CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây dựng. Khái niệm, đặc điểm của nguyên vật liệu. Trong các doanh nghiệp xây dựng, nguyên vật liệu là những đối tượng lao động chủ yếu,nó được thể hiện dưới dạng vật hoá là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, là cơ sở vật chất cấu thành nên thực thể các công trình xây dựng.
Nguyên liệu vật liệu trong doanh nghiệp xây dựng là những đối tượng lao động mua ngoài hoặc tự chế dùng cho mục đích sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong quá trình tham gia vào sản xuất kinh doanh, nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định, nguyên vật liệu bị tiêu hao toàn bộ và không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị của nguyên vật liệu 11 Lỗ Thị Thu Thủy Lớp: CQ50/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt Nghiệp được chuyển toàn bộ một lần vào chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm mới làm ra. Vị trí, vai trò của NVL trong doanh nghiệp xây dựng. NVL là một bộ phận trọng yếu của tư liệu SX, là đối tượng LĐ đã qua sự tác động của con người.
NVL được phân chia thành NVL chính và NVL phụ, việc phân chia này không phải dựa vào đặc tính vật lý, hóa học hoặc khối lượng tiêu hao mà dựa vào sự tham gia của chúng vào việc cấu thành nên SP mới. Trong công ty xây dựng, chi phí về NVL thường chiếm tỷ trọng rất lớn( khoảng 60-70% trong tổng giá trị công trình). Do vậy, NVL có vị trí, vai trò rất quan trọng đối với hoạt động SXKD của công ty xây dựng. Nếu thiếu NVL thì không thể tiến hành được quá trình thi công XD các công trình nói, không đảm bảo được tiến độ thi công.
Thông qua quá trình thi công XD, kế toán NVL có thể đánh giá những khoản chi phí chưa hợp lý, lãng phí hay tiết kiệm, những khoản chi phí được tính vào giá thành công trình. Bởi vậy, công ty cần tổ chức công tác kế toán quản lý chặt chẽ NVL ở tất cả các khâu từ quá trình thu mua, bảo quản, dự trữ và sử dụng NVL nhằm hạ thấp chi phí SX xuống một mức nhất định nào đó, giảm mức tiêu hao NVL trong xây dựng, đó cũng là cơ sở để giảm giá thành công trình. Qua đó, ta có thể nói rằng NVL có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng và không thể thiếu được trong quá trình SXKD nói chung và quá trình thi công XD các công trình, hạng mục công trình nói riêng. Đặc điểm,yêu cầu quản lý NVL.
12 Lỗ Thị Thu Thủy Lớp: CQ50/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt Nghiệp Đối với DN xây dựng việc quản lý NVL một cách khoa học là một sự đòi hỏi cấp bách. Hiện nay, NVL không còn quá khan hiếm, không còn phải dự trữ quá nhiều như trước, nhưng vấn đề đặt ra là phải cung cấp đầy đủ, kịp thời để đảm bảo cho quá trình thi công các công trình diễn ra đúng tiến độ trong hợp đồng xây dựng đã ký kết. chính vì lý do đó nên ta có thể xem xét quản lý NVL trên các khía cạnh sau: - Quản lý thu mua NVL sao cho hiệu quả theo đúng yêu cầu sử dụng NVL của các bộ phận xây dựng, đồng thời tổ chức tốt khâu vận chuyển để tránh thất thoát, hỏng NVL. - Tổ chức tốt khâu bảo quản NVL tại Kho của công ty cũng như kho tại các công trình để tránh tình trạng mất mát, hỏng hóc NVL gây lãng phí cho DN XD.
- Do đặc điểm của NVL là chỉ tham gia vào một chu kỳ SXKD và bị tiêu hao toàn bộ trong quá trình đó. Hơn nữa chúng lại thường xuyên biến động về giá cả, chất lượng nên các doanh nghiệp cần phải xây dựng định mức tồn kho để đảm bảo tốt nhu cầu sử dụng NVL của các đội thi công. Nhiệm vụ của kế toán. Kế toán NVL trong doanh nghiệp phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Ghi chép phản ánh đầy đủ kịp thời số hiện có và tình hình luân chuyển của nguyên vật liệu cả về mặt giá trị và hiện vật.
Tính toán đúng đắn trị giá vốn thực tế của nguyên vật liệu nhập, xuất kho nhằm cung cấp thông tin kịp thời chính xác phục vụ cho yêu cầu lập báo cáo tài chính và quản trị của doanh nghiệp. 13 Lỗ Thị Thu Thủy Lớp: CQ50/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt Nghiệp - Kiểm tra tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch, phương pháp hạch toán nguyên vật liệu. Đồng thời hướng dẫn các bộ phận trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các chế độ hạch toán ban đầu về nguyên vật liệu. Phải hạch toán đúng chế độ, đúng phương pháp qui định để đảm sự thống nhất trong tổ chức công tác kế toán NVL.
- Kiểm tra việc chấp hành chế độ bảo quản, dự trữ và sử dụng NVL. Từ đó phát hiện, ngăn ngừa và đề xuất những biện pháp xử lý nguyên vật liệu thừa thiếu, ứ đọng, kém hoặc mất phẩm chất cho ban quản trị doanh nghiệp. Giúp cho việc tính toán, xác định chính xác số lượng và giá trị nguyên vật liệu thực tế đưa vào từng công trình. Phân bổ chính xác nguyên vật liệu đã tiêu hao vào từng đối tượng sử dụng để từ đó giúp cho việc tính toán giá thành sản phẩm được chính xác.
- Tổ chức kế toán phù hợp với phương pháp kế toán hàng tồn kho, cung cấp thông tin cho việc lập báo cáo tài chính và phân tích hoạt động kinh doanh của DN. - Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển bảo quản, đánh giá phân loại tình hình nhập xuất và bảo quản nguyên vật liệu. Từ đó đáp ứng được nhu cầu quản lý thống nhất của Nhà nước cũng như yêu cầu quản lý của doanh nghiệp trong việc tính trị giá thực tế của nguyên vật liệu đã thu mua và nhập kho đồng thời kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu mua vật tư về số lượng chủng loại, giá cả và thời hạn cung cấp nguyên vật liệu một cách đầy đủ, kịp thời. Xuất phát từ nhiệm vụ của kế toán NVL nêu trên, ta thấy vai trò của kế toán NVL trong DN xây dựng là vô cùng quan trọng trong công tác quản lý 14 Lỗ Thị Thu Thủy Lớp: CQ50/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt Nghiệp NVL, giúp cho công ty tiết kiệm chi phí trong sản xuất, nâng cao lợi nhuận, giá trị của DN.
Chính vì vậy Tổ chức công tác kế toán NVL là vô cùng quan trọng và cần thiết trong DN xây dựng. Tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp. Phân loại và nhận diện NVL. Trong các doanh nghiệp xây dựng nguyên vật liệu bao gồm rất nhiều loại khác nhau, đặc biệt là trong ngành xây dựng cơ bản với nội dung kinh tế và tính năng lý hoá khác nhau.
Để có thể quản lý chặt chẽ và tổ chức hạch toán chi tiết tới từng loại vật liệu phục vụ cho kế hoạch quản trị … cần thiết phải tiến hành phân loại nguyên vật liệu. Trước hết đối với vật liệu, căn cứ vào nội dung kinh tế, vai trò của chúng trong quá trình thi công xây lắp, căn cứ vào yêu cầu quản lý của doanh nghiệp thì nguyên vật liệu được chia thành các loại sau: - Nguyên vật liệu chính: Là đối tượng lao động chủ yếu trong doanh nghiệp xây lắp, là cơ sở vật chất cấu thành lên thực thể chính của các công trình tạo ra. Trong ngành xây dựng cơ bản còn phải phân biệt thành vật liệu xây dựng, vật kết cấu và thiết bị xây dựng. Các loại vây liệu này đều là cơ sở vật chất chủ yếu hình thành nên các hạng mục công trình xây dựng nhưng chúng có sự khác nhau.
Vật liệu xây dựng là sản phẩm của ngành công nghiệp chế biến được sử dụng trong đơn vị xây dựng để tạo lên sản phẩm như hạng mục công trình, công trình xây dựng như gạch, ngói, xi măng, sắt, thép, đá, … Vật liệu kết cấu là những bộ phận của công trình xây dựng mà đơn vị xây dựng sản xuất hoặc mua của đơn vị khác để lắp vào sản phẩm xây dựng của đơn vị t 15 Lỗ Thị Thu Thủy Lớp: CQ50/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt Nghiệp sản xuạo ra như thiết bị vệ sinh, thông gió, truyền hơi ấm, hệ thống thu lôi, thiết bị nhà tắm… - Vật liệu phụ: Là những loại vật liệu tham gia vào quá trình sản xuất, không cấu thành thực thể chính của các công trình xây dựng. Vật liệu phụ chỉ có tác dụng phụ trong quá trình xây dựng các công trình,hạng mục công trình: Làm tăng chất lượng vật liệu chính và sản phẩm, phục vụ cho công tác quản lý, phục vụ thi công, đáp ứng nhu cầu công nghệ kỹ thuật bao gói sản phẩm. Trong ngành xây dựng cơ bản gồm: sơn, dầu, mỡ… phục vụ cho quá trình xây dựng các công trình. - Nhiên liệu: là một loại vật liệu phụ, nhưng có tác dụng cung cấp nhiệt lượng trong qúa trình thi công, tạo điều kiện cho qúa trình chế tạo sản phẩm có thể diễn ra bình thường.
Nhiên liệu có thể tồn tại ở thể lỏng, khí, rắn như: xăng, dầu, than củi, hơi đốt,…dùng để phục vụ cho quá trình xây dựng cơ bản, cho các phương tiện máy móc, thiết bị hoạt động phục vụ cho quá trình thi công XDCB. - Phụ tùng thay thế: Là những loại vật tư, sản phẩm dùng để thay thế, sửa chữa máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, công cụ dụng cụ sản xuất… - Thiết bị xây dựng cơ bản: Bao gồm cả thiết bị cần lắp, không cần lắp, công cụ, khí cụ và vật kết cấu dùng để lắp đặt vào các công trình XDCB. - Phế liệu: Là các loại vật liệu loại ra trong quá trình thi công xây lắp như gỗ, sắt, thép vụn hoặc phế liệu thu hồi trong quá trình thanh lý tài sản cố định. Tuỳ thuộc vào yêu quản lý của công ty,yêu cầu kế toán chi tiết của từng doanh nghiệp mà trong từng loại vật liệu nêu trên lại được chia thành từng nhóm, từng thứ một cách chi tiết hơn bằng cách lập sổ danh điểm vật liệu.
16 Lỗ Thị Thu Thủy Lớp: CQ50/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.