Chương 1 đã đưa ra những bài viết, bài báo, những bài nghiên cứu để thấy được tầm quan trọng của đề bài mà nhóm nghiên cứu để từ đó đưa ra cơ sở lý luận tiếp theo của chương 2. 16 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU I. Tổng quan về hoạt động tình nguyện: 1. Các khái niệm liên quan: Tình nguyện theo Unesco là: “Tình nguyện là hoạt động của người hoặc một nhóm người sử dụng thời gian, sức lực, kỹ năng, hiểu biết của mình để đóng góp cho cộng đồng, vì những mục đích tốt, từ đó để đạt được các kỹ năng, hiểu biết mới” Hay có thể hiểu đơn giản tình nguyện là tự nguyện nhưng thực ra tự nguyện chỉ là một yếu tố nhỏ trong “tình nguyện”.
Tự nguyện là tinh thần tự giác tham gia một việc gì đó mang tính chất cá nhân nhiều hơn. Dựa trên tinh thần tự nguyện chúng ta làm những có ích chpo người khác, cho cộng đồng. Theo Volunteer SA Inc. (1999), hoạt động tình nguyện là loại hoạt động mà đó là sự tự nguyện của người tham gia, hay nói cách khác là mức độ ra quyết định của tình nguyện viên đối với công việc mà họ sẽ tham gia là hoàn toàn tự do và không mang tính ép buộc nào.
Hoạt động tình nguyện mang lại những lợi ích, tác động tích cực đối với cộng đồng và đƣợc tiến hành không vì bất kỳ động cơ hay lợi ích cá nhân nào. Tình nguyện viên là những người tự nguyện tham gia vào gia các hoạt động tình nguyện để giúp đỡ cộng đồng hoặc xã hội mà không nhân được bất kỳ khoản trả lương hoặc thù lao nào trong đó. Tình nguyện viên có thể tham gia vào các hoạt động tình nguyện của tổ chức phi chính phủ, các tổ chức từ thiện, tổ chức xã hội, các hoạt động bảo vệ môi trường,… Tình nguyện viên có thể tham gia vào các hoạt động tình nguyện theo nhóm hoặc đơn lẻ và có thể cống hiến một phần thời gian hoặc toàn bộ thời gian của họ để thực hiện các hoạt động tình nguyện. Tình nguyện viên thường được coi là những người có tâm huyết, trách nhiệm và sẵn sàng giúp đỡ người khác.
Sinh viên tham gia hoạt động tình nguyện là những sinh viên có tấm lòng nhân ái, có ý thức tự giác và có tinh thần tình nguyện tham gia hoạt động trong 17 các đội hình thanh niên, sinh viên tình nguyện, sẵn sàng làm các công việc khó khăn, gian khổ mà không nhất thiết phải có quyền lợi vật chất cho bản thân. Tại Việt Nam, những hoạt động tình nguyện được triển khai và thực hiện bởi Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh từ những năm 1994. Những hoạt động này giúp cho thanh niên có thể cống hiến vào sự phát triển của kinh tế - xã hội bằng sức trẻ, trí tuệ và nhiệt huyết của bản thân. Các hoạt động tình nguyện hiện nay rất đa dạng và phong phú, gồm: Hỗ trợ người già, trẻ em, người khuyết tật hoặc người nghèo khó.
Tổ chức các hoạt động giáo dục như dạy học, hỗ trợ học tập cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường như thu gom rác, trồng cây, làm sạch môi trường,… Hỗ trợ các hoạt động y tế như tham gia chương trình tiêm chủng, hiến máu, cứu trợ thảm họa. Tham gia các hoạt động văn hóa, giải trí, thể thao. Các nguyên tắc của hoạt động tình nguyện: Theo tổ chức Tình nguyện Austraylia năm 1996 đã nêu ra 11 nguyên tắc cơ bản của hoạt động tình nguyện gồm: Đầu tiên: Hoạt động tình nguyện mang lại lợi ích cho cộng đồng và bản thân người tình nguyện, tuy nhiên không phải lợi ích tài chính; Thứ hai: hoạt động tình nguyện là hoạt động không được trả công, kể cả các hình thức trợ cấp, thưởng; Thứ ba: Hoạt động tình nguyện luôn mang tính lựa chọn, nghĩa là tình nguyện viên có đầy đủ quyền tự do đưa ra quyết định tham gia, không bị bất kỳ một ràng buộc về nghĩa vụ nào.
Nguyên tắc này phân biệt hoạt động tình nguyện với các hoạt động lao động công ích bắt buộc trong xã hội; Thứ tư: Hoạt động tình nguyện không phải là một điều kiện tiên quyết để người tham gia được hưởng một chế độ phúc lợi nào đó. Nguyên tắc này được 18 đưa ra để phân biệt hoạt động tình nguyện với một số hoạt động công ích xã hội khác; Thứ năm: Hoạt động tình nguyện hướng tới việc giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường hoặc nhân đạo. Do đó, hoạt động tình nguyện có thể diễn ra ở nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm nâng cao chất lương cuộc sống và truyền bá những giá trị nhân văn tốt đẹp; Thứ sáu: Hoạt động tình nguyện có thể được tiến hành bởi các tổ chức, công ty ở cả khu vực lợi nhuận và phi lợi nhuận. Tuy nhiên, bản thân hoạt động tình nguyện không tạo ra lợi ích tài chính cho công ty và động cơ chủ yếu để các công ty này tiến hành các hoạt động tình nguyện cũng không phải là vì các lợi ích tài chính; Thứ bảy: Hoạt động tình nguyện không thay thế cho công việc được trả công; Thứ tám: Người tham gia hoạt động tình nguyện không thay thế công việc của những người làm công ăn lương hay tạo ra áp lực đe dọa sự ổn định công việc của những đối tượng này; Thứ chín: Hoạt động tình nguyện tuân thủ các quy định của pháp luật, các chuẩn mực đạo đức, tôn trọng danh dự, nhân phẩm của con người; Thứ mười: Hoạt động tình nguyện cổ súy quyền con người và sự bình đẳng; Mười một: Các công dân có thể tham gia hoạt động tình nguyện ngay trong cộng đồng của mình.
Hoạt động tình nguyện của sinh viên có vai trò như thế nào đối với bản thân? Hoạt động tình nguyện có vai trò rất lớn đối với bản thân và xã hội như: Có được cơ hội việc làm rộng mở hơn. Khi đi xin việc làm, nhà tuyển dụng không đánh giá mình qua những kiến thức chuyên môn, mà còn đánh giá qua những kiến thức, kỹ năng mềm qua cách trao đổi, nói chuyện, xử lý tình huống, làm việc nhóm. Những kỹ năng này khôgn phải bản thân tự khắc có mà 19 phải qua sự học hỏi thực tế, tham gia các hoạt động tình nguyện, trau dồi bản thân. Rèn luyện thể chất.
“Có sức khỏe là có tất cả” đây là câu nói để tiếp thêm cho người đọc có được năng lượng và cố gắng nhiều hơn nữa dù có gặp khó khăn. Mà để có được sức khỏe, thì sinh viên cần phải trau dồi không chỉ là tập thể dục, chạy nhảy còn có việc tham gia hoạt động cũng giúp bản thân rèn luyện được sức khỏe. Mục đích sống và quan niệm sống trở nên tích cực hơn. Khi bản thân được tham gia vào những hoạt động tình nguyện, được chứng kiến những cuộc đời bất hạnh hơn mình thì chắc hẳn rằng sâu trong bên trong mỗi người sẽ cảm thấy may mắn hơn rất nhiều người được ăn no mặc đẹp, được sống trong hạnh phúc, đủ đầy.
Từ đó, sẽ mang đến cho bản thân một tinh thần phấn chấn, yêu đời, trân trọng cuộc sống hơn. Được làm quen, gặp gỡ với nhiều người: Bản thân tham gia vào hoạt động tình nguyện đầu tiên là được đi nhiều nơi, được gặp nhiều người từ nhiều nơi có cùng chung một chí hướng, một mục tiêu là giúp đỡ mọi người có những hoàn cảnh khó khăn. Ở đây, mọi người được trò chuyện, hiểu nhau hơn được thấu hiểu và chia sẻ với nhau nhiều câu chuyện trong cuộc sống. Phân loại và đặc điểm của các loại hình hoạt động tình nguyện chủ yếu: a.
Phân loại: Hoạt động tình nguyện hiện nay gồm 2 loại chính là: Hoạt động tình nguyện chính thức: Là hoạt động được tổ chức và quản lý bởi các tổ chức có đăng ký tư cách pháp nhân. Hoạt động tình nguyện chính thức gồm: Hoạt động tình nguyện được tổ chức có hoạt động tình nguyện thuộc Chính phủ; hoạt động tình nguyện được tổ chức bởi các tổ chức phi chính phủ quốc tế và hoạt động tình nguyện được tổ chức bởi các tổ chức phi chính phủ trong nước. 20 Hoạt động tình nguyện không chính thức: Là hoạt động tình nguyện do cá nhân, đội, nhóm tổ chức dựa trên các nguyên tắc đồng thuận của cả nhóm và không đăng ký tư cách pháp nhân. Theo Trung tâm Thông tin Nguồn lực tình nguyện Việt Nam, 2012.
Hoạt động tình nguyện tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất: a. Giới thiệu về Trường Đại học Mỏ - Địa chất: Trường Đại học Mỏ - Địa chất (Hanoi University of Mining and Geology) là trường đại học công lập, thành lập năm 1966, đã được công nhận đạt chuẩn chất lượng giáo dục; là trường đại học kỹ thuật đa ngành, nhiều năm liền giữ vị trí top 10 của bảng xếp hạng các trường đại học uy tín Việt Nam do Webometrics bình chọn, top 20 các cơ sở nghiên cứu có nhiều công bố quốc tế nhất Việt Nam. Trường Đại học Mỏ - Địa chất có sứ mạng đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ thuộc các lĩnh vực khoa học Trái đất và Mỏ, cũng như các lĩnh vực khoa học khác, đáp ứng nhu cầu xã hội, phục vụ sự nghiệp Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước. Nhà trường không ngừng mở rộng hợp tác quốc tế về đào tạo đại học và sau đại học, nghiên cứu khoa học, cung ứng dịch vụ tư vấn, liên kết đào tạo bằng tiếng nước ngoài theo chương trình tiên tiến và chương trình chất lượng cao với các trường đại học có uy tín trong khu vực và quốc tế; phát triển các ngành và chuyên ngành mới nghiên cứu về biển, môi trường, các ngành giao thoa giữa các công nghệ khai thác, chế biến và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên của đất nước; xây dựng một số viện nghiên cứu chuyên ngành trong Nhà trường, củng cố và hoàn thiện cơ sở đào tạo chính quy ngoài trường; quy hoạch và xây dựng trường hiện đại, tiên tiến có hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm chuyên ngành, hệ thống thư viện hiện đại, hệ thống phòng học đa năng, hệ thống phục vụ đào tạo hoàn chỉnh tầm cỡ quốc gia và trở thành cơ sở đào tạo đại học đa ngành, đa lĩnh vực theo hệ thống tín chỉ, đáp ứng nhu cầu xã hội, hội nhập khu vực và thế giới.
Phấn đấu đến năm 2030, Trường Đại học Mỏ - Địa chất trở thành trường Đại học định hướng nghiên cứu có thương hiệu trong nước và khu vực.