PHẦN I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TẬP HỢP CHI PHÍ ĐỂ TÍNH GIÁ THÀNH Ở DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƢỜNG I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM: 1. Khái niệm chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí về lao động sống và lao động vật hoá và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định (tháng,quý,năm). Để tiến hành hoạt động, doanh nghiệp cần phải có 3 yếu tố cơ bản sau: - Tƣ liệu lao động: nhà xƣởng, máy móc, thiết bị và các TSCĐ khác. - Đối tƣợng lao động: nguyên vật liệu, nhiên liệu động lực khác. - Sức lao động. Quá trình sử dụng các yếu tố cơ bản trong sản xuất đồng thời là quá trình doanh nghiệp phải chi ra các chi phí sản xuất tƣơng ứng: chi phí khấu hao tƣ liệu lao động, chi phí tiêu hao nguyên vật liệu, chi phí thù lao cho ngƣời lao động. Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần và cơ chế hạch toán kinh doanh, mọi chi phí đều đƣợc biểu hiện bằng tiền, trong đó chi phí cho việc sử dụng lao động nhƣ tiền lƣơng, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ. là những chi phí biểu hiện bằng tiền về lao động sống còn chi phí cho việc sử dụng TSCĐ và giá thành sản xuất.là những chi phí biểu hiện bằng tiền của hao phí về lao động vật hoá. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp phát sinh thƣờng xuyên trong suốt quá trình tồn tại và hoạt động của doanh nghiệp. Chi phí sản xuất gắn liền với việc sử dụng các loại tài sản vật tƣ, lao động, tiền vốn của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Mặt khác, chi phí sản xuất là cơ sở tạo nên giá thành sản phẩm, dịch vụ cho nên quản lý chặt chẽ chi phí 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sản xuất là mục tiêu hạ giá thành sản phẩm. Để phục vụ cho quản lý và hạch toán kinh doanh thì việc tập hợp các khoản chi phí sản xuất đƣợc tiến hành trong một thời kỳ nhất định bất kể sản phẩm đã hoàn thành hay chƣa. Chỉ những chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra trong kỳ mới đƣợc tính vào chi phí sản xuất trong kỳ. Khái niệm về giá thành: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của tất cả các khoản lao động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khôí lƣợng sản phẩm, dịch vụ, lao vụ hoàn thành. Trong doanh nghiệp sản xuất, các chi phí sản xuất, chế tạo sản phẩm luôn đƣợc biểu hiện ở 2 mặt: + Mặt định mức. + Mặt định lƣợng. - Về mặt định tính của chi phí, đó là các yếu tố chi phí hiện vật hay bằng tiền tiêu hao trong quá trình sản xuất. - Về mặt định lƣợng của chi phí thể hiện mức độ tiêu hao cụ thể của từng loại chi phí tham gia vào quá trình sản xuất, cấu thành nên sản phẩm hoàn thành, biểu hiện bằng thƣớc đo tổng quát là thƣớc đo giá trị. Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lƣợng hoạt động sản xuất, phản ánh kết quả sử dụng tài sản, vật tƣ lao động tiền vốn trong quá trình sản xuất cũng nhƣ các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp đã thực hiện nhằm đạt đƣợc mục đích sản xuất đƣợc khối lƣợng sản phẩm nhiều nhất và chi phí thấp nhất, hạ giá thành thành phẩm. Giá thành sản phẩm còn là căn cứ để tính toán xác định hiệu quả sản kinh tế Chỉ tiêu giá thành sản phẩm luôn chứa đựng hai mặt khác nhau vốn có của nó: Chi phí chi ra và lƣợng giá trị sử dụng thu đƣợc cấu thành trong khối lƣợng sản phẩm, công việc lao vụ đã hoàn thành (chi phí - kết quả). 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhƣ vậy, bản chất của giá thành sản phẩm là sự chuyển dịch giá trị của các yếu tố chi phí vào sản phẩm, công việc lao vụ đã hoàn thành. Giá thành sản phẩm có 2 chức năng chủ yếu sau: + Chức năng bù đắp chi phí đã tiêu hao trong quá trình sản xuất. + Chức năng định giá. Toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp chi ra để hoàn thành một khối lƣợng sản phẩm, công việc lao vụ phải đƣợc bù đắp bằng chính số tiền thu về từ việc cung cấp, bán số sản phẩm lao vụ sản xuất ra nó. Nhƣng việc bù đắp chi phí vào đó mới chỉ đảm bảo quá trình tái sản xuất giản đơn. Mục đích sản xuất và nguyên tắc kinh doanh trong cơ chế thị trƣờng đòi hỏi các doanh nghiệp phải đảm bảo trang trải, bù đắp mọi chi phí đầu vào của quá trình sản xuất, kinh doanh phải có lãi. Quy luật cung cầu và giá trị có một ảnh hƣởng rất lớn đến việc định giá bán sản phẩm nhằm thoả mãn nhu cầu thị trƣờng buộc các nhà sản xuất phải tính đến giá thành sản xuất. Do vậy, giá trị sử dụng của sản phẩm, hàng hoá đƣợc thực hiện thông qua việc tiêu thụ sản phẩm. Giá bán sản phẩm, lao vụ là biểu hiện giá trị sản phẩm, thể hiện mức độ bù đắp chi phí và hiệu quả sử dụng chi phí. Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trƣờng cạnh tranh gay gắt thì các doanh nghiệp sản xuất phải luôn coi trọng yếu tố giá thành là trung tâm. Đồng thời, phải đảm bảo sản phẩm có chất lƣợng cao, mẫu mã đẹp mà giá thành lại thấp hơn so với các đối thủ cạnh tranh khác nhằm tăng sức cạnh tranh, tiêu thụ trên thị trƣờng. Vậy cho nên, vấn đề giá thành không chỉ là vấn đề mà các nhà sản xuất quan tâm mà còn là vấn đề quan tâm của toàn xã hội. Phân loại chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất của các doanh nghiệp bao gồm nhiều loại có nội dung kinh tế khác nhau, mục đích và công dụng của chúng trong quá trình sản xuất cũng khác nhau, phục vụ cho công tác quản lý chi phí sản xuất và kế 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com toán tập hợp chi phí sản xuất. Có thể phân loại chi phí theo các tiêu thức sau: 3.1 Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí: Theo cách này, căn cứ vào tính chất nội dung kinh tế của chi phí sản xuất khác nhau để chia ra các yếu tố chi phí có cùng một nội dung kinh tế. Không phân biệt chi phí phát sinh ở lĩnh vực hoạt động nào, ở đâu hoặc tác dụng của chi phí nhƣ thế nào. Vì vậy, cách phân loại này còn đƣợc gọi là phân loại chi phí theo yếu tố. Toàn bộ chi phí sản xuất trong kỳ đƣợc chia ra làm các yếu tố chi phí sau: - Chi phí nguyên vật liệu. - Chi phí nhân công. - Chi phí khấu hao TSCĐ. - Chi phí dịch vụ mua ngoài. - Chi phí bằng tiền khác. Phân loại theo cách này có tác dụng rất lớn trong việc quản lý chi phí sản xuất. Nó cho biết tỷ trọng của từng yếu tố chi phí sản xuất để phân tích đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, lập báo cáo chi phí sản xuất trên bảng thuyết minh BCTC.2 Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí (chi phí theo khoản mục): Mỗi yếu tố chi phí phát sinh trong kỳ đều có mục đích và công dụng nhất định đối với hoạt động sản xuất. Theo tiêu thức phân loại này, căn cứ vào mục đích và công dụng của chi phí trong sản xuất để chỉ ra các khoản mục chi phí khác nhau. Mỗi khoản mục chi phí chỉ bao gồm những chi phí có cùng mục đích công dụng. - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. - Chi phí nhân công trực tiếp. - Chi phí sản xuất chung. Trong đó: chi phí sản xuất chung gồm: 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Chi phí nhân viên (phân xƣởng, tổ, đội sản xuất) + Chi phí vật liệu. + Chi phí công cụ dụng cụ cho sản xuất. + Chi phí khấu hao TSCĐ. + Chi phí dịch vụ thuê ngoài. + Chi phí bằng tiền khác. Phân loại theo tiêu thức này có tác dụng phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, làm căn cứ lập định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành cho kỳ sau.3 Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm công việc, lao vụ sản xuất trong kỳ: - Chi phí khả biến (biến phí): là những chi phí có mối tƣơng quan tỷ lệ với sản lƣợng sản phẩm, lao vụ nhƣ chi phí nguyên vật liệu, tiền lƣơng công nhân sản xuất. - Chi phí bất biến (định phí): là những chi phí không thay đổi, tƣơng quan với sản lƣợng sản phẩm, lao vụ nhƣ chi phí quản lý phân xƣởng. Phân loại theo tiêu thức này có tác dụng đến quản trị kinh doanh, phân tích điểm hoà vốn và phục vụ cho việc ra các quyết định quản lý cần thiết để hạ giá thành sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh.4 Phân loại chi phí theo phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và quan hệ với đối tượng chịu chi phí: - Chi phí trực tiếp là những chi phí sản xuất quan hệ trực tiếp với việc sản xuất ra một loại sản phẩm, một công việc nhất định, có thể căn cứ vào số liệu chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho đối tƣợng chịu chi phí. - Chi phí gián tiếp là những chi phí sản xuất chung, không phân định cho từng đối tƣợng có liên quan đến việc sản xuất ra nhiều loại sản phẩm, nhiều công việc nên cần phải phân bổ cho đối tƣợng liên quan theo tiêu chuẩn nhất định. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cách phân loại này có ý nghĩa đối với việc xác định phƣơng pháp kế toán tập hợp và phân bổ chi phí cho các đối tƣợng một cách đúng đắn hợp lý.5 Phân loại chi phí theo chức năng của chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh: Chi phí này đƣợc chia thành 3 loại khác nhau: - Chi phí thực hiện chức năng sản xuất. - Chi phí thực hiện chức năng tiêu thụ. - Chi phí thực hiện chức năng quản lý. Theo cách này thì các chi phí kể trên là cơ sở để tính giá thành công xƣởng, giá thành toàn bộ trị giá hàng tồn kho và cũng là căn cứ để kiểm soát, quản lý chi phí.
Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất để tính giá thành sản phẩm
Bài viết phân tích công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, giúp tính giá thành sản phẩm hiệu quả và chính xác trong doanh nghiệp.
Phí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
Chuyên ngành: Kế Toán
Đề tài: Tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất để tính giá thành sản phẩm
Loại tài liệu: luận văn
Năm xuất bản: 2023
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ