• Luận văn đã phác họa toàn diện bức tranh đời sống kinh tế, sức khỏe và các rào cản xã hội của 1.259 người cao tuổi tại xã Vĩnh Ngọc, thành phố Nha Trang.
• Chỉ ra thực trạng 45,0% người già có thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng và 60,8% vẫn phải làm nông nghiệp vất vả để tự mưu sinh.
• Xác định rõ khoảng trống chính sách khi mức trợ cấp 300.000 đồng/tháng theo Nghị định 136/2013/NĐ-CP chưa bao phủ nhóm 60 - 79 tuổi có hoàn cảnh khó khăn.
• Đóng góp giải pháp khoa học mang tính liên ngành, kết hợp hoàn thiện chính sách vĩ mô với việc chuẩn hóa chức danh cán bộ công tác xã hội chuyên trách cấp xã theo Đề án 32.
• Đề xuất lộ trình thực hiện can thiệp giai đoạn 2018 - 2020 nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế và phát triển mạng lưới câu lạc bộ tự giúp nhau tại 100% các thôn.

Độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý an sinh xã hội quan tâm có thể khai thác chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ chuyên ngành Công tác xã hội của tác giả Đoàn Thị Huệ để ứng dụng các mô hình can thiệp thực tiễn vào công tác chăm sóc người cao tuổi tại địa phương mình.