CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN NVL TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KẾ TOÁN NGUYÊN VÂT LIỆU.1 Khái niệm ,đặc điểm vai trò của nguyên vật liệu. *Khái niệm Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thực chất là quá trình tiêu dùng các yếu tố sản xuất kinh doanh (tư liệu lao động, đối tượng lao động, sức lao động) để tạo ra các sản phẩm lao vụ công việc nhất định nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Vì vậy để có những sản phẩm đa dạng về mẫu mã, chủng loại, chất lượng cao cũng nh các dịch vụ nhanh chóng gọn nhẹ, hấp dẫn khách hàng các doanh nghiệp phải đáp ứng các yếu tố đầu vào cho quá trình sản xuất sản phẩm hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Các yếu tố này quyết định đến giá cả, chất lượng của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
Một quá trình sản xuất luôn phải có đầy đủ ba yếu tố: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Ba yếu tố này kết hợp với nhau tạo ra giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm sản xuất ra. Trong đó đối tượng lao động là bộ phận của giới tự nhiên mà lao động của con người tác động vào làm thay đổi hình thái của nó phù hợp với mục đích của con người. Trong quá trình sản xuất ra sản phẩm mới, nguyên vật liệu tham gia vào quá trình sản xuất ngay từ đầu và không giữ được hình thái vật chất ban đầu.
Nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh. Giá trị của nguyên vật liệu được chuyển dịch toàn bộ một lần vào trị giá sản phẩm mới tạo ra hoặc vào chi phí kinh doanh trong kỳ. SV: Phan Huy Thä Líp: K43/21.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn tµi chÝnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Như vậy, nguyên vật liệu là đối tượng tạo nên giá trị và giá trị sử dụng của các sản phẩm mới do đó nó là yếu tố chủ chốt quan trọng của quá trình sản xuất. * Đặc điểm ,vai trò của nguyên vật liệu.
Trong doanh nghiệp sản xuất thì các yếu tố đầu vào chiếm một vị trí hết sức quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng ,số lượng và giá thành của sản phẩm được sản xuất ra.Trong các yếu tố đầu vào thì nguyên vật liệu là nhân tố chính tạo nên sự thành công cho công tác sản xuất. Thông thường đối với doanh nghiệp sản xuất thì chi phí về nguyên vật liệu chiếm một tỷ trọng lớn trong chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, hơn nữa nếu thiếu nguyên vật liệu doanh nghiệp không thể tiến hành sản xuất được. Do vậy nguyên vật liệu không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất mà còn ảnh hởng đến số lượng và chất lượng sản phẩm sản xuất ra. Nguyên vật liệu có đảm bảo đúng quy cách, chủng loại và đa dạng thì sản phẩm mới đạt đ- ợc yêu cầu và phục vụ nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của xã hội.
Và như vậy doanh nghiệp mới có thể đứng vững trên thị trường. Xuất phát từ đặc điểm và vai trò của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất thì việc tổ chức kế toán nguyên vật liệu một cách khoa học, hợp lý có ý nghĩa thiết thực và hiệu quả trong việc quản lý, phấn đấu hạ giá thành và kiểm soát tài sản của doanh nghiệp.2 Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu. Với vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh, nguyên vật liệu trong doanh nghiệp đòi hỏi phải đợc quản lý chặt chẽ theo cả hai chỉ tiêu số lượng và giá trị ở mọi khâu từ thu mua, bảo quản, dự trữ đến khâu sử dụng. Để có được nguyên vật liệu đáp ứng kịp thời quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp thì nguồn chủ yếu là thu mua.
Do đó, ở khâu này đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ về số lượng, qui cách, chủng loại, giá mua, chi phí thu mua và cả tiến độ và thời gian phù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. SV: Phan Huy Thä Líp: K43/21.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn tµi chÝnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ở khâu bảo quản dự trữ, doanh nghiệp phải tổ chức tốt hệ thống kho tàng, bến bãi, thực hiện đúng chế độ bảo quản và xác định được định mức dự trữ tối thiểu, tối đa cho từng loại nguyên vật liệu để giảm bớt hư hỏng, hao hụt, mất mát đảm bảo an toàn, giữ được chất lượng của nguyên vật liệu. Ở khâu sử dụng, phải tuân thủ việc sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở định mức tiêu hao dự toán chi phí nhằm giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Nói tóm lại việc quản lý chặt chẽ nguyên vật liệu từ khâu thu mua bảo quản dự trữ đến khâu sử dụng là một trong những nội dung quan trọng trong công tác quản lý ở doanh nghiệp.3 Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu Do nguên vật liệu có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình sản xuất của doanh ngiệp cho nên kế toán nguyên vật liệu là một phần hành kế toán cần phải được chú trọng.
Để quá trình quản lý và sử dụng có hiệu quả nguyên vật liệu thì kế toán nguyên vật liệu cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: Thứ nhất: đánh giá, phân loại nguyên vật liệu phù hợp với nguyên tắc, yêu cầu quản lý thống nhất của Nhà nước và yêu cầu quản trị doanh nghiệp. Thứ hai: phản ánh chính xác kịp thời và kiểm tra chặt chẽ tình hình công tác nguyên vật liệu trên các mặt: số lưng, chất lượng, chủng loại, giá trị và thời gian cung cấp. Thứ ba: tính toán và phân bổ chính xác kịp thời trị giá vật liệu xuất dùng cho các đối tưng khác nhau, kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện định mức tiêu hao nguyên vật liệu, phát hiện và ngăn chặn kịp thời những trưng hợp sử dụng vật liệu sai mục đích, lãng phí. Thứ tư: tổ chức chứng từ, tài khoản, sổ kế toán phù hợp với phương pháp kế toán hàng tồn kho của doanh nghiệp.
Thực hiện đầy đủ chế độ hạch SV: Phan Huy Thä Líp: K43/21.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn tµi chÝnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp toán ban đầu về nguyên vật liệu, mở sổ (thẻ) kế toán chi tiết tạo điều kiện cho công tác kiểm tra giám sát đến từng thứ nguyên vật liệu. Thứ năm: thường xuyên kiểm tra thực hiện định mức dự trữ nguyên vật liệu, phát hiện kịp thời các loại nguyên vật liệu ứ đọng kém phẩm chất chưa cần dùng và có biện pháp giải phóng, thu hồi vốn nhanh chóng hạn chế các thiệt hại. Thứ sáu: thực hiện việc kiểm kê nguyên vật liệu theo yêu cầu quản lý, lập báo cáo về nguyên vật liệu, tham gia công tác phân tích việc thực hiện kế hoạch thu mua, dự trữ, sử dụng vật liệu. Như vậy trong các doanh nghiệp chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất kinh doanh.
Quản lý tốt việc thu mua, dự trữ và sử dụng vật liệu là điều kiện cần thiết để tiết kiệm chi phí, hạ giá thành, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Trong khi đó, hạch toán nguyên vật liệu với các nghiệp vụ của mình sẽ cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin cho việc quản lý. Do đó tổ chức và hạch toán nguyên vật liệu tốt sẽ góp phần ngăn ngừa tình trạng sử dụng lãng phí, tham ô hay làm thất thoát nguyên vật liệu, góp phần giúp doanh nghiệp huy động và sử dụng vốn hợp lý, có hiệu quả.2 NỘI DUNG CỦA CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU. Phân loại nguyên vật liệu Phân loại nguyên vật liệu là căn cứ vào một tiêu thức nào đó tùy theo yêu cầu quản lý để sắp xếp từng loại nguyên vật liệu có cùng tiêu thức đó vào một nhóm.
Vật liệu trong doanh nghiệp sử dụng bao gồm nhiều loại có công dụng, tính chất lý hóa khác nhau, được sử dụng ở nhiều bộ phận khác nhau, có thể được bảo quản dự trữ trên nhiều địa bàn khác nhau. SV: Phan Huy Thä Líp: K43/21.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn tµi chÝnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Do vậy để thống nhất công tác quản lý nguyên vật liệu giữa các bộ phận có liên quan phục vụ cho nhu cầu quản lý, phân tích, đánh giá tình hình cung cấp sử dụng vật liệu cần phải có cách phân loại thích hợp. Đây cũng là điều kiện để thực hiện quản lý chặt chẽ, tổ chức hạch toán chi tiết nguyên vật liệu phục vụ cho yêu cầu quản lý và quản trị.1 Phân loại nguyên vật liệu căn cứ vào nội dung kinh tế và yêu cầu quản trị của doanh nghiệp Theo cách phân loại này nguyên vật liệu được chia thành các loại sau: -Nguyên liệu, vật liệu chính -Vật liệu phụ -Nhiên liệu -Phụ tùng thay thế -Vật liệu khác. Tác dụng của cách phân loại nay là :giúp cho nhà sản xuất có thể dễ dàng phân loại được các nguyên vật liệu nhập vào, từ đó có thể quản lý tốt và có hiệu quả hơn.2 Phân loại nguyên vật liệu căn cứ vào nguồn hình thành nguyên vật liệu.
Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp được chia làm hai nguồn: - Nguyên vật liệu nhập từ bên ngoài: do mua ngoài, nhận vốn góp liên doanh hay nhận biếu tặng,… - Nguyên vật liệu tự chế do doanh nghiệp tự sản xuất. Tác dụng:cách phân loại này tương đối dễ vì chỉ dựa vào yếu tố nguyên vật liệu nhập ngoài và do doanh nghiệp tự sản xuất. SV: Phan Huy Thä Líp: K43/21.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn tµi chÝnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1. Phân loại căn cứ vào mục đích công dụng của nguyên vật liệu.
Có thể chia nguyên vật liệu trong doanh nghiệp thành: - Nguyên vật liệu dùng cho nhu cầu sản xuất kinh doanh, gồm: + Nguyên vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất chế tạo sản phẩm + Nguyên vật liệu dùng cho quản lý ở các phân xưởng, dùng cho bộ phận bán hàng và quản lý doanh nghiệp - Nguyên vật liệu dùng cho nhu cầu khác: nhượng bán, góp vốn, quyên tặng - Tác dụng :cách phân loại này tương đối tỷ mỷ cho ta thấy được tác dụng của nguyên vật liệu ,như vậy ta có thể dễ dàng phân kho cho từng nguyên vật liệu để khâu bảo quản được tốt hơn.2 Đánh giá nguyên vật liệu.1 Nguyên tác đánh giá.