Tổ Chức Công Tác Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm

Luận văn phân tích công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Đầu tư Tư vấn và Xây dựng Việt Hà.

• Tác giả: Đặng Thị Huyền
• Trường học: Trường CĐ Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Tổ Chức Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm chi phí sản xuất và cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu
• 1.2. Giá thành sản phẩm, phân loại giá thành sản phẩm
• 1.3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm của công ty CP đầu tư, tư vấn và xây dựng Việt Hà
• 3. CHƯƠNG 3: Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Tóm tắt

I. Tổng quan về tổ chức hạch toán chi phí sản xuất tại Việt Hà

Công ty CP Đầu Tư Tư Vấn và Xây Dựng Việt Hà là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam. Việc tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Hệ thống hạch toán chi phí giúp công ty theo dõi và kiểm soát chi phí, từ đó đưa ra quyết định chính xác về giá bán sản phẩm.

1.1. Khái niệm hạch toán chi phí sản xuất

Hạch toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này giúp công ty có cái nhìn tổng quan về chi phí và giá thành sản phẩm.

1.2. Vai trò của hạch toán chi phí trong doanh nghiệp

Hạch toán chi phí không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc lập kế hoạch và ra quyết định. Nó là cơ sở để đánh giá hiệu quả sản xuất và tính toán giá thành sản phẩm.

II. Vấn đề và thách thức trong hạch toán chi phí sản xuất

Trong quá trình hạch toán chi phí sản xuất, công ty Việt Hà gặp phải nhiều thách thức. Việc phân loại chi phí không chính xác có thể dẫn đến sai lệch trong tính toán giá thành sản phẩm. Ngoài ra, sự thay đổi liên tục của giá nguyên liệu cũng ảnh hưởng đến việc xác định chi phí sản xuất.

2.1. Khó khăn trong việc phân loại chi phí

Phân loại chi phí sản xuất theo các yếu tố khác nhau là một thách thức lớn. Việc xác định chi phí cố định và biến đổi cần phải được thực hiện một cách chính xác để đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.

2.2. Ảnh hưởng của giá nguyên liệu đến chi phí sản xuất

Giá nguyên liệu biến động có thể làm tăng chi phí sản xuất. Công ty cần có các biện pháp để dự đoán và quản lý rủi ro liên quan đến giá nguyên liệu.

III. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất hiệu quả

Để tổ chức hạch toán chi phí sản xuất hiệu quả, công ty Việt Hà áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình hạch toán, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.1. Sử dụng phần mềm kế toán trong hạch toán chi phí

Phần mềm kế toán giúp công ty tự động hóa quy trình hạch toán, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Điều này cũng giúp công ty dễ dàng theo dõi và phân tích chi phí sản xuất.

3.2. Phân tích chi phí sản xuất định kỳ

Việc phân tích chi phí sản xuất định kỳ giúp công ty nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và đưa ra các biện pháp cải thiện. Điều này cũng giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn của hạch toán chi phí sản xuất

Hạch toán chi phí sản xuất không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng tại công ty Việt Hà. Việc áp dụng các phương pháp hạch toán giúp công ty nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

4.1. Kết quả đạt được từ hạch toán chi phí

Nhờ vào việc tổ chức hạch toán chi phí sản xuất hiệu quả, công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Cải tiến quy trình sản xuất dựa trên phân tích chi phí

Phân tích chi phí sản xuất giúp công ty nhận diện các điểm yếu trong quy trình sản xuất, từ đó đưa ra các cải tiến cần thiết để nâng cao hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của hạch toán chi phí sản xuất

Hạch toán chi phí sản xuất là một phần không thể thiếu trong hoạt động của công ty CP Đầu Tư Tư Vấn và Xây Dựng Việt Hà. Việc tổ chức hạch toán chi phí hiệu quả sẽ giúp công ty phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của hạch toán chi phí trong tương lai

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc tổ chức hạch toán chi phí sản xuất sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển hạch toán chi phí tại Việt Hà

Công ty sẽ tiếp tục cải tiến quy trình hạch toán chi phí, áp dụng công nghệ mới và nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và xu thế hội nhập kinh tế sâu rộng, ngành xây dựng tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Tại trung tâm kinh tế Hà Nội, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp xây lắp ngày càng gay gắt, đặt ra yêu cầu sống còn về việc nâng cao hiệu quả quản trị và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Thực tiễn cho thấy, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thường chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 65% đến 70% tổng giá thành công trình xây lắp. Do đó, việc xác định chính xác chi phí sản xuất và tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm trở thành cơ sở tiên quyết để doanh nghiệp định giá thầu cạnh tranh, bảo toàn vốn và nâng cao lợi nhuận ròng từ 5% đến 10%.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong quy trình tập hợp chi phí và đánh giá sản phẩm dở dang tại Công ty Cổ phần Đầu tư, Tư vấn và Xây dựng Việt Hà – một doanh nghiệp tư nhân được thành lập từ năm 2006 tại Đan Phượng, Hà Nội. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về hạch toán kế toán xây lắp, khảo sát thực trạng luân chuyển chứng từ và ghi sổ tài khoản trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2008, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình tính giá thành công trình. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ kiểm soát sai số dự toán dưới 3%, rút ngắn thời gian quyết toán công trình và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động đấu thầu xây dựng dân dụng, công nghiệp và giao thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, kết hợp lý thuyết phân loại chi phí trong quản trị doanh nghiệp. Chi phí sản xuất được tiếp cận dưới hai góc độ: phân loại theo 5 yếu tố kinh tế (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác) và phân loại theo 4 khoản mục giá thành xây lắp (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung).

Khung lý thuyết xây dựng mối quan hệ biện chứng giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: chi phí sản xuất phản ánh sự hao phí nguồn lực phát sinh trong một kỳ nhất định (tháng, quý, năm), trong khi giá thành biểu hiện kết quả hao phí tính riêng cho từng công trình hoặc hạng mục công trình hoàn thành. Bên cạnh đó, mô hình quản trị chi phí biến đổi (biến phí) và chi phí cố định (định phí) được đưa vào nhằm phân tích điểm hòa vốn cho từng dự án nhận thầu. Các khái niệm cốt lõi được định nghĩa chuẩn xác gồm: đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, đối tượng tính giá thành theo sản phẩm đơn chiếc, phương pháp kê khai thường xuyên hàng tồn kho và phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo điểm dừng kỹ thuật hoặc theo chi phí thực tế phát sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng trên nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập tại Công ty Cổ phần Đầu tư, Tư vấn và Xây dựng Việt Hà trong khoảng thời gian 3 tháng thực địa, từ tháng 4 năm 2008 đến tháng 7 năm 2008. Dữ liệu thứ cấp bao gồm hệ thống hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, sổ chi tiết tài khoản 621, 622, 623, 627, sổ cái tài khoản 154 và báo cáo tài chính tổng hợp quý 2 năm 2008 với tổng quy mô luân chuyển chi phí trên 3,54 tỷ đồng. Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp từ bảng chấm công của 13 công nhân thuộc Đội xây lắp số 3 với 336 ngày công thực tế và các biên bản nghiệm thu kỹ thuật.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) với cỡ mẫu khảo sát sâu gồm 3 công trình trọng điểm: Nhà máy sản xuất và chế biến gỗ VITIMEX, Công trình Nhà văn hóa Liên Hà và Công trình Thiên Mã. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích bảng cân đối tài khoản đối ứng và phương pháp tính giá thành trực tiếp là vì tính chất sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc, quy trình thi công phân tán theo địa bàn và chu kỳ kéo dài qua nhiều kỳ kế toán. Việc phân tích chuyên sâu các nghiệp vụ thực tế giúp nhận diện chính xác độ lệch giữa dự toán kinh tế và chi phí hạch toán thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (tài khoản 621) chiếm tỷ trọng chủ đạo trong tổng giá thành xây lắp. Điển hình tại công trình Nhà máy sản xuất và chế biến gỗ VITIMEX trong quý 2 năm 2008, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp kết chuyển sang tài khoản 154 đạt mức 497.520.800 đồng, chiếm khoảng 71,2% tổng giá thành công trình. Do đặc thù địa điểm thi công cách xa kho trung tâm, hơn 85% lượng vật tư như đá 1x2, xi măng PC, gạch vỡ và thép tròn được mua và vận chuyển xuất thẳng trực tiếp tới công trường mà không qua kho bãi lưu trữ.

Thứ hai, công tác kế toán chi phí nhân công trực tiếp (tài khoản 622) áp dụng hình thức khoán lương dựa trên hệ số hoàn thành công việc và ngày công thực tế. Tại Đội xây lắp số 3 trong tháng 5 năm 2008, tổng số 13 công nhân thực hiện 336 ngày công đã được quy đổi chính xác theo hệ số cấp bậc và mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, các khoản trích theo lương gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định 19% chưa được trích lập đồng đều cho lao động thuê ngoài theo mùa vụ, gây ra chênh lệch khoảng 12% so với định mức chi phí nhân công toàn diện.

Thứ ba, việc tổ chức hệ thống tài khoản và phân bổ chi phí gián tiếp còn bộc lộ một số sai lệch số liệu. Tại sổ cái quý 2 năm 2008, tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp toàn công ty đạt 3.544.862.000 đồng, trong đó công trình Thiên Mã chiếm 633.527.000 đồng và công trình Nhà văn hóa Liên Hà chiếm 146.570.000 đồng. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung (tài khoản 627 với 6 tiểu khoản) và chi phí máy thi công (tài khoản 623) theo tiêu thức tiền lương nhân công trực tiếp tạo ra độ lệch từ 4,5% đến 6,8% giữa các hạng mục thi công cơ giới hóa và thủ công.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ mô hình tổ chức kế toán tập trung nhưng phân cấp quản lý tại 7 đội thi công trực thuộc chưa đi kèm hệ thống giám sát định mức vật tư tại chỗ. Việc xuất vật tư thẳng không qua kho giúp tiết kiệm chi phí bốc xếp trung gian khoảng 2% đến 3%, nhưng lại làm tăng nguy cơ thất thoát và sai lệch chứng từ hóa đơn gốc.

So với các nghiên cứu trong cùng ngành xây lắp tại Việt Nam, kết quả này hoàn toàn tương đồng về quy luật tỷ trọng vật tư cao, nhưng bộc lộ điểm yếu trong việc áp dụng kế toán thủ công theo hình thức Nhật ký chung thay vì tự động hóa bằng phần mềm kế toán máy. Dữ liệu thực tế cho thấy cơ cấu chi phí xây lắp có thể được mô hình hóa trực quan qua biểu đồ tròn (Pie Chart) với tỷ lệ: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm 70%, Chi phí nhân công trực tiếp chiếm 17%, Chi phí máy thi công chiếm 8% và Chi phí sản xuất chung chiếm 5%. Việc lập bảng đối chiếu chi phí thực tế với dự toán ban đầu sẽ giúp ban giám đốc phát hiện ngay các khoản vượt định mức trên 5% để xử lý kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu và quy trình kiểm soát vật tư xuất thẳng. Phòng Kỹ thuật cần phối hợp với Phòng Kinh doanh ban hành định mức hao hụt vật liệu chuẩn cho từng hạng mục công trình (gạch, đá, cát, xi măng, sắt thép), đặt mục tiêu giảm tỷ lệ lãng phí vật liệu từ mức 3,5% hiện tại xuống dưới 1,2%. Thời gian triển khai hoàn thiện bảng định mức trong vòng 3 tháng, do Trưởng phòng Kỹ thuật chủ trì.

Thứ hai, chuẩn hóa phương pháp phân bổ chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung. Kế toán trưởng cần áp dụng tiêu thức phân bổ chi phí máy (tài khoản 623) dựa trên số ca máy hoạt động thực tế thay vì phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp, giúp giảm độ sai lệch giá thành từng hạng mục xuống dưới 1,5%. Quy trình lập nhật trình ca máy hàng ngày cần được ban hành trong vòng 2 tháng bởi Đội trưởng đội máy thi công và Kế toán chi phí.

Thứ ba, chuyển đổi toàn diện mô hình ghi sổ kế toán sang ứng dụng phần mềm kế toán máy chuyên ngành xây dựng. Ban Giám đốc công ty cần phê duyệt đầu tư trang bị phần mềm kế toán tích hợp phân hệ quản lý dự án xây lắp, tự động kết chuyển dữ liệu từ chứng từ gốc sang sổ cái và bảng cân đối số phát sinh. Mục tiêu rút ngắn 50% thời gian tổng hợp chi phí và lập báo cáo tài chính cuối tháng, hoàn thành cài đặt và đào tạo nhân sự trong vòng 6 tháng.

Thứ tư, siết chặt quy chế giao khoán nội bộ và quản trị sản phẩm dở dang cuối kỳ. Phòng Tài chính - Kế toán cần xây dựng quy chế nghiệm thu điểm dừng kỹ thuật chặt chẽ, thanh toán theo tiến độ từng giai đoạn hoàn thành, đặt mục tiêu kéo giảm công nợ tạm ứng tại tài khoản 141 và tài khoản 136 xuống dưới 8% tổng giá trị hợp đồng nhận thầu. Kế hoạch này được thực hiện định kỳ vào ngày 30 hàng tháng bởi Kế toán thanh toán và các Chỉ huy trưởng công trình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Luận văn cung cấp case study chi tiết về hạch toán các tài khoản chuyên dụng ngành xây lắp (TK 621, 622, 623, 627, 154) cùng hệ thống mẫu biểu chứng từ thực tế, phục vụ trực tiếp cho việc làm khóa luận và đề tài nghiên cứu học thuật.

Kế toán trưởng và nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng: Tài liệu hướng dẫn chi tiết phương pháp xây dựng sổ chi tiết tài khoản, quy trình định khoản nghiệp vụ xuất vật tư không qua kho và công thức tính lương khoán theo hệ số hoàn thành công việc.

Ban giám đốc và nhà quản trị doanh nghiệp xây lắp: Cung cấp góc nhìn toàn diện về cơ cấu giá thành sản phẩm, phương thức kiểm soát chi phí thi công phân tán và giải pháp tối ưu hóa lợi nhuận ròng trong hoạt động đấu thầu công trình.

Kiểm toán viên và chuyên gia tư vấn tài chính: Sử dụng làm tài liệu tham chiếu khi đánh giá rủi ro kiểm soát nội bộ, thẩm định tính hợp lý của chi phí sản xuất kinh doanh dở dang và phân bổ chi phí gián tiếp trong các dự án xây dựng hạ tầng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao chi phí nguyên vật liệu trực tiếp luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong giá thành công trình xây lắp? Trong các công trình dân dụng và công nghiệp, vật liệu như sắt thép, xi măng, đá, cát là cấu thành vật chất trực tiếp tạo nên thực thể công trình. Số liệu thực tế tại dự án VITIMEX cho thấy chi phí vật tư đạt 497.520.800 đồng, chiếm trên 70% tổng chi phí sản xuất, do đó biến động giá vật liệu quyết định trực tiếp đến giá thành và lợi nhuận của toàn bộ dự án.

Phương pháp khoán sản phẩm xây lắp được hạch toán như thế nào giữa đơn vị giao khoán và nhận khoán? Khi giao khoán gọn cho các đội thi công có phân cấp quản lý tài chính, bên giao khoán theo dõi qua tài khoản 1362 (phải thu nội bộ), còn đơn vị nhận khoán phản ánh chi phí qua các tài khoản 621, 622, 623, 627, 154 và tài khoản 3362 (phải trả nội bộ). Khi công trình hoàn thành, hai bên lập biên bản nghiệm thu thanh lý hợp đồng để quyết toán giá trị bàn giao.

Khi nào doanh nghiệp xây dựng nên áp dụng phương pháp tính giá thành trực tiếp? Phương pháp trực tiếp được áp dụng phổ biến khi đối tượng tập hợp chi phí trùng khớp hoàn toàn với đối tượng tính giá thành, điển hình là các công trình hoặc hạng mục công trình đơn chiếc. Toàn bộ chi phí thực tế phát sinh từ lúc khởi công đến khi hoàn thành được tổng hợp trực tiếp cho công trình đó mà không cần qua các bước phân bổ gián tiếp phức tạp.

Làm thế nào để kiểm soát tính chính xác của chi phí vật tư xuất thẳng không qua kho? Doanh nghiệp cần thiết lập quy trình kiểm tra chéo gồm hóa đơn giá trị gia tăng hợp lệ, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, biên bản giao nhận tại chân công trình có chữ ký xác nhận của thủ kho, đội trưởng thi công và người giao hàng. Mọi khối lượng vật tư bàn giao phải khớp đúng với dự toán thiết kế kỹ thuật được duyệt.

Ứng dụng kế toán máy mang lại ưu thế gì vượt trội so với ghi sổ Nhật ký chung thủ công? Kế toán máy tự động hóa việc nhập liệu từ chứng từ gốc vào đồng thời sổ nhật ký chung, sổ cái và các sổ chi tiết liên quan, giúp giảm 90% lỗi sai số học. Đồng thời, phần mềm hỗ trợ khóa sổ tự động, xuất báo cáo tài chính tức thời và cung cấp số liệu phân tích quản trị chi phí theo từng ca máy, từng đội thi công nhanh chóng.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp theo cơ chế thị trường.
• Đánh giá trung thực thực trạng công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Đầu tư, Tư vấn và Xây dựng Việt Hà với dữ liệu minh chứng cụ thể từ các công trình như VITIMEX (497.520.800 đồng chi phí vật tư) và tổng chi phí quý 2 năm 2008 đạt trên 3,54 tỷ đồng.
• Nhận diện chính xác các hạn chế trong quản lý vật tư xuất thẳng, trích lập chi phí nhân công và phân bổ chi phí máy thi công cơ giới.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ giúp cắt giảm hao hụt vật liệu xuống dưới 1,2%, chuẩn hóa hệ số lương khoán và rút ngắn 50% thời gian xử lý dữ liệu kế toán.
• Đóng góp mô hình tham chiếu thực tiễn giúp các doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ chuyển đổi số công tác kế toán tài chính hiệu quả.

Nghiên cứu mở ra lộ trình chuyển đổi và chuẩn hóa hệ thống kế toán chi phí trong thời gian 6 đến 12 tháng tới. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp xây dựng quan tâm có thể ứng dụng ngay các biểu mẫu, công thức phân bổ và quy trình kiểm soát chi phí này để tối ưu hóa hiệu quả tài chính cho tổ chức của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm chi phí sản xuất và cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu. Khái niệm chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất là tổng các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa được biểu hiện bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ nhất định ( tháng, quý, năm). Các cách phân loại chi phí chủ yếu * Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ( yếu tố chi phí ) Theo cách phân loại này, những chi phí sản xuất trong doanh nghiệp có chung tính chất kinh tế sẽ được xếp chung vào một yếu tố chi phí, không kể chi phí đó bỏ ra ở đâu và dùng vào mục đích gì ( trực tiếp sản xuất hay phục vụ quản lý ).

Theo quy định này thì có 5 yếu tố chi phí: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên liệu, vật liệu, phụ tùng thay thế, chi phí sản xuất, công cụ, dụng cụ xuất dùng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ báo chi phí sản xuất, trừ nguyên liệu, vật liêu. bán hoặc xuất cho xây dựng chi phí sản xuất cơ bản.1 - Chi phí nhân công : bao gồm toàn bộ chi phí trả cho ngườ lao động( thường xuyên hay tạm thời ) về tiền lương, tiền công và các chi phí sản xuất , khoản phụ cấp, trợ Trường CĐ Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật3 Khoa KT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặng Thị Huyền Lớp TC KT – K3 cấp có tính chất lương trong kỳ báo cáo, trước khi trừ các khoản giảm trừ. Bao gồm chi phí sản xuất, chi phí bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn mà doanh nghiệp phải nộp theo quy định, không bao gồm tiền chi phí nhân công cho xây dựng cơ bản hoặc được bù đắp bằng các nguồn kinh phí khác như: Đảng, đoàn, .,các khoản chi từ quỹ khen thưởng, phúc lợi. - Chi phí khấu hao TSCĐ: bao gồm chi phí khấu hao toàn bộ tài sản cố định của doanh nghiệp dùng cho sản xuất kinh doanh kỳ báo cáo.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí về nhận cung cấp dịch vụ từ các đơn vị khác để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo như: điện, nước, vệ sinh, điện thoại, các dịch vụ khác. - Chi phí bằng tiền: bao gồm các chi phí không thuộc các loại trên như: chi phí tiếp khách, chi phí hội nghị, thuê quảng cáo. - Phân loại chi phí theo khoản mục chi phí: Căn cứ vào công dụng của các khoản chi, chi phí được chia thành các loại: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: là giá trị các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ,.tham gia trực tiếp vào việc sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện các lao vụ, dịch vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương và các khoản trích theo lương của các công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm, trực tiếp thực hiện các lao vụ, dịch vụ.

- Chi phí sản xuất chung là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng như tiền lương, phụ cấp phải trả cho nhân viên phân xưởng, chi phí công cụ, dụng cụ xuất dùng cho phân xưởng, bộ phận sản xuất, khấu hao tài sản cố định thuộc phân xưởng, bộ phận sản xuất, các chi phí dịch vụ, lao vụ mua ngoài và các chi phí khác thuộc phạm vi phân xưởng. * Phân loại theo quan hệ của chi phí vói sản lượng sản phẩm sản xuất. Trường CĐ Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật4 Khoa KT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặng Thị Huyền Lớp TC KT – K3 - Chi phí cố định( định phí): là nhữn chi phí về mặt tổng số không thay đổi theo mức độ hoạt động nhưng chi phí tính trên một đơn vị sản phẩm sẽ thay đổi khi mức độ hoạt động thay đổi. - Chi phí biến đổi( biến phí ): là những chi phí về mặt tổng số thay đổi theo mức độ hoạt dộng nhưng chi phí tính cho một đơn vị sản phẩm là không đổi, dù khối lượng sản phẩm sản xuất ra có bị biến động ( tức là biến phí đơn vị giữ nguyên không thay đổi khi sản lượng thay đổi ) 1.

Giá thành sản phẩm, phân loại giá thành sản phẩm. Khái niệm giá thành sản phẩm: Là tổng số biểu hiện bằng tiền các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa tính cho một khối lượng sản phẩm( lao vụ ) nhất định đã hoàn thành. Về mặt giá trị, chi phí sản xuất trong một thời kỳ nhất điịnh có thể lớn hơn, nhỏ hơn hoặc bằng giá thành sản phẩm trong kỳ đó vì: giá thành sản phẩm trong kỳ không bao gồm chi phí sản xuất kinh doanh cuối kỳ trước chuyển sang( chi phí sản xuất kinh doanh dở dang đầu kỳ). Phân loại giá thành.

Chi phí sản xuất ở các doanh nghiệp nói chung, các doanh nghiệp xây lắp nói riêng bao gồm nhiều loại có nội dung kinh tế, công cụ và đặc tính khác nhau nên yêu cầu quản lý từng loại cũng khác nhau Để đáp ứng yêu cầu của công tác lập dự toán, quản lý, hạch toán kiểm soát chi phí cần thiết phải tiến hành phân loại cụ thể chi phí sản xuất của doanh nghiệp theo các tiêu thức nhất định. Có nhiều cách phân chia chi phí sản xuất song phải đảm bảo các yêu cầu: Tạo điều kiện sử dụng thông tin nhanh nhất cho các công tác quản lý, phục vụ tốt yêu cầu kiểm tra, giám sát chi phí. Đáp ứng đầy đủ kịp thời những thông tin cần thiết cho việc tính toán hiệu quả, các phương án sản xuất, nhưng lại cho phép tiết kiệm chi phí, hạch toán thuận lợi cho cho sử dụng thông tin hạch toán kế toán. * Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí Trường CĐ Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật5 Khoa KT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặng Thị Huyền Lớp TC KT – K3 Mỗi yếu tố chi phí sản xuất bao gồm các chi phí sản xuất có tính chất, nội dung kinh tế giống nhau, do đó không cần xét đến chi phí đó phát sinh ở địa điểm nào và dùng làm gì.

Căn cứ vào tiêu thức này thì toàn bộ chi phí sẽ bao gồm các yếu tố sau: - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu chính (như gạch, vôi, đá, cát, sỏi, xi măng, sắt thép.), cấu kiện bê tông, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, thiết bị xây dựng cơ bản. - Chi phí nhân công: Là toàn bộ tiền công phải trả cho người lao động và các khoản phải trả khác trong doanh nghiệp như tiền lương (lương chính, lương phụ, phụ cấp của công nhân viên), bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn trích theo tỷ lệ phần trăm theo chế độ qui định. - Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng cho sản xuất doanh nghiệp. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là số tiền trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho sản xuất trong doanh nghiệp như chi phí về điện, nước, điện thoại, chi phí thuê máy.

- Chi phí bằng tiền khác: Là toàn bộ số chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất ngoài 4 yếu tố chi phí kể trên. * Việc phân loại theo yếu tố chi phí có ý nghĩa quan trọng đối với quản lý vĩ mô và quản trị doanh nghiệp: + Là cơ sở lập dự toán và kiểm tra việc thực hiện các dự toán chi phí sản xuất là cơ sở để thiết lập kế hoạch cân đối: cân đối dự toán chi phí với kế hoạch cung cấp vật tư, lao động. dtrong doanh nghiệp. + Là cơ sở để xác định mức tiêu hao vật chất và tính thu nhập quốc dân trong từng doanh nghiệp * Phân loại chi phí theo khoản mục giá thành Những chi phí sản xuất có cùng mục đích và công dụng được xếp vào cùng một khoản mục chi phí.

Theo tiêu thức phân loại này, toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ được chia ra làm các khoản mục chi phí sau: Trường CĐ Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật6 Khoa KT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặng Thị Huyền Lớp TC KT – K3 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là giá trị các loại nguyên liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng trực tiếp cho thi công xây lắp công trình. - Chi phí nhân công trực tiếp: Là các chi phí tiền lương chính, lương phụ, phụ cấp lương của công nhân trực tiếp tham gia xây lắp công trình không bao gồm các khoản trích theo tiền lương như KPCĐ, BHXH, BHYT của công nhân trực tiếp xây lắp. - Chi phí sử dụng máy thi công: Là chi phí cho các máy thi công nhằm thứ hiện khối lượng công tác xây lắp bằng máy. Chi phí sử dụng máy thi công bao gồm chi phí thường xuyên và chi phí tạm thời.

- Chi phí sản xuất chung: Bao gồm tất cả các chi phí phục vụ cho quá trình sản xuất thi công ngoại trừ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sử dụng máy thi công. Loại chi phí này bao gồm: + Chi phí nhân viên quản lý đội, công trình (Tiền lương và các khoản phải trích theo tiền lương theo tỷ lệ quy định (19%) của nhân viên quản lý đội và công nhân trực tiếp tham gia xây lắp.) + Chi phí vật liệu phụ, nhiên liệu, công cụ dụng cụ (ván khuôn, giàn giáo, dụng cụ bảo hộ lao động.) + Chi phí về khấu hao TSCĐ dùng chung cho hoạt động của đội + Chi phí dịch vụ thuê ngoài + Chi phí bằng tiền khác Chỉ những chi phí gắn liền với quá trình hoạt động sản xuất của đội sản xuất, phân xưởng mới được xếp vào loại này. * Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí với đối tượng chịu chi phí - Chi phí trực tiếp: Là chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến việc sản xuất một loại công trình, hạng mục công trình, một loại hoạt động xây lắp hoặc một địa điểm nhất định và có thể và có thể hạch toán quy nạp cho công trình, hạng mục Trường CĐ Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật7 Khoa KT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặng Thị Huyền Lớp TC KT – K3 công trình hoạt động theo địa điểm đó.