CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC DẠY NGHỀ VÀ HỆ THỐNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TẠI HÀ NỘI: 1 .Khái niệm chung về trường dạy nghề 1.1 Khái niệm trường dạy nghề Theo quy định của luật giáo dục Việt Nam 1998 : Trường dạy nghề là một loại hình cơ sở dạy nghề dành cho người học nghề thuộc hệ thống giáo dục quốc dân ,được thành lập theo quy định của Chính Phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trường dạy nghề được phân biệt với các loại hình cơ sở giáo dục khác ở một số đặc điểm sau : - Mục tiêu đào tạo của trường dạy nghề : Đào tạo nhân lực kỹ thuật trực tiếp năng lực thực hành nghề tương xứng với trình độ đào tạo. - Phương thức đào tạo : Phương thức đào tạo theo hướng kỹ thuật thực hành ( lấy thực hành nghề làm trọng tâm của đào tạo) 1.2 Nội dung đào tạo Trường dạy nghề triển khai thực hiện đào tạo các chương trình dạy nghề có nội dung đáp ứng tiêu chuẩn năng lực hành nghề thực tế của nghề nghiệp. Các chương trình được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề ,phân tích công việc .Thời gian đào tạo thực hành chiếm tỷ lệ chủ yếu từ ( 50% - 80% ) thời lượng của toàn khóa học 1.3 Khái niệm trường Cao đẳng nghề Thủ tướng Chính phủ có quyết định số 201/2001/Q Đ-TTg ngày 28/12/2001 về việc phê duyệt " Chiến lược phát triển giáo dục 2001 -2010 " ,trong đó có quy định hình thành hệ thống đào tạo kỹ thuật thực hành với 3 cấp trình độ đào tạo nghề : Sơ cấp nghề ,trung cấp nghề ,cao đẳng nghề.
- Chương trình sơ cấp nghề : Có thời gian đào tạo dưới một năm, đào tạo công nhân kỹ thuật có trình độ sơ cấp nghề - Chương trình trung cấp nghề : Có trời gian đào tạo 2 năm ,mục tiêu đào tạo : Công nhân kỹ thuật có trình độ trung cấp nghề - Chương trình cao đẳng nghề : Có thời gian đào tạo từ 2-3 năm ,mục tiêu đào tạo Cử nhân kỹ thuật trình độ cao đẳng nghề. - Cấp trình độ dào tạo nghề đã được quy định trong hệ thống giáo dục quốc dân (Sơ đồ 1. 8 sau ®¹i häc ®¹i häc cao ®¼ng cao ®¼ng nghÒ trung häc trung cÊp trung cÊp chuyªn nghÒ phæ th«ng nghiÖp trung häc phæ th«ng s¬ cÊp c¬ së nghÒ tiÓu häc mÉu gi¸o nhµ trÎ Sơ đồ 1.1: 3 CẤP TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO NGHỀ TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN Trường cao đẳng nghề : Là trường dạy nghề có chức năng ,nhiệm vụ đào tạo các trương trình cao đẳng nghề ,các chương trình trung cấp nghề ,và các chương trình sơ cấp nghề .Tình hình nguồn nhân lực và công tác đào tạo nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội 2.1 Tình hình nguồn nhân lực Năm 2008 tổng số lao động đang tham gia hoạt động trong các thành phần kinh tế trên địa bàn thành phố Hà Nội là 3.Trong đó lĩnh vực công 9 nghiệp và xây dựng : 954.394 người chiếm 30,7% ,thương mại dịch vụ 1.521 người ,chiếm 36,8%,nông lâm-ngư nghiệp :1.570 người chiếm 32,5%. Thị trường lao động hiện nay còn nhiều bất cập .Theo báo cáo kết quả hoạt động của sàn giao dịch việc làm Hà Nội năm 2009 thì trong tổng số 81.299 chỉ tiêu tuyển dụng của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội thì chỉ có 17.885 người đáp ứng các chỉ tiêu tuyển dụng đạt 22% trong đó : + Đại học và Cao đẳng : 9.607 chỉ tiêu tuyển dụng đáp ứng 122,44% + Trung cấp ,Cử nhân cao đẳng kỹ thuật : 5.535 chỉ tiêu tuyển dụng đáp ứng 18,35% + Lao động phổ thông : 2.201 chỉ tiêu tuyển dụng đáp ứng 6,6% Nguyên nhân kết quả tuyển dụng thấp so với nhu cầu tuyển dụng là do chất lượng lao động còn bất cập ,chưa đáp ứng được các yêu cầu của thị trường lao động ,thiếu lao động có tay nghề cao .Bên cạnh đó số lao động có bằng cấp chuyên môn thì lại thiếu kiến thức thực tế ,kỹ năng thực hành cần thiết .2 Về mạng lưới cơ sở đào tạo nghề Trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay có 275 đơn vị trong hệ thống đào tạo nghề ,với đa dạng loại hình đào tạo nghề của nhiều ngành trong đó : - Các trường dạy nghề của các Bộ ,Ngành,Địa phương ,Tổng công ty có 105 đơn vị.
- Các trung tâm dạy nghề thuộc quân huyện có 15 đơn vị - Các trung tâm hướng nghiệp ,giới thiệu việc làm ,giáo dục thường xuyên … có dạy nghề có 53 đơn vị. - Các cơ sở dạy nghề thuộc các doanh nghiệp hội ,đoàn thể tư nhân có 98 đơn vị. Năm 2008 ,trên địa bàn thành phố Hà Nội có gần 117.000 người được đào tạo nghề ,trong đó Cao đẳng nghề có 4.500 người ,trung cấp nghề có 42.500 người ,sơ cấp nghề và ngắn hạn có 70.Hiện trạng hệ thống các trường cao đẳng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội 3.1 Số lượng trường Cao đẳng nghề trên địa bàn Hà Nội Năm 2010 trong cơ cấu lao động Hà nội cần khoảng 1.732 người lao động qua đào tạo .trong đó nhu cầu nhân lực qua đào tạo dài hạn là 349.Nhu cầu chủ yếu là các nghề : Điện ,Điện tử,Xây dựng, Giao thông,kinh tế ,tài chính ngân hàng … là những nghề cần nhiều nhân lực Những học sinh tốt nghiệp trường nghề Thực tế hiện nay ở nước ta nói chung và tại thành phố Hà nội nói riêng đang xảy ra tình trạng thừa thày thiếu thợ,nhu cầu tuyển dụng nhiều nhưng học sinh tốt nghiệp các trường nghề chưa đáp ứng được yêu cầu công việc .Mặt khác tình trạng ,tâm lý bắt buộc phải có bằng đại học khiến các trường nghề tuyển sinh rất khó khăn (không có học sinh ).Một số trường Trung cấp nghề đã phải tuyển sinh theo hình thức cho nợ đầu vào ( học sinh chưa tốt nghiệp THPT) Đáp ứng nhu cầu thực tế nắm bắt thị trường ,một số trường trung cấp tiến hành nâng cấp,thành lập đề án nâng cấp trường thành trường Cao đẳng nghề bao gồm : 10 - Trường Cao đẳng điện tử- điện lạnh Hà Nội -Địa chỉ : Phố Chùa Hà -Cầu Giấy –Hà Nội - Trường Cao đẳng nghề cơ điện Hà Nội -Địa Chỉ 160 Mai Dịch –Cầu Giấy – Hà Nội - Trường Cao đẳng cộng đồng Hà Nội - Địa chỉ 18 Trung Kính –Yên Hòa –Cầu Giấy –Hà Nội. - Trường Cao đẳng kinh tế- công nghệp Hà Nội-Địa chỉ 143 Nguyễn Ngọc Vũ – Trung Hòa- Hà Nội - Trường Cao Đẳng xây dựng số 1 Hà Nội -Địa chỉ Trung Văn – Hà Nội - Trường Cao đẳng nghề công nghệp Hà nội - Địa chỉ 143 TháI thịnh -Đống Đa – Hà Nội.
- Trường cao đẳng kinh tế kỹ thuật Hà Nội -Địa chỉ 456 Minh Khai –Hà Nôi ( nay nâng cấp thành trường Đại học Kinh tế –Kỹ thuật công nghiệp) Ngoài ra còn một số các trường trung cấp khác đang tiến hành nâng cấp để đạt tiêu chuẩn trường Cao đẳng nghề. 11 VỊ TRÍ MỘT SỐ TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 12 3.Hiện trạng tổ chức không gian kiên trúc một số trường Cao đẳng nghề - Diện tích khu đất xây dựng : hầu hết các trường thường đều ở sát các khu dân cư đông đúc và diện tích khu đất xây dựng tương đối nhỏ hẹp (Bảng 1.1) TT DIỆN LƯỢNG HỌC TÊN TRƯỜNG TÍCH SINH MẬT ĐỘ M2 THƯỜNG TRỰC 1 BUỔI 1 CAO ĐẲNG 5000 900 ÷ 1200 5m2/HS CỘNG ĐỒNG HÀ NỘI 2 CAO ĐẲNG 5200 900 ÷ 1000 5,2 m2/HS NGHỀ CƠ ĐIỆN HÀ NỘI 3 CAO ĐẲNG 18000 1200 ÷ 2000 9,0m2/HS NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 4 CAO ĐẲNG 15000 1200 ÷ 1500 10,0 m2/HS XÂY DỰNG SỐ 1 HÀ NỘI Bảng 1.1 diện tích khu đất xây dựng một số trường Cao đẳng nghề Hà nội - Hướng các khu học,nhà học chính : Để tận dụng tối đa diện tích đất xây dựng,phù hợp với hình thức đất,đường giao thông nên hướng các nhà học thường bố trí tự do không theo quy định (bảng 1.2) TT SỐ TẦNG LỚP HỌC CHÍNH TÊN TRƯỜNG HƯỚNG HÀNH LANG LỚP HỌC CHÍNH 1 CAO ĐẲNG 3÷ 4 Tây bắc CỘNG ĐỒNG HÀ NỘI 2 CAO ĐẲNG 3÷ 4 Bắc NGHỀ CƠ ĐIỆN HÀ NỘI 3 CAO ĐẲNG 3÷ 4 Bắc NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 4 CAO ĐẲNG 3÷ 5 Nam XÂY DỰNG SỐ 1 HÀ NỘI 5 CAO ĐẲNG 5 Đông bắc KINH TẾ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI Bảng 1.2 Hướng các khu nhà học một số trướng Cao đẳng nghề Hà Nội 13 Hình 1.1 TỔNG MẶT BẰNG HIỆN TRẠNG TRƯỜNG C Đ C Đ HÀ NỘI 1 : KHU HỌC LÝ THUYẾT 2 : KHU HIỆU BỘ 3 KHU VĂN PHÒNG CÁC KHOA 4 : XƯỞNG THỰC HÀNH 5 : SÂN THỰC THÀNH 6 : SÂN TRƯỜNG 7 : NHÀ ĐỂ XE Không gian mở ở giữa là không gian công cộng đáp ứng các yêu cầu chức năng sử dụng sinh hoạt .Đây là kiểu quy hoạch theo chu vi khu đất tạo ra không gian tập trung ở giữa => Phù hợp với các khu đất nhỏ,bị bao vây bốn phía bởi các khu dân cư và đường giao thông .Nhược điểm : Nhiều công trình phải quay ra hướng bất lợi .2 TỔNG MẶT BẰNG HIỆN TRẠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN HÀ NỘI 1 :KHU HỌC LÝ THUYẾT 2 :KHU HIỆU BỘ 3 :KHU NỘI TRÚ 4: SÂN TRƯỜNG Quy hoạch theo kiểu hợp nhóm các công trình về một phía của khu đất ,tập trung không gian mở ở phía trước công trình và tạo ra các không gian phụ trợ đan xen phía sau công trình => Tạo ra không gian thoáng linh hoạt trước công trình tuy nhiên một số công trình phải quay ra hướng bất lợi .Đối với các khu đất nhỏ hẹp hình thức quy hoạch này khiến khoảng cách giữa các công trình bị thu hẹp không đảm bảo điều kiện thông gió,chiếu sáng cũng như an toàn khi xảy ra các sự cố cháy nổ các công trình 15 Hình 1.3 TỔNG MẶT BẰNG HIỆN TRẠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 1 .KHU HỌC LÝ THUYẾT 2. KHU HIỆU BỘ 3.CÁC PHÒNG BAN KHOA 4 .CÁC XƯỞNG THỰC HÀNH 5. KHU SÂN THỂ CHẤT 6.SÂN TRƯỜNG Quy hoạch kiểu song song các công trình bố trí song song với nhau theo hướng tốt nhất => Tận dụng được hướng gió có lợi tuy nhiên không gian bị chia cắt thành nhiều không gian nhỏ sự đa dạng,linh hoạt trong sử dụng không gian hạn chế thiếu không gian tập trung lớn .Hình thức này chỉ phù hợp với các trường có diện tích đất lớn để có điều kiện tạo ra không gian lớn tập trung.