Chương 4: Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp - Đặc Điểm và Cấu Trúc

Thị trường chứng khoán thứ cấp là nơi diễn ra các giao dịch chứng khoán đã được phát hành trên thị trường chứng… 137 trang · Trường Đại Học Kinh Tế · 2023.

• Tác giả: ThS. Khái Niệm
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Tài Chính
• Đề tài: Tìm Hiểu Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp: Đặc Điểm và Cấu Trúc
• Loại tài liệu: Bài Luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 4. CHƯƠNG 4: THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN THỨ CẤP
• 4.1. Khái niệm, đặc điểm, cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp
• 4.1.1. Khái niệm
• 4.1.2. Đặc điểm
• 4.1.3. Cấu trúc
• 4.2. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán)
• 4.2.1. Khái niệm, chức năng và nguyên tắc hoạt động
• 4.2.1.1. Khái niệm
• 4.2.1.2. Chức năng
• 4.2.1.3. Nguyên tắc hoạt động
• 4.2.2. Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK
• 4.2.2.1. Mô hình tổ chức
• 4.2.2.1.1. Hình thức sở hữu nhà nước
• 4.2.2.1.2. Hình thức sở hữu thành viên
• 4.2.2.1.3. Hình thức công ty cổ phần
• 4.2.2.2. Cơ cấu tổ chức sở giao dịch chứng khoán
• 4.2.3. Thành viên của sở giao dịch chứng khoán
• 4.2.3.1. Tiêu chuẩn thành viên
• 4.2.3.2. Quyền hạn và nghĩa vụ của thành viên
• 4.2.4. Niêm yết chứng khoán tại SGD chứng khoán
• 4.2.4.1. Khái niệm và phân loại
• 4.2.4.2. Điều kiện niêm yết tại SGD chứng khoán
• 4.2.4.3. Những điểm lợi và bất lợi đối với doanh nghiệp được niêm yết
• 4.2.5. Giao dịch chứng khoán ở SGD CK
• 4.2.5.1. Quy trình giao dịch chứng khoán
• 4.2.5.2. Thời gian giao dịch
• 4.2.5.3. Lệnh giao dịch
• 4.2.5.3.1. Khái niệm
• 4.2.5.3.2. Nội dung cơ bản của một lệnh
• 4.2.5.3.3. Các loại lệnh giao dịch
• 4.2.5.3.3.1. Lệnh ATO
• 4.2.5.3.3.2. Lệnh LO
• 4.2.5.3.3.3. Lệnh MP
• 4.3. Thị trường chứng khoán phi tập trung (thị trường OTC)

Tóm tắt

I. Tìm Hiểu Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp Tổng Quan

Thị trường chứng khoán thứ cấp là nơi diễn ra các giao dịch chứng khoán đã được phát hành trên thị trường chứng khoán sơ cấp. Đây là một phần quan trọng trong hệ thống tài chính, giúp các nhà đầu tư có thể mua bán chứng khoán một cách dễ dàng và nhanh chóng. Thị trường này không chỉ tạo ra tính thanh khoản cho các chứng khoán mà còn phản ánh giá trị thực của chúng. Đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán thứ cấp là tính cạnh tranh và liên tục trong giao dịch.

1.1. Khái Niệm Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Thị trường chứng khoán thứ cấp là nơi giao dịch các chứng khoán đã phát hành, cho phép nhà đầu tư mua bán chứng khoán một cách linh hoạt. Điều này giúp tăng tính thanh khoản và tạo cơ hội cho các nhà đầu tư điều chỉnh danh mục đầu tư của mình.

1.2. Đặc Điểm Nổi Bật Của Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Thị trường chứng khoán thứ cấp có tính chất cạnh tranh hoàn hảo, với khối lượng giao dịch lớn và nhịp độ giao dịch nhanh chóng. Điều này tạo ra một môi trường giao dịch năng động, nơi mà giá cả được xác định bởi cung và cầu.

II. Đặc Điểm Cấu Trúc Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp được chia thành hai loại chính: thị trường chứng khoán tập trung và thị trường chứng khoán phi tập trung. Mỗi loại có những đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến cách thức giao dịch và quản lý chứng khoán. Thị trường tập trung thường có sự giám sát chặt chẽ hơn, trong khi thị trường phi tập trung mang lại sự linh hoạt cho các nhà đầu tư.

2.1. Thị Trường Chứng Khoán Tập Trung

Thị trường chứng khoán tập trung là nơi giao dịch diễn ra tại các sở giao dịch chứng khoán, nơi có sự quản lý và giám sát chặt chẽ. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong giao dịch.

2.2. Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung

Thị trường chứng khoán phi tập trung, hay còn gọi là thị trường OTC, cho phép các giao dịch diễn ra trực tiếp giữa các bên mà không cần thông qua sở giao dịch. Điều này tạo ra sự linh hoạt nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn.

III. Vấn Đề và Thách Thức Trong Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Mặc dù thị trường chứng khoán thứ cấp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như biến động giá, rủi ro thanh khoản và sự thiếu minh bạch có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Các nhà đầu tư cần phải nắm rõ những rủi ro này để đưa ra quyết định đúng đắn.

3.1. Biến Động Giá Trong Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Biến động giá là một trong những thách thức lớn nhất trong thị trường chứng khoán thứ cấp. Giá chứng khoán có thể thay đổi nhanh chóng do nhiều yếu tố, từ tin tức kinh tế đến tâm lý thị trường.

3.2. Rủi Ro Thanh Khoản

Rủi ro thanh khoản xảy ra khi nhà đầu tư không thể mua hoặc bán chứng khoán một cách nhanh chóng mà không làm ảnh hưởng đến giá. Điều này có thể gây khó khăn trong việc thực hiện các giao dịch cần thiết.

IV. Phương Pháp Phân Tích Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Phân tích thị trường chứng khoán thứ cấp là một phần quan trọng trong việc đưa ra quyết định đầu tư. Các nhà đầu tư có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản, để đánh giá giá trị của chứng khoán.

4.1. Phân Tích Kỹ Thuật

Phân tích kỹ thuật dựa trên việc nghiên cứu các biểu đồ giá và khối lượng giao dịch để dự đoán xu hướng tương lai. Phương pháp này giúp nhà đầu tư nhận diện các mẫu hình và tín hiệu giao dịch.

4.2. Phân Tích Cơ Bản

Phân tích cơ bản tập trung vào việc đánh giá giá trị nội tại của chứng khoán thông qua các chỉ số tài chính và thông tin kinh tế. Điều này giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của công ty phát hành chứng khoán.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Thị trường chứng khoán thứ cấp không chỉ là nơi giao dịch mà còn là công cụ quan trọng trong việc định giá tài sản và huy động vốn cho các doanh nghiệp. Các nhà đầu tư có thể sử dụng thị trường này để tối ưu hóa danh mục đầu tư và quản lý rủi ro.

5.1. Tối Ưu Hóa Danh Mục Đầu Tư

Thị trường chứng khoán thứ cấp cho phép nhà đầu tư điều chỉnh danh mục đầu tư của mình một cách linh hoạt, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

5.2. Huy Động Vốn Cho Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp có thể huy động vốn thông qua việc phát hành chứng khoán trên thị trường thứ cấp, giúp tăng cường khả năng tài chính và mở rộng hoạt động kinh doanh.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Thị trường chứng khoán thứ cấp đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính hiện đại. Với sự phát triển của công nghệ và các sản phẩm tài chính mới, thị trường này sẽ tiếp tục phát triển và mang lại nhiều cơ hội cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc quản lý rủi ro và đảm bảo tính minh bạch vẫn là những yếu tố cần được chú trọng.

6.1. Tương Lai Của Thị Trường Chứng Khoán Thứ Cấp

Với sự phát triển của công nghệ tài chính, thị trường chứng khoán thứ cấp sẽ ngày càng trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Các công nghệ mới như blockchain có thể thay đổi cách thức giao dịch và quản lý chứng khoán.

6.2. Những Thách Thức Cần Đối Mặt

Mặc dù có nhiều cơ hội, thị trường chứng khoán thứ cấp cũng phải đối mặt với các thách thức như rủi ro an ninh mạng và sự biến động của thị trường. Các nhà đầu tư cần phải chuẩn bị tốt để đối phó với những thách thức này.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình bài giảng Chương IV: Thị trường chứng khoán thứ cấp do ThS. Đỗ Văn Quý biên soạn là tài liệu học tập chuyên khảo thuộc khối kiến thức chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Thị trường chứng khoán ở bậc đại học. Trong chương trình đào tạo, tài liệu đảm nhận vai trò tiếp nối khối kiến thức về thị trường sơ cấp, tập trung phân tích cơ chế lưu thông, định giá và chuyển nhượng các công cụ tài chính đã phát hành.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình trang bị cho người học:

• Khả năng phân định bản chất kinh tế, đặc điểm vận hành và cấu trúc phân loại của thị trường chứng khoán thứ cấp.
• Hiểu biết toàn diện về mô hình tổ chức, chức năng và nguyên tắc hoạt động của Sở giao dịch chứng khoán (thị trường tập trung) so với thị trường phi tập trung (OTC).
• Nắm vững hệ thống tiêu chuẩn thành viên (cá nhân và tổ chức), quy chế niêm yết tại các Sở giao dịch chứng khoán lớn tại Việt Nam (HSX, HNX).
• Nắm vững quy trình nghiệp vụ 7 bước trong giao dịch chứng khoán và cơ chế hoạt động của các loại lệnh giao dịch (ATO, LO, MP, ATC...).

Cấu trúc tài liệu được thiết kế theo hướng tiếp cận logic hình thức: đi từ các khái quát lý luận nền tảng, phân tích mô hình định chế quản lý, đến chi tiết hóa các quy chuẩn kỹ thuật và quy trình thao tác nghiệp vụ thực tế. Điểm đặc sắc của bài giảng là việc tích hợp trực tiếp khung pháp lý, số liệu điều kiện niêm yết định lượng cụ thể tại Việt Nam kèm theo các so sánh đối chiếu với mô hình tổ chức thị trường của các quốc gia trong khu vực và quốc tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung trọng tâm của bài giảng bao quát ba chủ đề lớn với tiến trình logic từ tổng quan đến chi tiết nghiệp vụ:

1. Khái niệm, đặc điểm và cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp:

   • Khái niệm: Thị trường thứ cấp là nơi giao dịch các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường sơ cấp.
   • Đặc điểm: Thị trường mang tính chất cạnh tranh hoàn hảo; hoạt động liên tục; khối lượng và nhịp độ giao dịch gấp nhiều lần so với thị trường sơ cấp; hoạt động chủ yếu là sự chuyển giao quyền sở hữu chứng khoán và tiền tệ giữa các nhà đầu tư.
   • Cấu trúc: Phân loại theo tính chất tổ chức (Thị trường tập trung và Thị trường phi tập trung) và theo loại hàng hóa giao dịch (Thị trường cổ phiếu, Thị trường trái phiếu, Thị trường chứng khoán phái sinh).

2. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán - SGDCK):

   • Khái niệm & chức năng: SGDCK là pháp nhân tổ chức giao dịch cho chứng khoán đủ điều kiện niêm yết; đảm bảo cơ sở vật chất kỹ thuật; tổ chức, giám sát niêm yết và quá trình giao dịch minh bạch, công bằng.
   • 3 nguyên tắc hoạt động cốt lõi: Nguyên tắc trung gian (giao dịch bắt buộc qua công ty chứng khoán, nhà môi giới); Nguyên tắc đấu giá (giá cả do cung cầu thị trường quyết định); Nguyên tắc công khai (công bố thông tin chính xác, kịp thời, đầy đủ).
   • 3 mô hình sở hữu SGDCK: Sở hữu nhà nước (Việt Nam); Sở hữu thành viên (Thái Lan, Hàn Quốc, Indonesia); Công ty cổ phần (Singapore, Philippines, Malaysia, Australia).
   • Quy chế thành viên: Tiêu chuẩn cá nhân (chứng chỉ hành nghề, sức khỏe, đạo đức, năng lực tài chính) và tổ chức (giấy phép CTCK từ UBCKNN, thành viên VSD, hạ tầng công nghệ thông tin); quyền hạn và nghĩa vụ thành viên.
   • Nghiệp vụ niêm yết: Khái niệm và 8 hình thức niêm yết (niêm yết lần đầu, cửa sau, bổ sung, niêm yết lại, toàn phần, thay đổi niêm yết, từng phần, niêm yết chéo); phân tích ưu và nhược điểm đối với doanh nghiệp niêm yết; so sánh điều kiện niêm yết cổ phiếu/trái phiếu giữa HNX (VĐL từ 30 tỷ đồng, ROE ≥ 5%, hoạt động 1 năm, 15% cổ phần do ít nhất 100 cổ đông nhỏ nắm giữ) và HSX (VĐL từ 120 tỷ đồng, ROE ≥ 5%, hoạt động 2 năm, 20% cổ phần do ít nhất 300 cổ đông nhỏ nắm giữ).
   • Nghiệp vụ giao dịch tại SGDCK: Quy trình 7 bước (Mở tài khoản $\rightarrow$ Ký quỹ/Lưu ký $\rightarrow$ Đặt lệnh $\rightarrow$ Chuyển lệnh lên Sở $\rightarrow$ Khớp lệnh $\rightarrow$ Thông báo kết quả $\rightarrow$ Thanh toán bù trừ); Hệ thống lệnh giao dịch (lệnh giới hạn LO, lệnh khớp tại mức giá mở cửa ATO, lệnh thị trường MP áp dụng từ ngày 02/07/2012, lệnh ATC, SO, SLO, CO, MAK, MOK, MTL, PLO).

3. Thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC) và thị trường UPCoM: Cơ chế giao dịch thỏa thuận, phân tán và các quy chế áp dụng cho chứng khoán chưa niêm yết.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết vận hành thị trường tài chính: Giải thích mối quan hệ tương hỗ giữa thị trường sơ cấp (tạo vốn) và thị trường thứ cấp (tạo thanh khoản), bản chất của tính thanh khoản và chuyển dịch quyền sở hữu.
• Nguyên tắc định chế và giám sát: Thiết lập cơ sở lý thuyết về 3 nguyên tắc vận hành thị trường tập trung (trung gian, đấu giá, công khai) nhằm kiểm soát bất cân xứng thông tin và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
• Khung pháp lý và điều kiện định lượng: Xây dựng hệ thống tiêu chí định lượng về vốn điều lệ, hiệu quả sinh lời (ROE), lịch sử hoạt động có lãi và tỷ lệ phân tán cổ đông đại chúng áp dụng trong quản trị niêm yết.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích điều kiện niêm yết: Đánh giá năng lực tài chính và cơ cấu quản trị của doanh nghiệp để xác định khả năng đáp ứng tiêu chuẩn niêm yết tại sàn HSX hoặc HNX.
• Kỹ năng xử lý lệnh và nghiệp vụ giao dịch: Nhận biết cấu trúc một lệnh giao dịch chuẩn (loại lệnh, mã CK, số tài khoản, khối lượng, giá); hiểu rõ cơ chế ưu tiên khớp lệnh và phân tích ưu/nhược điểm của từng loại lệnh (như rủi ro không khớp của lệnh LO so với nguy cơ biến động giá bất lợi của lệnh MP/ATO).
• Kỹ năng tuân thủ quy trình đầu tư: Thực thi và giám sát tuần tự quy trình giao dịch chứng khoán từ khâu lưu ký tại VSD đến khâu bù trừ thanh toán.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm

Tài liệu áp dụng phương pháp sư phạm cấu trúc hóa (structured pedagogy), kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết định chế và phân tích quy chế thực nghiệm:

• Trình bày trực quan qua các danh mục phân loại (phân loại mô hình sở hữu, phân loại hình thức niêm yết, phân loại lệnh).
• Sơ đồ hóa quy trình vận hành kỹ thuật (chuỗi 7 bước thực hiện giao dịch chứng khoán).

Bài tập và tình huống nghiên cứu (Case Studies)

• Case study so sánh điều kiện niêm yết: Đưa ra dữ liệu báo cáo tài chính của doanh nghiệp giả định (vốn điều lệ, ROE, số lượng cổ đông, nợ quá hạn) để người học đối chiếu và xác định điều kiện niêm yết tại HNX hoặc HSX.
• Tình huống so khớp lệnh: Mô phỏng sổ lệnh của phiên giao dịch định kỳ xác định giá mở cửa (ATO) và phiên khớp lệnh liên tục (LO, MP) để người học thực hành tính toán mức giá khớp lệnh tối ưu.

Bài tập thực hành và kiểm tra đánh giá

• Bài tập phân tích ưu/nhược điểm: Đánh giá chi phí - lợi ích khi doanh nghiệp niêm yết (tăng uy tín, tăng thanh khoản vs. áp lực công bố thông tin, chi phí kiểm toán, rủi ro thâu tóm).
• Phương pháp đánh giá: Kiểm tra trắc nghiệm lý thuyết về chức năng/nguyên tắc của SGDCK; bài tập tự luận giải quyết tình huống khớp lệnh; bài kiểm tra phân tích điều kiện tiêu chuẩn thành viên tổ chức/cá nhân theo quy định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Hướng dẫn tự học

• Người học cần đọc trước nội dung từng phần, hệ thống hóa các khái niệm bằng bảng biểu so sánh (đặc biệt là bảng đối chiếu tiêu chuẩn niêm yết giữa HSX và HNX).
• Tra cứu và đối chiếu các văn bản pháp quy thực tế được trích dẫn trong bài giảng (ví dụ: Công văn số 06/2013/QĐ-SGDHCM về thời gian giao dịch tại HSX).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính chuẩn xác về khung quy chuẩn kỹ thuật: Bài giảng cập nhật trực tiếp các mốc thời gian và văn bản áp dụng nghiệp vụ cụ thể tại Việt Nam, tiêu biểu như quy định giao dịch tại HSX theo Công văn số 06/2013/QĐ-SGDHCM (áp dụng từ 22/07/2013) và cơ chế vận hành lệnh thị trường MP (áp dụng từ 02/07/2012).
• Mở rộng so sánh quốc tế: Không giới hạn ở thị trường nội địa, tài liệu cung cấp bức tranh đối chiếu thực tế về mô hình sở hữu SGDCK tại các thị trường phát triển và mới nổi (Thái Lan, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Australia...).
• Chi tiết hóa hệ thống lệnh hiện đại: Bao quát đầy đủ các loại lệnh giao dịch từ cơ bản đến nâng cao (ATO, LO, MP, ATC, SO, SLO, CO, MAK, MOK, MTL, PLO), giúp người học nắm bắt cơ chế khớp lệnh sát với thực tế vận hành tại các Sở giao dịch.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Dành cho sinh viên năm thứ 2 đến năm thứ 4 chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Chứng khoán, Đầu tư tài chính, Kinh tế học, Kế toán - Kiểm toán và Quản trị kinh doanh.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần: Kinh tế học vi mô, Lý thuyết tài chính - tiền tệ, Nguyên lý kế toán và các nội dung về Thị trường chứng khoán sơ cấp.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm đề cương bài giảng chuẩn, khung slide giảng dạy và tài liệu cơ sở để xây dựng ngân hàng đề thi môn học Thị trường chứng khoán.
• Học viên và chuyên viên thực hành: Nguồn tài liệu tham khảo cho các cá nhân ôn tập thi chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán (nắm bắt tiêu chuẩn thành viên, quyền hạn/nghĩa vụ) và nhà đầu tư cần tìm hiểu cơ chế khớp lệnh và quy chế niêm yết.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho sinh viên đại học khối ngành kinh tế, tài chính - ngân hàng và người học cần trang bị kiến thức nền tảng để thi các chứng chỉ chuyên môn chứng khoán.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học nội dung này?

Người học cần có kiến thức cơ bản về kinh tế vi mô, đọc hiểu báo cáo tài chính doanh nghiệp (vốn điều lệ, ROE, lợi nhuận) và nắm vững khái niệm phát hành chứng khoán tại thị trường sơ cấp.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết chung là gì?

Tài liệu đi sâu vào các tiêu chuẩn định lượng cụ thể tại Việt Nam (điều kiện niêm yết tại HSX, HNX), quy trình 7 bước nghiệp vụ rõ ràng và hệ thống hóa chi tiết các loại lệnh giao dịch thực tế.

4. Làm sao để tự học nội dung giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp học lý thuyết theo cấu trúc 3 phần với việc lập bảng ma trận so sánh (giữa các mô hình sở hữu, giữa tiêu chuẩn niêm yết HNX và HSX, giữa các loại lệnh ATO/LO/MP).

5. Có tài liệu bổ trợ nào cần tham khảo kèm theo?

Nên tham khảo kèm Luật Chứng khoán hiện hành, Quy chế giao dịch và Quy chế niêm yết chính thức của Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), cùng hệ thống quy chế từ Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD).

---

Kết luận

Bài giảng Chương IV: Thị trường chứng khoán thứ cấp do ThS. Đỗ Văn Quý biên soạn cung cấp một cấu trúc tri thức hoàn chỉnh, trung tính và chuẩn mực về cơ chế tổ chức, vận hành của thị trường chứng khoán tập trung và phi tập trung. Với việc kết hợp hài hòa giữa hệ thống lý thuyết định chế và các quy chuẩn nghiệp vụ định lượng tại HSX, HNX, tài liệu là nguồn học liệu thiết thực phục vụ đào tạo đại học và nghiên cứu nghiệp vụ chứng khoán. Người học sau khi làm chủ nội dung này được khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế khớp lệnh liên tục đa chiều, kỹ thuật phân tích thị trường và các sản phẩm chứng khoán phái sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG IV THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN THỨ CẤP Nội dung: I. Khái niệm, đặc điểm, cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp II. Thị trường chứng khoán tập trung (sở giao dịch chứng khoán) III. Thị trường chứng khoán phi tập trung (thị trường OTC) 1 I.

Khái niệm, đặc điểm, cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp 1. Khái niệm Thị trường chứng khoán thứ cấp là thị trường giao dịch các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường chứng khoán sơ cấp Biên soạn: ThS. Khái niệm, đặc điểm, cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp 1. Đặc điểm - TTTC có tính chất của TT cạnh tranh hoàn hảo - Là TT có tính chất liên tục - Khối lượng và nhịp độ giao dịch gấp nhiều lần so với TTSC - Hoạt động chủ yếu trên TTTC là các nhà đầu tư thự c hiệ n chuyể n giao quyề n sở hữ u chứ n g khoán và tiền cho nhau.

Biên soạn: ThS. Khái niệm, đặc điểm, cấu trúc của thị trường chứng khoán thứ cấp 1. Cấu trúc - Theo tính chất tổ chức của thị trường + Thị trường chứng khoán tập trung + Thị trường chứng khoán phi tập trung - Theo loại hàng hóa giao dịch trên thị trường + Thị trường cổ phiếu + Thị trường trái phiếu + Thị trường chứng khoán phái sinh (những nước có TTCK phát triển ở mức độ cao) Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2.

Khái niệm, chức năng và nguyên tắc hoạt động 2. Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK 2. Thành viên của sở giao dịch chứng khoán 2. Niêm yết chứng khoán tại SGD chứng khoán 2.

Giao dịch chứng khoán ở SGD chứng khoán Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2. Khái niệm, chức năng và nguyên tắc hoạt động 2. Khái niệm Sở giao dịch chứng khoán là một pháp nhân được thành lập theo quy định của pháp luật thực hiện việc tổ chức giao dịch chứng khoán cho chứng khoán của tổ chức phát hành đủ điều kiện niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán.

Biên soạn: ThS. Khái niệm, chức năng và nguyên tắc hoạt động 2. Chức năng - Cung cấp, đảm bảo cơ sở vật chất kĩ thuật cho việc giao dịch chứng khoán - Tổ chức niêm yết và giám sát các chứng khoán niêm yết, các tổ chức niêm yết - Tổ chức giám sát chặt chẽ quá trình giao dịch chứng khoán đảm bảo đúng quy chế, công bằng, công khai, minh bạch. - Giám sát chặt chẽ những người tham dự vào quá trình giao dịch Biên soạn: ThS.

Khái niệm, chức năng và nguyên tắc hoạt động 2. Nguyên tắc hoạt động Sở giao dịch chứng khoán hoạt động dựa trên 3 nguyên tắc cơ bản: - Nguyên tắc trung gian: Mọi hoạt động giao dịch phải thông qua công ty chứng khoán, nhà môi giới. - Nguyên tắc đấu giá: Giá cả giao dịch do thị trường quyết định, đảm bảo công bằng với mọi đối tượng. - Nguyên tắc công khai: Công khai hoạt động của công ty niêm yết, tình hình giao dịch trên thị trường với 3 tiêu chí: chính xác, kịp thời và đầy đủ.

Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2. Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK 2. Mô hình tổ chức Sở giao dịch chứng khoán các nước trên thế giới được tổ chức dưới 3 hình thức phổ biến: - Hình thức sở hữu nhà nước - Hình thức sở hữu thành viên - Hình thức công ty cổ phần Biên soạn: ThS.

Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2. Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK 2. Mô hình tổ chức - Hình thức sở hữu nhà nước Theo mô hình này chính phủ đứng ra thành lập, quản lý và sở hữu toàn bộ hay một phần vốn của Sở giao dịch chứng khoán (Việt Nam …) Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2.

Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK 2. Mô hình tổ chức - Hình thức sở hữu thành viên Theo mô hình này sở giao dịch chứng khoán là tổ chức phi lợi nhuận, các thành viên của Sở thường là các công ty chứng khoán, là người sở hữu và trực tiếp quản lý Sở giao dịch (Thái Lan, Hàn Quốc, Indonesia…) Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2. Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK 2.

Mô hình tổ chức - Hình thức công ty cổ phần Theo mô hình này sở giao dịch chứng khoán đư ợc t ổ chứ c dư ới hì nh t hứ c công t y cổ phần (Singapore, Phillipines, Malyasia, Australia.) Biên soạn: ThS. Mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức Sở GDCK 2. Cơ cấu tổ chức sở giao dịch chứng khoán Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2.

Thành viên của sở giao dịch chứng khoán Biên soạn: ThS. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2. Thành viên của sở giao dịch chứng khoán 2. Tiêu chuẩn thành viên * Đối với thành viên là cá nhân + Có chứng chỉ hành nghề môi giới CK và được SGDCK cấp phép hoạt động.

+ Có tư cách đạo đức, sức khoẻ tốt, có kiến thức kinh tế, tài chính, pháp luật. + Có đủ năng lực tài chính. + Đăng ký KD tại 1 cơ quan chức năng. Biên soạn: ThS.

Thành viên của sở giao dịch chứng khoán 2. Tiêu chuẩn thành viên * Đối với thành viên là tổ chức - Là CTCK được UBCKNN cấp Giấy phép thành lập và hoạt động nghiệp vụ môi giới chứng khoán. - Ðược Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam chấp thuận là thành viên lưu ký. - Có đủ điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ hoạt động - Có ban lãnh đạo và đội ngũ nhân viên có năng lực và kinh nghiệm hoạt động trong linh vực tài chính, chứng khoán; có cán bộ công nghệ thông tin đáp ứng được các điều kiện theo quy định - Điều kiện khác Biên soạn: ThS.

Thành viên của sở giao dịch chứng khoán 2. Quyền hạn và nghĩa vụ của thành viên * Quyền hạn - Quyền bỏ phiếu quyết định các vấn đề quan trọng của SGD CK - Quyền được giao dịch tại SGD CK - Quyền bầu đại biểu đại diện cho thành viên tại Hội đồng quản trị - Quyền được nhận các dịch vụ: Được sử dụng các thiết bị, phương tiện giao dịch, các CSVCKT khác do SGD cung cấp - Quyền được thu phí khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng Biên soạn: ThS. Thành viên của sở giao dịch chứng khoán 2. Quyền hạn và nghĩa vụ của thành viên * Nghĩa vụ - Chịu sự kiểm tra, giám sát của Sở giao dịch về tổ chức giao dịch CK tại Sở giao dịch và thực hiện quy chế thành viên.

- Nộp các khoản phí và các khoản đóng góp theo quy định - Công bố thông tin về tình hình hoạt động theo quy định của pháp luật - Tuân thủ chế độ báo cáo của thành viên do Biên soạn: ThS. Đỗ Văn Quý 18 SGD quy định II. Thị trường chứng khoán tập trung (Sở giao dịch chứng khoán) 2. Niêm yết chứng khoán tại SGD chứng khoán 2.

Khái niệm và phân loại 2. Điều kiện niêm yết tại SGD chứng khoán 2. Những điểm lợi và bất lợi đối với doanh nghiệp được niêm yết Biên soạn: ThS. Niêm yết chứng khoán tại SGD chứng khoán 2.

Khái niệm và phân loại * Khái niệm Niêm yết chứng khoán là việc đưa các loại chứng khoán có đủ tiêu chuẩn vào giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán Biên soạn: ThS. Niêm yết chứng khoán tại SGD chứng khoán 2. Khái niệm và phân loại * Phân loại niêm yết Có thể phân loại một số loại niêm yết sau đây: + Niêm yết lần đầu + Niêm yết cửa sau + Niêm yết bổ sung + Niêm yết lại + Niêm yết toàn phần + Thay đổi niêm yết + Niêm yết từng phần + Niêm yết chéo Biên soạn: ThS. Điều kiện niêm yết tại SGD chứng khoán Biên soạn: ThS.

Điều kiện niêm yết tại SGD chứng khoán * Đối với SGD CK Hà nội (HNX) - Điều kiện niêm yết cổ phiếu + Có VĐL đã góp tại thời điểm đăng ký niêm yết >= 30 tỷ đồng, tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán + Hoạt động dưới hình thức CTCP ít nhất 1 năm, tỷ lệ ROE năm gần nhất tối thiểu là 5%, HĐKD 2 năm liền trước năm đăng ký niêm yết phải có lãi, không có khoản nợ quá hạn trên 1 năm, không có lỗ lũy kế, tuân thủ quy định của PL về BCTC + Tối thiểu 15% cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 cổ đông không phải là cổ đông lớn nắm giữ + Có hồ sơ đăng ký niêm yết theo quy định … Biên soạn: ThS. Điều kiện niêm yết tại SGD chứng khoán * Đối với SGD CK Hà Nội - Điều kiện niêm yết trái phiếu + Có vốn điều lệ tại thời điểm đăng ký NY từ 10 tỷ đồng trở lên tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán + Hoạt động kinh doanh năm liền trước năm đăng ký niêm yết phải có lãi + Các trái phiếu của đợt phát hành có cùng ngày đáo hạn + Có hồ sơ đăng ký niêm yết TP theo quy định … Biên soạn: ThS. Điều kiện niêm yết tại SGD chứng khoán * Đối với sở giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh - Điều kiện niêm yết cổ phiếu + Có VĐL đã góp tại thời điểm đăng ký niêm yết >= 120 tỷ đồng, tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán + Hoạt động dưới hình thức CTCP ít nhất 2 năm, tỷ lệ ROE năm gần nhất tối thiểu là 5%, HĐKD 2 năm liền trước năm đăng ký niêm yết phải có lãi, không có khoản nợ quá hạn trên 1 năm, không có lỗ lũy kế, tuân thủ quy định của PL về BCTC + Tối thiểu 20% cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 300 cổ đông không phải là cổ đông lớn nắm giữ + Có hồ sơ đăng ký niêm yết theo quy định Biên soạn: ThS.