Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục vay trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện

Khóa luận kiểm toán khoản mục vay trong báo cáo tài chính tại Công ty Kiểm toán và Kế toán AAC

• Tác giả: Trần Thị Xuân Thi
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Phan Khánh Trang
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục vay trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kiểm toán khoản mục vay trong BCTC tại Công ty AAC

Khoản mục vay đóng vai trò trọng yếu trong cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp. Khoản mục này phản ánh tình hình đòn bẩy tài chính và khả năng thanh toán nợ. Tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC, quy trình kiểm toán khoản mục vay được xây dựng khoa học. Công việc tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam. Kiểm toán viên tập trung thu thập bằng chứng đầy đủ và thích hợp. Mục tiêu chính là xác nhận số dư nợ vay và chi phí lãi vay phát sinh. Việc này giúp ngăn chặn sai lệch trọng yếu trên báo cáo tài chính. Doanh nghiệp thường xuyên phát sinh các giao dịch vay ngân hàng và tổ chức tín dụng. Vì vậy, kiểm toán viên AAC luôn đánh giá kỹ rủi ro hợp đồng ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Khảo sát hệ thống kiểm soát nội bộ là bước đi nền tảng. Bước này hỗ trợ định hướng phạm vi kiểm tra chi tiết. Đội ngũ kiểm toán AAC có năng lực chuyên môn vững vàng. Quy trình thực hiện luôn đảm bảo tính độc lập và khách quan cao nhất. Chất lượng cuộc kiểm toán giúp gia tăng độ tin cậy của báo cáo tài chính.

1.1. Đặc điểm khoản mục vay trên báo cáo tài chính

Khoản mục vay bao gồm vay ngắn hạn và vay dài hạn. Các khoản vay này phát sinh từ hợp đồng tín dụng hoặc trái phiếu phát hành. Số dư tài khoản vay biến động liên tục trong kỳ kế toán. Doanh nghiệp dùng vốn vay để tài trợ tài sản cố định hoặc bổ sung vốn lưu động. Sai sót ở khoản mục vay ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tài chính và lợi nhuận. Hơn nữa, việc phân loại sai giữa nợ ngắn hạn và nợ dài hạn làm sai lệch các chỉ số thanh toán. Kiểm toán viên cần kiểm tra kỹ hồ sơ gốc và chứng từ giải ngân. Việc này giúp xác nhận cam kết tài chính của đơn vị được kiểm toán.

1.2. Vị thế và năng lực kiểm toán tại Công ty AAC

Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC là một trong những đơn vị kiểm toán hàng đầu tại Việt Nam. Doanh nghiệp từng đạt giải thưởng Thương mại Dịch vụ tiêu biểu. AAC được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép kiểm toán các tổ chức niêm yết. Đơn vị sở hữu hơn 150 cán bộ nhân viên giàu năng lực. Hơn 15% nhân sự là chuyên gia kiểm toán và thạc sĩ kinh tế uy tín. AAC áp dụng quy trình kiểm toán hiện đại theo chuẩn mực quốc tế. Kiểm toán viên luôn tuân thủ đạo đức nghề nghiệp và tính bảo mật cao. Khách hàng của AAC nhận được những tư vấn sâu sắc về quản trị rủi ro nợ vay. Thương hiệu AAC khẳng định uy tín vững chắc trên thị trường tài chính.

II. Thực trạng kiểm toán khoản mục vay trong thực tế tại AAC

Quá trình kiểm toán khoản mục vay tại AAC diễn ra qua nhiều giai đoạn chặt chẽ. Tuy nhiên, thực tế kiểm toán vẫn đối mặt với không ít rủi ro và thách thức. Doanh nghiệp khách hàng thường có nhiều hợp đồng tín dụng phức tạp. Các điều khoản về lãi suất thả nổi hoặc tài sản thế chấp rất đa dạng. Việc tính toán chi phí lãi vay dồn tích đòi hỏi nhiều thời gian đối chiếu. Thêm vào đó, thủ tục gửi thư xác nhận ngân hàng đôi khi gặp chậm trễ. Tỷ lệ thư phản hồi từ các chi nhánh ngân hàng không đạt mức tuyệt đối. Kiểm toán viên phải áp dụng nhiều thủ tục thay thế tốn kém công sức. Một số khách hàng chưa phân tách rõ ràng giữa nợ gốc và lãi vay phát sinh. Việc ghi nhận thiếu chi phí tài chính cũng là vấn đề phổ biến. Ngoài ra, việc đánh giá lại các khoản nợ vay bằng ngoại tệ vào cuối kỳ cũng dễ xảy ra sai sót. Điều này đặt ra áp lực lớn cho đội ngũ kiểm toán trong việc kiểm soát rủi ro phát hiện sai sót.

2.1. Rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát đối với nợ vay

Rủi ro tiềm tàng trong khoản mục vay thường xuất phát từ áp lực tài chính của doanh nghiệp. Ban giám đốc có thể giấu bớt các khoản vay nhằm làm đẹp các chỉ tiêu an toàn vốn. Khách hàng cũng có xu hướng vốn hóa chi phí lãi vay sai quy định. Điều này làm tăng lợi nhuận và thổi phồng giá trị tài sản dở dang. Về phía kiểm soát nội bộ, nhiều doanh nghiệp nhỏ thiếu sự phê duyệt độc lập. Thẩm quyền ký kết hợp đồng vay không được phân định rành mạch. Kế toán không cập nhật kịp thời các khế ước nhận nợ mới phát sinh. Những hạn chế này làm tăng đáng kể rủi ro kiểm soát trong cuộc kiểm toán.

2.2. Khó khăn khi thực hiện thủ tục xác nhận số dư nợ vay

Thủ tục gửi thư xác nhận số dư ngân hàng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Bằng chứng kiểm toán từ bên thứ ba luôn có độ tin cậy rất cao. Tuy nhiên, thời gian phản hồi từ các tổ chức tín dụng thường kéo dài. Một số ngân hàng yêu cầu thu phí dịch vụ xác nhận hoặc đòi hỏi thủ tục phức tạp. Trong nhiều trường hợp, thông tin phản hồi từ ngân hàng không ghi đầy đủ lãi suất hoặc ngày đáo hạn. Sự chênh lệch giữa sổ sách kế toán và thư xác nhận đòi hỏi thời gian rà soát kỹ lưỡng. Kiểm toán viên phải thu thập phụ lục hợp đồng và sao kê tài khoản để giải trình sai biệt. Quá trình này ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ hoàn thành báo cáo.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán khoản mục vay

Công ty AAC cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục vay. Trước hết, việc lập kế hoạch kiểm toán phải được cá nhân hóa cho từng khách hàng. Kiểm toán viên cần phân tích sâu rủi ro kinh doanh và môi trường ngành. Việc kết hợp thủ tục phân tích xu hướng với kiểm tra chi tiết mang lại hiệu quả cao. Kiểm toán viên nên lập bảng tính độc lập để ước tính chi phí lãi vay kỳ vọng. Sau đó, số liệu kỳ vọng được so sánh với chi phí thực tế doanh nghiệp đã hạch toán. Mọi chênh lệch vượt ngưỡng trọng yếu đều cần điều tra rõ nguyên nhân. Ngoài ra, việc ứng dụng phần mềm kiểm toán hiện đại giúp rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu. Công tác kiểm soát chất lượng hồ sơ cần được siết chặt qua từng cấp soát xét. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhóm kiểm toán và ban giám đốc công ty khách hàng tạo điều kiện thu thập chứng từ nhanh chóng. Những cải tiến này giúp nâng cao độ tin cậy của kết quả kiểm toán.

3.1. Tối ưu hóa thủ tục phân tích và kiểm tra cơ bản

Thủ tục phân tích giúp nhận diện sớm các biến động bất thường của số dư nợ vay. Kiểm toán viên so sánh số dư nợ bình quân theo từng quý và tính toán tỷ lệ lãi suất thực tế. Khi phát hiện sai lệch so với hợp đồng gốc, kiểm toán viên tiến hành kiểm tra chi tiết ngay lập tức. Đối với kiểm tra chi tiết, việc đối chiếu sổ phụ ngân hàng và ủy nhiệm chi là điều bắt buộc. Kiểm toán viên cũng cần kiểm tra các biên bản họp hội đồng quản trị về phê duyệt hạn mức tín dụng. Việc thực hiện đầy đủ các bước này đảm bảo tính chính xác và tính có thật của số dư nợ vay.

3.2. Nâng cao kỹ năng kiểm toán viên và chuyển đổi số

Đội ngũ nhân sự là yếu tố then chốt quyết định chất lượng kiểm toán tại AAC. Công ty cần định kỳ tổ chức đào tạo chuyên sâu về Chuẩn mực Kế toán và Chuẩn mực Kiểm toán. Nhân viên kiểm toán cần nắm vững các kỹ thuật phân tích số liệu tài chính phức tạp. Song song với đó, việc đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin đóng vai trò chiến lược. AAC nên áp dụng phần mềm chuyên dụng để tự động hóa việc đối chiếu dữ liệu ngân hàng. Công nghệ số giúp giảm thiểu sai sót do con người và rút ngắn thời gian làm việc tại khách hàng. Nhờ vậy, năng suất kiểm toán được tối ưu hóa rõ rệt.

IV. Kết luận và bài học kiểm toán khoản mục vay tại Công ty AAC

Quy trình kiểm toán khoản mục vay tại AAC đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm chất lượng báo cáo tài chính. Việc tuân thủ chuẩn mực kiểm toán giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho cả công ty kiểm toán và khách hàng. Một quy trình kiểm toán chặt chẽ phát hiện sớm các sai sót trọng yếu. Báo cáo tài chính sau kiểm toán cung cấp cái nhìn trung thực về năng lực chi trả nợ của doanh nghiệp. Ngân hàng, cổ đông và nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định kinh doanh chính xác. Kinh nghiệm thực tiễn từ AAC mang lại bài học quý giá cho sinh viên ngành kiểm toán và các công ty cùng ngành. Đổi mới phương pháp làm việc và duy trì đạo đức nghề nghiệp là điều kiện tiên quyết. Việc kết hợp kiểm tra truyền thống và công nghệ hiện đại là xu thế tất yếu. Cuộc kiểm toán thành công góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch và lành mạnh.

4.1. Ý nghĩa đối với quản trị tài chính doanh nghiệp

Kết quả kiểm toán khoản mục vay mang lại nhiều giá trị thiết thực cho doanh nghiệp. Ban điều hành có cơ sở đánh giá chính xác mức độ an toàn tài chính. Doanh nghiệp dễ dàng nhận thấy những rủi ro vi phạm hợp đồng tín dụng hoặc tỷ lệ nợ quá mức. Từ đó, ban lãnh đạo xây dựng kế hoạch cân đối dòng tiền trả nợ hợp lý hơn. Hồ sơ vay minh bạch còn giúp doanh nghiệp tăng uy tín khi đàm phán với các tổ chức tín dụng. Doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận nguồn vốn mới với chi phí lãi suất ưu đãi hơn. Kiểm toán khoản mục vay thực sự là công cụ hỗ trợ quản trị hiệu quả.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng cho các công ty kiểm toán

Các công ty kiểm toán độc lập cần chuẩn hóa quy trình làm việc theo mô hình của AAC. Nhóm kiểm toán cần chú trọng giai đoạn tiền kế hoạch và đánh giá rủi ro khách hàng. Việc khảo sát kỹ hồ sơ tín dụng giúp xác định trọng tâm thử nghiệm cơ bản. Kiểm toán viên cần rèn luyện kỹ năng đọc hiểu hợp đồng tín dụng và các điều khoản phụ. Đồng thời, doanh nghiệp kiểm toán cần xây dựng kênh liên lạc số hóa với hệ thống ngân hàng. Sự phối hợp kịp thời sẽ đẩy nhanh việc thu thập xác nhận số dư. Những giải pháp này nâng cao chất lượng hồ sơ kiểm toán và bảo vệ uy tín nghề nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ chế thị trường, thông tin kế toán là căn cứ phục vụ công tác quản lý của Nhà nước, điều hành của doanh nghiệp và quyết định kinh tế của các bên liên quan như nhà đầu tư, cổ đông, ngân hàng và chủ nợ. Sự gia tăng rủi ro về độ tin cậy của báo cáo tài chính đặt ra yêu cầu tất yếu đối với hoạt động kiểm toán độc lập nhằm xác thực tính trung thực, hợp lý của các số liệu kinh tế. Đối với doanh nghiệp, nguồn vốn vay đóng vai trò trọng yếu trong việc duy trì và mở rộng sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, các nghiệp vụ vay luôn tiềm ẩn rủi ro kiểm toán cao do tính phức tạp của hợp đồng tín dụng, tài sản bảo đảm, việc phân loại kỳ hạn nợ ngắn hạn - dài hạn, tính toán chi phí lãi vay và khả năng vi phạm các cam kết tài chính ảnh hưởng tới giả định hoạt động liên tục. Nhận thức tầm quan trọng của phần hành này, đề tài được tác giả thực hiện trong thời gian thực tập tại Phòng Kiểm toán BCTC 3 thuộc Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC.

Khóa luận xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Hệ thống hóa lý luận và phân tích thực trạng quy trình kiểm toán nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục vay trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quy trình kiểm toán khoản mục vay trong kiểm toán báo cáo tài chính.
   • Thứ hai: Tìm hiểu, mô tả và phân tích thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục vay do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện trên hồ sơ khách hàng là Công ty Cổ phần ABC.
   • Thứ ba: Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục vay tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán khoản mục vay tại Công ty Cổ phần ABC do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC, Phòng Kiểm toán BCTC 3 và Công ty Cổ phần ABC.
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu dữ liệu, hồ sơ kiểm toán trong cuộc kiểm toán báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2023.
• Phạm vi nội dung: Các bước công việc, thủ tục kiểm toán và giấy làm việc áp dụng cho khoản mục vay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống văn bản pháp lý, chuẩn mực kiểm toán và quy định kế toán chuyên ngành:

• Cơ sở pháp lý và chuẩn mực nghề nghiệp: Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12; Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA) bao gồm: VSA 200 (Mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên), VSA 210 (Hợp đồng kiểm toán), VSA 220 (Kiểm soát chất lượng), VSA 300 (Lập kế hoạch kiểm toán), VSA 315 (Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu), VSA 320 (Mức trọng yếu), VSA 500 (Bằng chứng kiểm toán), VSA 700 và VSA 705 (Báo cáo kiểm toán và các loại ý kiến kiểm toán); Chương trình kiểm toán mẫu của Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA).
• Quy định kế toán và tín dụng: Thông tư 200/2014/TT-BTC (Điều 58 quy định nguyên tắc kế toán và kết cấu Tài khoản 341 - Vay và nợ thuê tài chính, chi tiết thành TK 3411 - Các khoản đi vay và TK 3412 - Nợ thuê tài chính; nguyên tắc vốn hóa chi phí lãi vay và tỷ giá giao dịch ngoại tệ); Thông tư 39/2016/TT-NHNN (Điều 2 và Điều 10 về phân loại vay ngắn hạn tối đa 01 năm, trung hạn trên 01 năm đến 05 năm, dài hạn trên 05 năm); Khung kiểm soát nội bộ COSO.
• Mô hình rủi ro kiểm toán: $$AR = IR \times CR \times DR$$ Trong đó: $AR$ là rủi ro kiểm toán, $IR$ là rủi ro tiềm tàng, $CR$ là rủi ro kiểm soát, $DR$ là rủi ro phát hiện.
• Khung xác định mức trọng yếu được hệ thống hóa trong khóa luận:

Tiêu chí làm cơ sở ước lượng	Tỷ lệ áp dụng	Đối tượng doanh nghiệp phù hợp
Lợi nhuận trước thuế	5% - 10%	Đơn vị có hoạt động kinh doanh và lợi nhuận ổn định
Doanh thu	0,5% - 3%	Doanh thu tăng trưởng nhưng lợi nhuận không ổn định, đơn vị mới hoạt động
Tổng tài sản hoặc Vốn chủ sở hữu	2%	Doanh thu và lợi nhuận không ổn định, hoặc doanh nghiệp sản xuất

Mức trọng yếu thực hiện được xác định từ 50% đến 70% mức trọng yếu tổng thể (PM); ngưỡng sai sót có thể bỏ qua được thiết lập từ 0% đến 4% mức trọng yếu thực hiện.

Phương pháp nghiên cứu thực hiện:

• Phương pháp thu thập số liệu:
  • Phương pháp quan sát: Quan sát quá trình trợ lý kiểm toán viên thao tác trên giấy làm việc (GLV), ghi chép quy trình xử lý và luân chuyển chứng từ vay tại Công ty Cổ phần ABC.
  • Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn kiểm toán viên chính, trợ lý kiểm toán tại AAC về việc thực hiện các bước trong chương trình kiểm toán; phỏng vấn nhân viên kế toán tại Công ty Cổ phần ABC.
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu tài liệu chuyên môn của Bộ Tài chính, VACPA, hồ sơ kiểm toán mẫu nội bộ theo tiêu chuẩn PrimeGlobal tại AAC, hệ thống tài liệu trên trang web công ty (aac.vn).
• Phương pháp phân tích số liệu:
  • Phương pháp so sánh: Phân tích biến động số dư theo thời gian bằng số tuyệt đối và số tương đối; đối chiếu số liệu giữa giấy làm việc với hồ sơ kiểm toán năm trước, sổ cái và báo cáo tài chính của khách hàng.
  • Phương pháp phân tích: Phân tích ngang, phân tích dọc tỷ suất nợ; thực hiện lại các thủ tục kiểm toán (re-performance) và kiểm tra tính toán chi phí lãi vay.
• Nguồn dữ liệu: Hồ sơ kiểm toán thực tế năm 2023 của Công ty Cổ phần ABC; sổ chi tiết TK 341, TK 635; hợp đồng tín dụng, khế ước vay, thư xác nhận ngân hàng; số liệu tài chính và báo cáo nội bộ của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về kiểm toán các khoản vay trong kiểm toán báo cáo tài chính

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm toán báo cáo tài chính và kiểm toán khoản mục vay:

• Khái quát về các khoản vay: Phân tích định nghĩa khoản vay theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN; kết cấu phản ánh của TK 341 (TK 3411, TK 3412); các nguyên tắc ghi nhận vốn hóa chi phí đi vay và đánh giá chênh lệch tỷ giá cuối kỳ.
• Đánh giá kiểm soát nội bộ và rủi ro: Ứng dụng khung COSO để phân tích rủi ro khách quan (kinh tế, pháp lý, môi trường, thị trường, công nghệ, chính trị) và rủi ro chủ quan (từ khách hàng, đơn vị cho vay, tài sản bảo đảm).
• Mục tiêu kiểm toán: Gồm các mục tiêu nghiệp vụ (hiện hữu, phát sinh, đầy đủ, quyền và nghĩa vụ, đánh giá và phân bổ, đúng đắn, đúng kỳ) và mục tiêu số dư tài khoản (hiện hữu, quyền và nghĩa vụ, đánh giá, tính toán, tổng hợp và trình bày).
• Quy trình kiểm toán khoản mục vay trải qua ba giai đoạn:
  • Giai đoạn chuẩn bị: Tiền kế hoạch (đánh giá khách hàng theo VSA 220, ký hợp đồng kiểm toán theo VSA 210) và lập kế hoạch (xây dựng chiến lược kiểm toán tổng thể theo VSA 300, thủ tục đánh giá rủi ro theo VSA 315, xác định mức trọng yếu theo VSA 320).
  • Giai đoạn thực hiện: Triển khai thử nghiệm kiểm soát (4 bước) và thử nghiệm cơ bản gồm thủ tục phân tích (5 bước) cùng 15 thủ tục kiểm tra chi tiết theo Bảng 1.6.

STT	Thủ tục kiểm tra chi tiết các khoản vay (Theo Bảng 1.6 của khóa luận)
1	Thu thập bảng tổng hợp tăng, giảm các khoản vay/nợ trong năm; đối chiếu với sổ cái, sổ chi tiết, bảng CĐSPS và BCTC.
2	Đọc lướt sổ cái để xác định các nghiệp vụ bất thường về nội dung, giá trị hoặc tài khoản đối ứng.
3	Kiểm toán số dư đầu kỳ: kiểm tra chứng từ gốc giá trị lớn, kiểm tra nghiệp vụ sau ngày kết thúc năm tài chính, gửi thư xác nhận, đánh giá lại ngoại tệ.
4	Kiểm tra bộ chứng từ gốc: phương án vay, thẩm quyền phê duyệt, hợp đồng tín dụng, kế hoạch hoàn trả, bảo đảm tiền vay, các điều khoản bất thường.
5	Kiểm tra việc tuân thủ các điều khoản hợp đồng vay nợ và xác định ảnh hưởng của việc không tuân thủ.
6	Kiểm tra tính hợp lý của chi phí lãi vay trong kỳ và lãi vay phải trả cuối kỳ dựa trên gốc vay và ước tính độc lập.
7	Kiểm tra mục đích vay, tính toán lại phần chi phí lãi vay được vốn hóa và đối chiếu với phần hành TSCĐ D700.
8	Lập và gửi thư xác nhận về các khoản vay đến các bên cho vay; tổng hợp kết quả và đối chiếu số dư sổ chi tiết.
9	Xử lý khi không có thư hồi âm: gửi thư xác nhận lần 2, thực hiện thủ tục thay thế qua chứng từ giải ngân hoặc trả nợ sau ngày kết thúc kỳ kế toán.
10	Xử lý khi đơn vị không cho phép gửi thư xác nhận: thu thập văn bản giải trình từ Ban Giám đốc và thực hiện thủ tục thay thế.
11	Đối với khoản vay nước ngoài: kiểm tra việc đăng ký với Ngân hàng Nhà nước và nghĩa vụ thuế nhà thầu.
12	Đối với khoản vay cá nhân: kiểm tra mức trần lãi suất theo luật thuế, khấu trừ thuế TNCN, mối liên hệ giữa các bên.
13	Đối với khoản vay bên liên quan: kiểm tra việc phê duyệt, ghi chép và lãi suất áp dụng.
14	Đối với khoản vay gốc ngoại tệ: kiểm tra tỷ giá quy đổi, xác định và hạch toán chênh lệch tỷ giá phát sinh và cuối kỳ.
15	Kiểm tra việc phân loại và trình bày khoản vay trên BCTC, đặc biệt là khoản nợ dài hạn đến hạn trả trong vòng 12 tháng.

• Giai đoạn hoàn thành: Đánh giá tổng thể bằng chứng, soát xét sai sót chưa điều chỉnh, thu thập giải trình văn bản và lập báo cáo kiểm toán theo VSA 700, VSA 705 (chấp nhận toàn phần, ngoại trừ, trái ngược hoặc từ chối đưa ra ý kiến).

Chương 2: Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục vay trong kiểm toán BCTC tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

Nội dung chương trình bày bối cảnh doanh nghiệp kiểm toán và cuộc kiểm toán cụ thể:

• Khái quát Công ty AAC: Thành lập năm 1993 (tiền thân là DAC), chuyển đổi mô hình TNHH năm 2007, gia nhập tổ chức kiểm toán quốc tế Polaris International (nay là PrimeGlobal) từ tháng 9/2009. Đội ngũ gồm hơn 150 người với 100% có trình độ đại học trở lên, trong đó gần 30% giữ chứng chỉ Kiểm toán viên cấp Quốc gia và trên 15% là thạc sĩ, chuyên gia kinh tế. Số liệu tài chính tại đơn vị ghi nhận tổng doanh thu đạt 49.470 triệu đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 7.172 triệu đồng.
• Thực trạng kiểm toán tại Công ty Cổ phần ABC:
  • Giai đoạn chuẩn bị: Phòng BCTC 3 tiến hành thủ tục chấp nhận khách hàng, ký kết hợp đồng kiểm toán, lập kế hoạch kiểm toán tổng thể. Kiểm toán viên thực hiện phân tích ngang trên Bảng CĐKT (Biểu 2.1) và Báo cáo KQHĐKD (Biểu 2.2), phân tích dọc các hệ số thanh toán (Biểu 2.3). Xác định mức trọng yếu tổng thể và phân bổ mức trọng yếu thực hiện (Biểu 2.4, Biểu 2.5). Đánh giá rủi ro và xác định thủ tục kiểm toán khoản mục vay và nợ ngắn hạn/dài hạn (Biểu 2.6). Thiết lập hệ thống giấy làm việc liên quan (Biểu 2.7, Biểu 2.9).
  • Giai đoạn thực hiện:
    • Kiểm tra tính tuân thủ chính sách kế toán áp dụng trên giấy làm việc E140 (Biểu 2.10).
    • Thu thập bảng tổng hợp số liệu vay ngắn hạn, dài hạn (Biểu 2.11) và bảng tổng hợp tình hình tăng, giảm các khoản vay trong năm (Biểu 2.12).
    • Soát xét lịch trả nợ dài hạn ngân hàng tại Công ty ABC (Biểu 2.13), tập trung xác định khoản vay phải trả theo hợp đồng vay tại ngân hàng Agribank (Biểu 2.15).
    • Thực hiện chọn mẫu hồ sơ kiểm tra hợp đồng vay (Biểu 2.16, Biểu 2.20).
    • Kiểm tra việc phân loại và đối chiếu khoản nợ dài hạn đến hạn trả giữa số liệu đơn vị trình bày và số liệu kiểm toán (Biểu 2.17).
    • Tính toán độc lập và đối chiếu chi phí lãi vay năm 2023 (Biểu 2.18).
    • Lập bảng theo dõi, phát hành và kiểm soát thư xác nhận số dư nợ vay ngắn hạn, dài hạn đối với các tổ chức tín dụng (Biểu 2.19).
  • Giai đoạn kết thúc: Tổng hợp các phát hiện trên giấy làm việc tổng kết phần hành nợ vay E130 (Biểu 2.21), đánh giá tổng hợp các sai sót chưa điều chỉnh trước khi đưa vào báo cáo kiểm toán tổng thể của đơn vị.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán các khoản vay do công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện

• Nhận xét và đánh giá:
  • Ưu điểm: AAC tuân thủ tuần tự các bước của chuẩn mực VSA và chương trình kiểm toán mẫu; hệ thống giấy làm việc được mã hóa rõ ràng; kết hợp hiệu quả giữa kiểm tra chứng từ gốc và gửi thư xác nhận độc lập.
  • Nhược điểm: Việc đánh giá rủi ro kiểm soát đôi khi còn mang tính hình thức; quy trình xử lý các thư xác nhận ngân hàng chậm phản hồi còn kéo dài; thủ tục phân tích đối với mối quan hệ giữa chi phí lãi vay và nợ vay bình quân chưa được chuẩn hóa bằng công cụ tự động.
• Đề xuất các giải pháp:
  • Nhóm giải pháp chung: Hoàn thiện quy trình khảo sát khách hàng tại giai đoạn tiền kế hoạch; tăng cường kiểm soát chất lượng giấy làm việc giữa các cấp soát xét.
  • Nhóm giải pháp cho khoản mục vay: Chuẩn hóa quy trình gửi và theo dõi thư xác nhận ngân hàng nhằm giảm thiểu rủi ro chậm trễ; nâng cao kỹ thuật kiểm tra các điều khoản cam kết tín dụng phức tạp; hoàn thiện phương pháp kiểm tra vốn hóa chi phí lãi vay sang các tài khoản chi phí xây dựng dở dang và nguyên giá tài sản cố định; tăng cường phân tích sâu các khoản vay từ các bên liên quan và cá nhân.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả chính từ nghiên cứu:
  • Hệ thống hóa được quy trình kiểm toán khoản mục vay gồm ba giai đoạn với 15 thủ tục kiểm tra chi tiết theo chuẩn mực VSA và quy định nội bộ của mạng lưới PrimeGlobal.
  • Làm rõ việc áp dụng hệ thống giấy làm việc chuyên biệt (từ GLV E110 đến E140, liên kết với giấy làm việc D700 của phần hành TSCĐ) trong việc kiểm toán nợ ngắn hạn, nợ dài hạn, chi phí lãi vay và vốn hóa tài sản tại Công ty Cổ phần ABC năm tài chính 2023.
  • Khảo sát thực tế cơ cấu tổ chức và năng lực của Công ty AAC với quy mô hơn 150 nhân viên, tỷ lệ KTV cấp Quốc gia chiếm gần 30%, doanh thu đạt 49.470 triệu đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 7.172 triệu đồng.
• Giải pháp và kiến nghị đề xuất:
  • Đưa ra các giải pháp cụ thể giúp kiểm toán viên AAC kiểm soát tốt hơn các sai sót phân loại kỳ hạn nợ vay, đối chiếu lịch trả nợ của ngân hàng Agribank, và xử lý thủ tục thay thế khi thiếu thư xác nhận.
  • Đề xuất kiến nghị với Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế về việc cập nhật chương trình đào tạo thực hành kiểm toán gắn liền với các bộ hồ sơ kiểm toán mẫu và phần mềm kiểm toán hiện hành.
• Đóng góp khoa học: Cung cấp tài liệu mô tả chi tiết quy trình kiểm toán thực tế tại một công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam, kết nối giữa cơ sở lý luận chuẩn mực kiểm toán với thực tế xử lý các nghiệp vụ vay phức tạp của doanh nghiệp khách hàng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Phạm vi số liệu thực nghiệm chỉ giới hạn tại một khách hàng đơn lẻ là Công ty Cổ phần ABC do Phòng BCTC 3 kiểm toán trong một năm tài chính 2023, chưa đối chiếu so sánh quy trình kiểm toán khoản mục vay qua nhiều niên độ kế toán liên tiếp.
  • Khóa luận chưa đi sâu khảo sát các hình thức huy động vốn đặc thù khác như trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu ưu đãi có điều khoản mua lại, hoặc các hợp đồng thuê tài chính phức tạp.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Tiếp tục khảo sát quy trình kiểm toán khoản mục vay tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), các tập đoàn đa ngành có giao dịch vay nội bộ phức tạp, và nghiên cứu ứng dụng phần mềm kiểm toán chuyên dụng trong việc phân tích rủi ro lãi vay.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên chuyên ngành Kiểm toán, Kế toán, Tài chính doanh nghiệp; trợ lý kiểm toán viên tại các công ty kiểm toán độc lập vừa và nhỏ; nhân viên kế toán phụ trách công nợ vay tại các doanh nghiệp.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Khung 15 thủ tục kiểm tra chi tiết đối với nghiệp vụ và số dư khoản mục vay (Bảng 1.6).
  • Phương pháp lập và xử lý hệ thống giấy làm việc thực tế (GLV E130, E140) đối với nghiệp vụ nợ dài hạn đến hạn trả và vốn hóa chi phí lãi vay sang tài khoản tài sản cố định.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận căn cứ vào văn bản pháp lý nào để phân loại các khoản vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn?
Tác giả căn cứ theo Điều 10 của Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Quy định nêu rõ: Cho vay ngắn hạn có thời hạn tối đa 01 năm; cho vay trung hạn có thời hạn trên 01 năm và tối đa 05 năm; cho vay dài hạn có thời hạn cho vay trên 05 năm.

Tài khoản kế toán nào được sử dụng để phản ánh nghiệp vụ vay, và kết cấu cấp 2 của nó theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ra sao?
Nghiệp vụ vay được hạch toán trên Tài khoản 341 - Vay và nợ thuê tài chính. Tài khoản này gồm hai tài khoản cấp 2: TK 3411 - Các khoản đi vay (phản ánh giá trị và việc thanh toán các khoản tiền đi vay, không bao gồm trái phiếu) và TK 3412 - Nợ thuê tài chính (phản ánh giá trị và việc thanh toán nợ thuê tài chính).

Quy mô nhân sự và trình độ chuyên môn của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC được phản ánh như thế nào?
Theo thông tin ghi nhận tại khóa luận, Công ty AAC có đội ngũ hơn 150 cán bộ, nhân viên. 100% nhân viên tốt nghiệp đại học trở lên, trong đó gần 30% có chứng chỉ Kiểm toán viên cấp Quốc gia và trên 15% là thạc sĩ, chuyên gia kiểm toán được đào tạo trong và ngoài nước.

Kiểm toán viên tại AAC thực hiện thủ tục gì khi không nhận được thư xác nhận nợ vay từ phía ngân hàng?
Theo thủ tục số 9 tại Bảng 1.6 của khóa luận, khi không nhận được thư hồi âm, kiểm toán viên tiến hành gửi thư xác nhận lần 2 (nếu cần), sau đó thực hiện các thủ tục kiểm toán thay thế bao gồm: kiểm tra hợp đồng vay, phiếu nhận tiền vay (chứng từ giải ngân) hoặc các chứng từ chi trả nợ gốc và nợ lãi phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán.

Hồ sơ kiểm toán thực tế tại Công ty Cổ phần ABC lấy dữ liệu cho năm tài chính nào và do phòng ban nào phụ trách?
Dữ liệu kiểm toán thực tế được trích xuất từ hồ sơ kiểm toán báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần ABC cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2023, do các kiểm toán viên và trợ lý kiểm toán thuộc Phòng Kiểm toán BCTC 3 của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Xuân Thi đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kiểm toán khoản mục vay theo các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA) và chế độ kế toán hiện hành. Đề tài phản ánh chi tiết thực trạng kiểm toán khoản mục vay tại Công ty Cổ phần ABC do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện trong năm tài chính 2023 qua hệ thống giấy làm việc và kỹ thuật chọn mẫu cụ thể. Các ưu điểm, hạn chế cùng nhóm giải pháp được đề xuất trong công trình mang tính thực tiễn cao, đóng góp tài liệu tham khảo nghiệp vụ hữu ích cho công tác kiểm toán phần hành nợ vay trong kiểm toán báo cáo tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học về kiểm toán các khoản vay trong kiểm toán báo cáo tài chính 1. Tổng quan về kiểm toán báo cáo tài chính 1. Khái niệm về kiểm toán và kiểm toán báo cáo tài chính Khái niệm về kiểm toán đã được định nghĩa bởi A.Locbbecke, Auditing: An integrated approach, Prentice Hall, 2012: “Kiểm toán là quá trình thu thập và đánh giá bằng chứng về những thông tin được kiểm tra nhằm xác định và báo cáo về mức độ phù hợp giữa những thông tin đó với các chuẩn mực đã được thiết lập. Quá trình kiểm toán phải được thực hiện bởi các kiểm toán viên đủ năng lực và độc lập”.

Tại Việt Nam, theo Điều 5 của Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12: “Kiểm toán báo cáo tài chính là việc kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm tra, đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu của báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán theo quy định của chuẩn mực kiểm toán”. Mục tiêu của một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính Theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 200 – Mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán, mục đích của kiểm toán báo cáo tài chính là: “Làm tăng độ tin cậy của người sử dụng đối với báo cáo tài chính, thông qua việc kiểm toán viên đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập, trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng hay không” Chuẩn mực cũng quy định rõ mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán khi thực hiện một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, bao gồm: (a) Đạt được sự đảm bảo hợp lý rằng liệu báo cáo tài chính, xét trên phương diện tổng thể, có còn sai sót trọng yếu do gian lận hoặc nhầm lẫn hay không, từ đó giúp kiểm toán viên đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng, trên các khía cạnh trọng yếu hay không; (b) Lập báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính và trao đổi thông tin theo quy định của chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, phù hợp với các phát hiện của kiểm toán 5 viên” 1. Đối tượng của kiểm toán báo cáo tài chính Kiểm toán báo cáo tài chính tập trung vào việc kiểm tra và đánh giá tính trung thực, hợp lý của các báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán. Các báo cáo tài chính chính bao gồm: - Bảng cân đối kế toán: Phản ánh tình hình tài sản, nguồn vốn và nợ phải trả của doanh nghiệp tại một thời điểm cụ thể.

- Báo cáo kết quả kinh doanh: Trình bày doanh thu, chi phí và lợi nhuận trong kỳ báo cáo. - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: Cho thấy luồng tiền vào và ra của doanh nghiệp trong kỳ. - Bảng thuyết minh báo cáo tài chính: Cung cấp thông tin bổ sung giải thích và chi tiết hóa các số liệu trong các báo cáo trên. Những báo cáo này cung cấp thông tin về tài sản, vốn chủ sở hữu, nợ phải trả, doanh thu, chi phí và lợi nhuận, giúp người sử dụng đánh giá tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Các nguyên tắc đảm bảo của kiểm toán viên trong kiểm toán báo cáo tài chính Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 200, KTV phải tuân thủ chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan, bao gồm cả tính độc lập, liên quan đến kiểm toán báo cáo tài chính. - Thái độ hoài nghi nghề nghiệp - Xét đoán chuyên môn - Bằng chứng kiểm toán đầy đủ, thích hợp và rủi ro kiểm toán - Thực hiện cuộc kiểm toán theo chuẩn mực Việt Nam 1. Khái quát chung về các khoản mục vay 1. Khái niệm về các khoản vay Theo điều 2 của Thông tư 39/2016/TT-NHNN Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”.

6 Khoản vay là khoản tiền mà bên đi vay nhận được từ cá nhân hay tổ chức với các điều kiện chặt chẽ về lãi suất, kế hoạch trả nợ, thời gian đáo hạn, tài sản cầm cố, thế chấp cũng như việc sử dụng các khoản vay đúng mục đích. Các khoản vay này được đảm bảo thông qua hợp đồng vay và tài sản thế chấp của doanh nghiệp. Phân loại các khoản vay Theo điều 10 của Thông tư 39/2016/TT-NHNN “Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng, tổ chức tín dụng xem xét quyết định cho khách hàng vay theo các loại cho vay như sau: 1. Cho vay ngắn hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay tối đa 01 (một) năm.

Cho vay trung hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay trên 01 (một) năm và tối đa 05 (năm) năm. Cho vay dài hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay trên 05 (năm) năm.” Có nhiều cách phân loại và quản lý nguồn vốn vay, tuy nhiên có hai cách phân loại phổ biến đối với các khoản vay là: vay ngắn hạn và vay dài hạn. Căn cứ vào thời hạn cho vay mà đơn vị cho vay hay đơn vị đi vay phân loại các khoản vay. Vay ngắn hạn là khoản vay có thời gian đáo hạn hay gọi là thời hạn thanh toán cả gốc lẫn lãi vay trong thời hạn một năm hay một chu kỳ kinh doanh.

Vay dài hạn là khoản vay có thời hạn trả gốc trên một năm hay ngoài một chu kỳ kinh doanh mà doanh nghiệp phải hoàn trả. Kiểm soát nội bộ đối với các khoản vay 1. Mục tiêu của kiểm soát nội bộ đối với các khoản mục vay Theo giáo trình Kiểm toán tập 1 – Trường Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh: “Kiểm soát nội bộ là công cụ quan trọng trong quản lý đơn vị nhưng lại có những ảnh hưởng rất lớn đối với công việc của kiểm toán viên”. Theo Báo cáo COSO, mục tiêu của hệ thống kiểm soát nội bộ đối với khoản mục vay là tập trung vào việc đánh giá rủi ro kiểm toán và xác định phạm vi, tính chất cũng như thời gian của các thủ tục kiểm toán cần thiết.

Cụ thể: - KTV cần hiểu rõ quy trình vay vốn của đơn vị bao gồm các thủ tục phê duyệt, ghi nhận, theo dõi và trả nợ. - KTV cần đánh giá khả năng của hệ thống kiểm soát nội bộ trong việc ngăn ngừa hoặc phát hiện các rủi ro có sai sót trọng yếu liên quan đến khoản mục vay. - Kiểm soát nội bộ khoản mục vay nhằm giúp tổ chức sử dụng nguồn lực vay 7 đúng mục đích và hiệu quả. - Đảm bảo các khoản vay được ghi nhận chính xácm tuân thủ các quy định pháp lý và được sử dụng hiệu quả để hỗ trợ các mục tiêu chiến lược của tổ chức.

- Giúp ngăn ngừa rủi ro và sai sót trong quản lý khoản vay, đồng thời bảo vệ lợi ích tài chính và đảm bảo tuân thủ quy định. Do đó, việc đánh giá và hiểu biết đầy đủ về hệ thống kiểm soát nội bộ là tiền đề quan trọng giúp KTV lập kế hoạch kiểm toán phù hợp , xác định mức độ tin cậy vào hệ thống và từ đó giúp KTV quyết định có giảm bớt các thủ tục kiểm tra chi tiết hay không. Các rủi ro thường gặp trong quy trình cho vay Theo khung kiểm soát nội bộ COSO, trong quy trình cho vay có nhiều loại rủi ro có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện các hoạt động cho vay. Những rủi ro này có đến từ nguyên nhân khách quan hoặc nguyên nhân chủ quan.

Rủi ro đến từ nguyên nhân khách quan Rủi ro đến từ nguyên nhân khách quan là những rủi ro phát sinh đến từ các yếu tố bên ngoài tổ chức mà tổ chức không thể kiểm soát trực tiếp. - Rủi ro kinh tế: Suy thoái kinh tế, lạm phát, thay đổi tỷ giá ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. - Rủi ro pháp lý: Thay đổi luật hoặc quy định tín dụng khiến tổ chức cho vay phải điều chỉnh quy trình nghiệp vụ. - Rủi ro môi trường: Biến đổi khí hậu, thiên tai hoặc thay đổi chính sách môi trường ảnh hưởng đến hoạt động của khách hàng.

- Rủi ro thị trường: Biến động lãi suất, thanh toán thị trường suy giảm ảnh hưởng đến cả bên cho vay và khách hàng vay. - Rủi ro xã hội – chính trị: Bất ổn chính trị, đình công, khủng hoảng xã hội tác động đến năng lực trả nợ của người vay. - Rủi ro cạnh tranh: Sự xuất hiện của đối thủ với điều kiện cho vay ưu đãi hơn có thể làm ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh. - Rủi ro công nghệ: Các vấn đề về bảo mật, tấn công mạng hoặc thay đổi do ứng dụng công nghệ tài chính mới ảnh hưởng đến quy trình quản lý vay.

Rủi ro đến từ nguyên nhân chủ quan - Từ phía khách hàng: Sử dụng vốn sai mục đích, tình hình tài chính yếu kém và 8 thiếu minh bạch, vay vốn nhiều từ các tổ chức tín dụng khác nhau, có ý đồ lừa đảo chiếm đoạt tài sản. - Từ phía cho vay: Chính sách cho vay không hợp lý, quy trình, điều kiện cho vay còn nhiều sơ hở dẫn tới khách hàng có thể trục lợi chiếm đoạt khoản vay đó, nhân viên thiếu đạo đức, thiếu trách nhiệm trong thẩm định hồ sơ vay. - Từ tài sản đảm bảo: Định giá tài sản không đúng giá trị hoặc tài sản mất giá nhanh khiến khoản vay không được bảo đảm đúng mức. Quy định kế toán liên quan đến các khoản mục vay Căn cứ theo Điều 58 của thông tư 200/2014/TT-BTC về Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp ta có quy định kế toán liên quan đến các khoản mục vay như sau: 1.

Nguyên tắc kế toán “Tài khoản 341 (vay và nợ thuê tài chính) dùng để phản ánh các khoản tiền vay, nợ thuê tài chính và tình hình thanh toán các khoản tiền vay, nợ thuê tài chính của doanh nghiệp.