TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KHOA NGỮ VĂN HỌC PHẦN: TIẾP NHẬN VĂN HỌC NƢỚC NGOÀI Đề tài: TIẾP NHẬN TÁC GIẢ BANANA YOSHIMOTO THÔNG QUA CÁC KÊNH DỊCH THUẬT – NGHIÊN CỨU – VĂN HOÁ Nhóm 4 Nhóm sinh viên thực hiện Lê Thị Mai Anh - 725601020 Nguyễn Thị Hồng Ngọc - 725601291 Phạm Thị Liên - 725601208 Giáp Thu Hiền - 715601140 Phạm Thị Thanh Thanh - 725601359 Giảng viên PGS.TS Thành Đức Hồng Hà Lớp học phần PHIL409N-K71SP Văn.02_LT Hà Nội, ngày 08 tháng 10 năm 2024 MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG . KHÁI NIỆM TIẾP NHẬN VĂN HỌC .QUÁ TRÌNH TIẾP NHẬN VĂN HỌC .CÁC NGUYÊN TẮC KHI TIẾP NHẬN.NỘI DUNG CHÍNH.7 CHƢƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ KHÁI QUÁT .KHÁI QUÁT VỀ VĂN HỌC NHẬT BẢN.Chặng đường phát triển hơn mười ba thế kỷ.Hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại.Chủ đề và nội dung đặc trưng.Phong cách nghệ thuật tinh tế.Giao thoa văn hóa và hội nhập toàn cầu.KHÁI QUÁT VỀ TRUYỆN NNGẮN.Khái quát chung:.Cuộc sống đời tư:.Sự nghiệp văn học .Tầm ảnh hưởng và thành tựu.Thông điệp trong văn chương .THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG TIẾP NHẬN NHÀ VĂN BANANA YOSHIMOTO TẠI VIỆT NAM.11 CHƢƠNG II: TIẾP NHẬN TÁC GIẢ BANANA YOSHIMOTO QUA CÁC PHƢƠNG DIỆN CỤ THỂ.TIẾP NHẬN QUA KÊNH DỊCH THUẬT: .Phân biệt khái niệm dịch và bản dich:.Quá trình dịch thuật các tác phẩm của tác giả Banana Yoshimto:.Thông tin chung về tiểu thuyết “Kitchen” của Banana Yoshimoto: .So sánh giữa bản dịch thuật và nguyên tác của tác phẩm “Kitchen” .So sánh về hình thức :.So sánh về nhan đề: .So sánh về ngôn ngữ và phong cách viết .So sánh về cảm xúc và nhịp điệu.So sánh về các chủ đề.TIẾP NHẬN BANANA YOSHIMOTO QUA KÊNH NGHIÊN CỨU .Tình hình nghiên cứu Banana Yoshimoto tại Nhật Bản: .Giai đoạn 1: 1988 – 1995: giai đoạn banana yoshimoto xuất hiện và nổi tiếng với “kitchen” (1988): .Giai đoạn 4: 2015 – nay (tăng cường nghiên cứu về ảnh hưởng lâu dài và di sản văn học của yoshimoto).Tình hình nghiên cứu Banana Yoshimoto tại Việt Nam:.Hướng tiếp cận chung:.Các giai đoạn cụ thể: .Một số đặc trưng tiêu biểu trong quan niệm văn chương và nghệ thuật sáng tác của Banana Yoshimoto: .Quan niệm văn chương của banana yoshimoto:.Phong cách nghệ thuật của banana yoshimoto.TIẾP CẬN THEO KÊNH VĂN HÓA .Cảm thức về cái chết trong quan niệm người Nhật và tác phẩm của Banana Yoshimoto.Cảm thức về cái chết trong quan niệm người nhật.Cảm thức về cái chết trong các tác phẩm của banana yoshimoto .Sự ảnh hưởng của văn hóa tâm linh trong sáng tác của Banana Yoshimoto (Quan niệm về địa ngục theo tư tưởng Phật giáo).Văn hoá giới trẻ đô thị trong sáng tác của Banana Yoshimoto.Văn hoá giới trẻ đô thị trong tác phẩm “kitchen”: nỗi đau, nỗi cô đơn khi mất đi người thân.Văn hoá giới trẻ đô thị trong tác phẩm “say ngủ”: những con người trốn tránh hiện thực.Văn hoá đô thị trong tác phẩm “amrita”: hành trình tìm ra hạnh phúc, tìm lại chính mình.Motif những giấc mơ.Sự chuyển dịch vai trò của người phụ nữ trong sáng tác của Banana Yoshimoto.TIẾP NHẬN TÁC GIẢ BANANA YOSHIMOTO QUA KÊNH GIẢNG DẠY .Thuận lợi và khó khăn:.Đề xuất phương án giảng dạy.Lựa chọn tác phẩm để giảng dạy tại trường THPT: .Đôi nét về truyện ngắn “thằn lằn” và trích đoạn “lời hẹn với bình yên” .Truyện ngắn “thằn lằn” .Trích đoạn “lời hẹn với bình yên”:.Lý do lựa chọn tác phẩm “thằn lằn” và trích đoạn:.Thiết kế hoạt động dạy học tác giả Banana Yoshimoto và một trích đoạn trong truyện ngắn “Thằn Lằn” tại trường THPT: .88 TÀI LIỆU THAM KHẢO.8 iii DANH MỤC BẢNG Bảng 1: Phân biệt khái niệm dịch và bản dich .13 Bảng 2: So sánh về hình thức giữa nguyên tác và bản dịch .15 Bảng 3: Các công trình luận án nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 1988 – 1995 .24 Bảng 4: Các bài viết nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 1988 – 1995.25 Bảng 5: Các luận văn nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 1988 – 199526 Bảng 6: Các công trình luận án nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 1995 – 2005 .28 Bảng 7: Các bài viết nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 1995 – 2005.29 Bảng 8: Các luận văn nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 1995 – 200530 Bảng 9: Các công trình luận án nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 2005 – 2015 .32 Bảng 10: Bảng: Các bài viết nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 2005 – 2015: .34 Bảng 11: Các luận văn nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 2005 – 2015 . 35 Bảng 12: Các công trình luận án nghiên cứu về Banana Yoshimoto tại Nhật Bản từ 2015 – nay .37 Bảng 13: Các bài viết nghiên cứu về Banana Yoshimoto từ 2015 - nay.38 Bảng 14: Các luận văn nghiên cứu về Banana Yoshimoto từ 2015 – nay. KHÁI NIỆM TIẾP NHẬN VĂN HỌC Tiếp nhận là một hoạt động của con người mang tính sáng tạo, tham gia vào sáng tạo. Tiếp nhận văn học là một quá trình tiếp thu lĩnh hội một đối tượng nghệ thuật là tác phẩm văn học. Tiếp nhận văn học đồng nghĩa với việc đọc hiểu những gì đã đọc thông qua ngôn từ và những gì có ý nghĩa nhân sinh thẩm mỹ trong tác phẩm văn chương. Khi đọc tác phẩm văn chương, người tiếp nhận không thể với tới hiện thực tiếp nhận ở dạng nguyên thủy được mà chỉ có thể hiểu được thông qua thế giới nghệ thuật được sắp đặt, tổ chức bằng ngôn ngữ và trong ngôn ngữ. Khác với “Tiếp nhận” là khái niệm chỉ hoạt động tiếp thu (đọc, nghe, xem) tác phẩm với nhiều mục đích khác nhau, để hiểu biết, giải trí, thưởng thức, khảo cứu… Tiếp nhận văn học là khái niệm chỉ việc tiếp thu những sáng tác văn học, chỉ là cách tiếp thu thiên về thưởng thức, cảm thụ. Tuy vậy, tiếp nhận văn học cũng khác với cảm thụ cảm học. Cảm thụ văn học là sự nhận biết bằng cảm tính trực cảm, nó là tiền đề đi vào tác phẩm. Tiếp nhận văn học đòi hỏi sự bộc lộ của cá tính, thị hiếu, lập trường xã hội, sự tán thành hay phản đối…Nói tóm lại, tiếp nhận văn học đã mở rộng phạm vi nghiên cứu văn chương, mở thêm một lối đi cho khảo sát văn chương khiến nó không bị đóng khung trong việc xem xét mối quan hệ nhà văn và tác phẩm.QUÁ TRÌNH TIẾP NHẬN VĂN HỌC Tác phẩm văn học được sáng tác ra để thưởng thức, tiếp nhận. Một tác phẩm sau khi được tác giả hoàn thành còn ở dưới dạng văn bản, nó thật sự trở thành tác phẩm chỉ khi đến tay người đọc, bắt đầu đời sống của nó. Đời sống của một tác phẩm văn học diễn tiến từ hai phía: người sáng tạo ra nó và phía người tiếp nhận. Tác phẩm văn học là một đối tượng nhận thức đặc thù vì nó là sản phẩm tinh thần đặc biệt. Muốn chiếm lĩnh, tiếp nhận không thể vận dụng những năng lực hoạt động nhận thức chung mà cần đến những năng lực đặc thù qua hình tượng thẩm mỹ vốn là một hình tượng nhận thức phát triển ở mức cao hơn những hoạt động nhận thức bằng lý luận. Tác phẩm văn học là một sáng tạo tinh thần của cá nhân người nghệ sĩ. Nó không phải là một vật thể thẩm mỹ cụ thể mà là một tồn tại phi vật thể thông qua hình tượng thẩm mỹ được vật chất hóa bằng hệ thống tín hiệu ngôn ngữ nghệ thuật. Tác phẩm văn chương nào cũng nhằm mục đích thông báo tình cảm thẩm mỹ. Nhà văn gửi đến cho người đọc nhiều xúc động mãnh liệt nhất về cuộc sống, con 1 người dưới ánh sáng của một lý tưởng thẩm mỹ. Nội dung đó được thể hiện qua hình tượng thẩm mỹ, được hệ thống hóa qua hệ thống ngôn ngữ nghệ thuật do nhà văn sáng tạo nên. Đó là một đặc trưng riêng trong sáng tác văn học và trong tiếp nhận văn học. Tiếp nhận chính là tìm hiểu những tình cảm thẩm mỹ bằng hình tượng thẩm mỹ qua hệ thống ngôn ngữ. Đây là một quá trình khép kín của tác phẩm văn học từ sáng tác đến bạn đọc và ngược lại. Đối với dạy học tác phẩm văn chương, đây là quá trình giáo viên truyền tải những nội dung mà hình tượng tác phẩm thể hiện đến học sinh. Tác phẩm là đối tượng chung để GV lẫn học sinh cùng khai thác. GV là người hướng dẫn, truyền thụ kinh nghiệm, chỉ cho học sinh tiếp cận tác phẩm. Học sinh chính là trung tâm của dạy học, bằng những phương pháp của GV để giải mã các văn bản. Có thể khái quát hóa bằng mô hình như sau: Giáo viên Tác phẩm Học sinh III. CÁC NGUYÊN TẮC KHI TIẾP NHẬN a. Đặt tác phẩm trong trào lưu văn hóa thế giới để tọa độ hóa được những dấu hiệu thi pháp thời đại đã chi phối nội dung tư tưởng và nghệ thuật của nhà văn. Mỗi tác phẩm văn học xuất hiện, bên cạnh cảm hứng chủ quan của nhà văn, còn bị chi phối trực tiếp bởi trào lưu văn hóa trong khu vực đã ảnh hưởng cụ thể đến dân tộc mà nhà văn đó thuộc về. Đã có không ít khu vực do những điều kiện địa lí hay lịch sử ít nhiều chịu ảnh hưởng từ các khu vực khác. Trong bức tranh văn học thế giới, văn xuôi Nhật Bản hiện đại nổi bật như một bức bình phong tinh xảo, vừa mang đậm dấu ấn truyền thống Đông Á, vừa phản chiếu ánh sáng của những trào lưu văn học đương đại. Khi đặt các tác phẩm Nhật Bản vào dòng chảy văn hóa toàn cầu, ta như đang vẽ nên một bản đồ thi pháp đa chiều, nơi những dấu hiệu thời đại in hằn trên từng trang viết của các nhà văn lỗi lạc. Yasunari Kawabata, nhà văn Nhật Bản đầu tiên đoạt giải Nobel Văn học, đã khéo 2 léo dệt nên những câu chuyện mang đậm sắc thái truyền thống Nhật Bản. Tác phẩm của ông như những bức tranh thủy mặc, nơi mỗi nét bút đều chứa đựng cả một vũ trụ ý nghĩa. Khái niệm “mono no aware” – sự rung động trước vẻ đẹp mong manh của cuộc sống – trong văn chương của Kawabata trở thành tiếng vọng của tâm hồn Nhật Bản giữa thế giới hiện đại. Kenzaburō Ōe, một nhà văn Nhật Bản khác đoạt giải Nobel, lại mang đến một góc nhìn sắc bén và đôi khi gây tranh cãi về xã hội Nhật Bản hậu chiến. Ông đã tạo ra một thế giới văn chương nơi những vấn đề xã hội và chính trị được đan xen với những trải nghiệm cá nhân sâu sắc, phản ánh sự đấu tranh của con người trong thời đại biến động. Haruki Murakami, với phong cách viết độc đáo, đã tạo nên một thế giới văn chương nơi hiện thực và mộng mơ đan xen.
