Chữa lỗi diễn đạt (lỗi lô – gíc) A. Soạn bài Chữa lỗi diễn đạt ngắn gọn : Câu 1 (SGK, trang 127, Ngữ Văn 8, tập 2) a) Lỗi: Quần áo, giày dép là đồ dùng sinh hoạt, không nằm trong nhóm đồ dùng học tập. => Sửa: Chúng em đã giúp các bạn học sinh những vùng bị bão lụt quần áo, giày dép và các vật dụng sinh hoạt khác. b) Lỗi: Thanh niên và bóng đá là hai khái niệm không đồng chất với nhau.
=> Sửa: Trong thể thao nói chung và trong bóng đá nói riêng, niềm say mê là nhân tố quan trọng dẫn tới thành công. c) Lỗi: Lão Hạc, Bước đường cùng và Ngô Tất Tố là ba khái niệm không đồng chất với nhau. => Sửa: Lão Hạc, Bước đường cùng và Tắt đèn đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945. d) Lỗi: Trí thức và bác sĩ không phải là hai khái niệm đồng chất với nhau => Sửa: Em muốn trở thành bác sĩ hay kĩ sư? e) Lỗi: Hay về nghệ thuật đã bao gồm sắc sảo về ngôn từ => Sửa: Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn giàu ý nghĩa về nội dung.
d) Lỗi: Cao gầy và mặc áo ca-rô không phải hai từ đồng chất => Sửa: Trên sân ga còn chỉ còn lại hai người. Một người cao gầy, còn một người thấp béo. h) Lỗi: Cần cù, chịu khó không phải nguyên nhân dẫn tới kết quả yêu thương chồng con => Sửa: Chị Dậu rất cần cù, chịu khó nên chị đã đảm đang, gánh vác mọi trách nhiệm nhà chồng. i) Lỗi: sai từ "có được" => Sửa: Nếu như không phát huy những đức tính tốt đẹp của người phụ nữ xưa thì phụ nữ Việt Nam ngày nay không thể đảm đương được những nhiệm vụ vinh quang và nặng nề đó.
k) Lỗi: Có hại cho sức khỏe đã bao gồm việc giảm tuổi thọ => Sửa: Hút thuốc lá vừa có hại cho sức khỏe của chính mình, vừa gây hại cho sức khỏe của những người xung quanh. Câu 2 (SGK, trang 128, Ngữ Văn 8, tập 2) Ví dụ: Tác phẩm Tắt đèn tác giả đề cập đến nhiều vấn đề ở nông thôn Việt Nam và cái đói của gia đình chị Dậu. Tóm tắt những nội dung chính khi soạn bài Chữa lỗi diễn đạt - Lỗi diễn đạt là lỗi sử dụng ngôn ngữ, tư duy của người nói - Lo-gic là trật tự chặt chẽ tất yếu giữa các hiện tượng lập luận, giữa các thành phần câu, các từ ngữ trong câu. VD: Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn sắc sảo về ngôn từ.
A (nghệ thuật) bao hàm B (ngôn từ) Sửa lại: Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn sắc sảo về nội dung. Kết luận: Khi viết câu có kiểu kết hợp không chỉ A mà còn B thì A và B không có quan hệ nghĩa rộng- hẹp với nhau Chương trình địa phương (phần tiếng việt) A. Soạn bài Chương trình địa phương (phần tiếng việt) ngắn gọn : Câu 1 ( trang 145 sgk Ngữ Văn 8 tập 2): + Từ xưng hô địa phương : Đoạn a có từ U – gọi “mẹ”. + Đoạn b có từ "mợ"- nghĩa là mẹ, không thuộc lớp từ xưng hô toàn dân nhưng cũng không phải là từ xưng hô địa phương.
Câu 2 (trang 145 sgk Ngữ Văn 8 tập 2): + Thầy – u + Bá – bác gái + Eng- anh + Bầm- mẹ + Cháu-ngoại Câu 3 (trang 145 sgk Ngữ Văn 8 tập 2): Các từ xưng hô địa phương nên và chỉ sử dụng trong hoàn cảnh giao tiếp hẹp, ví dụ như cuộc trò chuyện của những người địa phương, không nên sử dụng trong các huống giao tiếp nghi thức, gây khó hiểu vấn đề. Câu 4 (trang 145 sgk Ngữ Văn 8 tập 2): Đó là hiện tượng dùng các từ chỉ quan hệ thân thuộc để xưng hô phổ biến trong đời sống Việt. Tóm tắt những nội dung chính khi soạn bài Chương trình địa phương - Tìm được các từ xưng hô và cách xưng hô ở quê hương mình. - Hiểu được cụ thể ý nghĩa của các từ đó, biết cách sử dụng các từ đó trong ngữ cảnh, tình huống phù hợp.
- Chia sẻ, giới thiệu với các bạn về những hiểu biết của mình. Chương trình địa phương (phần văn) A. Soạn bài Chương trình địa phương (phần văn) ngắn gọn : I. Chuẩn bị ở nhà Câu 1 (trang 127 sgk Ngữ Văn 8 tập 2) Lớp 8, các văn bản nhật dụng đề cập đến những vấn đề: - Môi trường: Thông tin về trái đất năm 2000.
- Dân số: Bài toán dân số. - Bài trừ tệ nạn thuốc lá: Ôn dịch thuốc lá. Câu 2 (trang 127 sgk Ngữ Văn 8 tập 2) - Nếp sống văn hóa, gia đình văn hóa. - Rác thải ni-lông; ô nhiễm môi trường nước… -Tệ nạn uống rượu bia, làm mất trật tự xóm ấp… - Phong trào đền ơn đáp nghĩa.
Câu 3 (trang 127 sgk Ngữ Văn 8 tập 2) Hình ảnh một số học sinh mang trên mình đồng phục nhà trường tập trung ở một vài nơi cầm điếu thuốc phì phèo trên tay không còn quá xa lạ, nó dường như đang trở thành thói quen của một bộ phận học sinh. Điều đó thật đáng quan ngại khi mà những tác động của thuốc lá rất lớn đến sức khỏe con người và môi trường sống. Đặc biệt là các em học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường. Để tuyên truyền học sinh tránh xa thuốc lá, nhà trường và địa phương đang ngày ngày nỗ lực, hết sức mình hạn chế cũng như có biện pháp xử lý đối với những bạn hút thuốc lá.
Ngoài ra, những người cha người mẹ cần quan tâm và nhắc nhở con em mình hơn, định hướng cho con cái làm những điều hay, việc tốt, rèn luyện sức khỏe thông qua các trò chơi lành mạnh. Phải giúp con em mình hiểu và biết lựa chọn điều tốt nhất cho bản thân để phát triển trong một môi trường an toàn và lành mạnh. Câu 4 (trang 127 sgk Ngữ Văn 8 tập 2) Cá nhân viết chuẩn bị theo sự phân công của tổ. Hoạt động trên lớp Học sinh báo cáo sản phẩm theo sự hướng dẫn của giáo viên trên lớp.
Tóm tắt những nội dung chính khi soạn bài Chương trình địa phương: - Hiểu và trình bày được thế nào là văn bản nhật dụng - Biết cách lựa chọn đề tài phù hợp - Trình bày, giới thiệu được về một vấn đề ở quê hương mình ngắn gọn, đủ ý, lô gíc. Đi bộ ngao du A. Soạn bài Đi bộ ngao du ngắn gọn : Câu 1 (trang 101, SGK Ngữ Văn 8, Tập 2) - Đi bộ ngao du thì ta hoàn toàn được tự do, tùy theo ý thích, không bị lệ thuộc vào bất cứ ai - Đi bộ ngao du thì ta sẽ có dịp trau dồi vốn tri thức của ta. - Đi bộ ngao du có tác dụng tốt đến sức khoẻ và tinh thần của con người.
Câu 2 (trang 101, SGK Ngữ Văn 8, Tập 2) Trình tự sắp xếp ba luận điểm chính trên rất hợp lí vì nó phù hợp với chính suy nghĩ, cuộc đời, quan điểm của Ru-xô. Câu 3 (trang 101, SGK Ngữ Văn 8, Tập 2) Thực tiễn cuộc sống từng trải của bản thân Ru-xô luôn bổ sung sinh động cho các lí lẽ của ông khi ông lập luận. + Tác giả dùng đại từ nhân xưng “ta” khi lí luận chung, xưng “tôi” khi nói về những cảm nhận riêng của bản thân mình khiến cho bài văn tăng thêm sự chân thành và thuyết phục. + Xưng “tôi” mỗi khi kể chuyện về Ê-min.
Câu 4 (trang 101, SGK Ngữ Văn 8, Tập 2) Qua tác phẩm, ta thấy bóng dáng của nhà văn Ru-xô + Qúy trọng tự do, yêu thiên nhiên. + Con người giản dị, muốn sống thuận theo tự nhiên + Ông biết cân bằng, coi trọng cả vật chất và đời sống tinh thần. Tóm tắt những nội dung chính khi soạn bài Đi bộ ngao du: I. Tiểu sử - Ru-xô (1712-1778) tên khai sinh là Jean-Jacques Rousseau - Quê quán: Nhà văn người Pháp - Thuở nhỏ cơ cực, ông từng làm nhiều nghề kiếm sống và sau này trở thành nhà văn, nhà triết học, nhà hoạt động cách mạng xã hội Pháp 2.
Sự nghiệp - Quan điểm triết học của Ru-xô rất tiến bộ: đề cao con người tự nhiên, chống lại con người xã hội, đấu tranh cho một nền giáo dục dân chủ, tự do, lên án xã hội đương thời đã chà đạp, nô dịch và làm tha hóa con người. - Ông là tác giả của nhiều tiểu thuyết nổi tiếng như Giuy-li, Nàng Hê-lô-i-dơ mới, Ê-min hay về giáo dục… II. Hoàn cảnh sáng tác Văn bản trích trong quyển V - quyển cuối cùng của tác phẩm Ê-min hay Về giáo dục, xuất bản năm 1762, bài viết bày tỏ quan điểm muốn ngao du học hỏi cần phải đi bộ. Bố cục: 3 phần - Phần 1: (Từ đầu đến “.bàn chân nghỉ ngơi”): Đi bộ ngao du là hoàn toàn được tự do, không bị lệ thuộc vào bất cứ ai.
- Phần 2 (Tiếp đến “.không thể làm tốt hơn”): Đi bộ ngao du - Trau dồi vốn tri thức. - Phần 3 (Còn lại): Đi bộ ngao du rèn luyện sức khỏe và tinh thần của con người. Tóm tắt: Văn bản "Đi bộ ngao du" trích trong quyển V - quyển cuối cùng của tác phẩm Ê-min hay Về giáo dục (ra đời năm 1762). Tác phẩm bàn về chuyện giáo dục một em bé - ông đặt cho cái tên là E-min - từ lúc sơ sinh cho đến tuổi trưởng thành.
E-min trong bài Đi bộ ngao du đã lớn. Đoạn trích nói lên ích lợi vô cùng to lớn từ việc đi bộ. “Đi bộ ngao du” đem lại hoàn toàn sự tự do, trau dồi vốn tri thức, có lợi cho sức khỏe và tinh thần qua đó còn thể hiện rõ Ru-xô là một con người giản dị, quý trọng tự do và yêu thiên nhiên. Giá trị nội dung Để chứng minh muốn ngao du cần phải đi bộ, bài Đi bộ ngao du lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, lại rất sinh động do các lí lẽ và thực tiễn cuộc sống tác giả từng trải qua luôn bổ sung cho nhau.
Bài này còn thể hiện rõ Ru-xô là một con người giản dị, quý trọng tự do và yêu thiên nhiên. Giá trị nghệ thuật - Văn bản có cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, lí lẽ và dẫn chứng sinh động. Soạn bài Hội thoại ngắn gọn : I. Vai xã hội trong hội thoại Câu 1 (trang 93, SGK Ngữ văn 8, tập hai) - Quan hệ trên - dưới (cô - cháu) - Người cô ở vai trên.
- Hồng ở vai dưới.
