CHƯƠNG 1 : NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ.1 Khái niệm về bán hàng và ý nghĩa của bán hàng 1.1 Khái niệm bán hàng và xác định kết quả bán hàng. -Bán hàng : bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại. Nó chính là quá trình chuyển giao quyền sở hữu về hàng hoá từ tay người bán sang tay người mua để nhận quyền sở hữư về tiền tệ hoặc quyền được đòi tiền ở người mua. -Kết quả bán hàng : là kết quả của hoạt động tiêu thụ hàng hoá dịch vụ trong kỳ.
Lãi gộp về bán hàng = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán Doanh = Doanh thu - Giảm giá - Chiết khấu - Hàng bán thu thuần. thương mại. bị trả lại. Lãi thuần = Lãi gộp về - CPBH - Chi phí bán hàng QLDN 1.2 Yêu cầu về nguyên tắc quản lý bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
Kế toán nhập, xuất, tồn kho hàng hoá phải được phản ánh theo nguyên tắc giá gốc quy định trong chuẩn mực kế toán số 02 “ Hàng tồn kho”. Kế toán chi tiết hàng hoá phải thực hiện theo từng kho, từng loại, từng nhóm, thứ hàng hóa. SVTH:Trần Thị Thanh Hải Lớp: LC13.21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề cuối khóa GVHD:Ths Đặng Thế Hưng Giá gốc của hàng hoá mua vào được tính theo từng nguồn nhập và phải theo dõi , phản ánh riêng biệt giá trị mua và chi phí thu mua hàng hoá.3 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Ghi chép, phản ánh kịp thời đầy đủ và chính xác tình hình bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ cả về giá trị và số lượng hàng bán trên tổng số và trên từng mặt hàng, từng địa điểm bán hàng, từng phương thức bán hàng.
Tính toán và phản ánh chính xác tổng giá thanh toán của hàng bán ra bao gồm : doanh thu bán hàng. thuế VAT đầu ra của từng nhóm mặt hàng, từng hoá đơn…. Xác định chính xác giá mua thực tế của lượng hàng hoá đã tiêu thụ, đồng thời phản ánh chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ nhằm xác định kết quả bán hàng. Kiểm tra đôn đốc tình hình thu hồi và quản lý tiền hàng, quản lý khách nợ, theo dõi theo từng khách hàng, số tiền khách nợ Tập hợp đầy đủ, chính xác, kịp thời các khoản chi phí bán hàng thực tế phát sinh và kết chuyển hay phân bổ chi phí bán hàng cho hàng tiêu thụ, làm căn cứ xác định kết quả kinh doanh.
Cung cấp thông tin cần thiết về tình hình bán hàng, phục vụ cho việc chỉ đạo, điều hành hoat động kinh doanh của doanh nghiệp. Tham mưu cho lãnh đạo về các giải pháp để thúc đẩy quá trình bán hàng.2 Các phương thức và hình thức bán hàng 1. Các phương thức bán hàng Phương thức bán buôn: Bán buôn hàng hoá : Là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh nghiệp sản xuất… để thực hiện bán ra hoặc để gia công, chế biến bán ra. Đặc điểm của phương thức này là : SVTH:Trần Thị Thanh Hải Lớp: LC13.21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề cuối khóa GVHD:Ths Đặng Thế Hưng Hàng hoá vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng.Hàng hoá được bán theo lô hàng hoặc bán với số lượng lớn.
Gía bán biến động tuỳ thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán. -Phương thức bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn hàng hoá mà trong đó hàng bán phải được xuất từ kho bảo quản của doanh nghiệp: Bán buôn qua kho bao gồm: Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp : Bên mua cử đại diện đến kho của doanh nghiệp để nhận hàng. Doanh nghiệp xuất kho hàng hoá, giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá xác định là tiêu thụ.
Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: Căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, hoặc theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp xuất kho hàng hoá dùng phương tiện vận tải của mình hoặc đi thuê ngoài chuyển hàng đến kho của bên mua hoặc một địa điểm nào đó do bên mua quy định trong hợp đồng. Hàng hoá chuyển bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp chỉ khi nào bên mua kiểm nhận, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì số hàng đó mới được coi là tiêu thụ, người bán mất quyền sở hữu về hàng hoá. Chi phí vận chuyển do bên bán chịu hoặc do bên mua chịu là do có sự thoả thuận trước giữa 2 bên. -Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng: Doanh nghiệp sau khi mua hàng, nhận hàng mua không đưa về nhập kho mà chuyển thẳng cho bên mua khác.
+ Bán buôn vận chuyển thẳng lại chia ra: Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán và bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán. SVTH:Trần Thị Thanh Hải Lớp: LC13.21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề cuối khóa GVHD:Ths Đặng Thế Hưng Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán theo hình thức giao hàng trực tiếp ( hình thức giao tay ba ) : doanh nghiệp sau khi mua hàng giao trực tiếp cho đại diện của bên mua tại kho người bán. Sau khi giao, nhận đại diện mua ký nhận đủ hàng, bên mua đã thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá khi đó được xác định là tiêu thụ. Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: Đơn vị chỉ được hưởng hoa hồng Phương thức bán lẻ hàng hoá: là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ.
Phương thức này có đặc điểm. Hàng hoá đã ra khỏi lĩnh vực lưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng. Giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá đã được thực hiện. Bán đơn chiếc hoặc số lượng nhỏ, giá bán thường ổn định.
Bán lẻ thu tiền tập trung : Nghiệp vụ thu tiền của người mua và nghiệp vụ giao hàng cho người mua tách rời nhau. Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hoá đơn hoặc tích kê cho khách hàng để khách đến nhận hàng ở quầy hàng do nhân viên bán hàng giao. Bán lẻ thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền hàng của khách và giao hàng cho khách. Bán lẻ siêu thị (tự chọn): Khách hàng tự chọn lấy hàng, mang đến bàn tính tiền thanh toán tiền hàng.
Nhân viên thu tiền kiểm hàng, tính tiền lập hoá đơn bán hàng và thu tiền của khách hàng. Hình thức bán hàng trả góp: Người mua được trả tiền mua hàng thành nhiều lần trong một thời gian nhất định và người mua phải trả cho doanh nghiệp bán hàng một số tiền lớn hơn giá bán trả tiền ngay một lần. Tuy nhiên, khoản lãi trả góp chưa được ghi nhận toàn bộ mà chỉ được phân bổ dần vào doanh thu hoạt động tài chính vào nhiều kỳ sau giao dịch bán.3 Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng Doanh thu bán hàng : Là toàn bộ số tiền thu được hoặc số thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). SVTH:Trần Thị Thanh Hải Lớp: LC13.21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề cuối khóa GVHD:Ths Đặng Thế Hưng 1.1 Điều kiện ghi nhận doanh thu.
Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng: + Doanh nghiệp đã trao phần lớn rủ ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hoá cho người mua. + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
+ Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.2 Chứng từ kế toán sử dụng. - Hoá đơn GTGT ( mẫu 01 – GTKT – 3LL) - Hoá đơn bán hàng thông thường. - Bảng thanh toán đại lý, ký gửi. - Thẻ quầy hàng.
- Các chứng từ thanh toán (phiếu thu, séc chuyển khoản, séc thanh toán, uỷ nhiệm thu, giấy báo có của ngân hàng, bảng sao kê của ngân hàng). - Chứng từ kế toán liên quan khác như phiếu nhập kho hàng trả lại, biên bản hàng bị trả lại… 1.3 Tài khoản kế toán sử dụng. TK 511 “ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ “. TK 33311 “ Thuế GTGT đầu ra “.
TK 3387 “ doanh thu chưa thực hiện”, và một số tài khoản liên quan khác như : TK111, TK 112, TK 131… TK 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” : Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất kinh doanh từ các giao dịch và từ các nghiệp vụ bán hàng và cung cấp dịch vụ. Doanh nghiệp sử dụng tài khoản cấp 2 TK 5111 “ Doanh thu bán hàng hoá” : Phản ánh doanh thu của khối lượng hàng hoá được xác định là đã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp. SVTH:Trần Thị Thanh Hải Lớp: LC13.21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề cuối khóa GVHD:Ths Đặng Thế Hưng 1.4 Phương pháp kế toán Trình tự hạch toán. * Kế toán bán hàng theo phương thức bán hàng trực tiếp: Trình tự hạch toán Sơ đồ : Kế toán bán hàng theo hình thức giao hàng trực tiếp TK TK TK 111,112,1 TK 511 111,112 5211,5212,5 213 (2a) (3) (1a) (1) TK 911 (4) (1b) TK 3331 (2b) (1) Tổng số tiền khách hàng thanh toán (1a) Doanh thu tiêu thụ (1b) Thuế GTGT (2a) Các khoản giảm trừ phát sinh trong kỳ (2b) Số thuế phải trả cho khách hàng (3) Kết chuyển các khoản làm giảm thu trong kỳ (4) Kết chuyển doanh thu thuần SVTH:Trần Thị Thanh Hải Lớp: LC13.21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề cuối khóa GVHD:Ths Đặng Thế Hưng * Kế toán bán hàng theo phương thức đại lý.