HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ VÂN TÍCH TỤ ĐẤT ĐAI TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Đình Long NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận văn là trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày….năm 2018 Tác giả luận văn Trịnh Thị Vân i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô, sự giúp đỡ, động viên của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Nguyễn Đình Long - người đã trực tiếp hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian, giúp đỡ tôi và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, khoa Kinh tế và Phát triển Nông thôn… - Học viện Nông nghiệp Việt nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ thị trấn và xã trực thuộc huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, đặc biệt cảm ơn Anh Nguyễn Đăng Oanh – Phó phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quế Võ đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày….năm 2018 Tác giả luận văn Trịnh Thị Vân ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng .vii Danh mục biểu đồ .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Về thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp huyện quế võ.
Cơ sở lý luận về tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Khái niệm tích tụ đất đai. Vai trò của tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Nội dung nghiên cứu về tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp.
Tác động của tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tích tụ đất đai. Cơ sở thực tiễn về vấn đề tích tụ đất đai ở việt nam và một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm tích tụ đất đai ở một số nước trên thế giới.
Kinh nghiệm của một số địa phương tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm rút ra về tích tụ đất đai đối với huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế. Tình hình xã hội. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp chọn hộ nghiên cứu. Tổ chức điều tra thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.
Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả và thảo luận. Thực trạng tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp của huyện Quế Võ, Bắc Ninh.
Tình hình sản xuất và sử dụng đất nông nghiệp của huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng hiệu quả đất sản xuất nông nghiệp trước và sau khi tích tụ đất đai. Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.
Cơ chế, chính sách về quản lý và sử dụng đất đai. Yêu cầu về sự phát triển của sản xuất nông nghiệp. Chính sách hạn điền. Giải pháp thúc đẩy quá trình tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp huyện Quế Võ đến năm 2020.
Hoàn thiện khung pháp lý tạo môi trường thuận lợi cho tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Quy hoạch tổng thể sử dụng đất, xây dựng định hướng tích tụ đất đai. Phát triển thị trường chuyển nhượng và thuê đất. Chuyển dịch cơ cấu lao động nông nghiệp, nông thôn.
Nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong quá trình tích tụ đất đai. Kết luận và kiến nghị. Đối với tỉnh bắc ninh. Đối với sở nông nghiệp và phát triển nông thôn.
90 Tài liệu tham khảo. 93 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân CAQ Cây ăn quả CC Cơ cấu CDTT Chuyển dịch thị trường CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CPSX Chi phí sản xuất Đ Đồng DĐĐT Đồn điền đổi thửa DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính GTSX Giá trị sản xuất HTX Hợp tác xã KD Kinh doanh NS Năng suất NXB Nhà xuất bản SL Số lượng SLTT Sản lượng tiêu thụ TNTT Thu nhập thuần túy TP Thành phố TS Thủy sản TTRĐ Tích tụ đất đai UBND Ủy ban nhân dân vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Đối tượng và số mẫu điều tra. Diện tích, năng suất và sản lượng số cây trồng chính từ 2013 – 2017.
Tình hình chăn nuôi của huyện Quế Võ từ 2013 – 2017. Diện tích nuôi trồng và sản lượng thủy sản giai đoạn 2013 - 2017. Tổng hợp kết quả so sánh một số chỉ tiêu trước và sau khi tích tụ đất đai. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp huyện Quế Võ giai đoạn 2013 - 2017.
Quy mô diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Quế Võ. Hình thức tích tụ đất đai trên địa bàn huyện Quế Võ. Hình thức tích tụ đất đai của các hộ điều tra. Diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Quế Võ.
Tình hình chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tình hình chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các hộ điều tra. Tình hình thuê quyền sử dụng đất huyện Quế Võ. Tình hình thuê quyền sử dụng đất của các hộ điều tra.
Tình hình đấu thầu quyền sử dụng đất của huyện Quế Võ. Tình hình đấu thầu quyền sử dụng đất của các hộ điều tra. Thời gian thuê, đấu thầu quyền sử dụng đất của huyện Quế Võ. Tình hình lao động của huyện Quế Võ.
Nhu cầu tích tụ đất đai của các hộ được điều tra trong thời gian tới. Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính trên địa bàn huyện Quế Võ giai đoạn 2013 - 2017. Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất chính huyện Quế Võ trước và sau tích tụ đất đai. Tình hình phát triển trang trại huyện Quế Võ.73 vii c DANH MỤC BIỂU ĐỒ Hình 4.
Tỷ lệ diện tích đất tích tụ theo mục đích sử dụng. Ý kiến người dân về tác động dồn điền đổi thửa đến tích tụ đất đai. Biến động số lượng lao động trong các ngành kinh tế. Ý kiến của người dân về hạn mức giao đất nông nghiệp.
Ý kiến của người dân về thời hạn sử dụng đất .76 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trịnh Thị Vân Tên luận văn: Tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở đánh giá thực trạng tích tụ đất đai và phân tích các yếu tố tác động đến quá trình tích tụ đất đai của huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh thời gian qua, đề xuất giải pháp khuyến khích tích tụ đất đai trong sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn tới đến năm 2020. Phương pháp nghiên cứu Địa bàn nghiên cứu được chọn là xã Yên Giả, Đại Xuân và Nhân Hòa. Đây là những xã mà trong mấy năm gần đây quá trình tích tụ đất đai diễn ra khá mạnh mẽ. Nguồn thông tin thứ cấp: Thu thập số liệu từ sách báo, các báo cáo kinh tế - xã hội của các xã và phòng địa chính huyện thuộc huyện Quế Võ.
Thu thập từ phòng Tài nguyên – Môi trường, phòng Lao động, Thương bình & Xã hội, phòng Thống kê huyện Quế Võ về tình hình mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp, chuyển đổi nghề nghiệp của lao động nông thôn. Nguồn thông tin sơ cấp (điều tra số liệu từ các hộ gia đình): Tiến hành thu thập thông tin bằng các phương pháp quan sát, phỏng vấn trực tiếp các hộ nông dân theo phiếu điều tra đã được thiết kế. - Phương pháp xử lý số liệu: phần mềm excel. - Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp phân tổ thống kê, thống kê mô tả, phương pháp so sánh và phương pháp tổng hợp và phân tích.
Kết quả chính và kết luận Huyện Quế Võ có diện tích tự nhiên nhỏ, dân số đông, diện tích đất nông nghiệp bình quân đầu người thấp. Bên cạnh đó diện tích đất nông nghiệp đang ngày càng bị thu hẹp do tác động của quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá. Để mở đường cho sản xuất nông nghiệp hàng hóa thì việc tích tụ tập trung đất đai là một tất yếu. Trong những năm gần đây xu thế này cũng phát triển khá mạnh mẽ ở các địa phương trên địa bàn tỉnh đã làm thay đổi đáng kể bộ mặt của nông thôn.
Tích tụ đất đai được xem là một hướng đi nhiều triển vọng của các hộ nông dân để xoá đói, giảm nghèo, làm giầu trên chính đất đai quê hương thông qua hình thức phát triển kinh tế hộ.