Luận văn thạc sĩ triển vọng phát triển năng lượng sinh học của tỉnh vĩnh phúc trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu triển vọng phát triển năng lượng sinh học của tỉnh vĩnh phúc trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: Gs. Ts Mai Đình Yên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Triển Vọng Phát Triển Năng Lượng Sinh Học Của Tỉnh Vĩnh Phúc Trong Bối Cảnh Khủng Hoảng Năng Lượng Toàn Cầu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của nghiên cứu
• 1.2. Sinh thái và Hệ sinh thái
• 1.3. Đánh giá tác động môi trường
• 1.4. Hiện trạng tình hình phát triển năng lượng sinh học
• 1.5. Tình hình phát triển năng lượng sinh học Việt Nam
• 1.6. Thực tế phát triển sản xuất năng lượng sinh học tại Việt Nam và định hướng của chính phủ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp luận
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Năng lượng sinh học và các công nghệ nhiên liệu sinh học hiện đại
• 3.2. Những hạn chế
• 3.3. Nghiên cứu công nghệ Cellulosic Ethanol
• 3.3.1. Tổng quát công nghệ
• 3.3.2. Ưu, nhược điểm và những điều cần chú ý
• 3.3.3. Các chú ý khi ứng dụng công nghệ Cellulosic Ethanol
• 3.4. Hiện trạng, triển vọng và các vấn đề ứng dụng công nghệ NLSH tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.4.1. Các yếu tố tự nhiên và môi trường
• 3.4.2. Các yếu tố xã hội
• 3.5. Đề xuất giải pháp phát triển NLSH tỉnh Vĩnh Phúc
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về triển vọng phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Năng lượng sinh học đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Tỉnh Vĩnh Phúc, với nền nông nghiệp phát triển và nguồn tài nguyên phong phú, có tiềm năng lớn để phát triển năng lượng sinh học. Việc khai thác và sử dụng năng lượng tái tạo không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn đảm bảo an ninh năng lượng cho tương lai.

1.1. Tình hình hiện tại của năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Hiện nay, Vĩnh Phúc đang trong quá trình phát triển năng lượng sinh học với nhiều dự án được triển khai. Các nguồn nguyên liệu như rơm, bã mía, và phế thải nông nghiệp đang được tận dụng để sản xuất nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để tối ưu hóa quy trình sản xuất.

1.2. Lợi ích của năng lượng sinh học đối với Vĩnh Phúc

Phát triển năng lượng sinh học không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra việc làm cho người dân địa phương. Ngoài ra, việc sử dụng năng lượng sinh học còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho tỉnh Vĩnh Phúc.

II. Thách thức trong phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt công nghệ, chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh và nhận thức của người dân về năng lượng sinh học còn hạn chế là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt công nghệ và đầu tư

Công nghệ sản xuất nhiên liệu sinh học hiện đại còn chưa được áp dụng rộng rãi tại Vĩnh Phúc. Việc thiếu hụt đầu tư từ các doanh nghiệp và chính phủ cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ trong phát triển năng lượng sinh học.

2.2. Nhận thức của cộng đồng về năng lượng sinh học

Người dân tại Vĩnh Phúc vẫn chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của năng lượng tái tạo. Việc tuyên truyền và giáo dục về năng lượng sinh học cần được tăng cường để khuyến khích người dân tham gia vào các dự án phát triển năng lượng sinh học.

III. Phương pháp phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Để phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả và bền vững. Việc kết hợp giữa công nghệ hiện đại và nguồn nguyên liệu sẵn có sẽ tạo ra những sản phẩm năng lượng sinh học chất lượng cao.

3.1. Ứng dụng công nghệ Cellulosic Ethanol

Công nghệ Cellulosic Ethanol là một trong những phương pháp tiên tiến giúp chuyển đổi nguyên liệu sinh học thành nhiên liệu. Việc áp dụng công nghệ này tại Vĩnh Phúc sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế.

3.2. Tạo dựng chính sách hỗ trợ phát triển năng lượng sinh học

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển năng lượng sinh học. Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư và hỗ trợ kỹ thuật cho các dự án năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc.

IV. Ứng dụng thực tiễn của năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Năng lượng sinh học không chỉ là một giải pháp cho vấn đề năng lượng mà còn có thể được ứng dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày. Tại Vĩnh Phúc, nhiều mô hình sản xuất năng lượng sinh học đã được triển khai và mang lại hiệu quả tích cực.

4.1. Mô hình sản xuất năng lượng sinh học từ phế thải nông nghiệp

Nhiều hộ nông dân tại Vĩnh Phúc đã áp dụng mô hình sản xuất nhiên liệu sinh học từ phế thải nông nghiệp. Mô hình này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

4.2. Kết quả nghiên cứu và triển khai dự án năng lượng sinh học

Các nghiên cứu về năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc đã chỉ ra rằng việc phát triển năng lượng sinh học có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các dự án đã được triển khai thành công và cần được nhân rộng.

V. Kết luận và tương lai của năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Triển vọng phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc là rất lớn. Với những chính sách hỗ trợ hợp lý và sự tham gia tích cực của cộng đồng, năng lượng sinh học có thể trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của tỉnh.

5.1. Tương lai của năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc

Năng lượng sinh học sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường. Tỉnh Vĩnh Phúc cần tiếp tục đầu tư và phát triển các dự án năng lượng sinh học để khai thác tối đa tiềm năng của mình.

5.2. Khuyến nghị cho phát triển năng lượng sinh học

Cần có các khuyến nghị cụ thể cho việc phát triển năng lượng sinh học tại Vĩnh Phúc, bao gồm việc tăng cường đầu tư, nâng cao nhận thức cộng đồng và áp dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất năng lượng sinh học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu và tình trạng biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với sự phát triển bền vững của nhân loại. Các báo cáo quốc tế chỉ ra rằng với tốc độ khai thác khoảng 85,9 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, nguồn tài nguyên dầu mỏ sẽ cạn kiệt trong vòng khoảng 43 năm tới; khí thiên nhiên với mức khai thác 19 tỷ thùng dầu tương đương mỗi ngày sẽ cạn sau 60 năm và than đá với sản lượng 29,85 tỷ thùng dầu tương đương mỗi ngày sẽ cạn kiệt sau khoảng 148 năm. Tại Việt Nam, sự suy giảm tài nguyên hóa thạch cùng áp lực ô nhiễm môi trường buộc nền kinh tế phải nhanh chóng chuyển dịch sang các nguồn năng lượng tái tạo.

Đề tài nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Đánh giá tiềm năng và tính khả thi của việc phát triển năng lượng sinh học thế hệ thứ hai tại tỉnh Vĩnh Phúc – một địa phương có truyền thống sản xuất nông nghiệp lâu đời nhưng đang trong quá trình công nghiệp hóa mạnh mẽ. Mục tiêu cụ thể của luận văn là nghiên cứu xây dựng tiền đề quy hoạch vùng nguyên liệu từ phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời tạo cơ chế thuận lợi thu hút đầu tư công nghệ Cellulosic Ethanol nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong năm 2012, với các khảo sát thực địa chuyên sâu tại thị xã Phúc Yên và huyện Lập Thạch. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, việc chuyển hóa nguồn phụ phẩm nông nghiệp (trong đó rơm rạ chiếm trên 50% tổng sinh khối cây lúa) thành nhiên liệu lỏng không chỉ giúp xử lý triệt để hàng trăm ngàn tấn phế thải bị đốt bỏ ngoài đồng ruộng mỗi năm, mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu của Quyết định 177/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hướng tới việc thay thế từ 1% đến 5% nhu cầu xăng dầu toàn quốc bằng xăng sinh học E5 và dầu diesel sinh học B5.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa liên ngành giữa khoa học môi trường, sinh thái học và xã hội học phát triển. Ba trụ cột lý thuyết xã hội học nền tảng được vận dụng bao gồm: Thuyết hành vi (giải thích các tập quán canh tác và xử lý phế phẩm có thể quan sát được của người dân), Thuyết hành động xã hội (phân tích động cơ, giá trị và kỳ vọng nội tại của các chủ thể khi tiếp cận công nghệ mới), và Thuyết xung đột xã hội của Parsons, Coser và Dahrendorf (nhận diện xung đột môi trường giữa nhu cầu bảo tồn và khai thác kinh tế).

Về mặt sinh thái học, đề tài áp dụng Quy luật giới hạn sinh thái của Shelford (1911) và Quy luật tối thiểu của Justus von Liebig (1840) để xác định ngưỡng cân bằng sinh thái khi thu hồi sinh khối ra khỏi đồng ruộng mà không làm suy kiệt độ phì của đất. Khung nghiên cứu tích hợp ba khái niệm chuyên ngành cốt lõi:

• Năng lượng sinh học (nhiên liệu có nguồn gốc hữu cơ tái tạo);
• Công nghệ Cellulosic Ethanol (nhiên liệu sinh học thế hệ thứ hai sản xuất từ chất xơ lignocellulose phi lương thực);
• Đánh giá tác động môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ Môi trường 2005.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp tiếp cận hệ sinh thái gồm 12 nguyên lý và quy trình 5 bước của Gill Shepherd (2004), kết hợp phương pháp quản lý tài nguyên thiên nhiên dựa vào cộng đồng và tiếp cận hệ thống của Ludwig von Bertalanffy (1956). Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra xã hội học với cỡ mẫu 180 phiếu khảo sát đại diện cho các hộ nông dân và cán bộ chính quyền cơ sở, kết hợp thực hiện 24 cuộc phỏng vấn sâu tại 4 địa bàn trọng điểm: xã Cao Minh, xã Nam Viêm, phường Xuân Hòa (thị xã Phúc Yên) và xã Đình Chu (huyện Lập Thạch). Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng sinh thái nông nghiệp khác nhau.

Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn sử dụng kỹ thuật quan sát trực tiếp và xây dựng lịch thời vụ để xác định chính xác biểu đồ phát sinh sinh khối. Ma trận phân tích SWOT (phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức) và phân tích các bên liên quan được lựa chọn làm công cụ xử lý thông tin. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm đánh giá đa chiều các rào cản kỹ thuật, liên kết chuỗi giá trị và tính khả thi kinh tế - xã hội trong mốc thời gian thực hiện đề tài từ tháng 6/2012 đến tháng 12/2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về hiện trạng và triển vọng năng lượng sinh học tại tỉnh Vĩnh Phúc:

• Thứ nhất, trữ lượng sinh khối phụ phẩm nông nghiệp dồi dào nhưng phân tán. Với hơn 12 triệu ha đất canh tác cả nước và diện tích trồng lúa chiếm tỷ trọng lớn tại Vĩnh Phúc, lượng phụ phẩm rơm rạ sau thu hoạch chiếm từ 50% đến 55% tổng sinh khối khô của cây lúa, tương đương khối lượng phát sinh ước tính đạt trên 180.000 tấn sinh khối mỗi năm trên địa bàn tỉnh.
• Thứ hai, phương thức xử lý phụ phẩm hiện tại gây lãng phí năng lượng và ô nhiễm trầm trọng. Dữ liệu khảo sát thực tế cho thấy có khoảng 65% lượng rơm rạ bị người dân đốt trực tiếp ngay tại đồng ruộng để lấy tro bón hoặc dọn đất, khoảng 20% được tận dụng làm chất đốt đun nấu thủ công với hiệu suất nhiệt chỉ đạt 10-15%, khoảng 10% dùng để sản xuất nấm rơm và thức ăn gia súc, còn lại 5% bị thải bỏ xuống kênh mương.
• Thứ ba, nhận thức xã hội về năng lượng sinh học thế hệ 2 còn nhiều khoảng trống. Hơn 78% hộ nông dân được khảo sát chưa từng nghe đến khái niệm cồn sinh học từ chất xơ (Cellulosic Ethanol), trong khi 82% cán bộ quản lý cấp xã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ nhưng lo ngại về thiếu hụt nguồn vốn đầu tư và công nghệ thu gom.
• Thứ tư, sự lệch pha trong định hướng công nghệ quốc gia. Trong khi các dự án lớn như Nhà máy Ethanol Phú Thọ (vốn đầu tư 80 triệu USD, vùng nguyên liệu 35.000 ha) và Nhà máy Ethanol Đại Tân (vốn đầu tư 900 tỷ đồng, công suất 100.000 tấn/năm) đều sử dụng nguyên liệu sắn lát thế hệ thứ nhất – vốn tiềm ẩn nguy cơ cạnh tranh an ninh lương thực và xói mòn đất đồi, thì công nghệ Cellulosic Ethanol từ phế phẩm rơm rạ vẫn chưa được thương mại hóa tương xứng tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Thực trạng đốt bỏ 65% rơm rạ bắt nguồn từ việc thiếu cơ giới hóa khâu thu gom sau mùa gặt và chi phí nhân công vận chuyển cao. Sự chuyển dịch sang sử dụng khí gas thương phẩm tại nông thôn cũng khiến nhu cầu dùng rơm rạ làm chất đốt giảm mạnh so với trước đây. Khi so sánh với các mô hình quốc tế tại Nhật Bản (chuyển hóa rơm rạ lúa mì thành ethanol với tỷ lệ phối trộn ETBE) hay Hoa Kỳ (chương trình hỗ trợ 718 triệu USD cho nghiên cứu sinh khối tiên tiến), việc tận dụng rơm rạ tại Vĩnh Phúc hoàn toàn phù hợp với xu thế sinh thái tuần hoàn.

Để thể hiện trực quan hóa các dữ liệu này, các phát hiện nghiên cứu có thể được biểu diễn thông qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu sử dụng rơm rạ hiện tại và biểu đồ cột so sánh mức độ phát thải khí nhà kính giữa phương pháp đốt đồng truyền thống so với chu trình sản xuất Cellulosic Ethanol khép kín. Việc ứng dụng công nghệ nổ hơi nước và thủy phân enzyme sẽ giúp giảm thiểu phát thải bụi mịn và khí CO2, biến phụ phẩm nông nghiệp thành tài sản kinh tế giá trị cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên phân tích ma trận SWOT và kết quả thực địa, đề tài đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể nhằm thúc đẩy năng lượng sinh học tại tỉnh Vĩnh Phúc:

• Quy hoạch vùng thu gom sinh khối phụ phẩm cơ giới hóa: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc chủ trì xây dựng mạng lưới trạm thu mua và máy ép kiện rơm rạ lưu động tại các huyện đồng bằng, đặt mục tiêu thu gom đạt tối thiểu 60% lượng phụ phẩm nông nghiệp toàn tỉnh trong giai đoạn 2013-2016.
• Ban hành chính sách ưu đãi tài chính và đất đai: Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc cùng Sở Tài chính phê duyệt các gói miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm đầu, áp dụng chính sách cho thuê đất dài hạn ưu đãi 20 năm cho các dự án xây dựng nhà máy cồn sinh học quy mô thử nghiệm công suất 10.000 đến 20.000 tấn/năm đến năm 2018.
• Tiếp nhận và làm chủ công nghệ chuyển hóa Cellulosic tiên tiến: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp cùng các viện nghiên cứu thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội đầu tư hệ thống nổ hơi nước tiền xử lý sinh khối, hướng tới mục tiêu nâng hiệu suất thu hồi đường lên men đạt trên 85% so với lý thuyết vào năm 2020.
• Phát triển mô hình hợp tác xã dịch vụ năng lượng sinh học dựa vào cộng đồng: Hội Nông dân và Liên minh Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức tập huấn kỹ thuật cho 100% cán bộ xã và trên 80% hộ xã viên về quy trình bảo quản rơm rạ khô, đảm bảo thu nhập bổ sung từ việc bán phế phẩm nông nghiệp tăng từ 15% đến 20% cho mỗi hộ gia đình nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham chiếu thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách (Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Phúc): Sử dụng số liệu và khung chính sách của luận văn làm căn cứ xây dựng quy hoạch năng lượng tái tạo địa phương, thiết lập các chỉ tiêu giảm thiểu ô nhiễm không khí do đốt phế phẩm nông nghiệp.
• Doanh nghiệp sản xuất năng lượng và nhà đầu tư công nghiệp sinh học: Ứng dụng mô hình phân tích SWOT và dữ liệu phân bố vùng nguyên liệu để lập báo cáo tiền khả thi, dự toán chi phí logistics thu gom sinh khối khi xây dựng nhà máy chế biến cồn nhiên liệu.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Môi trường, Quản lý tài nguyên, Công nghệ sinh học: Tham khảo phương pháp tiếp cận hệ sinh thái liên ngành, quy trình đánh giá nhanh nông thôn kết hợp khảo sát xã hội học trong nghiên cứu nhiên liệu sinh học thế hệ thứ hai.
• Các hợp tác xã nông nghiệp và tổ chức phát triển nông thôn: Khai thác mô hình quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng để triển khai chuỗi cung ứng rơm rạ khép kín, nâng cao sinh kế và cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao nghiên cứu đề xuất phát triển Cellulosic Ethanol thay vì sản xuất cồn từ sắn hay ngô? Nhiên liệu sinh học thế hệ 1 từ sắn và ngô gây nguy cơ cạnh tranh trực tiếp với an ninh lương thực và thúc đẩy nạn phá rừng, thoái hóa đất dốc. Ngược lại, Cellulosic Ethanol sử dụng phụ phẩm rơm rạ phi lương thực sẵn có, giúp giải quyết triệt để bài toán rác thải nông nghiệp mà không làm ảnh hưởng đến nguồn cung lương thực.

• Tiềm năng nguyên liệu rơm rạ tại Vĩnh Phúc có đáp ứng được công suất nhà máy công nghiệp không? Vĩnh Phúc sở hữu diện tích canh tác lúa rộng lớn, hàng năm tạo ra trên 180.000 tấn rơm rạ khô. Nguồn phụ phẩm này nếu được thu gom tập trung với tỷ lệ từ 60% trở lên hoàn toàn đủ khả năng cung ứng ổn định cho một cơ sở sản xuất cồn sinh học quy mô vừa đạt công suất khoảng 15 đến 20 triệu lít cồn nhiên liệu mỗi năm.

• Rào cản kỹ thuật lớn nhất khi sản xuất ethanol từ rơm rạ là gì? Cấu trúc lignocellulose của rơm rạ rất bền vững, đòi hỏi chi phí tiền xử lý bằng nổ hơi nước hoặc hóa chất cùng enzyme thủy phân tương đối cao. Tuy nhiên, các tiến bộ công nghệ sinh học gần đây đang giúp giảm giá thành enzyme đáng kể, nâng hiệu suất thu hồi cồn lên trên 80% và mở ra triển vọng thương mại hóa khả thi.

• Người nông dân được hưởng lợi ích kinh tế cụ thể nào từ dự án này? Thay vì tốn công đốt bỏ ngoài ruộng gây khói bụi ô nhiễm, người nông dân có thể bán rơm rạ ép kiện cho các hợp tác xã thu gom nguyên liệu. Hoạt động này giúp tăng thêm thu nhập trực tiếp từ 1,5 đến 2 triệu đồng trên mỗi hecta canh tác sau mỗi vụ thu hoạch lúa.

• Luận văn gắn liền với khung chính sách quốc gia nào về năng lượng tái tạo? Nghiên cứu bám sát Đề án phát triển nhiên liệu sinh học theo Quyết định 177/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư liên tịch 147/2009/TTLT-BTC-BCT, hướng tới mục tiêu cung cấp 250.000 tấn ethanol và dầu thực vật nhằm đáp ứng lộ trình phối trộn xăng E5 trên toàn quốc.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện bối cảnh khủng hoảng năng lượng hóa thạch toàn cầu và khẳng định tính cấp thiết của việc phát triển nhiên liệu sinh học thế hệ thứ hai tại Việt Nam.
• Đề tài chứng minh tỉnh Vĩnh Phúc sở hữu tiềm năng sinh khối phụ phẩm nông nghiệp to lớn với hơn 180.000 tấn rơm rạ mỗi năm, hiện có tới 65% đang bị đốt bỏ lãng phí.
• Khung lý thuyết liên ngành kết hợp giữa tiếp cận hệ sinh thái, quản lý dựa vào cộng đồng và đánh giá tác động môi trường đã làm sáng tỏ tính khả thi của công nghệ Cellulosic Ethanol.
• Hệ thống giải pháp đề xuất đã phân định rõ lộ trình thực thi giai đoạn 2013-2020, bao gồm quy hoạch vùng nguyên liệu, hỗ trợ chính sách thuế - đất đai và chuyển giao kỹ thuật.
• Các cấp chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng nông dân cần nhanh chóng phối hợp hành động để sớm hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn năng lượng sạch tại Vĩnh Phúc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu: nêu lý do lựa chọn đề tài, đối tƣợng nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn. Chƣơng 1: Tổng quan tài liệu về cơ sở khoa học của nghiên cứu, hiện trạng tình hình phát triển năng lƣợng sinh học. Chƣơng 2: Địa điểm, thời gian và các phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Trình bày các kết quả nghiên cứu về công nghệ Cellulosic Ethanol, hiện trạng, triển vọng và các vấn đề ứng dụng công nghệ NLSH tỉnh Vĩnh Phúc, từ đó đề xuất giải pháp phát triển NLSH cho khu vực nghiên cứu.

Kết luận, khuyến nghị và các phụ lục. 3 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của nghiên cứu 1. Xã hội học Thuyết hành vi (Behaviorism) Đây là một trƣờng phái tâm lý học giải thích về hành vi chỉ dựa trên những quan sát hành vi thấy rõ (overt behaviors) hơn là dựa vào những quá trình nhận thức diễn ra bên trong não hay là những hành vi không thấy rõ (covert behaviors).

Thuyết hành động xã hội Đƣợc các nhà khoa học xã hội sử dụng để hiểu đƣợc các hệ thống xã hội và các hệ thống nhân cách qua việc phân tích các hành động và các cá nhân thể hiện các hành động đó - đƣợc gọi là các chủ thể hành động. Để đánh giá một hành động, nhà nghiên cứu cần xem xét các giá trị và mục đích của chủ thể trong quá trình thực hiện hành động cũng nhƣ thể hiện hành vi. Lý thuyết hành động khác với hành vi luận cổ điển, lý luận này quá nhấn mạnh đến những hành vi có động cơ giá trị của các cá nhân và các ý nghĩa chủ thể gắn với một hành động. Hành vi đƣợc nhìn nhận là xảy ra trong các tình huống và các mối quan hệ xác định về văn hóa và bao gồm cả những giá trị và những kỳ vọng nội tại của các chủ thể về sự phản ứng lại các cá nhân khác.

Thuyết xung đột xã hội Trong xã hội học hiện đại, vẫn có những thuyết đối lập nhau trong vấn đề đánh giá vai trò lịch sử của xung đột xã hội. Thuyết cân bằng [ Paxơn (T. Parsons)] coi xung đột xã hội là bệnh hoạn của một xã hội lành mạnh. Thuyết xung đột [Côxơ (L.

Coser), Đarenđop (R. Dahrendorf)] cho xung đột xã hội có chức năng tăng cƣờng tính thích ứng của tổ chức xã hội, chính là bảo đảm tính liên tục của xã hội. Cả hai thuyết đều phiến diện, nhƣng lại bổ sung lẫn nhau. Cần nhận thức xã hội về cả hai mặt đồng thời và lịch thời: mặt đồng thời thì xem xét cấu trúc xã hội, mặt lịch thời thì xem xét quá trình xã hội.

Hai trạng thái cân bằng và xung đột nằm trong 4 cùng một quá trình, quan hệ với nhau tƣơng tự nhƣ quan hệ giữa trị và loạn, thƣờng và biến. Một số định nghĩa liên quan. Môi trƣờng Theo nghĩa khái quát: môi trƣờng của một vật thể một sự kiện là tổng hợp toàn bộ điều kiện bên ngoài có ảnh hƣởng lên vật thể, sự kiện đó. Môi trƣờng của UNEP: “Môi trƣờng là một tập hợp các yếu tố vật lý, hóa học, sinh học, kinh tế xã hội tác động lên từng cá thể hay cả cộng đồng.” Bách khoa toàn thƣ về môi trƣờng (1994) đƣa ra định nghĩa: “ Môi trƣờng là tập thể các thành tố sinh thái tự nhiên, xã hội nhân văn và các điều kiện tác động trực tiếp hay gián tiếp lên sự phát triển, sinh hoạt và đời sống và hoạt động của con ngƣời trong thời gian bất kì.” Ô nhiễm môi trƣờng Là sự biến đổi các thành phần môi trƣờng, gây ảnh hƣởng xấu đến con ngƣời và sinh vật.

Xung đột môi trƣờng Là một dạng xung đột xã hội. Xuất hiện nhƣ một tất yếu khách quan. Xuất hiện khi các chức năng của môi trƣờng lẫn át lẫn nhau. Nhóm Là một tập hợp ngƣời mà trong đó có các cá nhân quan hệ qua lại với nhau theo một cấu trúc và cơ chế nào đó.

Ở đây, các cá nhân tham gia một cách tự nhiên. (nhập môn xã hội học, tr.175) Là một tập thể có từ hai ngƣời trở lên, có mức độ nhận biết chung và cùng tƣơng tác với nhau thƣờng xuyên.Macionis, xã hội học, tr.219) Là tập hợp những ngƣời có cùng những nguyên tắc, giá trị và kì vọng, tƣơng tác với nhau trên cơ sở đều đặn(R.Chaefer, xã hội học) Thiết chế xã hội Nói đến thiết chế ngƣời ta thƣờng hiểu theo hai nghĩa: một là thiết chế xã hội với một hệ thống các quy tắc, giá trị và cơ cấu hƣớng tới một mục đích xác định, hai 5 là các tổ chức xã hội với tƣ cách là các nhóm xã hội hiện thực rộng lớn, bao gồm các nguyên tắc, quy tắc và hệ thống thứ bậc của trách nhiệm và quyền lực.(nhập môn xã hội học, tr.195) Có 5 loại thiết chế cơ bản: gia đình, giáo dục, tôn giáo, kinh tế, nhà nƣớc. Sinh thái và Hệ sinh thái Sinh thái học là môn khoa học nghiên cứu về sự phân bố và sinh sống của những sinh vật sống và các tác động qua lại giữa các sinh vật và môi trƣờng sống của chúng. Môi trƣờng sống của một sinh vật hàm chứa: Tổng hòa các nhân tố vật lý nhƣ khí hậu và địa lý đƣợc gọi là ổ sinh thái Các sinh vật khác sinh sống trong cùng ổ sinh thái.

Các hệ sinh thái thƣờng đƣợc nghiên cứu ở nhiều cấp độ khác nhau từ cá thể và các quần thể cho đến các hệ sinh thái và sinh quyển. Sinh thái học là môn khoa học đa ngành, nghĩa là dựa trên nhiều ngành khoa học khác nhau. Các quy luật cơ bản của sinh thái học Quy luật tác động tổng hợp. Môi trƣờng bao gồm nhiều yếu tố có tác động qua lại, sự biến đổi các nhân tố này có thể dẫn đến sự thay đổi về lƣợng, có khi về chất của các yếu tố khác và sinh vật chịu ảnh hƣởng sự biến đổi đó.

Tất cả các yếu tố đều gắn bó chặt chẽ với nhau tạo thành một tổ hợp sinh thái. Ví dụ nhƣ chế độ chiếu sáng trong rừng thay đổi thì nhiệt độ, độ ẩm không khí và đất sẽ thay đổi và sẽ ảnh hƣởng đến hệ động vật không xƣơng sống và vi sinh vật đất, từ đó ảnh hƣởng đến chế độ dinh dƣỡng khoáng của thực vật. Mỗi nhân tố sinh thái chỉ có thể biểu hiện hoàn toàn tác động khi các nhân tố khác đang hoạt động đầy đủ. Ví dụ nhƣ trong đất có đủ muối khoáng nhƣng cây không sử dụng đƣợc khi độ ẩm không thích hợp; nƣớc và ánh sáng không thể có ảnh hƣớng tốt đến thực vật khi trong đất thiếu muối khoáng.

Qui luật giới hạn sinh thái Shelford (1911, 1972) Ảnh hƣởng của các yếu tố sinh thái lên sinh vật rất đa dạng, không chỉ phụ thuộc vào tính chất của các yếu tố sinh thái mà cả vào cƣờng độ của chúng. Đối với 6 mỗi yếu tố, sinh vật chỉ thích ứng với một giới hạn tác động nhất định, đặc biệt là các yếu tố sinh thái vô sinh. Sự tăng hay giảm cƣờng độ tác động của yếu tố ra ngoài giới hạn thích hợp của cơ thể sẽ làm giảm khả năng sống hoặc hoạt động. Khi cƣờng độ tác động tới ngƣỡng cao nhất hoặc thấp nhất so với khả năng chịu đựng của cơ thể thì sinh vật không tồn tại đƣợc.

Qui luật tác động không đồng đều của yếu tố sinh thái lên chức phận sống của cơ thể. Các yếu tố sinh thái có ảnh hƣởng khác nhau lên các chức phận sống của cơ thể, nó cực thuận đối với quá trình này nhƣng có hại hoặc nguy hiểm cho quá trình khác. Qui luật tác động qua lại giữa sinh vật và môi trường Trong mối quan hệ tƣơng hổ giữa quần thể, quần xã sinh vật với môi trƣờng, không những các yếu tố sinh thái của môi trƣờng tác động lên chúng, mà các sinh vật cũng có ảnh hƣởng đến các yếu tố sinh thái của môi trƣờng và có thể làm thay đổi tính chất của các yếu tố sinh thái đó. Quy luật tối thiểu Quy luật này đƣợc nhà hoá học ngƣời Đức Justus Von Liebig đề xuất năm 1840 trong công trình “Hoá học hữu cơ và sử dụng nó trong sinh lý học và nông nghiệp”.

Ông lƣu ý rằng năng suất mùa màng giảm hoặc tăng tỷ lệ thuận với sự giảm hay tăng các chất khoáng bón cho cây ở đồng ruộng. Nhƣ vậy, sự sinh sản của thực vật bị giới hạn bởi số lƣợng của muối khoáng. Liebig chỉ ra rằng “Mỗi một loài thực vật đòi hỏi một loại và một lƣợng muối dinh dƣỡng xác định, nếu lƣợng muối là tối thiểu thì sự tăng trƣởng của thực vật cũng chỉ đạt mức tối thiểu”.3 Đánh giá tác động môi trường. Đánh giá tác động môi trƣờng (ĐTM) - tiếng Anh là Environmental Impact Assessment (EIA) là một khái niệm mới ra đời trong mấy chục năm gần đây, lần đầu tiên ở Mỹ vào năm 1969 do sự đòi hỏi của dân chúng đối với chính phủ trƣớc tình trạng giảm sút chất lƣợng môi trƣờng sống của con ngƣời, hậu quả của việc 7 tăng nhanh các hoạt động phát triển khi nƣớc Mỹ đang bƣớc vào kỷ nguyên công nghiệp hoá.

Có nhiều định nghĩa khác nhau về đánh giá tác động môi trƣờng. Mỗi định nghĩa tuy có nhấn mạnh những khía cạnh khác nhau nhƣng đều nêu lên những điểm chung của đánh giá tác động môi trƣờng là đánh giá, dự báo các tác động môi trƣờng và đề xuất các biện pháp giảm thiểu các tác động tiêu cực chủ yếu của dự án. Sau đây là một số định nghĩa của ĐTM. Theo Luật Bảo vệ Môi trƣờng 2005 thì: “Đánh giá tác động môi trƣờng là việc phân tích, dự báo các tác động đến môi trƣờng của dự án đầu tƣ cụ thể để đƣa ra các biện pháp bảo vệ môi trƣờng khi triển khai dự án đó”.Lê Thạc Cán, 1994, thì: ″ ĐTM của một hoạt động phát triển kinh tế xã hội là xác định, phân tích, dự báo những tác động lợi và hại, trƣớc mắt và lâu dài của việc thực hiện hoạt động đó đối với tài nguyên thiên nhiên và chất lƣợng môi trƣờng sống của con ngƣời.

Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp phòng tránh, khắc phục hoặc giảm nhẹ các tác động tiêu cực của dự án đối với môi trƣờng ”. Các định nghĩa trên đều nêu lên các nội dung chủ yếu mà đánh giá tác động môi trƣờng phải thực hiện.