Áp Dụng Tiêu Chuẩn Đạo Đức Tại Các Ngân Hàng Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp ngân hàng applying ethical standards at vietnamese banks, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ thể cho vấn đề kinh tế.

• Tác giả: Tran Ngoc Hung
• Người hướng dẫn: Assoc. Nguyen Minh Phuong
• Trường học: Banking Academy of Vietnam
• Chuyên ngành: Banking
• Đề tài: Tiêu Chuẩn Đạo Đức Trong Ngành Ngân Hàng Việt Nam: Nghiên Cứu và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• LIST OF TABLES
• LIST OF DIAGRAMS
• TABLE OF CONTENT
• DECLARATION
• LIST OF TABLES
• LIST OF DIAGRAMS
• 1. CHƯƠNG 1: OVERVIEW OF BANKING ETHICAL STANDARDS
• 1.1. Some basic related concepts
• 1.2. Concept of professional ethics
• 1.3. Ethics is a set of standards and principles recognized by society
• 1.4. Public opinion has a great influence on morality
• 1.5. Ethical standards are ethics associated with a specific professional field
• 1.6. Lessons learned in developing an Ethical standard for Vietnamese bank officials
• 1.7. About the structure of the ethical standards
• 1.8. About the content of the ethical standards
• 1.9. Some other notes when developing a ethical standards
• 1.10. CONCLUSION OF CHAPTER 1
• 2. CHƯƠNG 2: CURRENT STATUS OF APPLYING ETHICAL STANDARDS IN VIETNAMESE BANKS
• 2.1. The current situation of ethical violations at Vietnamese commercial banks in the period of 2021-2023
• 2.2. The current situation of ethical violations in professional activities at commercial banks
• 2.3. Consequences from ethical violations in business activities of Vietnamese banks
• 2.3.1. Consequences for commercial banks
• 2.3.2. For the State Bank
• 2.3.3. Consequences for customers
• 2.3.4. Great impact on the economy
• 2.4. Survey on professional ethics and behavior at Vietnamese banks
• 2.5. Evaluate the application of ethical standards
• 2.6. Problems regarding the application of ethical standards
• 2.7. Causes of shortcomings in the application of ethical standards
• 2.8. CONCLUSION OF CHAPTER 2
• 3. CHƯƠNG 3: SOLUTIONS TO ENHANCE THE APPLICATION OF ETHICAL STANDARDS AT VIETNAMESE BANKS
• 3.1. Set goals and values
• 3.2. Developing policies and procedures
• 3.3. Training and enhancing ethical awareness
• 3.4. Building an ethical cultural environment, improve communication and create motivation
• 3.5. Establishing a mechanism to monitor, evaluate and handle violations
• 3.6. Evaluating performance and improve continuously
• 3.7. Harmonizing the application of banking professional ethical standards in Vietnam with professional ethical standards in international banks
• 3.8. CONCLUSION OF CHAPTER 3
• Appendix 1: Personal information

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tiêu Chuẩn Đạo Đức Trong Ngành Ngân Hàng Việt Nam

Tiêu chuẩn đạo đức trong ngành ngân hàng Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin của khách hàng và bảo vệ lợi ích của xã hội. Ngành ngân hàng không chỉ là nơi cung cấp dịch vụ tài chính mà còn là một phần thiết yếu trong nền kinh tế quốc dân. Việc áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức giúp ngân hàng hoạt động minh bạch và hiệu quả hơn.

1.1. Khái Niệm Về Tiêu Chuẩn Đạo Đức Ngành Ngân Hàng

Tiêu chuẩn đạo đức trong ngành ngân hàng được hiểu là tập hợp các nguyên tắc và quy định nhằm hướng dẫn hành vi của nhân viên ngân hàng. Những tiêu chuẩn này không chỉ giúp duy trì sự công bằng mà còn bảo vệ quyền lợi của khách hàng và xã hội.

1.2. Vai Trò Của Tiêu Chuẩn Đạo Đức Trong Ngành Ngân Hàng

Tiêu chuẩn đạo đức giúp ngân hàng duy trì uy tín và lòng tin từ phía khách hàng. Khi ngân hàng tuân thủ các tiêu chuẩn này, họ không chỉ bảo vệ lợi ích của mình mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Áp Dụng Tiêu Chuẩn Đạo Đức

Mặc dù tiêu chuẩn đạo đức rất quan trọng, nhưng việc áp dụng chúng trong thực tế gặp nhiều khó khăn. Các vi phạm đạo đức trong ngành ngân hàng đã gia tăng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của ngành. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời.

2.1. Các Vi Phạm Đạo Đức Thường Gặp Tại Ngân Hàng

Các vi phạm đạo đức phổ biến bao gồm lạm dụng quyền lực, gian lận tài chính và thiếu minh bạch trong giao dịch. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho ngân hàng mà còn làm giảm lòng tin của khách hàng.

2.2. Nguyên Nhân Gây Ra Vi Phạm Đạo Đức

Nguyên nhân chính dẫn đến vi phạm đạo đức bao gồm áp lực từ kết quả kinh doanh, thiếu sự giám sát và quản lý lỏng lẻo. Những yếu tố này tạo điều kiện cho các hành vi không đúng mực xảy ra trong ngành ngân hàng.

III. Phương Pháp Nâng Cao Tiêu Chuẩn Đạo Đức Trong Ngành Ngân Hàng

Để nâng cao tiêu chuẩn đạo đức, các ngân hàng cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc xây dựng một môi trường làm việc đạo đức và minh bạch là rất cần thiết để giảm thiểu các rủi ro đạo đức.

3.1. Đào Tạo Nhân Viên Về Đạo Đức Nghề Nghiệp

Đào tạo nhân viên về các tiêu chuẩn đạo đức là một trong những phương pháp hiệu quả nhất. Điều này giúp họ nhận thức rõ hơn về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong công việc.

3.2. Xây Dựng Văn Hóa Đạo Đức Trong Ngân Hàng

Xây dựng văn hóa đạo đức trong ngân hàng không chỉ giúp cải thiện hành vi của nhân viên mà còn tạo ra một môi trường làm việc tích cực. Các ngân hàng cần khuyến khích sự minh bạch và trách nhiệm trong mọi hoạt động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tiêu Chuẩn Đạo Đức Tại Ngân Hàng Việt Nam

Việc áp dụng tiêu chuẩn đạo đức trong thực tiễn tại các ngân hàng Việt Nam đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều ngân hàng đã thực hiện các biện pháp nhằm nâng cao đạo đức nghề nghiệp và giảm thiểu rủi ro.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Đạo Đức Ngành Ngân Hàng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng tiêu chuẩn đạo đức đã giúp cải thiện đáng kể hình ảnh của ngân hàng trong mắt công chúng. Khách hàng ngày càng tin tưởng hơn vào các dịch vụ tài chính.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Trong Ứng Dụng Đạo Đức

Một số ngân hàng đã áp dụng thành công các mô hình đạo đức, từ đó tạo ra những giá trị bền vững cho cả ngân hàng và khách hàng. Những mô hình này có thể được nhân rộng trong toàn ngành.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Tiêu Chuẩn Đạo Đức Trong Ngành Ngân Hàng

Tiêu chuẩn đạo đức trong ngành ngân hàng Việt Nam cần được tiếp tục phát triển và hoàn thiện. Việc này không chỉ giúp nâng cao uy tín của ngành mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Tương Lai Của Tiêu Chuẩn Đạo Đức

Trong tương lai, việc áp dụng tiêu chuẩn đạo đức sẽ trở thành một yếu tố quyết định trong sự phát triển của ngành ngân hàng. Các ngân hàng cần chủ động hơn trong việc xây dựng và thực hiện các tiêu chuẩn này.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Để cải thiện tình hình, các ngân hàng cần tăng cường giám sát và quản lý, đồng thời khuyến khích nhân viên tham gia vào các hoạt động đào tạo về đạo đức. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của họ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế, hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế huyết mạch đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh ngân hàng thực tế đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là những yếu kém trong công tác quản trị, kiểm soát nội bộ và sự thiếu hụt các công cụ hữu hiệu nhằm ngăn ngừa rủi ro đạo đức (moral hazard). Tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ ngân hàng cùng hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản của khách hàng và tổ chức tín dụng diễn biến phức tạp, gây thất thoát tài chính nghiêm trọng và làm suy giảm niềm tin của xã hội vào hệ thống tài chính - tiền tệ.

Khóa luận tốt nghiệp "Applying Ethical Standards at Vietnamese Banks" (Áp dụng chuẩn mực đạo đức tại các ngân hàng Việt Nam) của tác giả Trần Ngọc Hùng (Chương trình Tiên tiến, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng, bảo vệ tháng 5/2024 dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Minh Phương) tập trung giải quyết bài toán cấp thiết: làm thế nào để áp dụng hiệu quả các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp trong toàn hệ thống ngân hàng tại Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu chính của đề tài:

1. Đánh giá thực trạng rủi ro đạo đức và nhận diện các hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động thực tiễn của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2023.
2. Xây dựng cơ sở lý luận có hệ thống về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp ngân hàng, đồng thời tổng hợp bài học kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng và áp dụng bộ chuẩn mực đạo đức tại các ngân hàng trên thế giới.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện và khuyến nghị chính sách gửi tới Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Hiệp hội Ngân hàng nhằm ngăn ngừa rủi ro đạo đức, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch và thúc đẩy phát triển ngân hàng bền vững.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Việc áp dụng chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và bộ quy tắc ứng xử tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.
• Phạm vi nội dung: Phân tích thực trạng rủi ro đạo đức trong các nghiệp vụ ngân hàng cơ bản (huy động vốn, cấp tín dụng, kho quỹ, thẻ và các nghiệp vụ khác); rủi ro đạo đức xét theo các chủ thể tham gia (từ cấp lãnh đạo, quản lý đến nhân viên trực tiếp và mối quan hệ với khách hàng); xác định nguyên nhân và hệ lụy đối với ngân hàng, cơ quan quản lý, khách hàng và nền kinh tế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực trạng vi phạm tập trung trong giai đoạn 2021 - 2023; thời gian thực hiện nghiên cứu đề tài kéo dài hơn 2 tháng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên việc chuẩn hóa các khái niệm học thuật, kết hợp giữa khung pháp lý hiện hành của Việt Nam và các tiêu chuẩn quản trị rủi ro hoạt động quốc tế.

Khung lý thuyết và văn bản quy phạm áp dụng:

• Khái niệm đạo đức nghề nghiệp và đạo đức kinh doanh ngân hàng: Được định nghĩa là hệ thống các nguyên tắc, quy tắc và chuẩn mực hành vi được xã hội thừa nhận, điều chỉnh nhận thức, thái độ và hành vi của nhân viên ngân hàng nhằm giải quyết hài hòa lợi ích cá nhân, tổ chức và xã hội.
• Khái niệm rủi ro đạo đức (Moral hazard / Fraud): Hành vi cố ý vi phạm quy định pháp luật hoặc quy chuẩn nội bộ nhằm trục lợi bất chính, chia thành 2 nhóm: rủi ro đạo đức nội bộ (gian lận báo cáo tài chính, tham ô, chiếm đoạt tài sản) và rủi ro đạo đức từ bên ngoài (khách hàng cấu kết, lừa đảo). Trong 4 nhóm rủi ro ngân hàng (thị trường, tín dụng, thanh khoản, hoạt động), rủi ro hoạt động xuất phát từ yếu tố con người/đạo đức là loại rủi ro phức tạp và khó kiểm soát nhất.
• Bộ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (ban hành kèm theo Quyết định số 11/QĐ-HHNH ngày 25/02/2019): Bao gồm 6 chuẩn mực cốt lõi (Tính tuân thủ; Sự cẩn trọng; Sự liêm chính; Sự tận tâm và chuyên cần; Tính chủ động, sáng tạo, thích ứng; Ý thức bảo mật thông tin) và 2 nhóm quy tắc ứng xử (Ứng xử nội bộ; Ứng xử với khách hàng và đối tác bên ngoài).
• Quy chuẩn nội bộ của các ngân hàng thương mại trong nước: Sổ tay văn hóa Vietcombank (2010), Quy tắc đạo đức nghề nghiệp BIDV (2009), Sổ tay văn hóa doanh nghiệp Vietinbank (2009), Sổ tay văn hóa Agribank (2011), LienVietPostBank, ACB...

Phương pháp tiếp cận và nghiên cứu:

• Tiếp cận liên ngành: Kết hợp kiến thức từ tâm lý học kinh doanh, quản trị kinh doanh, tài chính - ngân hàng, văn hóa doanh nghiệp, luật học, xã hội học và thống kê học.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: Thu thập, đối chiếu các văn bản pháp quy, quy tắc đạo đức quốc tế và các báo cáo điều tra chuyên ngành.
• Phương pháp điều tra, khảo sát xin ý kiến: Thực hiện khảo sát thực tế đội ngũ cán bộ, nhân viên đang công tác tại các ngân hàng thương mại Việt Nam nhằm thu thập dữ liệu định lượng về phương thức tuyên truyền, khó khăn gặp phải và mức độ hiệu quả của việc thực thi chuẩn mực đạo đức.
• Phương pháp thống kê mô tả: Phân tích dữ liệu khảo sát, mô tả xu hướng và quy luật rủi ro đạo đức thông qua các bảng thống kê và biểu đồ trực quan.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về chuẩn mực đạo đức ngân hàng

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về đạo đức nghề nghiệp ngân hàng và phân tích chuyên sâu kinh nghiệm xây dựng bộ quy tắc đạo đức của các tổ chức tài chính, ngân hàng trung ương và tập đoàn ngân hàng quốc tế:

Tổ chức / Ngân hàng	Văn bản / Khung chuẩn mực	Đặc điểm cấu trúc và nội dung trọng tâm
Bank of America (Mỹ)	Bộ Chuẩn mực Đạo đức (2013)	Gồm 14 phần, 18 trang; sử dụng đại từ "We" thể hiện cam kết thống nhất toàn ngân hàng; quy định nghiêm ngặt về xung đột lợi ích, bảo vệ tài sản, cấm trả thù người tố cáo, chống hối lộ.
Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA)	Quy định Dịch vụ Tài chính (2008)	Gồm 14 nguyên tắc định hướng các định chế tài chính: bảo vệ lợi ích khách hàng, minh bạch thị trường, ngăn ngừa tội phạm tài chính, ứng phó rủi ro thảm họa.
Hiệp hội Ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ	Chuẩn mực đạo đức theo Luật Ngân hàng (Điều 75, 80, 81)	Kết hợp tiếp cận theo giá trị đạo đức và nhóm các bên liên quan (cơ quan nhà nước, ngân hàng đối thủ, nhân viên, khách hàng); phòng chống rửa tiền và giao dịch nội gián.
Ngân hàng Trung ương Ireland	Bộ Quy tắc Bảo vệ Khách hàng (Customer Protection Code)	Gồm 10 nguyên tắc: hành động trung thực, công bằng, minh bạch biểu phí, kiểm soát hoạt động thuê ngoài (outsourcing) và giải quyết khiếu nại khách hàng.
ANZ Bank (Úc & New Zealand)	Bộ Chuẩn mực Đạo đức (2013)	Xây dựng 2 bộ quy tắc riêng biệt cho nhân viên (8 quy tắc chi tiết) và cấp lãnh đạo (Directors).
Bangkok Bank (Thái Lan)	Bộ Quy tắc Đạo đức	Dài 5 trang, quy định chi tiết 20 quy tắc ứng xử, tập trung vào năng lực tư vấn, kiểm soát nội bộ và tôn trọng lợi ích đối tác.
Toronto Dominion Bank (TD Bank - Canada)	Bộ Quy tắc Ứng xử và Đạo đức	Dài 40 trang; cấu trúc tiếp cận theo vấn đề (issue-focused model); hướng dẫn chi tiết quy trình ra quyết định khi nhân viên đối mặt với tình huống kinh doanh phức tạp.
Deutsche Bank (Đức)	Bộ Chuẩn mực Đạo đức	Cấu trúc tiếp cận theo mối quan hệ đối tác: cam kết với khách hàng, ngân hàng, ban điều hành, nhân viên và cộng đồng xã hội.
Ngân hàng Trung ương Malaysia	Hướng dẫn Đạo đức Nghề nghiệp (1998)	Đặt ra 6 nguyên tắc cốt lõi: tránh xung đột lợi ích, cấm lạm dụng chức vụ, bảo mật thông tin, bảo đảm tính xác thực của chứng từ, ứng xử công bằng với khách hàng.

Từ kinh nghiệm quốc tế, tác giả rút ra 4 dạng cấu trúc xây dựng bộ chuẩn mực đạo đức: (1) Cấu trúc súc tích dưới 2 trang; (2) Cấu trúc theo vấn đề đạo đức phát sinh; (3) Cấu trúc theo các mối quan hệ liên quan; (4) Cấu trúc hỗn hợp. Tác giả chỉ ra hạn chế lớn tại Việt Nam: các ngân hàng chưa ban hành chuẩn mực đạo đức thành văn bản độc lập mà thường lồng ghép sơ lược trong Sổ tay Văn hóa Doanh nghiệp, dẫn đến việc áp dụng còn mang tính hình thức.

---

Chương 2: Thực trạng áp dụng chuẩn mực đạo đức tại các ngân hàng Việt Nam

Chương 2 phản ánh bức tranh thực trạng vi phạm đạo đức nghiêm trọng trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2023, phân loại theo hai nghiệp vụ cốt lõi:

1. Vi phạm trong nghiệp vụ huy động vốn

Các hành vi gian lận chủ yếu gồm: làm giả hồ sơ tất toán sổ tiết kiệm, chiếm dụng tài khoản đăng nhập (User) của giao dịch viên/kiểm soát viên để hạch toán khống, nâng khống lãi suất tiền gửi để rút tiền chuyển cho người thân, và phát hành sổ tiết kiệm trắng.

Ngân hàng & Thời gian	Đối tượng vi phạm	Thủ đoạn / Hành vi vi phạm	Thiệt hại tài chính ghi nhận
Agribank Cẩm Phả (2021)	Trương Thị Chuyên (nguyên Phó Giám đốc phụ trách) và cấp dưới	Lợi dụng chức vụ, giả mạo chữ ký khách hàng, lập chứng từ khống rút tiền tiết kiệm, lập hợp đồng thế chấp sổ tiết kiệm giả.	Chiếm đoạt hơn 38,5 tỷ đồng
Agribank Mỹ Đức - Hà Nội (2021)	Lê Quang Khải, Nguyễn Thanh Hải (cán bộ ngân hàng)	Tham ô tài sản, đánh bạc, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng; tất toán khống 117 sổ tiết kiệm của khách hàng.	Chiếm đoạt gần 46 tỷ đồng
Dong Nai Housing Bank (2021)	Khiếu Ngọc Ánh (Trưởng phòng Giao dịch)	Mở sổ tiết kiệm 10 triệu đồng, báo mất sổ xin cấp lại; dùng sổ báo mất tẩy xóa, làm giả tên khách hàng gửi 10 tỷ đồng; giả chữ ký rút sạch tiền.	Chiếm đoạt 10 tỷ đồng
Sacombank Điện Biên Phủ (2021)	Lê Thái Phong (nhân viên)	Lấy User của giao dịch viên nhập dữ liệu, duyệt chứng từ khống trên hệ thống quản lý nội bộ, chuyển tiền sang tài khoản người quen.	Chiếm đoạt 3 tỷ đồng
EchoSeA Kiến An - Hải Phòng (2021)	Nguyễn Hữu Giang (nguyên Trưởng PGD) và 3 nhân viên	Lợi dụng cơ chế một cửa và việc thiếu hậu kiểm chứng từ hàng ngày, chỉ đạo cấp dưới rút tiền từ sổ tiết kiệm của khách hàng và quỹ PGD.	Chiếm đoạt hơn 8 tỷ đồng
Sacombank Tiểu Cần - Trà Vinh (2022)	Nguyễn Ngọc Tân (Trưởng PGD)	Thu tiền gửi tiết kiệm nhưng không nhập vào hệ thống kế toán theo quy định, giả chữ ký rút tiền của khách hàng.	Chiếm đoạt hơn 20 tỷ đồng
Techcombank Đống Đa - Hà Nội (2022)	Phạm Thị Thu Hà (nguyên Kiểm soát viên)	Mượn User của 2 giao dịch viên vắng mặt để tự hạch toán; in đè che phần lưu của khách để lấy sổ trắng giao khách, viết tay phần lưu ngân hàng.	Chiếm đoạt 7 tỷ đồng
ACB Đắk Lắk (2022)	Trưởng phòng giao dịch và kho quỹ	Dụ dỗ khách hàng gửi tiết kiệm với lãi suất vượt trần, sau đó chỉ đạo nhân viên chuyển tiền vào tài khoản người thân.	Chiếm đoạt 27 tỷ đồng
Agribank Thanh Ba (2023)	Lê Thị Kim Dung (cán bộ chi nhánh)	Thu nợ gốc và lãi của 71 khách hàng vay vốn nhưng không nộp về ngân hàng; lập khống chứng từ chi trả tiền gửi tiết kiệm.	Chiếm đoạt hơn 5 tỷ đồng
SCB (2023)	Trương Mỹ Lan (Chủ tịch Vạn Thịnh Phát, nắm >85% cổ phần SCB)	Nắm quyền chi phối, biến SCB thành kênh huy động vốn phục vụ lợi ích cá nhân, chỉ đạo lập hồ sơ vay vốn khống để rút tiền gửi của người dân.	Chiếm đoạt hơn 415.000 tỷ đồng

2. Vi phạm trong nghiệp vụ cấp tín dụng

Tình trạng vi phạm diễn ra tràn lan từ khâu thẩm định hồ sơ, định giá tài sản đảm bảo đến kiểm soát dòng tiền giải ngân:

• Agribank Châu Thành (2021): Đỗ Thành Hưng (cán bộ tín dụng) lập khống 12 hồ sơ của 9 khách hàng, chiếm đoạt 1,9 tỷ đồng.
• Agribank Chi nhánh 3 TP.HCM (2021): Đại Sỹ Thùy (Giám đốc), Nguyễn Hữu Long (Phó Giám đốc) chỉ đạo nhân viên không thẩm định hồ sơ vay vốn giả mạo của doanh nghiệp, gây thất thoát hơn 111 tỷ đồng.
• Techcombank Tiên Sơn - Bắc Ninh (2021): Minh Thuyên (nguyên Phó Giám đốc) tự ý ký duyệt hồ sơ thế chấp sổ tiết kiệm khống, dùng tài khoản nội bộ tự giải ngân, chiếm đoạt hơn 8 tỷ đồng.
• Eximbank Vinh - Nghệ An (2021): Đặng Nam Hải (Trưởng phòng Khách hàng cá nhân) cấu kết làm giả 7 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để vay vốn kinh doanh thua lỗ, chiếm đoạt hơn 34,8 tỷ đồng.
• VIB Tràng Tiền - Huế (2021): Lê Thị Lệ Hằng (Giám đốc), Lê Ngọc Dũng (chuyên viên) ký duyệt hàng trăm bộ hồ sơ kê khai tài sản ảo, gây thiệt hại khoảng 60 tỷ đồng.
• VIB Đồng Nai (2021): Cấp tín dụng cho Công ty TNHH Minh Quân sử dụng 2 hóa đơn GTGT khống nông sản trị giá 73 tỷ đồng mà không kiểm tra hàng hóa thực tế, dẫn đến dư nợ quá hạn hơn 73 tỷ đồng (đã giải ngân 60 tỷ đồng).
• Agribank Nam Hà Nội (2022): Sai phạm nghiêm trọng trong thẩm định dự án thời trang Lux Fashion, gây thiệt hại 3.900 tỷ đồng.
• Agribank Cà Mau (2022): Cán bộ giám định vàng tiếp tay cho đối tượng dùng 900 lượng vàng giả để thế chấp vay ngân hàng, chiếm đoạt 20 tỷ đồng.
• ACB (2022): Nhóm lãnh đạo cấp cao (Nguyễn Đức Kiên, Trần Xuân Giá, Lý Xuân Hải, Lê Vũ Kỳ) ban hành chủ trương ủy thác gửi tiền sai quy định, dẫn đến số tiền bị chiếm đoạt 6.279 tỷ đồng và 1.882.405 USD; chênh lệch lãi suất vượt trần thu lợi bất chính là 258 tỷ đồng.
• Các vụ án khác tại Agribank Kon Tum (Trần Thị Liễu chiếm đoạt 50 tỷ đồng), Agribank Trà Vinh (thiệt hại 100 tỷ đồng), Agribank Bình Chánh (sai phạm thẩm định dự án Công ty Thanh Phát, thiệt hại 7 tỷ đồng).

3. Kết quả khảo sát thực tế và nguyên nhân hạn chế

Khảo sát ý kiến nhân viên tại các ngân hàng thương mại Việt Nam (Bảng 2.4, 2.5 và Sơ đồ 2.1 - 2.3) chỉ ra những nguyên nhân cốt lõi dẫn tới vi phạm đạo đức:

1. Ý thức cá nhân và sự suy thoái đạo đức: Áp lực tài chính cá nhân, lòng tham, thói quen cờ bạc, cá độ bóng đá, đầu tư chứng khoán dẫn đến hành vi cố ý chiếm đoạt tài sản.
2. Áp lực chỉ tiêu kinh doanh (KPI): Áp lực tăng trưởng tín dụng và huy động vốn quá mức khiến nhân viên bỏ qua các bước thẩm định bắt buộc.
3. Lỗ hổng quy trình và kiểm soát nội bộ: Việc phân quyền lỏng lẻo, lạm dụng chế độ một cửa, thiếu cơ chế đối soát chéo và hậu kiểm chứng từ hàng ngày.
4. Hình thức hóa chuẩn mực đạo đức: Bộ quy tắc chưa được tách thành văn bản độc lập, thiếu cơ chế giám sát và chế tài đánh giá xếp loại nhân sự định kỳ.

---

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng chuẩn mực đạo đức tại các ngân hàng Việt Nam

Tác giả đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp mang tính chiến lược và đồng bộ:

                  HỆ THỐNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC
Xác lập mục tiêu   Ban hành chính    Đào tạo & nâng     Xây dựng văn hóa   Thiết lập cơ chế
& giá trị cốt lõi  sách, quy trình   cao nhận thức      đạo đức & truyền   giám sát, xử lý
                   độc lập           định kỳ            thông nội bộ       vi phạm nghiêm minh

1. Xác lập mục tiêu và giá trị chuẩn mực: Định vị chuẩn mực đạo đức là tài sản vô hình và tiêu chí hàng đầu trong quản trị rủi ro; đưa tính liêm chính, cẩn trọng và tuân thủ vào triết lý kinh doanh của ngân hàng.
2. Xây dựng và hoàn thiện chính sách, quy trình cụ thể: Tách chuẩn mực đạo đức thành văn bản độc lập; ban hành hướng dẫn chi tiết về xung đột lợi ích, quy định nhận quà biếu, bảo mật thông tin và quy trình từ chối thực hiện chỉ đạo trái pháp luật từ cấp trên.
3. Đào tạo và nâng cao nhận thức đạo đức nghề nghiệp: Bắt buộc tổ chức các khóa huấn luyện đạo đức định kỳ cho toàn thể nhân viên; đưa việc hoàn thành chương trình đạo đức thành điều kiện tiên quyết khi xét nâng bậc, bổ nhiệm.
4. Xây dựng môi trường văn hóa đạo đức, truyền thông và tạo động lực: Đề cao vai trò nêu gương của ban lãnh đạo; tạo dựng môi trường làm việc cởi mở, minh bạch; thiết lập kênh phản ánh nội bộ an toàn và cơ chế khen thưởng kịp thời cho cán bộ liêm chính.
5. Thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá và xử lý vi phạm: Tăng cường chức năng của bộ phận kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ; bảo vệ tuyệt đối người tố cáo sai phạm; áp dụng chế tài kỷ luật nghiêm khắc, chuyển cơ quan điều tra đối với các hành vi vi phạm hình sự.
6. Đánh giá hiệu quả thực thi và cải tiến liên tục: Định kỳ rà soát các lỗ hổng phát sinh trong quy trình vận hành; điều chỉnh tiêu chuẩn đạo đức phù hợp với sự phát triển của công nghệ ngân hàng số.
7. Hài hòa hóa chuẩn mực đạo đức ngân hàng Việt Nam với tiêu chuẩn quốc tế: Tiếp thu có chọn lọc các thông lệ quản trị rủi ro hoạt động quốc tế (Basel, mô hình quản trị đạo đức của Ngân hàng Trung ương Ireland, Nhật Bản, Canada), đồng thời tương thích với các giá trị văn hóa và khung pháp lý Việt Nam.

---

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa dữ liệu vi phạm thực tế: Khóa luận đã thu thập, phân loại và phân tích chi tiết hàng loạt vụ việc vi phạm đạo đức nghiêm trọng giai đoạn 2021 - 2023, từ đó chỉ ra các thủ đoạn gian lận đặc trưng trong nghiệp vụ huy động vốn và cấp tín dụng tại Việt Nam.
• Tổng hợp bài học quốc tế đa diện: Cung cấp bức tranh so sánh toàn diện về mô hình và cấu trúc bộ quy tắc đạo đức của 9 quốc gia và tổ chức tài chính lớn trên thế giới (Mỹ, Nhật Bản, Đức, Canada, Úc, Ireland, Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia, Thái Lan).
• Đóng góp về mặt ứng dụng thực tiễn: Khóa luận là công trình nghiên cứu trực diện về việc áp dụng chuẩn mực đạo đức trong toàn ngành ngân hàng tại Việt Nam; cung cấp bộ giải pháp 7 bước khả thi cho các ngân hàng thương mại và đề xuất Ngân hàng Nhà nước ban hành văn bản hướng dẫn quy trình áp dụng chuẩn mực đạo đức chuẩn hóa trên toàn hệ thống.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ khóa luận tốt nghiệp với thời gian thu thập dữ liệu giới hạn (hơn 2 tháng); nguồn dữ liệu về các ca vi phạm đạo đức chủ yếu tổng hợp từ báo chí điều tra công khai; dung lượng mẫu khảo sát nhân viên ngân hàng còn ở quy mô vừa phải.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát định lượng với cỡ mẫu lớn hơn tại toàn bộ 4 nhóm ngân hàng (quốc doanh, cổ phần, liên doanh, 100% vốn nước ngoài); nghiên cứu sâu hơn về tác động của chuyển đổi số và công nghệ tài chính (Fintech) đối với việc kiểm soát rủi ro đạo đức trong ngành ngân hàng.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị rủi ro, Luật Kinh tế: Tham khảo khung lý thuyết, phương pháp phân tích thực tiễn các tình huống vi phạm đạo đức nghề nghiệp và rủi ro hoạt động.
• Cán bộ quản trị nhân sự, kiểm soát nội bộ tại các ngân hàng thương mại: Ứng dụng các bài học kinh nghiệm quốc tế và quy trình 7 giải pháp để xây dựng, tái cấu trúc Sổ tay Quy tắc Đạo đức Nghề nghiệp độc lập cho đơn vị.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách (Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Ngân hàng): Tham khảo cơ sở thực tiễn để ban hành các văn bản hướng dẫn và giám sát việc thực thi Quyết định số 11/QĐ-HHNH ngày 25/02/2019.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Bộ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (2019) gồm những tiêu chuẩn nào?
Bộ chuẩn mực ban hành kèm Quyết định số 11/QĐ-HHNH ngày 25/02/2019 gồm 6 chuẩn mực đạo đức (Tính tuân thủ; Sự cẩn trọng; Sự liêm chính; Sự tận tâm và chuyên cần; Tính chủ động, sáng tạo, thích ứng; Ý thức bảo mật thông tin) và 2 nhóm quy tắc ứng xử (Ứng xử nội bộ; Ứng xử với khách hàng và đối tác bên ngoài).

2. Điểm hạn chế chính trong việc áp dụng chuẩn mực đạo đức tại các ngân hàng Việt Nam hiện nay là gì?
Các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện chưa ban hành bộ chuẩn mực đạo đức thành văn bản độc lập mà lồng ghép trong Sổ tay Văn hóa Doanh nghiệp. Điều này dẫn đến việc triển khai mang tính hình thức, thiếu cơ chế đo lường, giám sát và đánh giá xếp loại nhân sự định kỳ.

3. Nghiệp vụ nào trong ngân hàng ghi nhận số lượng và mức độ thiệt hại do vi phạm đạo đức lớn nhất?
Hai mảng nghiệp vụ chịu rủi ro đạo đức nặng nề nhất là nghiệp vụ huy động vốn (rút trộm tiền tiết kiệm, lập chứng từ khống) và nghiệp vụ cấp tín dụng (thẩm định sai quy trình, lập hồ sơ vay khống, nhận hối lộ, thế chấp tài sản ảo hoặc tài sản không đủ điều kiện).

4. Khóa luận tổng kết những dạng cấu trúc quy tắc đạo đức nào từ kinh nghiệm quốc tế?
Có 4 dạng cấu trúc chính: (1) Cấu trúc súc tích (dưới 2 trang - Malaysia, FSA Nhật Bản, ANZ); (2) Cấu trúc theo vấn đề đạo đức (TD Bank, Bank of America); (3) Cấu trúc theo các mối quan hệ đối tác liên quan (Deutsche Bank); (4) Cấu trúc hỗn hợp (Hiệp hội Ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ, Bangkok Bank).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Ngọc Hùng đã làm sáng tỏ tính cấp bách và vai trò sống còn của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp trong việc đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Thông qua việc phân tích sâu sắc các vụ việc vi phạm thực tế giai đoạn 2021 - 2023 và đối chiếu kinh nghiệm quốc tế, công trình đã khẳng định rủi ro đạo đức là gốc rễ của nhiều tổn thất tài chính nghiêm trọng. Hệ thống 7 giải pháp được đề xuất trong khóa luận cung cấp định hướng khoa học, toàn diện nhằm nâng cao tính tuân thủ, chuẩn hóa văn hóa liêm chính và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BANKING ACADEMY ADVANCE PROGRAM - FACULTY OF BANKING ********** GRADUATION THESIS TOPIC: APPLYING ETHICAL STANDARDS AT VIETNAMESE BANKS Student : Tran Ngoc Hung Student ID : 23A4010895 Class : K23CLC NHA Academic year : 2020 - 2024 Supervisor : Assoc. Nguyen Minh Phuong Hanoi, May 2024 i DECLARATION I hereby declare that the graduation thesis entitled "APPLYING ETHICAL STANDARDS AT VIETNAMESE BANKS" is my own research work under the scientific guidance of Assoc. Nguyen Minh Phuong, and this graduation thesis was submitted to the Faculty of Banking, Banking Academy of Vietnam. I warrant that the information in this study is presented truthfully, they have not copied any material and have not published this content anywhere, all references are fully cited and transparent according to regulations of Banking Academy.

I take full responsibility for my declaration. Hanoi, May 2024 Declarant Tran Ngoc Hung ii ACKNOWLEDGEMENT First and foremost, I would like to express my deep gratitude to the Associate Professor, Ph. Nguyen Minh Phuong for enthusiastically guiding me throughout the research process and completing my graduation thesis. I would also like to send my sincere thanks to the teachers and staff in the Department of Banking, the Advance Program along with the teachers and staff in the Banking Academy for their love in imparting knowledge during the four years of studying at the Academy.

The knowledge I have learned is not only the foundation for the graduation thesis research process but also a valuable asset for me to confidently enter life. During the process of researching and writing the thesis, due to limited theoretical level as well as practical experience, the report cannot avoid considerations. I look forward to receiving your comments and suggestions to improve my thesis, and also provide experience for future research. Finally, I would like to sincerely thank and wish you good health and greater success in this noble career of cultivating people.

Thank you very much! Hanoi, May 2024 Student Tran Ngoc Hung iii LIST OF TABLES Table 2. Moral hazard in capital mobilization operations at banks. Moral hazard in credit operations at Vietnamese 38 banks. Ethical risks in treasury operations, card operations 50 and other operations at banks Table 2.

Commercial banks whose employees participated in 57 the survey Table 2. Specific information table about the opinions of employees 60 participating in the survey LIST OF DIAGRAMS Diagram 2. Methods of propagating the Ethical standards at banks 59 Diagram 2. Main difficulties 62 Diagram 2.

The level of effectiveness that helps improve the 63 application of the ethical standard TABLE OF CONTENT DECLARATION. ii LIST OF TABLES. iii LIST OF DIAGRAMS. Necessity of the research topic.

Subject and scope of research. Structure of the research paper.6 CHAPTER 1: OVERVIEW OF BANKING ETHICAL STANDARDS. Some basic related concepts. Concept of professional ethics.

Banking business ethics. Moral risk in banking business. Set of standards and codes of ethics for bank officials. Experience in building ethical standards at commercial banks around the world.

Bank of America Ethical standard(2013). Japan Financial Services Agency (FSA). Ethical standards of the Turkish Banks Association. Central Bank of Ireland.

Ethical standard of ANZ commercial bank (The Australia and New Zealand Banking Group Limited). Ethical standard of Bangkok bank. Toronto Dominion Bank/Canada ethical standards. Ethical standard of Deutsche bank (Germany).

Central Bank Malaysia ethical standards. Lessons learned in developing an Ethical standard for Vietnamese bank officials. About the structure of the ethical standards. About the content of the ethical standards.

Some other notes when developing a ethical standards .30 CONCLUSION OF CHAPTER 1 .30 CHAPTER 2: CURRENT STATUS OF APPLYING ETHICAL STANDARDS IN VIETNAMESE BANKS. The current situation of ethical violations at Vietnamese commercial banks in the period of 2021-2023. The current situation of ethical violations in professional activities at commercial banks. Consequences from ethical violations in business activities of Vietnamese banks.

Consequences for commercial banks. For the State Bank. Consequences for customers. Great impact on the economy.

Survey on professional ethics and behavior at Vietnamese banks. Evaluate the application of ethical standards. Problems regarding the application of ethical standards. Causes of shortcomings in the application of ethical standards .71 CONCLUSION OF CHAPTER 2 .73 CHAPTER 3: SOLUTIONS TO ENHANCE THE APPLICATION OF ETHICAL STANDARDS AT VIETNAMESE BANKS.

Set goals and values. Developing policies and procedures. Training and enhancing ethical awareness. Building an ethical cultural environment, improve communication and create motivation.

Establishing a mechanism to monitor, evaluate and handle violations. Evaluating performance and improve continuously. Harmonizing the application of banking professional ethical standards in Vietnam with professional ethical standards in international banks .83 CONCLUSION OF CHAPTER 3 .87 Appendix 1: Personal information. Necessity of the research topic During the country's economic development process, the Vietnamese banking system has continuously improved its competitiveness and affirmed its important role in the economy.

However, the reality of banking business has continued to reveal many inadequacies, including weakness in management and lack of necessary tools, contributing to increasing the risk of moral hazard and causing problems. financial loss, and at the same time reduce the reputation of banks. Specifically, there have been many cases of ethical violations related to risks in the banking and finance sector recently. This phenomenon is becoming increasingly serious and complicated, creating major consequences for the financial and monetary sector, reducing society's trust in banking industry officials and affecting the image along with the reputation of the banking sector.

The causes of violations of professional ethics by bank officials have many factors, first of all due to the consequences of the market economy, the decline in ethics and lifestyle of some bank officials. When assigned tasks, they took advantage of their positions and duties to take advantage of the assets of customers and banks. In addition, risk management in general and moral risk in particular in banks lack professionalism and practical experience, leading to ineffective risk prevention. The problem "How to effectively apply ethical standards in banks ?" is always a challenge for state management agencies and bank management levels, requiring a thorough research project.

At present, regulatory agencies have issued a number of documents related to ethical risk control, as well as the application of ethical standards and internal audit functions of banks. However, these documents do not clearly stipulate ways to thoroughly promote ethical standards and codes of conduct for bank officials in particular and banks in Vietnam in general, as well as how to build, develop, organize and supervise the implementation of regulations related to ethical standards of banking officers at all Vietnamese banks. Currently, only a few banks have developed 2 and used internal regulations on ethical codes in the form of Corporate Culture Manual or Culture of Conduct, but they have not been disclosed to the public. Therefore, to optimize the application of ethical standards in banks' business activities in numerous banks in Vietnam, as well as develop effective Ethical standards for Vietnamese bank officers, it is necessary and of practical significance.

send off high. This is an important reference for managers and policymakers in the banking industry, as well as bank administrators and executives. Research overview - Research projects in the country Currently, violations of ethical standards in the banking sector are increasing. There have been a number of articles reflecting or warning about ethical risks in the banking industry and some ethical rules for important positions in banking.

Organizations such as Commercial Banks and the Vietnam Banking Association have issued internal documents regulating and guiding staff implementation such as the Ethical standards of the Vietnam Banking Association (2014); Vietcombank Cultural Handbook of Vietnam Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade (2010); Code of professional ethics of the Joint Stock Commercial Bank for Investment and Development of Vietnam (BIDV) (2009); Corporate culture handbook of Vietnam Joint Stock Commercial Bank for Industry and Trade (Vietinbank) (2009); Agribank Cultural Handbook of Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development (Agribank) (2011) and some other Joint Stock commercial banks such as Lien Viet Post Office; Asia Commercial Joint Stock Bank…. However, these regulations are often issued to meet organizational requirements, create differences or follow the trends of other organizations, but do not demonstrate a deep awareness of the importance of standards. ethics in raising awareness and adjusting employee behavior. In addition, when developing codes of ethics for different industries, leading agencies often issue general guidance documents on how to develop and implement them.

These agencies are responsible for issuing guidance documents with model rules to promote implementation and monitoring. 3 However, in Vietnam there are currently no projects or studies on the effective application of ethical rules in the banking industry in general, as well as for officers, employees and workers working in banks. Vietnamese goods in particular. Therefore, researching and effectively applying ethical rules in Vietnamese banking becomes necessary, with both theoretical and practical significance to meet practical requirements.

- Research projects abroad In Toronto Dominion Bank's "Code of Conduct and Ethics for employees and directors," guidance is provided on how to apply the ethical standards when a bank employee or director has to make a difficult business decision. This code includes many provisions, focusing on the following aspects: legal compliance, integrity of bank officers, resolution of conflicts of interest, information security, disclosure of bank information. banking, building a working environment and complying with the code. Each clause has specific instructions on what bank employees are allowed or not allowed to do.

"Code of Banking Practices" (2003), the Australian Banking Association has clearly stipulated the responsibilities of bank staff in advising and providing information related to banking products and services to customers. Specifically, in each transaction a customer needs, bank staff must clearly provide and present information to the customer. This can be considered a detailed set of rules on conducting banking business for employees. The Australian Banking Association also regularly adjusts and updates this code from time to time.

The research article "Ethics codes and codes of conduct as tools for promoting an ethical and professional public service" by Stuart C. Gilman (2005), focuses on the relationship between the organization's working environment and the ethical standards. Professional ethics, with two specific cases mentioned: applying the professional code in the current working environment of the enterprise and applying the professional code to change and improve the working environment of the enterprise. 4 Furthermore, many banks around the world have issued their own codes of ethics.

Most banks have developed codes of ethics that apply to all employees in the bank. However, there are also some banks that have established separate sets of rules for each group of officers. For example, ANZ Bank has ethical standards for employees and separate ethical standards for Directors; Bank of England also has separate codes of ethics for retail bankers and corporate bankers, focusing on the unique characteristics of each position. These sets of rules vary in detail, however, most focus on key aspects of a bank officer's job, including rules on customer service, human resource development, and job creation.

value for shareholders, teamwork, respect for colleagues, initiative in work and ethical requirements of bank officers. The study will clarify the possible causes of failure in adopting a new code, the factors that support its success, as well as the principles in developing an ethical standard. In summary, the following study will provide detailed and complete guidance on successfully developing and applying an ethical standard in a business. Overall objectives: Based on synthesizing the theoretical basis and international standards on professional ethics of banking staff, this study focuses on clarifying basic concepts related to aplying the banking ethics from many sources, different aspects and perspectives, to demonstrate the importance of banking professional ethics to the economy.