Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại cổ phần đại chúng việt nam

Khám phá giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tài trợ thương mại qua tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại cổ phần đại chúng Việt Nam.

• Tác giả: Đỗ Phú Đông
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Quốc Cường
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Tài Trợ Thương Mại Tại Ngân Hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƢƠNG MẠI THEO PHƢƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ
• 1.1. Những vấn đề cơ bản của Tài trợ thương mại và phương thức Tín dụng chứng từ
• 1.2. Những vấn đề cơ bản của Tài trợ thương mại
• 1.3. Những vấn đề cơ bản của phương thức tín dụng chứng từ
• 1.4. Chất lượng của hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ
• 1.5. Quan niệm về chất lượng của hoạt động tài trợ theo phương thức Tín dụng chứng từ
• 1.6. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng của hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức Tín dụng chứng từ
• 1.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ
• 1.8. Kinh nghiệm nâng cao chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại một số ngân hàng lớn tại Việt Nam
• 1.8.1. Ngân hàng TNHH một thành viên ANZ Việt Nam
• 1.8.2. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 1.9. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƢƠNG MẠI THEO PHƢƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẠI CHÚNG VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát chung về Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của Hội sở Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.4. Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.5. Thực trạng các hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.5.1. Hoạt động tài trợ nhập khẩu theo phương thức Tín dụng chứng từ
• 2.5.2. Hoạt động tài trợ xuất khẩu theo phương thức Tín dụng chứng từ
• 2.6. Đánh giá chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.7. Kết quả đạt được trong hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.8. Hạn chế và tồn đọng trong hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 2.9. Nguyên nhân gây ra hạn chế và tồn đọng
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƢƠNG MẠI THEO PHƢƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẠI CHÚNG VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức Tín dụng chứng từ tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam từ nay đến năm 2025
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung
• 3.1.2. Định hướng phát triển hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ
• 3.2. Nội dung cụ thể cho giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
• 3.2.1. Xây dựng chính sách phát triển TTTM theo phương thức Tín dụng chứng từ phù hợp
• 3.2.2. Xây dựng, duy trì và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
• 3.2.3. Hiện đại hóa kỹ thuật, công nghệ ngân hàng
• 3.2.4. Nâng cao uy tín ngân hàng trong thị trường liên ngân hàng và trong mắt khách hàng
• 3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát
• 3.2.6. Kiến nghị với chính phủ
• 3.2.7. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
• 3.2.8. Kiến nghị với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực Xuất nhập khẩu
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT KÝ HIỆU NGUYÊN VĂN
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, BIỂU ĐỒ VÀ ẢNH MINH HỌA

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giải pháp nâng cao chất lượng tài trợ thương mại

Chất lượng hoạt động tài trợ thương mại tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam đang trở thành một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ này không chỉ giúp ngân hàng củng cố vị thế trên thị trường mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

1.1. Khái niệm về chất lượng tài trợ thương mại

Chất lượng tài trợ thương mại được hiểu là khả năng của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính hỗ trợ cho hoạt động thương mại quốc tế. Điều này bao gồm việc giảm thiểu rủi ro và nâng cao uy tín cho khách hàng.

1.2. Tầm quan trọng của chất lượng dịch vụ ngân hàng

Chất lượng dịch vụ ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng mà còn quyết định đến sự phát triển bền vững của ngân hàng trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

II. Những thách thức trong hoạt động tài trợ thương mại hiện nay

Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng tài trợ thương mại. Những thách thức này bao gồm rủi ro trong quy trình tài trợ, sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và yêu cầu ngày càng cao từ phía khách hàng.

2.1. Rủi ro trong tài trợ thương mại

Rủi ro trong tài trợ thương mại có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro tỷ giá và rủi ro pháp lý. Việc quản lý hiệu quả các rủi ro này là rất quan trọng.

2.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng cạnh tranh trong lĩnh vực tài trợ thương mại đòi hỏi ngân hàng phải cải thiện chất lượng dịch vụ và đưa ra các sản phẩm tài chính hấp dẫn hơn để thu hút khách hàng.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng tài trợ thương mại hiệu quả

Để nâng cao chất lượng tài trợ thương mại, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp cụ thể như cải tiến quy trình làm việc, đào tạo nhân viên và ứng dụng công nghệ mới. Những phương pháp này sẽ giúp ngân hàng tối ưu hóa dịch vụ và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Cải tiến quy trình làm việc

Cải tiến quy trình làm việc giúp ngân hàng giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch và nâng cao hiệu quả công việc. Điều này cũng giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.2. Đào tạo nhân viên chuyên nghiệp

Đào tạo nhân viên không chỉ giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn mà còn tạo ra một đội ngũ nhân viên tận tâm, sẵn sàng hỗ trợ khách hàng trong mọi tình huống.

IV. Ứng dụng công nghệ trong tài trợ thương mại

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tài trợ thương mại. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và các giải pháp ngân hàng điện tử sẽ giúp ngân hàng cải thiện quy trình và tăng cường trải nghiệm khách hàng.

4.1. Ứng dụng ngân hàng điện tử

Ngân hàng điện tử giúp khách hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng và thuận tiện hơn, từ đó nâng cao sự hài lòng và lòng trung thành của khách hàng.

4.2. Sử dụng công nghệ quản lý rủi ro

Công nghệ quản lý rủi ro giúp ngân hàng theo dõi và đánh giá các rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng tài trợ thương mại không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc phát triển hoạt động xuất nhập khẩu. Các giải pháp được đề xuất đã được thử nghiệm và cho thấy hiệu quả tích cực.

5.1. Đánh giá kết quả thực hiện

Đánh giá kết quả thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng tài trợ thương mại cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong sự hài lòng của khách hàng và hiệu quả kinh doanh của ngân hàng.

5.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đã được áp dụng vào thực tiễn tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam và đã mang lại những kết quả khả quan, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ.

VI. Kết luận và định hướng tương lai

Việc nâng cao chất lượng tài trợ thương mại tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc cải tiến dịch vụ và mở rộng mạng lưới khách hàng.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Ngân hàng sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời mở rộng các sản phẩm tài trợ thương mại.

6.2. Tầm nhìn dài hạn cho ngân hàng

Tầm nhìn dài hạn của ngân hàng là trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực tài trợ thương mại tại Việt Nam, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại, Việt Nam tham gia ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương và đa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp mở rộng quy mô xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản và rủi ro lớn, bao gồm rủi ro bất cân xứng thông tin, rào cản pháp lý, biến động tỷ giá và đặc biệt là sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn vốn lưu động cũng như uy tín thương mại trên trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, sự tham gia của các ngân hàng thương mại với vai trò trung gian tài chính cung cấp các giải pháp tài trợ thương mại (TTTM) — đặc biệt là phương thức tín dụng chứng từ (L/C) — đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ vốn, bảo đảm uy tín và phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp trong toàn bộ chu trình thực hiện hợp đồng ngoại thương.

Về phía hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, sự cạnh tranh gay gắt trong phân khúc ngân hàng bán lẻ đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải chuyển dịch cơ cấu thu nhập, đa dạng hóa danh mục kinh doanh dịch vụ nhằm phân tán rủi ro và gia tăng nguồn thu phí dịch vụ thuần. Nghiệp vụ TTTM theo phương thức L/C mang lại nguồn thu ổn định, đồng thời mở ra cơ hội bán chéo các sản phẩm tài chính như tín dụng, kinh doanh ngoại tệ và thanh toán quốc tế. Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank) là ngân hàng thương mại được thành lập trên cơ sở hợp nhất giữa Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank). Nhận thấy tiềm năng phát triển dịch vụ và các tồn tại thực tế trong thời gian thực tập tại Trung tâm Thanh toán quốc tế của PVcomBank, tác giả Đỗ Phú Đông đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức Tín dụng chứng từ tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam".

Mục tiêu nghiên cứu và các nhiệm vụ cụ thể được văn bản xác định như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động TTTM và phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại; xây dựng hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng nhằm đo lường chất lượng hoạt động TTTM theo L/C.
2. Khảo cứu và phân tích kinh nghiệm phát triển hoạt động TTTM theo L/C tại Ngân hàng TNHH MTV ANZ Việt Nam và Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) để rút ra bài học thực tiễn.
3. Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng hoạt động TTTM theo phương thức L/C tại PVcomBank giai đoạn 2013–2016; làm rõ kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại đó.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể đối với PVcomBank, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động này đến năm 2025.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất lượng hoạt động TTTM theo phương thức tín dụng chứng từ tại PVcomBank. Phạm vi nghiên cứu được xác lập:

• Phạm vi không gian: Nghiên cứu tại Hội sở chính và Trung tâm Thanh toán quốc tế PVcomBank; sử dụng số liệu từ Báo cáo tài chính hợp nhất, số liệu nội bộ của phòng TTTM, ý kiến đóng góp của cán bộ nhân viên và phản hồi từ các khách hàng doanh nghiệp sử dụng dịch vụ của ngân hàng.
• Phạm vi thời gian: Tập trung thu thập và phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2013–2016, xây dựng định hướng và giải pháp phát triển đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên Luật Thương mại năm 2005 của Việt Nam và giáo trình Tài trợ thương mại quốc tế của Học viện Ngân hàng. Tác giả tiếp cận TTTM theo nghĩa hẹp là TTTM quốc tế: một hiện tượng kinh tế xuất phát từ nhu cầu khách quan, bao gồm các chính sách, biện pháp hỗ trợ về uy tín, thông tin và tài chính trực tiếp cũng như gián tiếp cho các chủ thể kinh doanh quốc tế trong quy trình tái sản xuất nhằm mục đích sinh lời. Đối với phương thức tín dụng chứng từ, văn bản căn cứ vào Quy tắc thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ (UCP 600) của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), định nghĩa L/C là một cam kết chắc chắn và không hủy ngang của ngân hàng phát hành về việc thanh toán khi người thụ hưởng xuất trình bộ chứng từ phù hợp. Tác giả vận dụng giáo trình Thanh toán quốc tế và Tài trợ ngoại thương (Nhà xuất bản Thống kê) để phân tích các đặc trưng cốt lõi của L/C: tính độc lập với hợp đồng thương mại cơ sở, nguyên tắc chỉ giao dịch bằng chứng từ và yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt của bộ chứng từ.

Về phương diện đo lường chất lượng, tác giả kế thừa định nghĩa chất lượng của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) kết hợp mô hình Ngân hàng 3.0 của Brett King, từ đó đưa ra khái niệm chuyên biệt: Chất lượng hoạt động TTTM theo phương thức L/C là khả năng của ngân hàng trong việc cung ứng các dịch vụ liên quan đến L/C đáp ứng yêu cầu của khách hàng hiện tại và tiềm năng, đồng thời phải phù hợp với năng lực nội tại và định hướng chiến lược kinh doanh chung của ngân hàng. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được cụ thể hóa thành hai nhóm:

Nhóm chỉ tiêu định lượng:

• Sự mở rộng quy mô khách hàng: Đo lường qua tỷ lệ phần trăm tăng trưởng khách hàng qua các năm, khả năng duy trì khách hàng hiện hữu và thu hút khách hàng mới.
• Mức độ đa dạng hóa sản phẩm: Đánh giá số lượng, chủng loại sản phẩm L/C và tỷ trọng cơ cấu các món giao dịch thực hiện.
• Doanh thu từ TTTM theo L/C: Xác định qua tốc độ tăng trưởng doanh thu thu phí dịch vụ thuần và tỷ trọng doanh thu TTTM trên tổng doanh thu hoạt động của ngân hàng.
• Nợ quá hạn TTTM theo L/C: Tỷ lệ phần trăm nợ quá hạn phát sinh từ việc tài trợ L/C nhập khẩu trên tổng doanh số tài trợ, phản ánh năng lực thẩm định và kiểm soát rủi ro tín dụng đi kèm.

Nhóm chỉ tiêu định tính:

• Chất lượng dịch vụ: Mức độ thỏa mãn nhu cầu khách hàng, tính thông suốt trong quá trình tư vấn và xử lý khiếu nại.
• Cơ sở hạ tầng kỹ thuật: Năng lực vận hành, tính ổn định và mức độ tự động hóa của hệ thống Core Banking trong xử lý điện Swift và lưu trữ hồ sơ.
• Trình độ nghiệp vụ của đội ngũ nhân viên: Khả năng am hiểu tập quán UCP 600, ISBP, kỹ năng kiểm tra chứng từ và năng lực thẩm định hồ sơ tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả phối hợp áp dụng bao gồm: phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn; phương pháp mô hình hóa quy trình tổ chức và luân chuyển chứng từ; phương pháp suy luận logic và quy nạp không hoàn toàn; phương pháp thống kê mô tả; phương pháp so sánh đối chiếu số liệu tài chính; phương pháp khảo sát ý kiến khách hàng và phỏng vấn trực tiếp cán bộ nghiệp vụ tại ngân hàng. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Báo cáo tài chính kiểm toán của PVcomBank giai đoạn 2013–2015, mục tiêu kế hoạch kinh doanh năm 2016, số liệu thống kê nội bộ từ phần mềm quản lý của phòng TTTM, cùng các báo cáo chuyên ngành từ Tạp chí The Asset, Global Finance, Trade Finance và trang thông tin tài chính Cafef.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về TTTM và L/C. Tác giả phân tích rõ vai trò của TTTM đối với ba chủ thể: doanh nghiệp (giải quyết bài toán vốn lưu động, giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao uy tín), ngân hàng thương mại (gia tăng thu nhập từ phí, tạo cơ hội bán chéo dịch vụ và mở rộng mạng lưới đại lý quốc tế) và nền kinh tế quốc dân (thúc đẩy chu chuyển hàng hóa và hiện đại hóa công nghệ sản xuất). Văn bản phân định chi tiết vai trò của 8 chủ thể có thể tham gia vào giao dịch L/C: Người yêu cầu mở L/C (Applicant), Người thụ hưởng (Beneficiary), Ngân hàng phát hành (Issuing Bank), Ngân hàng thông báo (Advising Bank), Ngân hàng xác nhận (Confirming Bank), Ngân hàng được chỉ định (Nominated Bank), Ngân hàng chuyển nhượng (Transferring Bank) và Ngân hàng hoàn trả (Reimbursing Bank). Đồng thời, tác giả khái quát hóa quy trình luân chuyển 9 bước chuẩn của một giao dịch tín dụng chứng từ.

Các hình thức tài trợ bằng L/C được phân loại theo hai chiều nghiệp vụ:

• Tài trợ nhập khẩu: Tư vấn lập đơn mở L/C, tài trợ uy tín thông qua phát hành L/C, cấp hạn mức L/C, cho vay ký quỹ (tỷ lệ ký quỹ linh hoạt từ 5% đến 100%), phát hành các loại L/C đặc biệt (L/C tuần hoàn, L/C UPAS), cho vay bắt buộc thanh toán L/C, ký hậu vận đơn đường biển (B/L) và phát hành bảo lãnh nhận hàng khi hàng hóa đến trước chứng từ.
• Tài trợ xuất khẩu: Tài trợ trước khi giao hàng (tư vấn L/C, cho vay thu mua/sản xuất hàng xuất khẩu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, L/C điều khoản đỏ, L/C giáp lưng, L/C chuyển nhượng) và tài trợ sau khi giao hàng (chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất có truy đòi hoặc miễn truy đòi tại trường 41D).

Chương này cũng phân tích bài học kinh nghiệm từ hai ngân hàng tiêu biểu tại Việt Nam. Ngân hàng ANZ Việt Nam khai thác thành công chiến lược đa dạng hóa với 14 sản phẩm TTTM kết hợp dịch vụ Signature Priority Banking nhằm phục vụ chủ doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Vietcombank tập trung vào chiến lược chuyên môn hóa theo mô hình quản lý tập trung, đạt tỷ lệ điện Swift xử lý tự động hoàn toàn theo chuẩn Mỹ, phát triển mạng lưới ngân hàng đại lý phủ khắp 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời định kỳ 6 tháng tổ chức đào tạo lại cán bộ nghiệp vụ.

Chương 2: Thực trạng chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam

Chương 2 đi sâu phản ánh thực tế hoạt động tại PVcomBank. Ngân hàng được thành lập theo Quyết định số 279/GP-NHNN ngày 16/09/2013 và chính thức hoạt động từ ngày 01/10/2013 với vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng, tổng tài sản đạt gần 100.000 tỷ đồng. Cơ cấu sở hữu ghi nhận hai cổ đông chiến lược là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (nắm giữ 52%) và Quỹ đầu tư Morgan Stanley (nắm giữ 6,7%). Mạng lưới của ngân hàng gồm 108 chi nhánh, phòng giao dịch trên cả nước và quan hệ đại lý với 200 ngân hàng quốc tế. Về cơ cấu vận hành, PVcomBank áp dụng mô hình xử lý nghiệp vụ tập trung: các chi nhánh tiếp nhận hồ sơ khách hàng rồi chuyển về Trung tâm Thanh toán quốc tế thuộc Khối vận hành tại Hội sở để xử lý điện SWIFT và giao dịch đối ngoại. Phòng TTTM có cơ cấu gồm 1 trưởng phòng, 1 phó phòng, 2 kiểm soát viên và 6 chuyên viên (chia thành hai bộ phận chuyên trách chứng từ xuất khẩu và nhập khẩu).

Chỉ tiêu tài chính chủ yếu	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015	Năm 2016 (KH)
Thu nhập lãi thuần (tỷ đồng)	68	522	336	—
Tổng doanh thu (tỷ đồng)	1.636	6.904	6.186	5.500
Tổng lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	-33	162	70	65
Lợi nhuận ròng (tỷ đồng)	28	151	72	—
Cho vay khách hàng (tỷ đồng)	41.787	43.044	40.169	—
Dự phòng rủi ro cho vay (tỷ đồng)	-1.427	-1.080	-587	—
Nguồn vốn huy động từ dân chúng (tỷ đồng)	56.288	75.167	69.339	—
Tổng tài sản (tỷ đồng)	101.224	108.298	98.605	—
Vốn chủ sở hữu (tỷ đồng)	9.555	9.693	9.861	—
Tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA)	—	> 0,10%	0,073%	—
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE)	—	1,50%	Giảm mạnh	—
Tỷ lệ thu nhập lãi thuần (NIM)	—	0,50%	Giảm nhẹ	Duy trì ~0,5%

Về thực trạng mảng TTTM, thị phần của PVcomBank chỉ chiếm khoảng 1% đến 2% toàn hệ thống, khoảng cách rất lớn so với Vietcombank (30%) và BIDV (15%). Danh mục sản phẩm TTTM gồm 7 sản phẩm chia làm 3 nhóm chính: Bảo lãnh, L/C và Nhờ thu. Doanh thu từ TTTM (chỉ tính thuần từ phí dịch vụ) năm 2013 đạt 81,87 tỷ đồng (chiếm 5% tổng doanh thu), sau đó giảm nhẹ vào năm 2015 và phục hồi lên mức 8,7% trong năm 2016. Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán quốc tế duy trì đà tăng trưởng liên tục từ 2013 đến 2016, tỷ lệ khách hàng rời bỏ dịch vụ gần như bằng không.

Cơ cấu món giao dịch TTTM	Năm 2014	Năm 2015	Năm 2016
Phương thức L/C (số món)	23.879	22.876	24.928
Phương thức Nhờ thu (số món)	3.508	3.285	3.490
Phương thức Bảo lãnh (số món)	780	1.082	1.206

Về tài trợ L/C nhập khẩu, ngân hàng áp dụng mức phí phát hành L/C trả ngay/trả chậm ký quỹ 100% là 0,05% giá trị L/C; nếu ký quỹ dưới 100% thì áp dụng mức phí 0,15% trên phần trị giá chưa ký quỹ. Phí tu chỉnh tăng giá trị L/C là 0,07% (cao hơn mức 0,05% của BIDV). Ký quỹ đối với L/C trả ngay dao động từ 5% đến 100%, trong khi L/C trả chậm yêu cầu ký quỹ từ 80% đến 100%. Đối với sản phẩm L/C UPAS, PVcomBank mới chỉ liên kết với duy nhất Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) làm ngân hàng hoàn trả với hạn mức giải ngân khoảng 40 triệu USD/năm và khách hàng duy nhất tiếp cận được là Công ty Cổ phần Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí (DMC). Tỷ lệ nợ quá hạn từ tài trợ L/C nhập khẩu được kiểm soát ở mức khoảng 3% (năm 2016 ghi nhận mức 3,4%).

Về tài trợ L/C xuất khẩu, PVcomBank thực hiện chiết khấu bộ chứng từ có hoàn lại với tỷ lệ ứng trước tối đa lên tới 98% giá trị chứng từ, tài trợ cho vay xuất khẩu trước giao hàng tối đa 80% giá trị hợp đồng. Phí thanh toán bộ chứng từ xuất khẩu là 0,12%, phí chuyển nhượng L/C là 0,1% giá trị chuyển nhượng. Khối lượng món giao dịch L/C xuất khẩu thấp hơn đáng kể so với L/C nhập khẩu do danh mục khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng chủ yếu tập trung vào nhập khẩu vật tư, thiết bị dầu khí.

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam

Căn cứ vào định hướng chiến lược đến năm 2025, phấn đấu đạt chuẩn an toàn vốn Basel II vào năm 2018 và hoàn thành đề án tái cơ cấu toàn diện vào năm 2020, chương 3 đề xuất 5 nhóm giải pháp quản trị nội bộ đối với PVcomBank:

1. Xây dựng chính sách phát triển TTTM theo L/C phù hợp: Rà soát lại biểu phí dịch vụ (đặc biệt là giảm phí tu chỉnh tăng giá trị L/C để tăng sức cạnh tranh với các NHTM lớn); mở rộng đối tượng cấp L/C UPAS ngoài ngành dầu khí; phát triển các dòng sản phẩm chuyên biệt như bao thanh toán và forfaiting.
2. Xây dựng, duy trì và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Tăng cường các khóa đào tạo nội bộ định kỳ về UCP 600, ISBP và kỹ năng phát hiện gian lận chứng từ; xây dựng cơ chế phân quyền phê duyệt nghiệp vụ linh hoạt giữa chuyên viên và kiểm soát viên.
3. Hiện đại hóa kỹ thuật và công nghệ ngân hàng: Đẩy nhanh tiến độ làm chủ và khai thác tối đa hệ thống phần mềm ngân hàng lõi Core Banking T24 (được đưa vào vận hành chính thức từ năm 2017); tự động hóa quy trình truyền nhận điện Swift chuẩn hóa nhằm rút ngắn thời gian xử lý giao dịch.
4. Nâng cao uy tín ngân hàng trong thị trường liên ngân hàng và đối với khách hàng: Tận dụng mạng lưới 200 ngân hàng đại lý hiện hữu để xúc tiến ký kết hạn mức tài trợ khung; cải thiện tính minh bạch thông tin tài chính trước lộ trình niêm yết cổ phiếu trên sàn giao dịch chứng khoán.
5. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát: Phối hợp chặt chẽ giữa phòng TTTM và khối tín dụng trong việc thẩm định năng lực trả nợ của doanh nghiệp nhập khẩu, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ quá hạn dưới ngưỡng 3%.

Bên cạnh giải pháp nội bộ, tác giả đề xuất 3 nhóm kiến nghị vĩ mô:

• Kiến nghị với Chính phủ: Ổn định môi trường kinh tế vĩ mô, hoàn thiện hành lang pháp lý điều chỉnh hoạt động ngoại thương và hỗ trợ xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng.
• Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước: Điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt; hoàn thiện các quy chế thanh toán quốc tế và cơ chế quản lý ngoại hối phù hợp với các tập quán quốc tế của ICC.
• Kiến nghị với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Nâng cao năng lực tài chính, minh bạch hóa báo cáo tài chính, chú trọng nâng cao trình độ nghiệp vụ thương mại quốc tế của cán bộ phụ trách hợp đồng nhằm giảm thiểu sai sót trên bộ chứng từ xuất trình.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả thực tiễn, khóa luận phản ánh bức tranh số liệu xác thực về hoạt động TTTM tại PVcomBank giai đoạn 2013–2016. Dữ liệu chứng minh rằng dù thị phần TTTM của PVcomBank còn khiêm tốn (chiếm 1–2% toàn ngành), hoạt động L/C đã có bước phát triển ổn định: số lượng giao dịch L/C luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 22.000–24.000 món mỗi năm; tỷ trọng đóng góp của doanh thu TTTM vào tổng doanh thu toàn ngân hàng tăng từ 5% (năm 2013) lên 8,7% (năm 2016); tỷ lệ nợ quá hạn phát sinh từ tài trợ L/C nhập khẩu được duy trì trong ngưỡng kiểm soát từ 3% đến 3,4%. Ngân hàng cũng giữ vững khả năng thanh toán ngoại tệ với số món thanh toán bộ chứng từ L/C nhập khẩu tăng 38% trong giai đoạn 2014–2015.

Về đóng góp học thuật và quản trị, công trình có các điểm nhấn cụ thể:

• Làm rõ sự khác biệt giữa hai khái niệm "hiệu quả" và "chất lượng" hoạt động TTTM theo L/C mà các nghiên cứu trước đó tại Việt Nam (như công trình của Trần Thị Hồng Nhung năm 2016) chưa phân định rõ ràng; công thức hóa các chỉ tiêu định lượng phục vụ việc đo lường.
• Khảo cứu thành công trường hợp điển hình của PVcomBank — một ngân hàng thương mại mới thành lập trên cơ sở hợp nhất và đang trong quá trình tái cơ cấu, bù đắp khoảng trống của các nghiên cứu trước đây vốn chỉ tập trung vào các định chế tài chính lớn có thâm niên như BIDV hay Vietcombank.
• Đưa ra hệ thống giải pháp gắn liền với mốc công nghệ thực tế (vận hành hệ thống Core Banking T24 năm 2017) và mục tiêu an toàn vốn theo chuẩn mực Basel II đến năm 2018.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số hạn chế do điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Về nguồn dữ liệu: Các chỉ tiêu tài chính năm 2016 chưa phải là số liệu kiểm toán độc lập chính thức mà được tác giả tổng hợp từ mục tiêu kế hoạch đầu năm của PVcomBank.
• Về phương pháp thu thập ý kiến khách hàng: Do hạn chế về khả năng tiếp cận tập khách hàng quy mô lớn, tác giả chưa xây dựng được bảng hỏi khảo sát định lượng với thang đo chuẩn hóa (như thang đo SERVQUAL hay Likert), việc đánh giá sự hài lòng chủ yếu dựa trên số liệu khách hàng quay lại giao dịch và phản ánh gián tiếp từ nhân viên phòng TTTM.
• Về phạm vi sản phẩm: Số liệu phân tích về các sản phẩm L/C phức tạp (như L/C UPAS, L/C điều khoản đỏ) còn hạn chế do ngân hàng mới chỉ triển khai thử nghiệm trên phạm vi hẹp với một vài đối tác đặc thù (ICBC, DMC).

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đo lường hiệu quả vận hành thực tế của hệ thống Core Banking T24 sau khi triển khai chính thức; mở rộng khảo sát diện rộng mức độ thỏa mãn của khách hàng doanh nghiệp; và xây dựng mô hình quản trị rủi ro thanh toán quốc tế đáp ứng toàn diện tiêu chuẩn Basel II tại các ngân hàng thương mại tái cơ cấu.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên cao học các ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế: Cung cấp phương pháp luận phân tích thực trạng nghiệp vụ TTTM tại một ngân hàng thương mại, cách thức xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng.
• Cán bộ chuyên trách thanh toán quốc tế và cán bộ thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo chi tiết biểu phí thực tế, các điều kiện mở L/C trả ngay, L/C trả chậm, điều kiện phát hành bảo lãnh nhận hàng, ký hậu vận đơn và quy trình xử lý giao dịch tín dụng chứng từ tập trung.
• Cán bộ quản lý sản phẩm TTTM tại các tổ chức tín dụng quy mô vừa và nhỏ: Rút ra các bài học kinh nghiệm trong việc xây dựng sản phẩm tài trợ xuất nhập khẩu, chính sách giá phí và giải pháp phòng ngừa nợ quá hạn trong giai đoạn chuyển đổi phần mềm Core Banking.

Câu hỏi thường gặp

PVcomBank được hình thành từ những đơn vị tiền thân nào và cơ cấu vốn tại thời điểm nghiên cứu ra sao?

Theo Giấy phép số 279/GP-NHNN ngày 16/09/2013 của Ngân hàng Nhà nước, PVcomBank được thành lập trên cơ sở hợp nhất giữa Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank). Ngân hàng chính thức hoạt động từ ngày 01/10/2013 với vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng, tổng tài sản đạt gần 100.000 tỷ đồng. Trong cơ cấu sở hữu, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là cổ đông lớn nhất nắm giữ 52% vốn, cổ đông chiến lược nước ngoài Morgan Stanley sở hữu 6,7% vốn.

Nghiệp vụ tài trợ thương mại theo phương thức L/C tại PVcomBank được tổ chức theo mô hình nào?

PVcomBank vận hành nghiệp vụ TTTM và thanh toán quốc tế theo mô hình xử lý tập trung. Các chi nhánh và phòng giao dịch trên toàn quốc chịu trách nhiệm tìm kiếm khách hàng, tư vấn nghiệp vụ và tiếp nhận hồ sơ ban đầu. Toàn bộ hồ sơ sau đó được luân chuyển về Trung tâm Thanh toán quốc tế thuộc Khối vận hành tại Hội sở chính. Tại đây, Phòng TTTM (gồm trưởng phòng, phó phòng, 2 kiểm soát viên và 6 chuyên viên chia làm bộ phận xuất và nhập) sẽ trực tiếp kiểm tra chứng từ, xử lý giao dịch với các ngân hàng đại lý nước ngoài qua mạng SWIFT và lưu trữ hồ sơ nghiệp vụ.

Doanh thu từ hoạt động TTTM và số lượng giao dịch L/C tại PVcomBank giai đoạn 2014–2016 đạt mức nào?

Trong giai đoạn 2014–2016, phương thức L/C luôn chiếm số lượng giao dịch lớn nhất tại PVcomBank với 23.879 món (năm 2014), 22.876 món (năm 2015) và 24.928 món (năm 2016). Về mặt doanh thu, nguồn thu thuần từ phí dịch vụ TTTM năm 2013 đạt 81,87 tỷ đồng (chiếm 5% tổng doanh thu toàn hàng) và đến năm 2016 tỷ trọng doanh thu TTTM trên tổng doanh thu hoạt động đã nâng lên mức 8,7%.

Hoạt động phát hành L/C UPAS tại PVcomBank gặp phải những giới hạn thực tế nào?

Tại thời điểm nghiên cứu, hoạt động tài trợ theo L/C UPAS không phải là thế mạnh của PVcomBank do chịu nhiều rào cản: ngân hàng chỉ có duy nhất Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) chấp thuận thiết lập quan hệ làm ngân hàng hoàn trả, hạn mức tài trợ bị giới hạn ở mức khoảng 40 triệu USD/năm và khách hàng doanh nghiệp duy nhất trong toàn hệ thống đủ điều kiện tiếp cận sản phẩm này là Công ty Cổ phần Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí (DMC).

Tỷ lệ nợ quá hạn từ các giao dịch tài trợ L/C nhập khẩu tại PVcomBank được ghi nhận ở mức bao nhiêu?

Theo số liệu thống kê nội bộ từ cán bộ Phòng TTTM PVcomBank, tỷ lệ nợ quá hạn phát sinh từ các khoản mục tài trợ L/C nhập khẩu giai đoạn 2014–2016 duy trì ổn định quanh mức 3% trên tổng doanh số phát hành và tài trợ L/C. Mức nợ quá hạn cao nhất được ghi nhận vào năm 2016 là 3,4%, được đánh giá là mức rủi ro nằm trong ngưỡng kiểm soát an toàn của ngân hàng trong giai đoạn đầu thành lập và chuẩn bị chuyển đổi hệ thống Core Banking.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Phú Đông đã hệ thống hóa lý luận về phương thức tín dụng chứng từ và lượng hóa các tiêu chí đo lường chất lượng dịch vụ tài trợ thương mại của ngân hàng thương mại. Thông qua việc phân tích thực tế tại PVcomBank giai đoạn 2013–2016, công trình làm rõ năng lực xử lý giao dịch, cơ cấu thu phí, tỷ lệ kiểm soát nợ quá hạn cũng như những nút thắt về công nghệ, chính sách phí và sự hạn chế của dòng sản phẩm L/C UPAS tại một định chế tài chính sau sáp nhập. Hệ thống 5 nhóm giải pháp quản trị nội bộ cùng các kiến nghị vĩ mô được đề xuất mang tính khả thi cao, gắn liền với lộ trình vận hành hệ thống Core Banking T24 và định hướng tái cơ cấu của ngân hàng đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng hoạt động tài trợ thương mại theo phương thức tín dụng chứng từ Chương 2: Thực trạng hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức Tín dụng chứng từ tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động Tài trợ thương mại theo phương thức Tín dụng chứng từ tại ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam 5 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƢƠNG MẠI THEO PHƢƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ 1. Những vấn đề cơ bản của Tài trợ thƣơng mại và phƣơng thức Tín dụng chứng từ 1. Những vấn đề cơ bản của Tài trợ thương mại 1. Khái niệm Tài trợ thương mại Hiện tại, khi nhắc đến thuật ngữ “Tài trợ thương mại”, ta có thể hiểu theo hai hướng: Tài trợ thương mại nội địa, trong đó yếu tố thương mại bao gồm các hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và xúc tiến thương mại giữa các chủ thể trong cùng một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ, và Tài trợ thương mại quốc tế, trong đó yếu tố thương mại bao gồm các hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ và xúc tiến thương mại giữa các chủ thể có trụ sở kinh doanh giữa hai quốc gia, hoặc hàng hóa phải di chuyển qua biên giới của ít nhất hai quốc gia, vùng lãnh thổ.

Tuy nhiên, trong khuôn khổ khóa luận này, khái niệm “Tài trợ thương mại” sẽ chỉ được dùng để biểu thị cách hiểu thứ hai – “Tài trợ thương mại quốc tế”. Theo Luật thương mại năm 2005 của nước CHXHCN Việt Nam, “Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác”. Cụ thể, các hoạt động chính của thương mại bao gồm: - Mua bán hàng hóa - Cung ứng dịch vụ - Xúc tiến thương mại Khi cung cấp các dịch vụ “Tài trợ thương mại”, các tổ chức tài chính, các ngân hàng sẽ cố gắng hỗ trợ các chủ thể kinh doanh dựa trên những rủi ro mà họ có thể gặp phải trong quá trình trao đổi hàng hóa. Như vậy, thuật ngữ “Tài trợ thương mại” được định nghĩa như sau: “Tài trợ thương mại là một hiện tượng kinh tế xuất phát từ nhu cầu khách quan; nó bao gồm các chính sách, biện pháp hỗ trợ về uy tín, thông tin và tài chính trực tiếp cũng như gián tiếp cho các chủ thể hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế trong một, một số hoặc tất cả công đoạn của quy trình tái sản xuất từ đầu tư, sản xuất, cho đến tiêu thụ 6 sản phẩm nhằm mục đích sinh lời” (Theo Tài liệu học tập môn Tài trợ thương mại Quốc tế, Học viện Ngân hàng).

Đặc điểm của tài trợ thương mại Từ các khái niệm trên, ta có thể rút ra một số đặc điểm của Tài trợ thương mại như sau: - Tài trợ thương mại là một khái niệm rất rộng. Tất cả các hoạt động hỗ trợ, thúc đẩy quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ của các doanh nghiệp đề có thể coi là tài trợ thương mại, cho dù nó có thể hiện dưới dạng hình thức hỗ trợ tài chính trực tiếp hay không. - Tài trợ thương mại có mục tiêu là lợi nhuận. Trên thực tế, cả người tài trợ (các trung gian tài chính, các ngân hàng) hay người nhận tài trợ (doanh nghiệp xuất, nhập khẩu) đều hướng đến lợi nhuận khi tiến hành tài trợ và nhận tài trợ.

Bên cạnh đó, ngoài mục tiêu lợi nhuận, khi cung ứng các sản phẩm tài trợ thương mại, các ngân hàng còn mong muốn có thể nâng cao uy tín, tăng thị phần và mở rộng mạng lưới đại lý. - Tài trợ thương mại hỗ trợ tất cả các công đoạn của quá trình tái sản xuất, nên nó có thể xuất hiện ở một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình tái sản xuất. Thời điểm xuất hiện yếu tố tài trợ của các tổ chức tài chính, ngân hàng hay chính phủ chủ yếu phụ thuộc vào nhu cầu cần tài trợ của các chủ thể kinh doanh xuất nhập khẩu và khả năng đáp ứng của các tổ chức tài chính, ngân hàng. - Tài trợ thương mại là một loại hình kinh tế, nên nó thường có hai chiều.

Điều này có nghĩa, một tổ chức có thể nhận nguồn tài trợ từ bên ngoài và đồng thời tài trợ cho một bên thứ ba. - Do có tính rủi ro cao, nên thời hạn tài trợ thương mại quốc tế thường là ngắn hạn và trung hạn. Tài trợ quốc tế dài hạn thường chiếm tỉ trọng thấp. - Sản phẩm tài trợ thương mại thường gắn với dịch vụ thanh toán quốc tế mà ngân hàng cung ứng cho khách hàng của mình.

Bên cạnh đó, khi thực hiện cung ứng sản phẩm tài trợ thương mại, các ngân hàng thường yêu cầu sự tham gia, phối kết hợp của nhiều phòng ban trong từng giai đoạn cụ thể. Vai trò của tài trợ thương mại a) Vai trò của tài trợ thương mại đối với doanh nghiệp Trong kinh doanh xuất nhập khẩu, nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu là hai chủ thể quan trọng nhất. Các nhiệm vụ mà nhà xuất khẩu cần thực hiện bao gồm: tìm kiếm 7 khách hàng, ký kết hợp đồng, chuẩn bị hàng hóa, thực hiện hợp đồng, đòi tiền thanh toán và bảo hành sau giao hàng. Song song với đó, nhà nhập khẩu cũng cần thực hiện các nhiệm vụ sau: tìm kiếm nguồn cung ứng hàng hóa phù hợp, ký kết hợp đồng, chuẩn bị tiền thanh toán, thanh toán cho nhà xuất khẩu.

Tuy nhiên, trong kinh doanh xuất nhập khẩu, thì rủi ro có thể đến từ nhiều yếu tố cả về khách quan với chủ quan. Cả nhà nhập khẩu và nhà xuất khẩu, trong quá trình tìm kiếm thị trường và thực hiện hợp đồng, đều sẽ gặp những khó khăn và rủi ro về sự thiếu hụt thông tin về hành lang pháp lý, tỉ giá hối đoái hay tình hình chính trị, xã hội của nước đối tác và sự thiếu hụt nguồn vốn trong quá trình chuẩn bị hàng hóa hay quá trình thanh toán theo yêu cầu của đối tác. Do vậy, thông qua các sản phẩm tài trợ thương mại được cung ứng bởi các ngân hàng, các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu sẽ có những lợi thế nhất định trong quá trình thực hiện hợp đồng hay quá trình tìm kiếm thông tin về đối tác. Tóm lại, tài trợ thương mại đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu.

Với tài trợ thương mại, các doanh nghiệp sẽ được trợ giúp về vốn, thông tin và cả uy tín; từ đó đẩy nhanh được quá trình thực hiện hợp đồng. b) Vai trò đối với các ngân hàng thương mại Trước hết, thông qua hoạt động thực hiện tài trợ thương mại cho doanh nghiệp, ngân hàng sẽ thu được các khoản phí bảo lãnh, phí thực hiện dịch vụ rất lớn. Bên cạnh đó, do đặc thù của sản phẩm, khi cung ứng các sản phẩm tài trợ thương mại, ngân hàng còn có khả năng thực hiện bán chéo thành công rất cao. Nói cách khác, khi ngân hàng cung ứng dịch vụ tài trợ thương mại cho khách hàng, ngân hàng còn có thể cung ứng song song các dịch vụ đi kèm như tín dụng, thanh toán quốc tế hay kinh doanh ngoại hối.

Điều này giúp cho ngân hàng tranh thủ được tối đa nguồn khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày càng gay gắt. Hơn thế nữa, khi thực hiện bán chéo, ngân hàng còn có khả năng hoàn thiện đồng thời tất cả các dịch vụ của mình, nâng cao chất lượng của dịch vụ, từ đó nâng cao uy tín và thị phần trên thị trường. Ngoài ra, thông qua việc thực hiện các nghiệp vụ tài trợ thương mại, ngân hàng còn có khả năng thâm nhập vào thị trường tài chính thế giới. Thông qua việc thiết lập mối quan hệ đại lý với các ngân hàng nước ngoài, các ngân hàng trong nước có cơ hội 8 rất lớn để quảng bá hình ảnh, nâng cao uy tín, tìm kiếm các kênh đầu tư cũng như tìm kiếm khách hàng tiềm năng ở một thị trường mới.

c) Vai trò của tài trợ thương mại đối với nền kinh tế quốc dân Đầu tiên, vai trò đầu tiên của tài trợ thương mại là xúc tiến, đẩy nhanh tiến độ thực hiện hợp đồng xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp, từ đó tạo ra được dòng chảy hàng hóa và dòng chảy vốn giữa các quốc gia trên thế giới. Điều này không chỉ giúp cho nền kinh tế phát triển ổn định, mà còn khiến nguồn vốn được phân phối hiệu quả giữa các quốc gia trên thế giới. Tài trợ thương mại góp phần thúc đẩy quá trình phát triển và hiện đại hóa của nền kinh tế. Thông qua các sản phẩm tài trợ, doanh nghiệp trong nước có cơ hội được nhập khẩu các dịch vụ, dây chuyền máy móc của nước ngoài, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, phát triển quy mô sản xuất và tối đa hóa hiệu quả sản xuất.

Cuối cùng, khi tiến hành xuất nhập khẩu, hàng hóa nhập khẩu của nước này chính là hàng hóa xuất khẩu của nước khác. Điều này có nghĩa, doanh nghiệp sản xuất của một quốc gia sẽ phải cạnh tranh với hàng hóa đến từ nhiều quốc gia khác trên thế giới. Theo lý thuyết về nền kinh tế thị trường, sự cạnh tranh này chính là tiền đề cho sự phát triển của nền kinh tế toàn thế giới. Những vấn đề cơ bản của phương thức tín dụng chứng từ 1.

Khái niệm tín dụng chứng từ Theo UCP 600, Tín dụng chứng từ hay Letter Credit (L/C) được định nghĩa như sau: “Tín dụng chứng từ là một sự thỏa thuận bất kỳ dù được mô tả hoặc gọi tên như thế nào, đều thể hiện một cam kết chắc chắn và không hủy ngang của ngân hàng phát hành về việc thanh toán khi xuất trình phù hợp”. Đặc điểm của tín dụng chứng từ Theo Giáo trình Thanh toán quốc tế và Tài trợ ngoại thương, Nhà xuất bản Thống kê, Tín dụng chứng từ có các đặc điểm sau: - L/C có nhiều nguồn luật cùng điều chỉnh. Do đó, trình tự ưu tiên theo thứ tự giảm dần sẽ là: Công ước và Luật quốc tế, Luật quốc gia, Thông lệ và tập quán quốc tế. Bên cạnh đó, do Thông lệ và tập quán quốc tế có tính chất tùy ý, nên tất cả các phiên bản UCP đều còn nguyên hiệu lực; khi soạn thảo L/C, cần nêu rõ phiên bản UCP làm căn cứ và chỉ khi L/C dẫn chiếu UCP, thì nó mới có hiệu lực.

9 - L/C là hợp đồng kinh tế hai bên.