Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 1. Các công trình nghiên cứu về tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Nghiên cứu về tổ chức bộ máy hành chính nhà nước từ trước tới nay đã có nhiều nhà khoa học, nhà quản lý quan tâm nghiên cứu khá bài bản từ trung ương đến địa phương có thể nêu một số công trình tiêu biểu sau đây: * Nghiên cứu về tổ chức bộ máy hành chính trung ương, có một số công trình điển hình sau: - Công trình trong nước: + PhănKhăm ViPhaVăn (2001), Một số ý kiến về cải cách bộ máy tổ chức Chính phủ của CHDCND Lào, Tạp chí A Lun May, Số 7. Trong bài viết này, tác giả đã khái quát về quá trình phát triển bộ máy tổ chức của Chính phủ từ năm 1975 đến nay, đồng thời đánh giá thực trạng về cải cách bộ máy tổ chức Chính phủ của CHDCND Lào, chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế trong cải cách bộ máy tổ chức Chính phủ của CHDCND Lào.
Với thực tiễn hoạt động của một người có vị trí trong bộ máy hành chính nhà nước, tác giả đã chỉ rõ sự bất hợp lý trong bộ máy Chính phủ để đề xuất ý tưởng hoàn thiện. Công trình của tác giả có ý nghĩa quan trọng trong quá trình nhận thức về cải cách bộ máy chính phủ sau này ở CHDCND Lào. + Patthana SoukAloun (2007), “Đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước CHDCND Lào hiện nay”, Luận án tiến sĩ luật, Trường Đại học Luật, Hà Nội. Tác giả làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác tổ chức, hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, đó là khái niệm, sự cần thiết phải đổi mới về tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước; nội dung và các 10 luan an yếu tố ảnh hưởng đến sự đổi mới về tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước.
Trên cơ sở lý luận, tác giả đánh giá, phân tích làm rõ thực trạng, quá trình phát triển, đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước của CHDCND Lào; chỉ ra một số hạn chế và nhược điểm của bộ máy hành chính nhà nước Lào trong giai đoạn bắt đầu bước vào đổi mới. Từ đó, tác giả đề xuất phương hướng và giải pháp cụ thể để giải quyết tồn tại, thúc đẩy quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước CHDCND Lào. + Visay PhănĐaNuVông (Chủ biên) (2010), Hình thức hành chính mới trong bộ máy hành chính nhà nước, Sách tham khảo, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Lào, Viêng Chăn. Nội dung trong cuốn sách, tác giả đã nêu ra những vấn đề cơ bản về: lý luận, các loại hình thức quản lý hành chính, tổ chức hành chính nói chung; mô hình tổ chức kiểu mới để nâng cao hiệu quả, đưa ra hình thức tổ chức trong cơ cấu hệ thống bộ máy hành chính nhà nước; nêu ra việc thiết kế tổ chức bộ máy cho phù hợp; nêu ra tình hình về cải cách hành chính, thực trạng và đề xuất phương hướng, trình bày kế hoạch phát triển hành chính nhà nước giai đoạn đến năm 2020.
+ Vanlaty KhămVanVôngSa (2015), “Cải cách hành chính nhà nước cấp trung ương ở CHDCND Lào”, Luận án tiến sĩ Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. Luận án là công trình khoa học nghiên cứu tương đối có hệ thống và toàn diện của cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương dưới góc độ lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật ở nước CHDCND Lào. Luận án có những đóng góp khoa học mới sau: Luận án đã xây dựng được các khái niệm bộ máy hành chính nhà nước ở cấp trung ương, cải cách bộ máy hành chính nhà nước ở Lào; chỉ ra được 11 luan an các đặc điểm của bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Lào. Xác định nội dung cải cách, các điều kiện bảo đảm của cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Lào.
Luận án đó đánh giá, chỉ ra được những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân bộ máy hành chính nhà nước và cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương hiện hành ở Lào. Luận án đề xuất được hệ thống quan điểm và các giải pháp tổng thể có tính khả thi để tiếp tục đẩy mạnh cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương nhằm hoàn thiện và đưa ra mô hình của bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở CHDCND Lào hiện nay. + Khămmone ChănThaChít (2016), “Cải cách bộ máy hành chính nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào”, Luận án tiến sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội. Tác giả đã cung cấp những luận điểm về cải cách hành chính nhà nước, cải cách bộ máy hành chính nhà nước, thể hiện sự phát triển, thay đổi về chất của bộ máy hành chính nhà nước trong tiến trình quản lý nhà nước ở Lào.
Tác giả khái quát thực trạng cải cách bộ máy hành chính nhà nước CHDCND Lào từ 2006 đến nay nhằm xác định những thành tựu cũng như hạn chế trong việc cải cách bộ máy hành chính nhà nước Lào trong điều kiện hội nhập và phát triển. Xác lập và củng cố quan điểm hoàn thiện cải cách bộ máy hành chính nhà nước CHDCND Lào. Đề xuất những giải pháp cụ thể, sát thực tế có khả năng thực hiện trong tiến trình cải cách bộ máy hành chính nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý hành chính nhà nước của hệ thống hành pháp Lào hiện nay. - Công trình nước ngoài + Lê Sĩ Dược (2000), “Cải cách bộ máy hành chính cấp trung ương trong công cuộc đổi mới hiện nay ở nước ta”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Công trình nghiên cứu chia thành 3 phần rõ rệt: 12 luan an Phần thứ nhất, tác giả làm rõ về bộ máy hành chính cấp trung ương trong cơ cấu nhà nước, trong đó quan niệm về quyền hành pháp trong hệ thống quyền lực nhà nước, nghiên cứu đối tượng Chính phủ - chủ thể cơ bản thực hiện quyền hành pháp, tiếp theo tập trung làm rõ các thành phần quan trọng trong cơ cấu tổ chức của Chính phủ, đặc biệt là bộ. Phần thứ hai, tác giả nêu thực trạng tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính cấp trung ương ở Việt Nam qua các thời kỳ từ năm 1945 đến 1992; từ đó nêu lên thực trạng tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính cấp Trung ương Việt Nam hiện nay, trong đó có sự phân tích những mặt thành công và những hạn chế nhất định trong cải cách bộ máy hành chính trung ương ở Việt Nam. Phần thứ ba, tác giả đưa ra phương hướng đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính cấp Trung ương ở nước ta hiện nay, trong đó làm rõ sự cần thiết phải đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính; đưa ra những quan điểm và một số kiến nghị đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính cấp trung ương. + Đặng Xuân Phương (2011), “Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình cải cách hành chính ở Việt Nam”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận làm rõ khái niệm, tính chất, vai trò, chức năng nhiệm vụ của bộ, cơ quan ngang bộ, đồng thời đó nêu lên cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ và hình thức tổ chức hoạt động, cơ chế làm việc của bộ, cơ quan ngang bộ. Cuốn sách đã nêu thực tiễn về tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ, những bất cập, hạn chế về tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ ở Việt Nam. Trên cơ sở có tham khảo kinh nghiệm cải cách hành chính của một số nước trên thế giới, tác giả đưa ra một số phương hướng và giải pháp cho việc hoàn thiện tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ ở Việt Nam trong cải cách hành chính. Đây là một vấn 13 luan an đề quan trọng của tiến trình đổi mới, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
Theo tác giả, các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ tập trung vào 4 nội dung sau: (1) hoàn thiện một số vấn đề pháp lý cơ bản liên quan đến việc tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ, trong các quy định pháp luật; (2) đưa ra giải pháp đổi mới cơ cấu tổ chức của bộ và cơ quan ngang bộ; (3) tách bạch hoạt động công quyền với hoạt động cung ứng dịch vụ công và hoạt động quản lý, giám sát tài sản nhà nước tại doanh nghiệp; (4) đổi mới cơ chế hoạt động quản lý của bộ, cơ quan ngang bộ. Ngoài đề xuất giải pháp, tác giả còn kiến nghị một số nội dung phù hợp với điều kiện cải cách hành chính ở Việt Nam. + Lê Anh Tuấn (2017), “Tổ chức đơn vị hành chính ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển”, Luận án tiến sĩ Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội. Luận án đã làm sáng tỏ một số nội dung cơ bản về khái niệm đơn vị hành chính, tổ chức đơn vị hành chính, vai trò của việc tổ chức đơn vị hành chính; nguyên tắc và nội dung tổ chức đơn vị hành chính; các yêu cầu phát triển tác động đến việc tổ chức đơn vị hành chính ở Việt Nam.
Trên cơ sở lý luận về tổ chức đơn vị hành chính lãnh thổ, luận án phân tích, đánh giá sâu sắc hơn thực tiễn tổ chức đơn vị hành chính ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay, rút ra những ưu điểm, hạn chế, và nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại trong tổ chức đơn hành chính thời gian vừa qua. Luận án đã đề xuất, kiến nghị các quan điểm và các giải pháp tổng thể đổi mới tổ chức đơn vị hành chính ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển. Các giải pháp mà luận án đề xuất đó là: Tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tổ chức đơn vị hành chính, Hoàn thiện quy định pháp luật về tổ chức đơn vị hành chính; Điều chỉnh quy trình, thủ tục tổ chức đơn vị hành chính; Đổi mới quan niệm về tiêu chí tổ chức đơn vị hành chính hiện nay ở nước ta; Tập 14 luan an trung nghiên cứu xây dựng quy hoạch tổng thể, dài hạn các đơn vị hành chính.