CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP 1.1 Sự cần thiết phải tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp 1.1 Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm : Bất kì một doanh nghiệp nào, để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải có đủ ba yếu tố cơ bản đó là : Tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp thực chất là quá trình tiêu dùng các yếu tố sản xuất kinh doanh để tạo ra các sản phẩm, công việc, lao vụ nhất định nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Trong quá trình này một mặt doanh nghiệp tiêu dùng một bộ phận nguồn lực, mặt khác doanh nghiệp tạo ra nguồn lực mới dưới dạng sản phẩm công việc lao vụ Chi phí sản xuất là : Toàn bộ các hao phí về lao động sống , lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp buộc phải chi ra trong quá trình hoạt động sản xuất , biểu hiện bằng tiền và tính trong một thời kỳ nhất định. Xét về thực chất thì chi phí sản xuất là sự dịch chuyeenrvoons của doanh nghiệp vào đối tượng tính giá thành nhất định, nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quá trình sản xuất.
Xuất phát từ mục đích và nguyên tắc kinh doanh trong nền kinh tế thị trường thì mọi sản phẩm khi được tạo ra luôn được doanh nghiệp quan tâm đến hiệu quả nó mang lại. Vì vậy, để quản lí có hiệu quả và kịp thời đối với hoạt dộng sản xuất kinh doanh của mình, doanh nghiệp Nguyễn Thu Giang 3 K45/21.12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Cuối Khóa Học Viện Tài Chính luôn cần biết số chi phí đã chi ra cho từng hoạt động, từng loại sản phẩm, dịch vụ là bao nhiêu, số chi phí đã chi ra đã cấu thành trong số sản phẩm, lao vụ, dịch vụ hoàn thành là bao nhiêu, tỷ trọng từng loại chi phí, khả năng hạ thấp các loại chi phí này ? Chỉ tiêu thỏa mãn được những thông tin trên chính là giá thành sản phẩm. Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu mang tính giới hạn và xác định, vừa mang tính chất khách quan vừa mang tính chất chủ quan Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền toàn bộ những hao phí về lao động sống và lao động vật hóa được tính trên một khối lượng sản phẩm lao phụ, dịch vụ nhất định đã hoàn thành. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là các chỉ tiêu quan trọng trong hệ thống các chỉ tiêu kinh tế phục vụ cho công tác quản lý doanh nghiệp và có mối quan hệ mật thiết với doanh thu, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, do vậy được chủ doanh nghiệp rất quan tâm.2 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Về mặt bản chất chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là biểu hiện hai mặt của quá trình sản xuất kinh doanh.
Chúng giống nhau về chất vì đều cùng biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra, nhưng khác nhau về lượng. Khi nói đến chi phí sản xuất là giới hạn cho chúng một thời thì nhất định, không phân biệt là cho loại sản phẩm nào, đã hoàn thành hay chưa, còn khi nói đến giá thành sản phẩm sản xuất là xác định một lượng chi phí sản xuất nhất định, tính cho một đại lượng kết quả hoàn thành nhất định Đứng trên góc độ quá trình hoạt động để xem xét thì quá trình sản xuất là một quá trình hoạt động liên tục còn việc tính giá thành sản phẩm thực hiện tại một điểm cắt có tính chất chu kỳ để so sánh chi phí với khồi lượng sản phẩm, lao vụ, dịch vụ hoàn thành. Tại thời điểm tính giá thành có thể có một Nguyễn Thu Giang 4 K45/21.12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Cuối Khóa Học Viện Tài Chính khối lượng sản phẩm chưa hoàn thành, chứa đựng một lượng chi phí cho nó – đó là chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ. Tương tự như vậy, đầu kỳ có thể có một số khối lượng sản phẩm sản xuất chưa hoàn thành ở kỳ trước chuyển sang để tiếp tục sản xuất, chứa đựng một lượng chi phí cho nó – đó là chi phí sản xuất dở dang đàu kỳ.
Như vậy giá thành sản phẩm hoàn thành trong kỳ bao gồm chi phí sản xuất của kỳ trước chuyển sang và một phần của chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ. Giá thành CPSX dở CPSX CPSX dở sản xuất = dang đầu kì + trong kì - dang cuối kì Hơn nữa, giá thành sản phẩm mang tính chất chủ quan, việc giới hạn chi phí tính vào giá thành sản phẩm gồm những chi phí nào còn tùy thuộc vào quan điểm tính toán xác định chi phí, doanh thu và kết quả, cũng như quy định của chế độ quản lý kinh tế - tài chính, chế độ kế toán hiện hành.3 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phi sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Tổ chức kế toán chi phí, tính giá thành sản phẩm một cách khoa học, hợp lý và đúng đắn có ý nghĩa rất lớn trong công tác quản lý chi phí, giá thành sản phẩm. Việc tổ chứa kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý của chi phí phát sinh ở doanh nghiệp, ở từng bộ phận, từng đối tượng, góp phần tăng cường quản lý tài sản, vật tư lao động, tiền vốn một cách tiết kiệm, có hiệu quả.
Mặt khác, giá thành sản phẩm còn là cơ sở để định giá bán sản phẩm, là cơ sở để đánh giá hạch toán kinh tế nội bộ,phân tích chi phí, đồng thời còn là căn cứ để xác định kết quả kinh doanh kế toán chi phí và tính giá thành sản Nguyễn Thu Giang 5 K45/21.12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Cuối Khóa Học Viện Tài Chính phẩm với nội dung chủ yếu thuộc về kế toán quản trị và cung cấp thông tin phục vụ cho công tác quản lý doanh nghiệp. Kế toán doanh nghiệp cần phải xác định rõ vai trò và nhiệm vụ của mình trong việc tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm như sau: 1. Xác định đúng đắn đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý. Tổ chức bộ máy kế toán một cách khoa học, hợp lý trên cơ sở phân công rõ ràng trách nhiệm của từng nhân viên, từng bộ phận kế toán có lên quan đặc biệt bộ phận kế toán các yếu tố chi phí.
Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ , hạch toán ban đầu, hệ thống tài khoản sổ kế toán phù hợp với các nguyên tắc chuẩn mực, chế độ kế toán đảm bảo đạp úng yêu cầu thu nhận- xử lý- hệ thống hóa thông tin về chi phí giá thành của doanh nghiệp. Tổ chức tập hợp, kết chuyển hoặc phân bổ chi phí sản xuất theo đúng đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất đã xác định bằng phương pháp thích hợp, trên cơ sở đó tính giá thành thục tế cho từng đối tượng đảm bảo đúng kì, đúng phương pháp, đảm bảo tính chính xác. Lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố, định kì tổ chức phân tích chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm doanh nghiệp. Tổ chức kiểm kê và đánh giá khối lượng dản phẩm dở dang khoa học, hợp lý, xác định và hạch toán giá thành trong một kì đầy đủ chính xác.2 Phân loại chi phí sản xuất và tính giá thánh sản phẩm 1.1 Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại nhiều thứ khác nhau.
Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như Nguyễn Thu Giang 6 K45/21.12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Cuối Khóa Học Viện Tài Chính phục vụ cho việc ra các quyết định kinh doanh, chi phí sản xuất kinh doanh cần được phân loại theo những tiêu thức phù hợp.1 Phân loại chi phí sản xuất theo hoạt động và công dụng kinh tế Căn cứ vào chức năng và công dụng kinh tế của chi phí thì chi phí sản xuất của doanh nghiệp được chia thành: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là toàn bộ các chi phí nguyên vát liệu được sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất chế tạo sản phẩm lao vụ dịch vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương và các khoản phải trả trực tiếp cho công nhân sản xuất, các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất như kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. - Chi phí sản xuất chung: Chi phí sản xuất chung là các khoản chi phí sản xuất liên quan đến việc phục vụ và quản lí sản xuất trong phạm vi các phân xưởng, đội sản xuất. Chi phí sản xuất chung bao gồm các yếu tố sản xuất sau: + Chi phí nhân viên phân xưởng: Bao gồm chi phí tiền lương, các khoản trích theo lương của nhân viên phân xưởng, đội sản xuất.
+ Chi phí vật liệu: Bao gồm chi phí vật liệu dùng chung cho phân xưởng sản xuất với mục đích là phục vụ và quản lý sản xuất. + Chi phí dụng cụ: Bao gồm chi phí về công cụ, dụng cụ dùng ở phân xưởng để phục vụ sản xuất và quản lý sản xuất. + Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồm toàn bộ chi phí khấu hao của tài sản cố định thuộc các phân xưởng sản xuất quản lý và sử dụng. Nguyễn Thu Giang 7 K45/21.12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Cuối Khóa Học Viện Tài Chính + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho hoạt đông phục vụ và quản lý sản xuất của phân xưởng, đội sản xuất.
+ Chi phí bằng tiền khác: là các khoản chi phí trục tiếp khác bằng tiền dùng cho việc phục vụ và quản lý sản xuất ở phân xưởng sản xuất Cách phân loại trên là cơ sở xây dựng hệ thống tài khoản kế toán tập hợp chi phí, là cơ sở để doanh nghiệp mở sổ chi tiết tập hợp chi phí, đây là cách phân loại thường gặp và phổ biến trong thực tế.2 Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh cắn cứ vào nội dung và tính chất của chi phí.